ເສຂິຍກຓ຺ໂຑ

໑. ປຣິມຓ຺ຑລສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເສຂິເຍສຸ ປຐເມ ປຣິມຓ຺ຑລນ຺ຕິ ສມນ຺ຕໂຕ ມຓ຺ຑລໍ. ສິກ຺ຂາ ກຣຓີຍາຕິ ‘‘ເອວໍ ນິວາເສສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາຣາເມປິ ອນ຺ຕຣຆເຣປິ ສພ຺ພຕ຺ຖ ສິກ຺ຂາ ກາຕພ຺ພາ, ເອຕ຺ຖ ຈ ຍສ຺ມາ ວຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘເກ ວຸຕ຺ຕວຕ຺ຕານິປິ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ເສຂິຍາເນວ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ປາຣາຊິກາທີສຸ ວິຍ ປຣິຈ຺ເຉໂທ ນ ກໂຕ. ຈາຣິຕ຺ຕວິນຍທສ຺ສນຕ຺ຖຎ຺ຈ ‘‘ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ໂອລມ຺ເພນ຺ໂຕ ນິວາເສຍ຺ຍ, ທຸກ຺ກຏ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ອາປຕ຺ຕິນາເມນ ອວຕ຺ວາ ‘‘ສິກ຺ຂາ ກຣຓີຍາ’’ຕິ ເອວໍ ສພ຺ພສິກ຺ຂາປເທສຸ ປາຬິ ອາໂຣປິຕາ, ປທຠາຊເນ (ປາຈິ. ໕໗໖) ປນ ‘‘ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອນາທຣິຍກຣເຓ ທຸກ຺ກຏໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ອິທານິ ປຣິມຓ຺ຑລນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ນາຠິມຓ຺ຑລໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ຊາຓຸມຓ຺ຑລສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາ ຊງ຺ຆຏ຺ຐິກໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລມຕ຺ຕໍ ນິວາສນໍ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ນິວາເສນ຺ເຕນ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວຕ຺ຖໍ ນາມ ໂຫຕິ, ເອວໍ ອນິວາເສຕ຺ວາ ອນາທຣິເຍນ ປຸຣໂຕ ວາ ປຈ຺ຉໂຕ ວາ ໂອລມ຺ເພຕ຺ວາ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ຕສ຺ເສວ, ເຍ ຈຎ຺ເຎ ‘‘ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຄິຫິນິວຕ຺ຖໍ ນິວາເສນ຺ຕິ, ຫຕ຺ຖິໂສຓ຺ຑກໍ ມຈ຺ຉວາລກໍ ຈຕຸກ຺ກຓ຺ຓກໍ ຕາລວຓ຺ຏກໍ ສຕວລິກໍ ນິວາເສນ຺ຕິ, ສໍວລ຺ລິຍໍ ນິວາເສນ຺ຕີ’’ຕິ ຂນ຺ຘເກ (ຈູຬວ. ໒໘໐) ນິວາສນໂທສາ ວຸຕ຺ຕາ, ຕຖາ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສປິ ທຸກ຺ກຏເມວ.

ຕຕ຺ຖ ຫຕ຺ຖິໂສຓ຺ຑກໍ ນາມ ນາຠິມູລໂຕ ຫຕ຺ຖິໂສຓ຺ຑສຓ຺ຐານໍ ໂອລມ຺ພກໍ ກຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຖໍ ໂຈຬິກອິຕ຺ຖີນໍ ນິວາສນໍ ວິຍ. ມຈ຺ຉວາລກໍ ນາມ ເອກໂຕທສນ຺ຕໍ ເອກໂຕ ປາສນ຺ຕໍ ໂອລມ຺ເພຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຖໍ. ຈຕຸກ຺ກຓ຺ຓກໍ ນາມ ອຸປຣິ ທ຺ເວ, ເຫຏ຺ຐໂຕ ທ຺ເວຕິ ເອວໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ກຓ຺ເຓ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຖໍ. ຕາລວຓ຺ຏກໍ ນາມ ຕາລວຓ຺ຏາກາເຣນ ສາຏກໍ ໂອລມ຺ເພຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຖໍ. ສຕວລິກໍ ນາມ ທີຆສາຏກໍ ອເນກກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ໂອຠຸຊິຕ຺ວາ ໂອວຏ຺ຏິກໍ ກໂຣນ຺ເຕນ ນິວຕ຺ຖໍ, ວາມທກ຺ຂິຓປສ຺ເສສຸ ວາ ນິຣນ຺ຕຣໍ ວລິໂຍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຖໍ. ສເຈ ປນ ຊາຓຸໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເອກາ ວາ ທ຺ເວ ວາ ວລິໂຍ ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ສໍວລ຺ລິຍນ຺ຕິ ມລ຺ລກມ຺ມກາຣາທີຫິ ວິຍ ກຈ຺ຉໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຖໍ. ເອວໍ ນິວາເສຕຸໍ ຄິລານສ຺ສາປິ ມຄ຺ຄປ຺ປຏິປນ຺ນສ຺ສາປິ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຍມ຺ປິ ມຄ຺ຄໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ເອກໍ ວາ ທ຺ເວ ວາ ກຓ຺ເຓ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣວາສກສ຺ສ ອຸປຣິ ລຄ຺ຄນ຺ຕິ, ອນ຺ໂຕ ວາ ເອກໍ ກາສາວໍ ຕຖາ ນິວາເສຕ຺ວາ ພຫິ ອປຣໍ ນິວາເສນ຺ຕິ, ສພ຺ພໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ.

ຄິລາໂນ ປນ ອນ຺ໂຕກາສາວສ຺ສ ໂອວຏ຺ຏິກໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອປຣໍ ອຸປຣິ ນິວາເສຕຸໍ ລຠຕິ, ອຄິລາເນນ ທ຺ເວ ນິວາເສນ຺ເຕນ ສຄຸຓໍ ກຕ຺ວາ ນິວາເສຕພ຺ພານິ. ອິຕິ ອິມໍ ຂນ຺ຘເກ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕຎ຺ຈ ໂອລມ຺ພກຎ຺ຈ ສພ຺ພໍ ວິວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓສມ຺ປນ຺ນໍ ນິພ຺ພິກາຣໍ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສຕພ຺ພໍ, ຕຖາ ອນິວາເສຕ຺ວາ ຍໍກິຎ຺ຈິ ວິກາຣໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ.

‘‘ນິທານໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ວຕ຺ຖຸ’’ນ຺ຕິອາທິເກ (ກງ຺ຂາ. ອຏ຺ຐ. ປຐມປາຣາຊິກວຓ຺ຓນາ ) ປນ ວິນິຈ຺ຉເຍ ສຸຣຸສຸຣຸກາຣກໍ ໂກສມ຺ພິຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ສາມິເສນ ຫຕ຺ເຖນ ປານີຍຖາລກສສິຕ຺ຖກປຕ຺ຕໂຘວນປຏິສໍຍຸຕ຺ຕທ຺ວຍໍ ຠຄ຺ເຄສຸ ສມ຺ພຫຸເລ ຠິກ຺ຂູ ອາຣພ຺ຠ, ເສສານິ ສພ຺ພາເນວ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ຉພ຺ພຄ຺ຄິເຍ ອາຣພ຺ຠ ໂອລມ຺ເພຕ຺ວາ ນິວາສນາທິວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕານິ. ສູໂປທນວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຍໍ ຘມ຺ມເທສນາທີສຸ ຈ ຄິລານວເສນ ເອກາ ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ສພ຺ພານິ ສາຘາຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ, ອນາຓຕ຺ຕິການິ, ສພ຺ເພສຸ ທຸກ຺ກຏເມວ, ອຎ຺ໂຎ ອາປຕ຺ຕິເຠໂທ ນຕ຺ຖິ, ວິປຕ຺ຕິວິຈາຣຓາ ວຸຕ຺ຕາເຍວ, ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ສພ຺ເພສໍ ອວສາເນ ທສ຺ສຍິສ຺ສາມ. ອນາປຕ຺ຕິມຕ຺ຕໍ ປນ ອງ຺ຄຎ຺ຈ ສພ຺ພຕ຺ຖ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕຍິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ຕາວ ສິກ຺ຂາປເທ ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ, ອສ຺ສຕິຍາ, ອຊານນ຺ຕສ຺ສ, ຄິລານສ຺ສ, ອາປທາສຸ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກາທີນຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈາຕິ ‘‘ອປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວໍ ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ, ອຖ ໂຂ ‘‘ປຣິມຓ຺ຑລໍເຍວ ນິວາເສສ຺ສາມີ’’ຕິ ວິຣຊ຺ຌິຕ຺ວາ ອປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ອສ຺ສຕິຍາຕິ ອຎ຺ຎາວິຫິຕສ຺ສາປິ ຕຖາ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ອຊານນ຺ຕສ຺ສາຕິ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສຕຸໍ ອຊານນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ, ອປິຈ ນິວາສນວຕ຺ຕໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ໂຍ ປນ ສຸກ຺ຂຊງ຺ໂຆ ວາ ໂຫຕິ ມຫາປິຓ຺ຑິກມໍໂສ ວາ, ຕສ຺ສ ສາຣຸປ຺ປຕ຺ຖາຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລາຘິກມ຺ປິ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ນິວາເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຄິລານສ຺ສາຕິ ຍສ຺ສ ຊງ຺ຆາຍ ວາ ປາເທ ວາ ວໂຓ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວາ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ວາ ນິວາເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອາປທາສູຕິ ວາຬາ ວາ ໂຈຣາ ວາ ອນຸພນ຺ຘນ຺ຕິ, ເອວຣູປາສຸ ອາປທາສຸ ອນາປຕ຺ຕິ. ອຸມ຺ມຕ຺ຕກາທໂຍ ວຸຕ຺ຕນຍາ ເອວ. ອນາທຣິຍໍ, ອນາປຕ຺ຕິກາຣຓາຠາໂວ, ອປຣິມຓ຺ຑລນິວາສນນ຺ຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຕີຓິ ອງ຺ຄານິ. ຍຖາ ເຈຕ຺ຖ, ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ປຸຣິມານິ ທ຺ເວ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕປ຺ປຏິປກ຺ຂກຣຓຎ຺ຈາຕິ ຕີຓິເຍວ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອິໂຕ ປຣໍ ຕານິປິ ອວຕ຺ວາ ອນາປຕ຺ຕິມຕ຺ຕເມວ ວກ຺ຂາມາຕິ.

໒. ທຸຕິຍປຣິມຓ຺ຑລສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ທຸຕິເຍ ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຄິຫິປາຣຸຕໍ ປາຣຸປິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ (ຈູຬວ. ໒໘໐) ເອວໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຄິຫິປາຣຸຕໍ ອປາຣຸປິຕ຺ວາ ອຸໂຠ ກຓ຺ເຓ ສມໍ ກຕ຺ວາ ປາຣຸປນໍ ປຣິມຓ຺ຑລປາຣຸປນໍ ນາມ, ຕຕ຺ຖ ຍໍກິຎ຺ຈິ ເສຕປຏປາຣຸຕໍ ປຣິພ຺ພາຊກປາຣຸຕໍ ເອກສາຏກປາຣຸຕໍ ສຸຣາໂສຓ຺ຑປາຣຸຕໍ ອນ຺ເຕປຸຣິກປາຣຸຕໍ ມຫາເຊຏ຺ຐປາຣຸຕໍ ກຸຏິປ຺ປເວສກປາຣຸຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປາຣຸຕໍ ປາຬິກາຣກປາຣຸຕນ຺ຕິ ເອວມາທິ ປຣິມຓ຺ຑລລກ຺ຂຓໂຕ ອຎ຺ຎຖາ ປາຣຸຕໍ, ສພ຺ພເມຕໍ ຄິຫິປາຣຸຕໍ ນາມ. ຕສ຺ມາ ຍຖາ ເສຕປຏາ ອຑ຺ຒປາລກນິຄຓ຺ຐາ ປາຣຸປນ຺ຕິ, ຍຖາ ຈ ເອກຈ຺ເຈ ປຣິພ຺ພາຊກາ ອຸຣໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ທ຺ວີສຸ ອໍສກູເຏສຸ ປາວຸຣຓໍ ຐເປນ຺ຕິ, ຍຖາ ຈ ເອກສາຏກາ ມນຸສ຺ສາ ນິວຕ຺ຖສາຏກສ຺ສ ເອເກນ ອນ຺ເຕນ ປິຏ຺ຐິໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ອຸໂຠ ກຓ຺ເຓ ອຸໂຠສຸ ອໍສກູເຏສຸ ຐເປນ຺ຕິ, ຍຖາ ຈ ສຸຣາໂສຓ຺ຑາທໂຍ ສາຏເກນ ຄີວໍ ປຣິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຸໂຠ ອນ຺ເຕ ອຸເຣ ວາ ໂອລມ຺ເພນ຺ຕິ, ປິຏ຺ຐິຍໍ ວາ ຂິປນ຺ຕິ, ຍຖາ ຈ ອນ຺ເຕປຸຣິກາໂຍ ອກ຺ຂິຕາຣກມຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ໂອຄຸຓ຺ຐິຕໍ ປາຣຸປນ຺ຕິ, ຍຖາ ຈ ມຫາເຊຏ຺ຐາ ທີຆສາຏກໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ຕສ຺ເສວ ເອເກນນ຺ເຕນ ສກລສຣີຣໍ ປາຣຸປນ຺ຕິ, ຍຖາ ຈ ກສ຺ສກາ ເຂຕ຺ຕກຸຏິໍ ປວິສນ຺ຕາ ສາຏກໍ ປລິເວເຐຕ຺ວາ ອຸປກຈ຺ຉເກ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕສ຺ເສວ ເອເກນນ຺ເຕນ ສຣີຣໍ ປາຣຸປນ຺ຕິ, ຍຖາ ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຸຠິນ຺ນໍ ອຸປກຈ຺ຉການໍ ອນ຺ຕເຣ ສາຏກໍ ປເວເສຕ຺ວາ ອໍສກູເຏສຸ ປກ຺ຂິປນ຺ຕິ, ຍຖາ ຈ ປາຬິກາຣໂກ ຠິກ຺ຂຸ ເອກໍສປາຣຸປເນນ ປາຣຸຕໍ ວາມພາຫຸໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ຈີວຣໍ ອໍສກູເຏ ອາໂຣເປຕິ, ເອວໍ ອປາຣຸປິຕ຺ວາ ສພ຺ເພປິ ເອເຕ, ອຎ຺ເຎ ຈ ເອວຣູເປ ປາຣຸປນໂທເສ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ນິພ຺ພິກາຣໍ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ປາຣຸປິຕພ຺ພໍ. ຕຖາ ອປາຣຸປິຕ຺ວາ ອາຣາເມ ວາ ອນ຺ຕຣຆເຣ ວາ ອນາທເຣນ ຍໍກິຎ຺ຈິ ວິກາຣໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ, ອນາປຕ຺ຕິ ປຸຣິມສທິສາເຍວ, ຍຖາ ເຈຕ຺ຖ, ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ຍຕ຺ຖ ປນ ວິເສໂສ ຠວິສ຺ສຕິ, ຕຕ຺ຖ ວກ຺ຂາມາຕິ.

