໑໗. ປຓາມິຕກຖາ

໖໘. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກາ ອຸປຊ຺ຌາເຍສຸ ນ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກາ ອຸປຊ຺ຌາເຍສຸ ນ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ສທ຺ຘິວິຫາຣິກາ ອຸປຊ຺ຌາເຍສຸ ນ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ? ສຈ຺ຈໍ ຠຄວາຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ສທ຺ຘິວິຫາຣິກາ ອຸປຊ຺ຌາເຍສຸ ນ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິສ຺ສນ຺ຕີຕິ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສທ຺ຘິວິຫາຣິເກນ ອຸປຊ຺ຌາຍມ຺ຫິ ນ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ນ ສມ຺ມາ ວຕ຺ເຕຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ. ເນວ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສມ຺ມາວຕ຺ຕນ຺ຕໍ ປຓາເມຕຸໍ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຓາເມຕພ຺ໂພ – ‘‘ປຓາເມມິ ຕ’’ນ຺ຕິ ວາ, ‘‘ມາຍິຘ ປຏິກ຺ກມີ’’ຕິ ວາ, ‘‘ນີຫຣ ເຕ ປຕ຺ຕຈີວຣ’’ນ຺ຕິ ວາ, ‘‘ນາຫໍ ຕຍາ ອຸປຏ຺ຐາຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວາ, ກາເຍນ ວິຎ຺ຎາເປຕິ, ວາຈາຍ ວິຎ຺ຎາເປຕິ, ກາເຍນ ວາຈາຍ ວິຎ຺ຎາເປຕິ, ປຓາມິໂຕ ໂຫຕິ ສທ຺ຘິວິຫາຣິໂກ; ນ ກາເຍນ ວິຎ຺ຎາເປຕິ, ນ ວາຈາຍ ວິຎ຺ຎາເປຕິ, ນ ກາເຍນ ວາຈາຍ ວິຎ຺ຎາເປຕິ, ນ ປຓາມິໂຕ ໂຫຕິ ສທ຺ຘິວິຫາຣິໂກຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກາ ປຓາມິຕາ ນ ຂມາເປນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຂມາເປຕຸນ຺ຕິ. ເນວ ຂມາເປນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຓາມິເຕນ ນ ຂມາເປຕພ຺ໂພ. ໂຍ ນ ຂມາເປຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຸປຊ຺ຌາຍາ ຂມາປິຍມານາ ນ ຂມນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຂມິຕຸນ຺ຕິ. ເນວ ຂມນ຺ຕິ. ສທ຺ຘິວິຫາຣິກາ ປກ຺ກມນ຺ຕິປິ ວິພ຺ຠມນ຺ຕິປິ ຕິຕ຺ຖິເຍສຸປິ ສງ຺ກມນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຂມາປິຍມາເນນ ນ ຂມິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ນ ຂເມຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຸປຊ຺ຌາຍາ ສມ຺ມາວຕ຺ຕນ຺ຕໍ ປຓາເມນ຺ຕິ, ອສມ຺ມາວຕ຺ຕນ຺ຕໍ ນ ປຓາເມນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ມາວຕ຺ຕນ຺ໂຕ ປຓາເມຕພ຺ໂພ. ໂຍ ປຓາເມຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ນ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສມ຺ມາວຕ຺ຕນ຺ໂຕ ນ ປຓາເມຕພ຺ໂພ. ໂຍ ນ ປຓາເມຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາຕິ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສທ຺ຘິວິຫາຣິໂກ ປຓາເມຕພ຺ໂພ. ອຸປຊ຺ຌາຍມ຺ຫິ ນາຘິມຕ຺ຕໍ ເປມໍ ໂຫຕິ, ນາຘິມຕ຺ໂຕ ປສາໂທ ໂຫຕິ, ນາຘິມຕ຺ຕາ ຫິຣີ ໂຫຕິ, ນາຘິມຕ຺ໂຕ ຄາຣໂວ ໂຫຕິ, ນາຘິມຕ຺ຕາ ຠາວນາ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສທ຺ຘິວິຫາຣິໂກ ປຓາເມຕພ຺ໂພ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສທ຺ຘິວິຫາຣິໂກ ນ ປຓາເມຕພ຺ໂພ. ອຸປຊ຺ຌາຍມ຺ຫິ ອຘິມຕ຺ຕໍ ເປມໍ ໂຫຕິ, ອຘິມຕ຺ໂຕ ປສາໂທ ໂຫຕິ, ອຘິມຕ຺ຕາ ຫິຣີ ໂຫຕິ, ອຘິມຕ຺ໂຕ ຄາຣໂວ ໂຫຕິ, ອຘິມຕ຺ຕາ ຠາວນາ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສທ຺ຘິວິຫາຣິໂກ ນ ປຓາເມຕພ຺ໂພ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສທ຺ຘິວິຫາຣິໂກ ອລໍ ປຓາເມຕຸໍ. ອຸປຊ຺ຌາຍມ຺ຫິ ນາຘິມຕ຺ຕໍ ເປມໍ ໂຫຕິ, ນາຘິມຕ຺ໂຕ ປສາໂທ ໂຫຕິ, ນາຘິມຕ຺ຕາ ຫິຣີ ໂຫຕິ, ນາຘິມຕ຺ຕາ ຄາຣໂວ ໂຫຕິ, ນາຘິມຕ຺ຕາ ຠາວນາ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສທ຺ຘິວິຫາຣິໂກ ອລໍ ປຓາເມຕຸໍ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສທ຺ຘິວິຫາຣິໂກ ນາລໍ ປຓາເມຕຸໍ. ອຸປຊ຺ຌາຍມ຺ຫິ ອຘິມຕ຺ຕໍ ເປມໍ ໂຫຕິ, ອຘິມຕ຺ໂຕ ປສາໂທ ໂຫຕິ, ອຘິມຕ຺ຕາ ຫິຣີ ໂຫຕິ, ອຘິມຕ຺ໂຕ ຄາຣໂວ ໂຫຕິ, ອຘິມຕ຺ຕາ ຠາວນາ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສທ຺ຘິວິຫາຣິໂກ ນາລໍ ປຓາເມຕຸໍ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກໍ ອປ຺ປຓາເມນ຺ໂຕ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ສາຕິສາໂຣ ໂຫຕິ, ປຓາເມນ຺ໂຕ ອນຕິສາໂຣ ໂຫຕິ. ອຸປຊ຺ຌາຍມ຺ຫິ ນາຘິມຕ຺ຕໍ ເປມໍ ໂຫຕິ, ນາຘິມຕ຺ໂຕ ປສາໂທ ໂຫຕິ, ນາຘິມຕ຺ຕາ ຫິຣີ ໂຫຕິ, ນາຘິມຕ຺ໂຕ ຄາຣໂວ ໂຫຕິ, ນາຘິມຕ຺ຕາ ຠາວນາ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກໍ ອປ຺ປຓາເມນ຺ໂຕ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ສາຕິສາໂຣ ໂຫຕິ, ປຓາເມນ຺ໂຕ ອນຕິສາໂຣ ໂຫຕິ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກໍ ປຓາເມນ຺ໂຕ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ສາຕິສາໂຣ ໂຫຕິ, ອປ຺ປຓາເມນ຺ໂຕ ອນຕິສາໂຣ ໂຫຕິ. ອຸປຊ຺ຌາຍມ຺ຫິ ອຘິມຕ຺ຕໍ ເປມໍ ໂຫຕິ, ອຘິມຕ຺ໂຕ ປສາໂທ ໂຫຕິ, ອຘິມຕ຺ຕາ ຫິຣີ ໂຫຕິ, ອຘິມຕ຺ໂຕ ຄາຣໂວ ໂຫຕິ, ອຘິມຕ຺ຕາ ຠາວນາ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກໍ ປຓາເມນ຺ໂຕ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ສາຕິສາໂຣ ໂຫຕິ, ອປ຺ປຓາເມນ຺ໂຕ ອນຕິສາໂຣ ໂຫຕີ’’ຕິ.

໖໙. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠິກ຺ຂູ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິ. ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ນ ອິຈ຺ຉິໍສຸ ປພ຺ພາເຊຕຸໍ. ໂສ ຠິກ຺ຂູສຸ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ອລຠມາໂນ ກິໂສ ອໂຫສິ ລູໂຂ ທຸພ຺ພຓ຺ໂຓ ອຸປ຺ປຓ຺ຑຸປ຺ປຓ຺ຑຸກຊາໂຕ ຘມນິສນ຺ຖຕຄຕ຺ໂຕ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ຠຄວາ ຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ກິສໍ ລູຂໍ ທຸພ຺ພຓ຺ຓໍ ອຸປ຺ປຓ຺ຑຸປ຺ປຓ຺ຑຸກຊາຕໍ ຘມນິສນ຺ຖຕຄຕ຺ຕໍ, ທິສ຺ວານ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ກິໂສ ລູໂຂ ທຸພ຺ພຓ຺ໂຓ ອຸປ຺ປຓ຺ຑຸປ຺ປຓ຺ຑຸກຊາໂຕ ຘມນິສນ຺ຖຕຄຕ຺ໂຕ’’ຕິ? ເອໂສ, ຠນ຺ເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠິກ຺ຂູ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິ. ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ນ ອິຈ຺ຉິໍສຸ ປພ຺ພາເຊຕຸໍ. ໂສ ຠິກ຺ຂູສຸ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ອລຠມາໂນ ກິໂສ ລູໂຂ ທຸພ຺ພຓ຺ໂຓ ອຸປ຺ປຓ຺ຑຸປ຺ປຓ຺ຑຸກຊາໂຕ ຘມນິສນ຺ຖຕຄຕ຺ໂຕຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ໂກ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ອຘິກາຣໍ ສຣສີ’’ຕິ? ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຫໍ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ອຘິກາຣໍ ສຣາມີ’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ປນ ຕ຺ວໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ອຘິກາຣໍ ສຣສີ’’ຕິ? ‘‘ອິຘ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຣາຊຄເຫ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ຕສ຺ສ ກຏຈ຺ຉຸຠິກ຺ຂໍ ທາເປສິ. ອິມໍ ໂຂ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ອຘິກາຣໍ ສຣາມີ’’ຕິ. ‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກຕຎ຺ຎຸໂນ ຫິ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ສປ຺ປຸຣິສາ ກຕເວທິໂນ. ເຕນ ຫິ ຕ຺ວໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ປພ຺ພາເຊຫິ ອຸປສມ຺ປາເທຫີ’’ຕິ. ‘‘ກຖາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ປພ຺ພາເຊມິ ອຸປສມ຺ປາເທມີ’’ຕິ? ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ຍາ ສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຍາ ຕີຫິ ສຣຓຄມເນຫິ ອຸປສມ຺ປທາ ອນຸຎ຺ຎາຕາ, ຕໍ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປຏິກ຺ຂິປາມິ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຎຕ຺ຕິຈຕຸຕ຺ເຖນ ກມ຺ເມນ ອຸປສມ຺ປາເທຕຸໍ [ອຸປສມ຺ປທໍ (ສີ. ສ຺ຍາ.)]. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸປສມ຺ປາເທຕພ຺ໂພ. ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

