໑໒໐. ອຜາສຸກວິຫາໂຣ

໒໐໙. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ສນ຺ທິຏ຺ຐາ ສມ຺ຠຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ໂກສເລສຸ ຊນປເທ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ອາວາເສ ວສ຺ສໍ ອຸປຄຈ຺ຉິໍສຸ. ອຖ ໂຂ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ເກນ ນຸ ໂຂ ມຍໍ ອຸປາເຍນ ສມຄ຺ຄາ ສມ຺ໂມທມານາ ອວິວທມານາ ຜາສຸກໍ ວສ຺ສໍ ວເສຍ຺ຍາມ, ນ ຈ ປິຓ຺ຑເກນ ກິລເມຍ຺ຍາມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ສເຈ ໂຂ ມຍໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ເນວ ອາລເປຍ຺ຍາມ ນ ສລ຺ລເປຍ຺ຍາມ – ໂຍ ປຐມໍ ຄາມໂຕ ປິຓ຺ຑາຍ ປຏິກ຺ກເມຍ຺ຍ ໂສ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປຍ຺ຍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຖລິກໍ ອຸປນິກ຺ຂິເປຍ຺ຍ, ອວກ຺ກາຣປາຕິໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐາເປຍ຺ຍ, ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຍ຺ຍ; ໂຍ ປຈ຺ຉາ ຄາມໂຕ ປິຓ຺ຑາຍ ປຏິກ຺ກເມຍ຺ຍ, ສຈສ຺ສ ຠຸຕ຺ຕາວເສໂສ, ສເຈ ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ໂນ ເຈ ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ອປ຺ປຫຣິເຕ ວາ ຉຑ຺ເຑຍ຺ຍ, ອປ຺ປາຓເກ ວາ ອຸທເກ ໂອປິລາເປຍ຺ຍ; ໂສ ອາສນໍ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຖລິກໍ ປຏິສາເມຍ຺ຍ, ອວກ຺ກາຣປາຕິໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ປຏິສາເມຍ຺ຍ, ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ປຏິສາເມຍ຺ຍ, ຠຕ຺ຕຄ຺ຄໍ ສມ຺ມຊ຺ເຊຍ຺ຍ; ໂຍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ ປານີຍຆຏໍ ວາ ປຣິໂຠຊນີຍຆຏໍ ວາ ວຈ຺ຈຆຏໍ ວາ ຣິຕ຺ຕໍ ຕຸຈ຺ຉໍ ໂສ ອຸປຏ຺ຐາເປຍ຺ຍ; ສຈສ຺ສ ໂຫຕິ ອວິສຍ຺ຫໍ, ຫຕ຺ຖວິກາເຣນ ທຸຕິຍໍ ອາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖວິລງ຺ຆເກນ ອຸປຏ຺ຐາເປຍ຺ຍ; ນ ຕ຺ເວວ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ວາຈໍ ຠິນ຺ເທຍ຺ຍ – ເອວໍ ໂຂ ມຍໍ ສມຄ຺ຄາ ສມ຺ໂມທມານາ ອວິວທມານາ ຜາສຸກໍ ວສ຺ສໍ ວເສຍ຺ຍາມ, ນ ຈ ປິຓ຺ຑເກນ ກິລເມຍ຺ຍາມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ເນວ ອາລປິໍສຸ, ນ ສລ຺ລປິໍສຸ. ໂຍ ປຐມໍ ຄາມໂຕ ປິຓ຺ຑາຍ ປຏິກ຺ກມຕິ, ໂສ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຖລິກໍ ອຸປນິກ຺ຂິປຕິ, ອວກ຺ກາຣປາຕິໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐາເປຕິ, ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕິ. ໂຍ ປຈ຺ຉາ ຄາມໂຕ ປິຓ຺ຑາຍ ປຏິກ຺ກມຕິ, ສເຈ ໂຫຕິ ຠຸຕ຺ຕາວເສໂສ, ສເຈ ອາກງ຺ຂຕິ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ໂນ ເຈ ອາກງ຺ຂຕິ ອປ຺ປຫຣິເຕ ວາ ຉຑ຺ເຑຕິ, ອປ຺ປາຓເກ ວາ ອຸທເກ ໂອປິລາເປຕິ; ໂສ ອາສນໍ ອຸທ຺ຘຣຕິ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຖລິກໍ ປຏິສາເມຕິ, ອວກ຺ກາຣປາຕິໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ປຏິສາເມຕິ, ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ປຏິສາເມຕິ, ຠຕ຺ຕຄ຺ຄໍ ສມ຺ມຊ຺ຊຕິ. ໂຍ ປສ຺ສຕິ ປານີຍຆຏໍ ວາ ປຣິໂຠຊນີຍຆຏໍ ວາ ວຈ຺ຈຆຏໍ ວາ ຣິຕ຺ຕໍ ຕຸຈ຺ຉໍ ໂສ ອຸປຏ຺ຐາເປຕິ. ສຈສ຺ສ ໂຫຕິ ອວິສຍ຺ຫໍ, ຫຕ຺ຖວິກາເຣນ ທຸຕິຍໍ ອາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖວິລງ຺ຆເກນ ອຸປຏ຺ຐາເປຕິ, ນ ຕ຺ເວວ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ວາຈໍ ຠິນ຺ທຕິ.

ອາຈິຓ຺ຓໍ ໂຂ ປເນຕໍ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ ອຸປສງ຺ກມິຕຸໍ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐາ ເຕມາສຈ຺ຈເຍນ ເສນາສນໍ ສໍສາເມຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເຍນ ສາວຕ຺ຖິ ເຕນ ປກ຺ກມິໍສຸ. ອນຸປຸພ຺ເພນ ເຍນ ສາວຕ຺ຖິ ເຊຕວນໍ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາໂມ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ອາຈິຓ຺ຓໍ ໂຂ ປເນຕໍ ພຸທ຺ຘານໍ ຠຄວນ຺ຕານໍ ອາຄນ຺ຕຸເກຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສທ຺ຘິໍ ປຏິສມ຺ໂມທິຕຸໍ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຈ຺ຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຂມນີຍໍ, ກຈ຺ຈິ ຍາປນີຍໍ, ກຈ຺ຈິ ສມຄ຺ຄາ ສມ຺ໂມທມານາ ອວິວທມານາ ຜາສຸກໍ ວສ຺ສໍ ວສິຕ຺ຖ, ນ ຈ ປິຓ຺ຑເກນ ກິລມິຕ຺ຖາ’’ຕິ? ‘‘ຂມນີຍໍ ຠຄວາ, ຍາປນີຍໍ ຠຄວາ. ສມຄ຺ຄາ ຈ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ສມ຺ໂມທມານາ ອວິວທມານາ ຜາສຸກໍ ວສ຺ສໍ ວສິມ຺ຫາ, ນ ຈ ປິຓ຺ຑເກນ ກິລມິມ຺ຫາ’’ຕິ. ຊານນ຺ຕາປິ ຕຖາຄຕາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຊານນ຺ຕາປິ ນ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ. ກາລໍ ວິທິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ກາລໍ ວິທິຕ຺ວາ ນ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອຕ຺ຖສໍຫິຕໍ ຕຖາຄຕາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ໂນ ອນຕ຺ຖສໍຫິຕໍ. ອນຕ຺ຖສໍຫິເຕ ເສຕຸຆາໂຕ ຕຖາຄຕານໍ. ທ຺ວີຫາກາເຣຫິ ພຸທ຺ຘາ ຠຄວນ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູ ປຏິປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ – ຘມ຺ມໍ ວາ ເທເສສ຺ສາມ, ສາວການໍ ວາ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎເປສ຺ສາມາຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຍຖາກຖໍ ປນ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຄ຺ຄາ ສມ຺ໂມທມານາ ອວິວທມານາ ຜາສຸກໍ ວສ຺ສໍ ວສິຕ຺ຖ, ນ ຈ ປິຓ຺ຑເກນ ກິລມິຕ຺ຖາ’’ຕິ.