໓-໔. ສຸປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຕຕິເຍ ສຸປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ໂນຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ປຏິຈ຺ຉນ຺ໂນ, ຄຓ຺ຐິກໍ ປຏິມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ອນຸວາຕນ຺ເຕນ ຄີວໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ອຸໂຠ ກຓ຺ເຓ ສມໍ ກຕ຺ວາ ປຏິສງ຺ຆຣິຕ຺ວາ ຍາວ ມຓິພນ຺ຘໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄມິສ຺ສາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ, ຕຖາ ອກຕ຺ວາ ປນ ຊາຓຸໍ ວາ ອຸຣໍ ວາ ວິວຣິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ.

ຈຕຸຕ຺ເຖ ຄລວາຏກໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສີສໍ, ມຓິພນ຺ຘໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຫຕ຺ເຖ, ປິຓ຺ຑິກມໍສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປາເທ ວິວຣິຕ຺ວາ ເສສໍ ຉາເທຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ ສຸປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ໂນ ນາມ ໂຫຕິ, ເອຕ຺ຖ ປນ ວາສູປຄຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ.

໕-໖. ສຸສໍວຸຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ປຎ຺ຈເມ ສຸສໍວຸໂຕຕິ ຫຕ຺ຖໍ ວາ ປາທໍ ວາ ອກີຬາເປນ຺ໂຕ ສຸວິນີໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຉຏ຺ເຐປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໗-໘. ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂຸສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ສຕ຺ຕເມ ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂູຕິ ເຫຏ຺ຐາ ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂຸ ຫຸຕ຺ວາ ປຸຣໂຕ ຍຸຄມຕ຺ຕໍ ຠູມິຠາຄໍ ເປກ຺ຂມາໂນ, ເອກສ຺ມິໍ ປນ ຐາເນ ຐຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖິອສ຺ສາທິປຣິສ຺ສຍາຠາວໍ ໂອໂລເກຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອຏ຺ຐເມປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໙-໑໐. ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ນວເມ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກາຍາຕິ ອຸກ຺ເຂເປນ, ອິຕ຺ຖມ຺ຠູຕລກ຺ຂເຓ ກຣຓວຈນໍ, ເອກໂຕ ວາ ອຸຠໂຕ ວາ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕຈີວໂຣ ຫຸຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ, ອນ຺ໂຕ ອິນ຺ທຂີລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເອວໍ ນ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ.

ທສເມ ນິສິນ຺ນກາເລ ຘມກຣຓໍ ນີຫຣນ຺ເຕນາປິ ຈີວຣໍ ອນຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາວ ນີຫຣິຕພ຺ພໍ, ວາສູປຄຕສ຺ສ ປນ ອນາປຕ຺ຕິ.

໑໑-໑໒. ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເອກາທສເມ ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆິກາຍາຕິ ມຫາຫສິຕໍ ຫສນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິຘາປິ ຫິ ອິຕ຺ຖມ຺ຠູຕລກ຺ຂເຓເຍວ ກຣຓວຈນໍ.

ທ຺ວາທສເມປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອຸຠຍຕ຺ຖ ຫສນີຍສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ມິຫິຕມຕ຺ຕໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ.

໑໓-໑໔. ອຸຈ຺ຈສທ຺ທສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເຕຣສເມ ອປ຺ປສທ຺ໂທຕິ ນ ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທມຫາສທ຺ໂທ ຫຸຕ຺ວາ. ຈຸທ຺ທສເມປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ອປ຺ປສທ຺ທຕາປຣິຈ຺ເຉໂທ – ສເຈ ທ຺ວາທສຫຕ຺ເຖ ເຄເຫ ອາທິມ຺ຫິ ສງ຺ຆຕ຺ເຖໂຣ, ມຊ຺ເຌ ທຸຕິຍຕ຺ເຖໂຣ, ອນ຺ເຕ ຕຕິຍຕ຺ເຖໂຣຕິ ເອວໍ ນິສິນ຺ເນສຸ ຍໍ ສງ຺ຆຕ຺ເຖໂຣ ທຸຕິຍຕ຺ເຖເຣນ ສທ຺ຘິໍ ມນ຺ເຕຕິ, ທຸຕິຍຕ຺ເຖໂຣ ຈ ຕສ຺ສ ສທ຺ທໍ ສຸຓາຕິ, ກຖຎ຺ຈ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ຕຕິຍຕ຺ເຖໂຣ ປນ ສທ຺ທເມວ ສຸຓາຕິ, ກຖໍ ນ ວວຕ຺ຖເປຕິ, ເອຕ຺ຕາວຕາ ອປ຺ປສທ຺ໂທ ໂຫຕິ. ສເຈ ປນ ຕຕິຍຕ຺ເຖໂຣ ກຖຎ຺ຈ ວວຕ຺ຖເປຕິ, ມຫາສທ຺ໂທ ນາມ ໂຫຕິ.

໑໕…ເປ…໒໐. ກາຍປ຺ປຈາລກາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ອິໂຕ ປເຣສຸ ຉສຸ ກາຍປ຺ປຈາລກນ຺ຕິ ກາຍໍ ຈາເລຕ຺ວາ ຈາເລຕ຺ວາ, ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ຕສ຺ມາ ກາຍາທີນິ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ນິຈ຺ຈລານິ ອຸຊຸການິ ຐເປຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພຎ຺ເຈວ ນິສີທິຕພ຺ພຎ຺ຈ, ນິສີທນປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ເຕສຸ ຕີສຸ ວາສູປຄຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ.

໒໑-໒໒. ຂມ຺ຠກຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເອກວີສທ຺ວາວີເສສຸ ຂມ຺ຠກໂຕຕິ ກຏິຍໍ ຫຕ຺ຖໍ ຐເປຕ຺ວາ ກຕຂມ຺ໂຠ.

໒໓-໒໔. ໂອຄຸຓ຺ຐິຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເຕວີສຈຕຸວີເສສຸ ໂອຄຸຓ຺ຐິໂຕຕິ ສສີສໍ ປາຣຸໂຕ.

໒໕. ອຸກ຺ກຸຏິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ປຎ຺ຈວີເສ ອຸກ຺ກຸຏິກາ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຓ຺ຫິໂຍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຄ຺ຄປາເທເຫວ, ອຄ຺ຄປາເທ ວາ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຓ຺ຫີຫິເຍວ ຠູມິຍໍ ຜຸສນ຺ຕສ຺ສ ຄມນໍ, ກຣຓວຈນໍ ປເນຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓເມວ.

໒໖. ປລ຺ລຕ຺ຖິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຉພ຺ພີເສ ນ ປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍາຕິ ຫຕ຺ຖປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍ ວາ ທຸສ຺ສປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍ ວາ ນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ອນາທເຣນ ນິສີທນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ, ວາສູປຄຕສ຺ສ ປນ ອິຘາປິ ປຸຣິເມສຸ ຈ ທ຺ວາວີສຈຕຸວີເສສຸ ອນາປຕ຺ຕິ.

ຉພ຺ພີສຕິສາຣຸປ຺ປສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒໗. ສກ຺ກຈ຺ຈປຏິຄ຺ຄຫຓສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ໂຠຊນປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ເຕສຸ ປຐເມ ສກ຺ກຈ຺ຈນ຺ຕິ ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ.