໗໐. ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປສມ຺ປທາເປກ຺ໂຂ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ອຸປສມ຺ປາເທຍ຺ຍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາເມນ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ. ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປສມ຺ປທາເປກ຺ໂຂ. ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ອຸປສມ຺ປາເທຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາເມນ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ອຸປສມ຺ປທາ ອິຕ຺ຖນ຺ນາເມນ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ທຸຕິຍມ຺ປິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ – ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປສມ຺ປທາເປກ຺ໂຂ. ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ອຸປສມ຺ປາເທຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາເມນ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ອຸປສມ຺ປທາ ອິຕ຺ຖນ຺ນາເມນ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ຕຕິຍມ຺ປິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ – ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປສມ຺ປທາເປກ຺ໂຂ. ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ອຸປສມ຺ປາເທຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາເມນ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ອຸປສມ຺ປທາ ອິຕ຺ຖນ຺ນາເມນ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ອຸປສມ຺ປນ຺ໂນ ສງ຺ເຆນ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ອິຕ຺ຖນ຺ນາເມນ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ. ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ.

໗໑. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ອຸປສມ຺ປນ຺ນສມນນ຺ຕຣາ ອນາຈາຣໍ ອາຈຣຕິ. ຠິກ຺ຂູ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ມາວຸໂສ, ເອວຣູປໍ ອກາສິ, ເນຕໍ ກປ຺ປຕີ’’ຕິ. ໂສ ເອວມາຫ – ‘‘ເນວາຫໍ ອາຍສ຺ມນ຺ເຕ ຍາຈິໍ ອຸປສມ຺ປາເທຖ ມນ຺ຕິ. ກິສ຺ສ ມໍ ຕຸມ຺ເຫ ອຍາຈິຕາ ອຸປສມ຺ປາທິຕ຺ຖາ’’ຕິ? ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຍາຈິເຕນ ອຸປສມ຺ປາເທຕພ຺ໂພ. ໂຍ ອຸປສມ຺ປາເທຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍາຈິເຕນ ອຸປສມ຺ປາເທຕຸໍ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍາຈິຕພ຺ໂພ. ເຕນ ອຸປສມ຺ປທາເປກ຺ເຂນ ສງ຺ຆໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ປາເທ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘‘ສງ຺ຆໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຸປສມ຺ປທໍ ຍາຈາມິ, ອຸລ຺ລຸມ຺ປຕຸ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ຍາຈິຕພ຺ໂພ. ຕຕິຍມ຺ປິ ຍາຈິຕພ຺ໂພ. ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

໗໒. ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປສມ຺ປທາເປກ຺ໂຂ. ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ສງ຺ຆໍ ອຸປສມ຺ປທໍ ຍາຈຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາເມນ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ອຸປສມ຺ປາເທຍ຺ຍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາເມນ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ. ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປສມ຺ປທາເປກ຺ໂຂ. ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ສງ຺ຆໍ ອຸປສມ຺ປທໍ ຍາຈຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາເມນ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ. ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ອຸປສມ຺ປາເທຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາເມນ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ອຸປສມ຺ປທາ ອິຕ຺ຖນ຺ນາເມນ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ທຸຕິຍມ຺ປິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ…ເປ… ຕຕິຍມ຺ປິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ…ເປ….

‘‘ອຸປສມ຺ປນ຺ໂນ ສງ຺ເຆນ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ອິຕ຺ຖນ຺ນາເມນ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ. ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ.

