໔໑. ຣາຫຸລວຕ຺ຖຸ

໑໐໕. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ຍຖາຠິຣນ຺ຕໍ ວິຫຣິຕ຺ວາ ເຍນ ກປິລວຕ຺ຖຸ ເຕນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມິ. ອນຸປຸພ຺ເພນ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ເຍນ ກປິລວຕ຺ຖຸ ຕທວສຣິ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ ຠຄວາ ສກ຺ເກສຸ ວິຫຣຕິ ກປິລວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ນິຄ຺ໂຣຘາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເຍນ ສຸທ຺ໂຘທນສ຺ສ ສກ຺ກສ຺ສ ນິເວສນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ອຖ ໂຂ ຣາຫຸລມາຕາ ເທວີ ຣາຫຸລໍ ກຸມາຣໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອໂສ ເຕ, ຣາຫຸລ, ປິຕາ. ຄຈ຺ຉສ຺ສຸ [ຄຈ຺ຉສ຺ສ (ສ຺ຍາ.)], ທາຍຊ຺ຊໍ ຍາຈາຫີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຣາຫຸໂລ ກຸມາໂຣ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ປຸຣໂຕ, ອຏ຺ຐາສິ – ‘‘ສຸຂາ ເຕ, ສມຓ, ຉາຍາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກາມິ. ອຖ ໂຂ ຣາຫຸໂລ ກຸມາໂຣ ຠຄວນ຺ຕໍ ປິຏ຺ຐິໂຕ ປິຏ຺ຐິໂຕ ອນຸພນ຺ຘິ – ‘‘ທາຍຊ຺ຊໍ ເມ, ສມຓ, ເທຫິ; ທາຍຊ຺ຊໍ ເມ, ສມຓ, ເທຫີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເຕນ ຫິ ຕ຺ວໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຣາຫຸລໍ ກຸມາຣໍ ປພ຺ພາເຊຫີ’’ຕິ. ‘‘ກຖາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຣາຫຸລໍ ກຸມາຣໍ ປພ຺ພາເຊມີ’’ຕິ? ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕີຫິ ສຣຓຄມເນຫິ ສາມເຓຣປພ຺ພຊ຺ຊໍ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປພ຺ພາເຊຕພ຺ໂພ – ປຐມໍ ເກສມສ຺ສຸໍ ໂອຫາຣາເປຕ຺ວາ ກາສາຍານິ ວຕ຺ຖານິ ອຈ຺ຉາທາເປຕ຺ວາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກາຣາເປຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ປາເທ ວນ຺ທາເປຕ຺ວາ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາເປຕ຺ວາ ເອວໍ ວເທຫີຕິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ – ພຸທ຺ຘໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ, ຘມ຺ມໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ, ສງ຺ຆໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ; ທຸຕິຍມ຺ປິ ພຸທ຺ຘໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ, ທຸຕິຍມ຺ປິ ຘມ຺ມໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ, ທຸຕິຍມ຺ປິ ສງ຺ຆໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ; ຕຕິຍມ຺ປິ ພຸທ຺ຘໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ, ຕຕິຍມ຺ປິ ຘມ຺ມໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ, ຕຕິຍມ຺ປິ ສງ຺ຆໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມີຕິ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມຫິ ຕີຫິ ສຣຓຄມເນຫິ ສາມເຓຣປພ຺ພຊ຺ຊ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຣາຫຸລໍ ກຸມາຣໍ ປພ຺ພາເຊສິ.

ອຖ ໂຂ ສຸທ຺ໂຘທໂນ ສກ຺ໂກ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ສຸທ຺ໂຘທໂນ ສກ຺ໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອກາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕໍ ວຣໍ ຍາຈາມີ’’ຕິ. ‘‘ອຕິກ຺ກນ຺ຕວຣາ ໂຂ, ໂຄຕມ, ຕຖາຄຕາ’’ຕິ. ‘‘ຍຎ຺ຈ, ຠນ຺ເຕ, ກປ຺ປຕິ, ຍຎ຺ຈ ອນວຊ຺ຊ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ວເທຫິ, ໂຄຕມາ’’ຕິ. ‘‘ຠຄວຕິ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ປພ຺ພຊິເຕ ອນປ຺ປກໍ ທຸກ຺ຂໍ ອໂຫສິ, ຕຖາ ນນ຺ເທ, ອຘິມຕ຺ຕໍ ຣາຫຸເລ. ປຸຕ຺ຕເປມໍ, ຠນ຺ເຕ, ຉວິໍ ຉິນ຺ທຕິ, ຉວິໍ ເຉຕ຺ວາ ຈມ຺ມໍ ຉິນ຺ທຕິ, ຈມ຺ມໍ ເຉຕ຺ວາ ມໍສໍ ຉິນ຺ທຕິ, ມໍສໍ ເຉຕ຺ວາ ນ຺ຫາຣຸໍ ຉິນ຺ທຕິ, ນ຺ຫາຣຸໍ ເຉຕ຺ວາ ອຏ຺ຐິໍ ຉິນ຺ທຕິ, ອຏ຺ຐິໍ ເຉຕ຺ວາ ອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊໍ ອາຫຈ຺ຈ ຕິຏ຺ຐຕິ. ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ, ອຍ຺ຍາ ອນນຸຎ຺ຎາຕໍ ມາຕາປິຕູຫິ ປຸຕ຺ຕໍ ນ ປພ຺ພາເຊຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສຸທ຺ໂຘທນໍ ສກ຺ກໍ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສສິ ສມາທເປສິ ສມຸຕ຺ເຕເຊສິ ສມ຺ປຫໍເສສິ. ອຖ ໂຂ ສຸທ຺ໂຘທໂນ ສກ຺ໂກ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ສິໂຕ ສມາທປິໂຕ ສມຸຕ຺ເຕຊິໂຕ ສມ຺ປຫໍສິໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນນຸຎ຺ຎາໂຕ ມາຕາປິຕູຫິ ປຸຕ຺ໂຕ ປພ຺ພາເຊຕພ຺ໂພ. ໂຍ ປພ຺ພາເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ກປິລວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ຍຖາຠິຣນ຺ຕໍ ວິຫຣິຕ຺ວາ ເຍນ ສາວຕ຺ຖິ ເຕນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມິ. ອນຸປຸພ຺ເພນ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ເຍນ ສາວຕ຺ຖິ ຕທວສຣິ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາກກຸລໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ທາຣກໍ ປາເຫສິ – ‘‘ອິມໍ ທາຣກໍ ເຖໂຣ ປພ຺ພາເຊຕູ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ຠຄວຕາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ‘ນ ເອເກນ ທ຺ເວ ສາມເຓຣາ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ’ຕິ. ອຍຎ຺ຈ ເມ ຣາຫຸໂລ ສາມເຓໂຣ. ກຖໍ ນຸ ໂຂ ມຍາ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ? ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ເອເກນ ທ຺ເວ ສາມເຓເຣ ອຸປຏ຺ຐາເປຕຸໍ, ຍາວຕເກ ວາ ປນ ອຸສ຺ສຫຕິ ໂອວທິຕຸໍ ອນຸສາສິຕຸໍ ຕາວຕເກ ອຸປຏ຺ຐາເປຕຸນ຺ຕິ.

ຣາຫຸລວຕ຺ຖຸ ນິຏ຺ຐິຕໍ.