໒໘. ປຕ຺ຕສຎ຺ຎີປຏິຄ຺ຄຫຓສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ທຸຕິເຍ ປຕ຺ເຕ ສຎ຺ຎາ ປຕ຺ຕສຎ຺ຎາ, ສາ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ປຕ຺ຕສຎ຺ຎີ, ອຕ຺ຕໂນ ຠາຊເນ ອຸປນິພທ຺ຘສຎ຺ຎີ ຫຸຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໙. ສມສູປກປຏິຄ຺ຄຫຓສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຕຕິເຍ ສມສູປໂກ ນາມ ຍຕ຺ຖ ມຸຄ຺ຄມາເສຫິ ວາ ກຸລຕ຺ຖາທີຫິ ວາ ກໂຕ ຫຕ຺ຖຫາຣິໂຍ ສູໂປ ຠຕ຺ຕສ຺ສ ຈຕຸຕ຺ຖຠາຄປ຺ປມາໂຓ ໂຫຕິ, ຕໂຕ ຫິ ອຘິກໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ. ຐເປຕ຺ວາ ປນ ສູປໍ ອວເສສາ ສພ຺ພາປິ ສູເປຍ຺ຍພ຺ຍຎ຺ຊນວິກຕິ ຣສຣໂສ ນາມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມິໍ ຣສຣເສ, ຎາຕການໍ ວາ ປວາຣິຕານໍ ວາ ອຎ຺ຎສ຺ສຕ຺ຖາຍ ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຘເນນ ວາ ອິຘ ອນາປຕ຺ຕິ.

໓໐…ເປ…໓໒. ສມຕິຕ຺ຕິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຈຕຸຕ຺ເຖ ສມຕິຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ສມປຸຓ຺ຓໍ ສມຠຣິຕໍ ອຘິຏ຺ຐານຸປຄປຕ຺ຕສ຺ສ ອນ຺ໂຕມຸຂວຏ຺ຏິເລຂໍ ອນຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຣຈິຕໍ. ປິຓ຺ຑປາຕນ຺ຕິ ຍໍກິຎ຺ຈິ ຍາວກາລິກໍ. ອນຘິຏ຺ຐານຸປເຄ ປນ ຍາວກາລິກໍ ຍາມກາລິກາທີນິ ຈ ຍຕ຺ຖກຕ຺ຖຈິ ຖູປີກຕານິປິ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ, ຍໍ ປນ ທ຺ວີສຸ ປຕ຺ເຕສຸ ຄເຫຕ຺ວາ ເອກໍ ປູເຣຕ຺ວາ ວິຫາຣໍ ຫຣຕິ, ຍໍ ວາ ປກ຺ຂິປິຍມານໍ ປູວອຸຈ຺ຉຸກ຺ຂຓ຺ຑຜລາຜລາທິ ເຫຏ຺ຐາ ໂອໂຣຫຕິ, ຕກ຺ໂກລວຏໍສກາທໂຍ ວາ ອຸປຣິ ຐເປຕ຺ວາ ທິຍ຺ຍນ຺ຕິ, ຍຎ຺ຈ ປຓ຺ເຓ ວາ ຖາລເກ ວາ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕມຕ຺ຖເກ ຐປິຕໍ ໂຫຕິ, ນ ຕໍ ຖູປີກຕໍ ນາມ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ສພ຺ພໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອິຘ ປນ ຄິລານສ຺ສາປິ ອນາປຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ເຕນປິ ສມຕິຕ຺ຕິໂກເຍວ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ສພ຺ພຕ຺ຖ ປນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕຸເມວ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ປນ ສຸປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ປຎ຺ຈມຉຏ຺ຐານິ ວຸຕ຺ຕນຍາເນວ.

໓໓-໓໔. ສປທານສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ສຕ຺ຕເມ ສປທານນ຺ຕິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ໂອຘິໍ ອກຕ຺ວາ ອນຸປຏິປາຏິຍາ. ໂຍ ປນ ອຎ຺ເຎສໍ ວາ ເທນ຺ໂຕ, ອຎ຺ຎຠາຊເນ ວາ ອາກິຣນ຺ໂຕ ຕໂຕ ຕໂຕ ໂອມສຕິ, ຕສ຺ສ, ອຸຕ຺ຕຣິຠງ຺ຄຎ຺ຈ ອຸປ຺ປຏິປາຏິຍາ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສາປິ ອິຘ ອນາປຕ຺ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

໓໕. ຖູປກຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ນວເມ ຖູປກໂຕຕິ ມຕ຺ຖກໂຕ ເວມຊ຺ຌໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂຍ ປນ ປຣິຕ຺ຕເກ ເສເສ ເອກໂຕ ສງ຺ກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ໂອມທ຺ທິຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສາປິ ອນາປຕ຺ຕິ.

໓໖. ໂອທນປ຺ປຏິຈ຺ຉາທນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ທສເມ ຍສ຺ສ ຠຕ຺ຕສາມິກາ ມາຆາຕສມຍາທີສຸ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ເທນ຺ຕິ, ໂຍ ຈ ນ ຠິຍ຺ໂຍກມ຺ຍຕາຍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕິ, ເຕສໍ ອນາປຕ຺ຕິ, ຄິລານສ຺ສ ປນ ອນາຄຕຕ຺ຕາ ອາປຕ຺ຕິເຍວ.

໓໗. ສູໂປທນວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເອກາທສເມ ຎາຕການໍ ວາ ປວາຣິຕານໍ ວາ ອຎ຺ຎສ຺ສຕ຺ຖາຍ ອຕ຺ຕໂນ ຘເນນາຕິ ອິທໍ ອນາປຕ຺ຕິຍໍ ອຘິກໍ.

໓໘. ອຸຊ຺ຌານສຎ຺ຎີສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ທ຺ວາທສເມ ອຸຊ຺ຌາເນ ສຎ຺ຎາ ອຸຊ຺ຌານສຎ຺ຎາ, ສາ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ອຸຊ຺ຌານສຎ຺ຎີ. ອິຘາປິ ຄິລາໂນ ນ ມຸຈ຺ຈຕິ, ‘‘ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ວາ, ‘‘ທາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ວາ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ສ ປນ, ນ ອຸຊ຺ຌານສຎ຺ຎິສ຺ສ ຈ ອນາປຕ຺ຕິ.

໓໙. ກພຬສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເຕຣສເມ ນາຕິມຫນ຺ຕນ຺ຕິ ມຍູຣຓ຺ຑໍ ອຕິມຫນ຺ຕໍ, ກຸກ຺ກຸຏຓ຺ຑໍ ອຕິຂຸທ຺ທກໍ, ເຕສໍ ເວມຊ຺ຌປ຺ປມາຓໍ. ມູລຂາທນີຍາທິເຠເທ ປນ ສພ຺ພຂຊ຺ຊເກ ຜລາຜເລ ຈ ອນາປຕ຺ຕິ.

໔໐. ອາໂລປສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຈຸທ຺ທສເມ ປຣິມຓ຺ຑລນ຺ຕິ ອທີຆໍ. ອິຘ ປນ ຂຊ຺ຊກຜລາຜເລຫິ ສທ຺ຘິໍ ອຸຕ຺ຕຣິຠງ຺ເຄປິ ອນາປຕ຺ຕິ.

໔໑-໔໒. ອນາຫຏສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ປນ຺ນຣສເມ ອນາຫເຏຕິ ອນາຫຣິເຕ, ມຸຂທ຺ວາຣໍ ອສມ຺ປຕ຺ເຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂສຬສເມ ສພ຺ພຫຕ຺ຖນ຺ຕິ ສກລໍ ຫຕ຺ຖໍ.