໗໓. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຣາຊຄເຫ ປຓີຕານໍ ຠຕ຺ຕານໍ ຠຕ຺ຕປຏິປາຏິ ອຏ຺ຐິຕາ [ອຘິຏ຺ຐິຕາ (ກ.)] ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອິເມ ໂຂ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ສຸຂສີລາ ສຸຂສມາຈາຣາ, ສຸໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ນິວາເຕສຸ ສຍເນສຸ ສຍນ຺ຕິ. ຍໍນູນາຫໍ ສມເຓສຸ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິເຍສຸ ປພ຺ພເຊຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠິກ຺ຂູ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິ. ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ປພ຺ພາເຊສຸໍ ອຸປສມ຺ປາເທສຸໍ. ຕສ຺ມິໍ ປພ຺ພຊິເຕ ຠຕ຺ຕປຏິປາຏິ ຂີຍິຕ຺ຖ. ຠິກ຺ຂູ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ເອຫິ ທານິ, ອາວຸໂສ, ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ໂສ ເອວມາຫ – ‘‘ນາຫໍ, ອາວຸໂສ, ເອຕໍກາຣຓາ ປພ຺ພຊິໂຕ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິສ຺ສາມີຕິ. ສເຈ ເມ ທສ຺ສຖ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມິ, ໂນ ເຈ ເມ ທສ຺ສຖ ວິພ຺ຠມິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ປນ ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ, ອຸທຣສ຺ສ ກາຣຓາ ປພ຺ພຊິໂຕ’’ຕິ? ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ສ຺ວາກ຺ຂາເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ອຸທຣສ຺ສ ກາຣຓາ ປພ຺ພຊິສ຺ສຕີຕິ. ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອຸທຣສ຺ສ ກາຣຓາ ປພ຺ພຊິໂຕຕິ? ສຈ຺ຈໍ ຠຄວາຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຕ຺ວໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ເອວໍ ສ຺ວາກ຺ຂາເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ອຸທຣສ຺ສ ກາຣຓາ ປພ຺ພຊິສ຺ສສິ. ເນຕໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ ປສນ຺ນານໍ ວາ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ’’…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ເຕນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ນິສ຺ສເຍ ອາຈິກ຺ຂິຕຸໍ – ປິຓ຺ຑິຍາໂລປໂຠຊນໍ ນິສ຺ສາຍ ປພ຺ພຊ຺ຊາ, ຕຕ຺ຖ ເຕ ຍາວຊີວໍ ອຸສ຺ສາໂຫ ກຣຓີໂຍ; ອຕິເຣກລາໂຠ – ສງ຺ຆຠຕ຺ຕໍ, ອຸທ຺ເທສຠຕ຺ຕໍ, ນິມນ຺ຕນໍ, ສລາກຠຕ຺ຕໍ, ປກ຺ຂິກໍ, ອຸໂປສຖິກໍ, ປາຏິປທິກໍ. ປໍສຸກູລຈີວຣໍ ນິສ຺ສາຍ ປພ຺ພຊ຺ຊາ, ຕຕ຺ຖ ເຕ ຍາວຊີວໍ ອຸສ຺ສາໂຫ ກຣຓີໂຍ; ອຕິເຣກລາໂຠ – ໂຂມໍ, ກປ຺ປາສິກໍ, ໂກເສຍ຺ຍໍ, ກມ຺ພລໍ, ສາຓໍ, ຠງ຺ຄໍ. ຣຸກ຺ຂມູລເສນາສນໍ ນິສ຺ສາຍ ປພ຺ພຊ຺ຊາ, ຕຕ຺ຖ ເຕ ຍາວຊີວໍ ອຸສ຺ສາໂຫ ກຣຓີໂຍ; ອຕິເຣກລາໂຠ – ວິຫາໂຣ, ອຑ຺ຒໂຍໂຄ, ປາສາໂທ, ຫມ຺ມິຍໍ, ຄຸຫາ. ປູຕິມຸຕ຺ຕເຠສຊ຺ຊໍ ນິສ຺ສາຍ ປພ຺ພຊ຺ຊາ, ຕຕ຺ຖ ເຕ ຍາວຊີວໍ ອຸສ຺ສາໂຫ ກຣຓີໂຍ; ອຕິເຣກລາໂຠ – ສປ຺ປິ, ນວນີຕໍ, ເຕລໍ, ມຘຸ, ຜາຓິຕ’’ນ຺ຕິ.

ປຓາມິຕກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອຸປຊ຺ຌາຍວຕ຺ຕຠາຓວາໂຣ ນິຏ຺ຐິໂຕ ປຎ຺ຈໂມ.

ປຎ຺ຈມຠາຓວາໂຣ