໑໑. ປາຣິວາສິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເອກາທສເມ ປາຣິວາສິກຉນ຺ທທາເນນາຕິ ປາຣິວາສິເຍນ ຉນ຺ທທາເນນ. ຕຕ຺ຖ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ປາຣິວາສິຍໍ ປຣິສປາຣິວາສິຍໍ ຣຕ຺ຕິປາຣິວາສິຍໍ ຉນ຺ທປາຣິວາສິຍໍ ອຊ຺ຌາສຍປາຣິວາສິຍນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ປຣິສປາຣິວາສິຍໍ ນາມ ຠິກ຺ຂູ ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນ ສນ຺ນິປຕິຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ອຖ ເມໂຆ ວາ ອຸຏ຺ຐຫຕິ, ອຸສ຺ສາຣຓາ ວາ ກຣີຍຕິ, ມນຸສ຺ສາ ວາ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣນ຺ຕາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂູ ‘‘ອໂນກາສາ ມຍໍ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຄຈ຺ຉາມາ’’ຕິ ຉນ຺ທໍ ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາວ ອຸຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ອິທໍ ປຣິສປາຣິວາສິຍໍ ນາມ, ກິຎ຺ຈາປິ ປຣິສປາຣິວາສິຍໍ, ຉນ຺ທສ຺ສ ປນ ອວິສ຺ສຏ຺ຐຕ຺ຕາ ກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ປຸນ ຠິກ຺ຂູ ‘‘ອຸໂປສຖາທີນິ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ຣຕ຺ຕິໍ ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ‘‘ຍາວ ສພ຺ເພ ສນ຺ນິປຕນ຺ຕິ, ຕາວ ຘມ຺ມໍ ສຸຓິສ຺ສາມາ’’ຕິ ເອກໍ ອຊ຺ເຌສນ຺ຕິ, ຕສ຺ມິໍ ຘມ຺ມກຖໍ ກເຖນ຺ເຕເຍວ ອຣຸໂຓ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ. ສເຈ ‘‘ຈາຕຸທ຺ທສິກໍ ອຸໂປສຖໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ນິສິນ຺ນາ, ‘‘ປນ຺ນຣໂສ’’ຕິ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ປນ຺ນຣສິກໍ ກາຕຸໍ ນິສິນ຺ນາ, ປາຏິປເທ ອນຸໂປສເຖ ອຸໂປສຖໍ ກາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ອຎ຺ຎໍ ປນ ສງ຺ຆກິຈ຺ຈໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ອິທໍ ຣຕ຺ຕິປາຣິວາສິຍໍ ນາມ.

ປຸນ ຠິກ຺ຂູ ‘‘ກິຎ຺ຈິເທວ ອພ຺ຠານາທິສງ຺ຆກມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕຕ຺ເຣໂກ ນກ຺ຂຕ຺ຕປາຐໂກ ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ວທຕິ ‘‘ອຊ຺ຊ ນກ຺ຂຕ຺ຕໍ ທາຣຸຓໍ, ມາ ອິທໍ ກມ຺ມໍ ກໂຣຖາ’’ຕິ. ເຕ ຕສ຺ສ ວຈເນນ ຉນ຺ທໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ນິສິນ຺ນາ ໂຫນ຺ຕິ, ອຖຎ຺ໂຎ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ນກ຺ຂຕ຺ຕໍ ປຕິມາເນນ຺ຕໍ, ອຕ຺ໂຖ ພາລໍ ອຸປຊ຺ຌຄາ (ຊາ. ໑.໑.໔໙), ກິໍ ນກ຺ຂຕ຺ເຕນ ກໂຣຖາ’’ຕິ ວທຕິ, ອິທໍ ຉນ຺ທປາຣິວາສິຍຎ຺ເຈວ ອຊ຺ຌາສຍປາຣິວາສິຍຎ຺ຈ. ເອຕສ຺ມິໍ ປາຣິວາສິເຍ ປຸນ ຉນ຺ທປາຣິສຸທ຺ຘິໍ ອນາຫຣິຕ຺ວາ ກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ອິທໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປາຣິວາສິກຉນ຺ທທາເນນາ’’ຕິ. ປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ເອວໍ ວຸຏ຺ຐາເປນ຺ຕິຍາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ກມ຺ມວາຈາປຣິໂຍສາເນ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ.

ຣາຊຄເຫ ຖຸລ຺ລນນ຺ທໍ ອາຣພ຺ຠ ເອວໍ ວຸຏ຺ຐາປນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ. ຉນ຺ທໍ ອວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາວ ອວຸຏ຺ຐິຕາຍ ປຣິສາຍ ວຸຏ຺ຐາເປນ຺ຕິຍາ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາທີນຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິ. ປາຣິວາສິກຉນ຺ທທານຕາ, ວຸຏ຺ຐາປນນ຺ຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ທ຺ເວ ອງ຺ຄານິ. ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ຄມ຺ຠິນິສິກ຺ຂາປທສທິສາເນວາຕິ.

ປາຣິວາສິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.