໔໓. ສກພຬສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ສຕ຺ຕຣສເມ ສກພເຬນາຕິ ເອຕ຺ຖ ຍຕ຺ຕເກນ ວຈນໍ ອປຣິປຸຓ຺ຓໍ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຕເກ ສຕິ ກເຖນ຺ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ. ໂຍ ປນ ຘມ຺ມໍ ກເຖນ຺ໂຕ ຫຣິຏກາທີນິ ມຸເຂ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ກເຖຕິ, ຍຕ຺ຕເກນ ວຈນໍ ອປຣິປຸຓ຺ຓໍ ນ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຕເກ ມຸຂມ຺ຫິ ສຕິ ວຏ຺ຏຕິ.

໔໔. ປິຓ຺ຑຸກ຺ເຂປກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ອຏ຺ຐາຣສເມ ປິຓ຺ຑຸກ຺ເຂປກນ຺ຕິ ປິຓ຺ຑໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ, ອິຘາປິ ຂຊ຺ຊກຜລາຜເລສຸ ອນາປຕ຺ຕິ.

໔໕. ກພຬາວຈ຺ເຉທກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເອກູນວີສຕິເມ ກພຬາວຈ຺ເຉທກນ຺ຕິ ກພຬໍ ອວຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ອວຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ, ອິຘ ຂຊ຺ຊກຜລາຜເລຫິ ສທ຺ຘິໍ ອຸຕ຺ຕຣິຠງ຺ເຄປິ ອນາປຕ຺ຕິ.

໔໖. ອວຄຓ຺ຑກາຣກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ວີສຕິເມ ອວຄຓ຺ຑກາຣກນ຺ຕິ ມກ຺ກໂຏ ວິຍ ຄຓ຺ເຑ ກຕ຺ວາ ກຕ຺ວາ, ອິຘ ຜລາຜລມຕ຺ຕເກ ອນາປຕ຺ຕິ.

໔໗. ຫຕ຺ຖນິທ຺ຘຸນກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເອກວີສຕິເມ ຫຕ຺ຖນິທ຺ຘຸນກນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖໍ ນິທ຺ຘຸນິຕ຺ວາ ນິທ຺ຘຸນິຕ຺ວາ, ອນາປຕ຺ຕິຍໍ ປເນຕ຺ຖ ‘‘ກຈວຣໍ ຉຑ຺ເຑນ຺ໂຕ ຫຕ຺ຖໍ ນິທ຺ຘຸນາຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໖໒໓) ອິທໍ ອຘິກໍ.

໔໘. ສິຕ຺ຖາວກາຣກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ທ຺ວາວີສຕິເມ ສິຕ຺ຖາວກາຣກນ຺ຕິ ສິຕ຺ຖານິ ອວກິຣິຕ຺ວາ ອວກິຣິຕ຺ວາ, ອິຘາປິ ‘‘ກຈວຣໍ ຉຑ຺ເຑນ຺ໂຕ ສິຕ຺ຖໍ ຉຑ຺ຑຍຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໖໒໓) ອິທໍ ອນາປຕ຺ຕິຍໍ ອຘິກໍ.

໔໙. ຊິວ຺ຫານິຈ຺ຉາຣກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເຕວີສຕິເມ ຊິວ຺ຫານິຈ຺ຉາຣກນ຺ຕິ ຊິວ຺ຫໍ ນິຈ຺ຉາເຣຕ຺ວາ ນິຈ຺ຉາເຣຕ຺ວາ.

໕໐-໕໑. ຈປຸຈປຸກາຣກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຈຕຸວີສຕິເມ ຈປຸຈປຸກາຣກນ຺ຕິ ຈປຸ ຈປູຕິ ເອວໍ ສທ຺ທໍ ກຕ຺ວາ ກຕ຺ວາ. ປຎ຺ຈວີສຕິເມປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໕໒…ເປ…໕໔. ຫຕ຺ຖນິລ຺ເລຫກາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຉພ຺ພີສຕິເມ ຫຕ຺ຖນິລ຺ເລຫກນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖໍ ນິລ຺ເລຫິຕ຺ວາ ນິລ຺ເລຫິຕ຺ວາ. ຠຸຎ຺ຊນ຺ເຕນ ຫິ ອງ຺ຄຸລິມຕ຺ຕມ຺ປິ ນິລ຺ເລຫິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຆນຍາຄຸຜາຓິຕປາຍາສາທິເກ ປນ ອງ຺ຄຸລີຫິ ຄເຫຕ຺ວາ ອງ຺ຄຸລິໂຍ ມຸເຂ ປເວເສຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ສຕ຺ຕວີສຕິມອຏ຺ຐວີສຕິເມສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕສ຺ມາ ເອກງ຺ຄຸລິຍາປິ ປຕ຺ໂຕ ນ ນິລ຺ເລຫິຕພ຺ໂພ, ເອກໂອຏ຺ໂຐປິ ຈ ຊິວ຺ຫາຍ ນ ນິລ຺ເລຫິຕພ຺ໂພ, ໂອຏ຺ຐມໍເສຫິ ເອວ ປນ ຄເຫຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕ ປເວເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

໕໕. ສາມິສສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເອກູນຕິໍສຕິເມ ນ ສາມິເສນາຕິ ເອຕໍ ປຏິກູລວເສນ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ສງ຺ຆິກມ຺ປິ ປຸຄ຺ຄລິກມ຺ປິ ຄິຫິສນ຺ຕກມ຺ປິ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕກມ຺ປິ ສງ຺ໂຂປິ ສຣາວກມ຺ປິ ຖາລກມ຺ປິ ນ ຄເຫຕພ຺ພເມວ, ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ. ສເຈ ປນ ຫຕ຺ຖສ຺ສ ເອກເທໂສ ອາມິສມກ຺ຂິໂຕ ນ ໂຫຕິ, ເຕນ ປເທເສນ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ອິຘ ‘‘ໂຘວິສ຺ສາມີຕິ ວາ, ໂຘວາເປສ຺ສາມີຕິ ວາ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໖໓໑) ອິທໍ ອນາປຕ຺ຕິຍໍ ອຘິກໍ.

໕໖. ສສິຕ຺ຖກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຕິໍສຕິເມ ‘‘ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ວາ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ວາ ປຏິຄ຺ຄເຫ ວາ ນີຫຣິຕ຺ວາ ວາ ຉຑ຺ເຑຕີ’’ຕິ ອິທໍ ອນາປຕ຺ຕິຍໍ ອຘິກໍ. ຕຕ຺ຖ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ວາຕິ ສິຕ຺ຖານິ ອຸທກໂຕ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ, ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ຣາສິໍ ກຕ຺ວາ ອຸທກໍ ຉຑ຺ເຑຕິ. ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ວາຕິ ສິຕ຺ຖານິ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸທກຄຕິການິ ກຕ຺ວາ ຉຑ຺ເຑຕິ. ປຏິຄ຺ຄເຫ ວາຕິ ປຏິຄ຺ຄເຫນ ປຏິຈ຺ຉນ຺ຕານໍ ປຏິຄ຺ຄເຫ ຉຑ຺ເຑຕິ. ນີຫຣິຕ຺ວາຕິ ພຫິ ນີຫຣິຕ຺ວາ ຉຑ຺ເຑຕິ, ເອວໍ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ.

ຕິໍສໂຠຊນປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕໗. ຉຕ຺ຕປາຓິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຘມ຺ມເທສນາປຏິສໍຍຸຕ຺ເຕສຸ ປຐເມ ຍໍກິຎ຺ຈິ ຉຕ຺ຕໍ ປາຓິມ຺ຫິ ອສ຺ສາຕິ ຉຕ຺ຕປາຓິ. ໂສ ຕໍ ຉຕ຺ຕໍ ຍຕ຺ຖກຕ຺ຖຈິ ສຣີຣາວຍເວ ຐເປຕ຺ວາປິ ຍາວ ຫຕ຺ເຖນ ນ ມຸຎ຺ຈຕິ, ຕາວສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ປນສ຺ສ ອຎ຺ໂຎ ຉຕ຺ຕໍ ຘາເຣຕິ, ປສ຺ເສ ວາ ຐິຕໍ ໂຫຕິ, ຫຕ຺ຖໂຕ ອປຄຕມຕ຺ເຕ ຉຕ຺ຕປາຓິ ນາມ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ເທເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຘມ຺ມປຣິຈ຺ເຉໂທ ເຈຕ຺ຖ ປທໂສຘມ຺ເມ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໕໘-໕໙. ທຓ຺ຑປາຓິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ທຸຕິເຍ ທຓ຺ໂຑ ນາມ ມຊ຺ຌິມສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ຈຕຸຫຕ຺ຖປ຺ປມາໂຓ, ທຓ຺ຑປາຓິຠາໂວ ປນສ຺ສ ຉຕ຺ຕປາຓິມ຺ຫິ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕຕິເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອສິໍ ສນ຺ນຫິຕ຺ວາ ຐິໂຕປິ ຫິ ສຕ຺ຖປາຓິສງ຺ຂ຺ຍໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ.

໖໐. ອາວຸຘປາຓິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຈຕຸຕ຺ເຖ ສພ຺ພາປິ ຘນຸວິກຕິ ສທ຺ຘິໍ ສຣວິກຕິຍາ ອາວຸຘນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ, ຕສ຺ມາ ສທ຺ຘິໍ ວາ ສເຣນ ຘນຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ, ສຸທ຺ຘຘນຸໍ ວາ ສຸທ຺ຘສຣໍ ວາ ສຊິຍຘນຸໍ ວາ ນິຊ຺ຊິຍຘນຸໍ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຐິຕສ຺ສ ວາ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ປນສ຺ສ ຘນຸ ຂນ຺ເຘປິ ປຏິມຸກ຺ກໍ ໂຫຕິ, ຍາວ ນ ຄຓ຺ຫາຕິ, ຕາວ ວຏ຺ຏຕິ.

໖໑-໖໒. ປາທຸກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ປຎ຺ຈເມ ປາທຸກາຣຸຬ຺ຫສ຺ສາຕິ ຉຕ຺ຕທຓ຺ຑເກ ອງ຺ຄຸລນ຺ຕຣິກໍ ອປ຺ປເວເສຕ຺ວາ ເກວລໍ ອກ຺ກນ຺ຕສ຺ສ ວາ, ປເວເສຕ຺ວາ ຐານວເສນ ປຏິມຸກ຺ກສ຺ສ ວາ. ຉຏ຺ເຐປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອິຘ ປນ ຍ຺ວາຍໍ ປຓ຺ຫິກພນ຺ຘໍ ໂອມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຐານວເສນ ‘‘ໂອມຸກ຺ໂກ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ສາປິ ນ ວຏ຺ຏຕິ.

໖໓. ຍານສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ສຕ຺ຕເມ ສເຈປິ ທ຺ວີຫິ ຊເນຫິ ຫຕ຺ຖສງ຺ຆາເຏນ ຄຫິໂຕ, ສາຏເກ ວາ ຐເປຕ຺ວາ ວໍເສນ ວຍ຺ຫຕິ, ອຍຸຕ຺ເຕ ວາ ວຍ຺ຫາທິເກ ຍາເນ ວິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ວາ ຐປິເຕ ຈກ຺ກມຕ຺ເຕປິ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ຍານຄໂຕຕ຺ເວວ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ສເຈ ປນ ທ຺ເວປິ ເອກຍາເນ ນິສິນ຺ນາ ໂຫນ຺ຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ວິສຸໍ ນິສິນ຺ເນສຸປິ ອຸຈ຺ເຈ ຍາເນ ນິສິນ຺ເນນ ນີເຈ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ເທເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ສມປ຺ປມາເຓປິ ວຏ຺ຏຕິ, ຕຖາ ປຸຣິເມ ນິສິນ຺ເນນ ປຈ຺ຉິເມ ນິສິນ຺ນສ຺ສ. ປຈ຺ຉິເມ ປນ ອຸຈ຺ຈຕເຣປິ ນິສິນ຺ເນນ ເທເສຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ.

໖໔. ສຍນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ອຏ຺ຐເມ ສຍນຄຕສ຺ສາຕິ ອນ຺ຕມໂສ ກຏສາຣເກປິ ປກຕິຠູມິຍມ຺ປິ ນິປນ຺ນສ຺ສ ອຸຈ຺ເຈປິ ມຎ຺ເຈ ວາ ປີເຐ ວາ ຠູມິປ຺ປເທເສ ວາ ຐິເຕນ ນິສິນ຺ເນນ ວາ ເທເສຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສຍນຄເຕນ ປນ ສຍນຄຕສ຺ສ ອຸຈ຺ຈຕເຣ ວາ ສມປ຺ປມາເຓ ວາ ນິປນ຺ເນນ ເທເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ນິປນ຺ເນນ ປນ ຐິຕສ຺ສ ວາ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ວາ ນິປນ຺ນສ຺ສ ວາ, ນິສິນ຺ເນນ ຈ ຐິຕສ຺ສ ວາ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ວາ, ຐິເຕນ ຐິຕສ຺ເສວ ວຏ຺ຏຕິ.

໖໕. ປລ຺ລຕ຺ຖິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ນວເມ ຫຕ຺ຖປລ຺ລຕ຺ຖິກາທີສຸ ຍາຍ ກາຍຈິ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ເທເສຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ.

໖໖. ເວຐິຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ທສເມ ເວຐິຕສີສສ຺ສາຕິ ທຸສ຺ສເວເຐນ ວາ ໂມຬິອາທີຫິ ວາ ຍຖາ ເກສນ຺ໂຕ ນ ທິສ຺ສຕິ, ເອວໍ ເວຐິຕສີສສ຺ສ, ເຕເນວສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິຍໍ ‘‘ເກສນ຺ຕໍ ວິວຣາເປຕ຺ວາ ເທເສຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໖໔໓) ວຸຕ຺ຕໍ.

໖໗. ໂອຄຸຓ຺ຐິຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເອກາທສເມ ໂອຄຸຓ຺ຐິຕສີສສ຺ສາຕິ ສສີສໍ ປາຣຸຕສ຺ສ, ອນາປຕ຺ຕິຍໍ ປເນຕ຺ຖ ‘‘ສີສໍ ວິວຣາເປຕ຺ວາ ເທເສຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໖໔໔) ອຘິກໍ.

໖໘. ຉມາສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ທ຺ວາທສເມ ຉມາຍໍ ນິສີທິຕ຺ວາຕິ ຠູມິຍໍ ນິສີທິຕ຺ວາ. ອາສເນຕິ ອນ຺ຕມໂສ ວຕ຺ຖມ຺ປິ ຕິຓານິປິ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ນສ຺ສ.

໖໙. ນີຈາສນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເຕຣສເມ ອຸຈ຺ເຈ ອາສເນຕິ ອນ຺ຕມໂສ ຠູມິປ຺ປເທເສປິ ອຸນ຺ນຕປ຺ປເທເສ ນິສິນ຺ນສ຺ສ.