ອິຘ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ສມ຺ພຫຸລາ ສນ຺ທິຏ຺ຐາ ສມ຺ຠຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ໂກສເລສຸ ຊນປເທ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ອາວາເສ ວສ຺ສໍ ອຸປຄຈ຺ຉິມ຺ຫາ. ເຕສໍ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ອມ຺ຫາກໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ເກນ ນຸ ໂຂ ມຍໍ ອຸປາເຍນ ສມຄ຺ຄາ ສມ຺ໂມທມານາ ອວິວທມານາ ຜາສຸກໍ ວສ຺ສໍ ວເສຍ຺ຍາມ, ນ ຈ ປິຓ຺ຑເກນ ກິລເມຍ຺ຍາມາ’’ຕິ. ເຕສໍ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ອມ຺ຫາກໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ສເຈ ໂຂ ມຍໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ເນວ ອາລເປຍ຺ຍາມ ນ ສລ຺ລເປຍ຺ຍາມ – ໂຍ ປຐມໍ ຄາມໂຕ ປິຓ຺ຑາຍ ປຏິກ຺ກເມຍ຺ຍ ໂສ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປຍ຺ຍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຖລິກໍ ອຸປນິກ຺ຂິເປຍ຺ຍ, ອວກ຺ກາຣປາຕິໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐາເປຍ຺ຍ, ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຍ຺ຍ; ໂຍ ປຈ຺ຉາ ຄາມໂຕ ປິຓ຺ຑາຍ ປຏິກ຺ກເມຍ຺ຍ, ສຈສ຺ສ ຠຸຕ຺ຕາວເສໂສ, ສເຈ ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ໂນ ເຈ ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ອປ຺ປຫຣິເຕ ວາ ຉຑ຺ເຑຍ຺ຍ, ອປ຺ປາຓເກ ວາ ອຸທເກ ໂອປິລາເປຍ຺ຍ; ໂສ ອາສນໍ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຖລິກໍ ປຏິສາເມຍ຺ຍ, ອວກ຺ກາຣປາຕິໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ປຏິສາເມຍ຺ຍ, ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ປຏິສາເມຍ຺ຍ, ຠຕ຺ຕຄ຺ຄໍ ສມ຺ມຊ຺ເຊຍ຺ຍ; ໂຍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ ປານີຍຆຏໍ ວາ ປຣິໂຠຊນີຍຆຏໍ ວາ ວຈ຺ຈຆຏໍ ວາ ຣິຕ຺ຕໍ ຕຸຈ຺ຉໍ ໂສ ອຸປຏ຺ຐາເປຍ຺ຍ; ສຈສ຺ສ ໂຫຕິ ອວິສຍ຺ຫໍ, ຫຕ຺ຖວິກາເຣນ ທຸຕິຍໍ ອາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖວິລງ຺ຆເກນ ອຸປຏ຺ຐາເປຍ຺ຍ; ນ ຕ຺ເວວ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ວາຈໍ ຠິນ຺ເທຍ຺ຍ – ເອວໍ ໂຂ ມຍໍ ສມຄ຺ຄາ ສມ຺ໂມທມານາ ອວິວທມານາ ຜາສຸກໍ ວສ຺ສໍ ວເສຍ຺ຍາມ, ນ ຈ ປິຓ຺ຑເກນ ກິລເມຍ຺ຍາມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ເນວ ອາລປິມ຺ຫາ ນ ສລ຺ລວິມ຺ຫາ. ໂຍ ປຐມໍ ຄາມໂຕ ປິຓ຺ຑາຍ ປຏິກ຺ກມຕິ ໂສ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຖລິກໍ ອຸປນິກ຺ຂິປຕິ, ອວກ຺ກາຣປາຕິໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐາເປຕິ, ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕິ. ໂຍ ປຈ຺ຉາ ຄາມໂຕ ປິຓ຺ຑາຍ ປຏິກ຺ກມຕິ, ສເຈ ໂຫຕິ ຠຸຕ຺ຕາວເສໂສ, ສເຈ ອາກງ຺ຂຕິ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ໂນ ເຈ ອາກງ຺ຂຕິ ອປ຺ປຫຣິເຕ ວາ ຉຑ຺ເຑຕິ, ອປ຺ປາຓເກ ວາ ອຸທເກ ໂອປິລາເປຕິ, ໂສ ອາສນໍ ອຸທ຺ຘຣຕິ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຖລິກໍ ປຏິສາເມຕິ, ອວກ຺ກາຣປາຕິໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ປຏິສາເມຕິ, ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ປຏິສາເມຕິ, ຠຕ຺ຕຄ຺ຄໍ ສມ຺ມຊ຺ຊຕິ. ໂຍ ປສ຺ສຕິ ປານີຍຆຏໍ ວາ ປຣິໂຠຊນີຍຆຏໍ ວາ ວຈ຺ຈຆຏໍ ວາ ຣິຕ຺ຕໍ ຕຸຈ຺ຉໍ ໂສ ອຸປຏ຺ຐາເປຕິ. ສຈສ຺ສ ໂຫຕິ ອວິສຍ຺ຫໍ, ຫຕ຺ຖວິກາເຣນ ທຸຕິຍໍ ອາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖວິລງ຺ຆເກນ ອຸປຏ຺ຐາເປຕິ, ນ ຕ຺ເວວ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ວາຈໍ ຠິນ຺ທຕິ. ເອວໍ ໂຂ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ສມຄ຺ຄາ ສມ຺ໂມທມານາ ອວິວທມານາ ຜາສຸກໍ ວສ຺ສໍ ວສິມ຺ຫາ, ນ ຈ ປິຓ຺ຑເກນ ກິລມິມ຺ຫາຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຜາສຸຎ຺ເຎວ [ອຜາສຸກຎ຺ເຎວ (ສີ.)] ກິຣເມ [ກິຣິເມ (ກ.)], ຠິກ຺ຂເວ, ໂມຆປຸຣິສາ ວຸຏ຺ຐາ [ວຸຕ຺ຖາ (ກ.)] ສມານາ ຜາສຸມ຺ຫາ [ຜາສຸກມ຺ຫາ (ສີ.)] ວຸຏ຺ຐາຕິ ປຏິຊານນ຺ຕິ. ປສຸສໍວາສຎ຺ເຎວ ກິຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂມຆປຸຣິສາ ວຸຏ຺ຐາ ສມານາ ຜາສຸມ຺ຫາ ວຸຏ຺ຐາຕິ ປຏິຊານນ຺ຕິ. ເອຬກສໍວາສຎ຺ເຎວ ກິຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂມຆປຸຣິສາ ວຸຏ຺ຐາ ສມານາ ຜາສຸມ຺ຫາ ວຸຏ຺ຐາຕິ ປຏິຊານນ຺ຕິ. ສປຕ຺ຕສໍວາສຎ຺ເຎວ ກິຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂມຆປຸຣິສາ ວຸຏ຺ຐາ ສມານາ ຜາສຸມ຺ຫາ ວຸຏ຺ຐາຕິ ປຏິຊານນ຺ຕິ. ກຖຎ຺ຫິ ນາມິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂມຆປຸຣິສາ ມູຄພ຺ພຕໍ ຕິຕ຺ຖິຍສມາທານໍ ສມາທິຍິສ຺ສ’’ນ຺ຕິ. ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູຄພ຺ພຕໍ ຕິຕ຺ຖິຍສມາທານໍ ສມາທິຍິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ສມາທິເຍຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຕີຫິ ຐາເນຫິ ປວາເຣຕຸໍ – ທິຏ຺ເຐນ ວາ ສຸເຕນ ວາ ປຣິສງ຺ກາຍ ວາ. ສາ ໂວ ຠວິສ຺ສຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎານຸໂລມຕາ ອາປຕ຺ຕິວຸຏ຺ຐານຕາ ວິນຍປຸເຣກ຺ຂາຣຕາ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປວາເຣຕພ຺ພໍ. ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

໒໑໐. ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອຊ຺ຊ ປວາຣຓາ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ປວາເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ.