໗໐. ຐິຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຈຸທ຺ທສເມ ນ ຐິໂຕ ນິສິນ຺ນສ຺ສາຕິ ສເຈ ເຖຣສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຐິຕໍ ທຫຣໍ ອາສເນ ນິສິນ຺ໂນ ມຫາເຖໂຣ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ນ ກເຖຕພ຺ພໍ. ຄາຣເວນ ປນ ເຖຣໍ ‘‘ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉາ’’ຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ, ຕສ຺ມາ ‘‘ປສ຺ເສ ຐິຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກເຖສ຺ສາມີ’’ຕິ ກເຖຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

໗໑. ປຈ຺ຉໂຕຄມນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ປນ຺ນຣສເມ ສເຈ ປຸຣໂຕ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ສ ຕໍ ອກເຖຕ຺ວາ ‘‘ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກເຖສ຺ສາມີ’’ຕິ ກເຖຕພ຺ພໍ. ສທ຺ຘິໍ ອຸຄ຺ຄຫິຕຘມ຺ມໍ ປນ ສຊ຺ຌາຍິຕຸໍ, ສມຘຸເຣນ ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ກເຖຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

໗໒. ອຸປ຺ປເຖນຄມນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ໂສຬສເມ ນ ອຸປ຺ປເຖນາຕິ ເອຕ຺ຖ ສເຈ ທ຺ເວປິ ສກຏມຄ຺ຄສ຺ມິໍ ເອເກກຈກ຺ກປເຖນ ວາ ອຸປ຺ປເຖນ ວາ ສມຘຸຣໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ວຏ຺ຏຕິ.

໗໓. ຐິໂຕອຸຈ຺ຈາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ສຕ຺ຕຣສເມ ‘‘ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈາ’’ຕິ ອນາປຕ຺ຕິຍໍ ສເຈ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນຏ຺ຐານໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ສຫສາ ອຸຈ຺ຈາໂຣ ວາ ປສ຺ສາໂວ ວາ ນິກ຺ຂມຕິ, ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ກໂຕ ນາມ ໂຫຕິ.

໗໔. ຫຣິເຕອຸຈ຺ຈາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ອຏ຺ຐາຣສເມ ຍມ຺ປິ ຊີວມານຣຸກ຺ຂສ຺ສ ມູລໍ ປຖວິຍໍ ທິສ຺ສມານໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ສາຂາ ວາ ຠູມິລຄ຺ຄາ ຄຈ຺ຉຕິ, ສພ຺ພໍ ຫຣິຕສງ຺ຂາຕເມວ. ຂນ຺ເຘ ນິສີທິຕ຺ວາ ປນ ອປ຺ປຫຣິຕຏ຺ຐາເນ ປາເຕຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ອປ຺ປຫຣິຕຏ຺ຐານໍ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ເສວ ສຫສາ ນິກ຺ຂມຕິ, ຄິລານຏ຺ຐາເນ ຐິໂຕ ໂຫຕິ, ‘‘ອປ຺ປຫຣິເຕ ກໂຕ ຫຣິຕໍ ໂອຕ຺ຖຣຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໖໕໒) ອິທເມຕ຺ຖ ອນາປຕ຺ຕິຍໍ ອຘິກໍ. ຕຕ຺ຖ ສເຈປິ ອປ຺ປຫຣິຕໍ ອລຠນ຺ເຕນ ຕິຓຓ຺ຑຸປກໍ ວາ ປລລຓ຺ຑຸປກໍ ວາ ຐເປຕ຺ວາ ກໂຕ ປຈ຺ຉາ ຫຣິຕໍ ໂອຕ຺ຖຣຕິ, ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ເຂເຬນ ເຈຕ຺ຖ ສິງ຺ຆາຓິກາປິ ສງ຺ຄຫິຕາ.

໗໕. ອຸທເກອຸຈ຺ຈາຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເອກູນວີສຕິເມ ນ ອຸທເກຕິ ເອຕໍ ປຣິໂຠຄອຸທກເມວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ວຈ຺ຈກຸຏິສມຸທ຺ທາທິອຸທເກສຸ ປນ ອປຣິໂຠເຄສຸ ອນາປຕ຺ຕິ. ເທເວ ວສ຺ສນ຺ເຕ ສມນ຺ຕໂຕ ອຸທໂກເຆ ຊາເຕ ອນຸທກຏ຺ຐານໍ ອລຠນ຺ເຕນ ອຸທເກ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ອິຘາປິ ‘‘ຖເລ ກໂຕ ອຸທກໍ ໂອຕ຺ຖຣຕີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໖໕໔) ອິທໍ ອນາປຕ຺ຕິຍໍ ອຘິກໍ, ເສສໍ ສພ຺ພສິກ຺ຂາປເທສຸ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ສມຸຏ຺ຐານາທິທີປນຕ຺ຖາຍ ປເນຕ຺ຖ ອິທໍ ປກິຓ຺ຓກໍ – ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆິກອຸຈ຺ຈາສທ຺ທປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ຕານິ ຈຕ຺ຕາຣິ, ສກພເຬນ ມຸເຂນ ພ຺ຍາຫຣຓໍ ເອກໍ, ຉມານີຈາສນນິສິນ຺ນຐິຕປຈ຺ຉໂຕຄມນອຸປ຺ປຖຄມນປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ຕານິ ປຎ຺ຈາຕິ ອິມານິ ທສ ສິກ຺ຂາປທານິ ສມນຸຠາສນສມຸຏ຺ຐານານິ, ເອເກກເມຕ຺ຖ ກິຣິຍໍ, ສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ສຈິຕ຺ຕກໍ, ໂລກວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມໍ, ວຈີກມ຺ມໍ, ອກຸສລຈິຕ຺ຕໍ, ທຸກ຺ຂເວທນໍ. ສູໂປທນວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສິກ຺ຂາປທໍ ເຖຍ຺ຍສຕ຺ຖສມຸຏ຺ຐານໍ, ກິຣິຍໍ, ສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ສຈິຕ຺ຕກໍ, ໂລກວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມໍ, ວຈີກມ຺ມໍ, ອກຸສລຈິຕ຺ຕໍ, ທຸກ຺ຂເວທນໍ. ຉຕ຺ຕປາຓິທຓ຺ຑປາຓິສຕ຺ຖປາຓິອາວຸຘປາຓິປາທຸກາອຸປາຫນຍານສຍນປລ຺ລຕ຺ຖິກເວຐິຕໂອຄຸຓ຺ຐິຕນາມການິ ເອກາທສ ຘມ຺ມເທສນາສມຸຏ຺ຐານານິ, ກິຣິຍາກິຣິຍານິ, ສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂານິ, ສຈິຕ຺ຕການິ, ໂລກວຊ຺ຊານິ, ວຈີກມ຺ມານິ, ອກຸສລຈິຕ຺ຕານິ, ທຸກ຺ຂເວທນານິ. ເສສານິ ເຕປຓ຺ຓາສ ປຐມປາຣາຊິກສມອຸຏ຺ຐານາທິເຠທານີຕິ.