ເຖເຣນ ຠິກ຺ຂຸນາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘‘ສງ຺ຆໍ, ອາວຸໂສ, ປວາເຣມິ ທິຏ຺ເຐນ ວາ ສຸເຕນ ວາ ປຣິສງ຺ກາຍ ວາ. ວທນ຺ຕຸ ມໍ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍ. ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຏິກຣິສ຺ສາມິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ, ອາວຸໂສ, ສງ຺ຆໍ ປວາເຣມິ ທິຏ຺ເຐນ ວາ ສຸເຕນ ວາ ປຣິສງ຺ກາຍ ວາ. ວທນ຺ຕຸ ມໍ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍ. ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຏິກຣິສ຺ສາມິ. ຕຕິຍມ຺ປິ, ອາວຸໂສ, ສງ຺ຆໍ ປວາເຣມິ ທິຏ຺ເຐນ ວາ ສຸເຕນ ວາ ປຣິສງ຺ກາຍ ວາ. ວທນ຺ຕຸ ມໍ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍ. ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຏິກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ.

ນວເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘‘ສງ຺ຆໍ, ຠນ຺ເຕ, ປວາເຣມິ ທິຏ຺ເຐນ ວາ ສຸເຕນ ວາ ປຣິສງ຺ກາຍ ວາ. ວທນ຺ຕຸ ມໍ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍ. ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຏິກຣິສ຺ສາມິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ຆໍ…ເປ… ຕຕິຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ຆໍ ປວາເຣມິ ທິຏ຺ເຐນ ວາ ສຸເຕນ ວາ ປຣິສງ຺ກາຍ ວາ. ວທນ຺ຕຸ ມໍ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍ. ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຏິກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ.

໒໑໑. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ເຖເຣສຸ ຠິກ຺ຂູສຸ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສິນ຺ເນສຸ ປວາຣຍມາເນສຸ ອາສເນສຸ ອຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ເຖເຣສຸ ຠິກ຺ຂູສຸ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສິນ຺ເນສຸ ປວາຣຍມາເນສຸ ອາສເນສຸ ອຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ເຖເຣສຸ ຠິກ຺ຂູສຸ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສິນ຺ເນສຸ ປວາຣຍມາເນສຸ ອາສເນສຸ ອຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂມຆປຸຣິສາ ເຖເຣສຸ ຠິກ຺ຂູສຸ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສິນ຺ເນສຸ ປວາຣຍມາເນສຸ ອາສເນສຸ ອຈ຺ຉິສ຺ສ’’ນ຺ຕິ. ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ, ປສນ຺ນານໍ ວາ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຖເຣສຸ ຠິກ຺ຂູສຸ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສິນ຺ເນສຸ ປວາຣຍມາເນສຸ ອາສເນສຸ ອຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ອຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສພ຺ເພເຫວ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສິນ຺ເນຫິ ປວາເຣຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ເຖໂຣ ຊຣາທຸພ຺ພໂລ ຍາວ ສພ຺ເພ ປວາເຣນ຺ຕີຕິ [ຍາວ ສພ຺ເພ ປວາເຣນ຺ຕິ (ສ຺ຍາ.)] ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສິນ຺ໂນ ອາຄມຍມາໂນ ມຸຈ຺ຉິໂຕ ປປຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕທມນ຺ຕຣາ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສີທິຕຸໍ ຍາວ ປວາເຣຕິ, ປວາເຣຕ຺ວາ ອາສເນ ນິສີທິຕຸນ຺ຕິ.

ອຜາສຸກວິຫາໂຣ ນິຏ຺ຐິໂຕ.