ເອກູນວີສຕິຘມ຺ມເທສນາປຏິສໍຍຸຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ກງ຺ຂາວິຕຣຓິຍາ ປາຕິໂມກ຺ຂວຓ຺ຓນາຍ

ເສຂິຍວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອຘິກຣຓສມຖວຓ຺ຓນາ

ອຘິກຣຓສມເຖສຸ ສຕ຺ຕາຕິ ເຕສໍ ຄຓນປຣິຈ຺ເຉໂທ. ອຘິກຣຓານິ ສເມນ຺ຕິ ວູປສເມນ຺ຕີຕິ ອຘິກຣຓສມຖາ. ອຸທ຺ເທສໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓສງ຺ຂາຕາສຸ ຈ ອວເສສາຘິກຣຓຕ຺ຕຍປຈ຺ຈຍາສຸ ຈ ອາປຕ຺ຕີສຸ ປຣິສຸທ຺ຘຠາວໍ ປຸຈ຺ຉນຕ຺ຖໍ ອຸທ຺ທິສິຕພ຺ພຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອຸປ຺ປນ຺ນຸປ຺ປນ຺ນານນ຺ຕິ ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ. ອຘິກຣຓານນ຺ຕິ ວິວາທາຘິກຣຓໍ ອນຸວາທາຘິກຣຓໍ ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ ກິຈ຺ຈາຘິກຣຓນ຺ຕິ ອິເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ. ສມຖາຍ ວູປສມາຍາຕິ ສມນຕ຺ຖຎ຺ເຈວ ວູປສມນຕ຺ຖຎ຺ຈ ສມ຺ມຸຂາວິນໂຍ ທາຕພ຺ໂພ…ເປ… ຕິຓວຕ຺ຖາຣໂກຕິ ອິເມ ສຕ຺ຕ ສມຖາ ທາຕພ຺ພາ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ – ອຘິກຣເຓສຸ ຕາວ ‘‘ຘມ຺ໂມ’’ຕິ ວາ, ‘‘ອຘມ຺ໂມ’’ຕິ ວາ ອຏ຺ຐາຣສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ ວິວທນ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ໂຍ ວິວາໂທ, ອິທໍ ວິວາທາຘິກຣຓໍ ນາມ. ສີລວິປຕ຺ຕິຍາ ວາ ອາຈາຣທິຏ຺ຐິອາຊີວວິປຕ຺ຕິຍາ ວາ ອນຸວທນ຺ຕານໍ ໂຍ ອນຸວາໂທ ອຸປວທນາ ເຈວ ໂຈທນາ ຈ, ອິທໍ ອນຸວາທາຘິກຣຓໍ ນາມ. ມາຕິກາຍ ອາຄຕາ ປຎ຺ຈ, ວິຠງ຺ເຄ ທ຺ເວຕິ ສຕ຺ຕປິ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘາ ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ, ນາມ. ຍໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ອປໂລກນາທີນໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ກມ຺ມານໍ ກຣຓໍ, ອິທໍ ກິຈ຺ຈາຘິກຣຓໍ ນາມ.

ຕຕ຺ຖ ວິວາທາຘິກຣຓໍ (ຈູຬວ. ໒໒໘) ທ຺ວີຫິ ສມເຖຫິ ສມ຺ມຕິ ສມ຺ມຸຂາວິນເຍນ ຈ ເຍຠຸຍ຺ຍສິກາຍ ຈ, ສມ຺ມຸຂາວິນເຍເນວ ສມ຺ມມານໍ ຍສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ, ຕສ຺ມິໍເຍວ ວາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ວູປສເມຕຸໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕານໍ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ວາ, ຍຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສງ຺ຆສ຺ສ ນິຍ຺ຍາຕິຕໍ, ຕຕ຺ຖ ສງ຺ເຆນ ວາ ວູປສເມຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ເຕ ຕຕ຺ເຖວ ອຸພ຺ພາຫິກາຍ ສມ຺ມຕປຸຄ຺ຄເລຫິ ວາ ວິນິຈ຺ຉິຕໍ ສມ຺ມຕິ, ເອວໍ ສມ຺ມມາເນ ຈ ປນ ຕສ຺ມິໍ ຍາ ສງ຺ຆສມ຺ມຸຂຕາ ຘມ຺ມສມ຺ມຸຂຕາ ວິນຍສມ຺ມຸຂຕາ ປຸຄ຺ຄລສມ຺ມຸຂຕາ ອຍໍ ສມ຺ມຸຂາວິນໂຍ ນາມ. ຕຕ຺ຖ ຈ ກາຣກສງ຺ຆສ຺ສ ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄິວເສນ ສມ຺ມຸຂີຠາໂວ ສງ຺ຆສມ຺ມຸຂຕາ, ສເມຕພ຺ພສ຺ສ ວຕ຺ຖຸໂນ ຠູຕຕາ ຘມ຺ມສມ຺ມຸຂຕາ, ຍຖາ ຕໍ ສເມຕພ຺ພໍ, ຕເຖວສ຺ສ ສມນໍ ວິນຍສມ຺ມຸຂຕາ, ໂຍ ຈ ວິວທຕິ, ເຍນ ຈ ວິວທຕິ, ເຕສໍ ອຸຠິນ຺ນໍ ອຕ຺ຖປຈ຺ຈຕ຺ຖິການໍ ສມ຺ມຸຂີຠາໂວ ປຸຄ຺ຄລສມ຺ມຸຂຕາ. ອຸພ຺ພາຫິກາຍ ວູປສມເນ ປເນຕ຺ຖ ສງ຺ຆສມ຺ມຸຂຕາ ປຣິຫາຍຕິ, ເອວໍ ຕາວ ສມ຺ມຸຂາວິນເຍເນວ ສມ຺ມຕິ.

ສເຈ ປເນວມ຺ປິ ນ ສມ຺ມຕິ, ອຖ ນໍ ອຸພ຺ພາຫິກາຍ ສມ຺ມຕາ ຠິກ຺ຂູ ‘‘ນ ມຍໍ ສກ຺ໂກມ ວູປສເມຕຸ’’ນ຺ຕິ ສງ຺ຆສ຺ເສວ ນິຍ຺ຍາເຕນ຺ຕິ, ຕໂຕ ສງ຺ໂຆ ປຎ຺ຈງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ສລາກຄ຺ຄາຫາປກໍ ສມ຺ມນ຺ນິຕ຺ວາ ເຕນ ຄຸຬ຺ຫກວິວຏ຺ຏກສກຓ຺ຓຊປ຺ປເກສຸ ຕີສຸ ສລາກຄ຺ຄາເຫສຸ ອຎ຺ຎຕຣວເສນ ສລາກໍ ຄາເຫຕ຺ວາ ສນ຺ນິປຕິຕປຣິສາຍ ຘມ຺ມວາທີນໍ ເຍຠຸຍ຺ຍຕາຍ ຍຖາ ເຕ ຘມ຺ມວາທິໂນ ວທນ຺ຕິ, ເອວໍ ວູປສນ຺ຕໍ ອຘິກຣຓໍ ສມ຺ມຸຂາວິນເຍນ ຈ ເຍຠຸຍ຺ຍສິກາຍ ຈ ວູປສນ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ສມ຺ມຸຂາວິນໂຍ ວຸຕ຺ຕນໂຍ ເອວ, ຍໍ ປນ ເຍຠຸຍ຺ຍສິກກມ຺ມສ຺ສ ກຣຓໍ. ອຍໍ ເຍຠຸຍ຺ຍສິກາ ນາມ, ເອວໍ ວິວາທາຘິກຣຓໍ ທ຺ວີຫິ ສມເຖຫິ ສມ຺ມຕິ.

ອນຸວາທາຘິກຣຓໍ (ຈູຬວ. ໒໓໖) ຈຕູຫິ ສມເຖຫິ ສມ຺ມຕິ ສມ຺ມຸຂາວິນເຍນ ຈ ສຕິວິນເຍນ ຈ ອມູຬ຺ຫວິນເຍນ ຈ ຕສ຺ສປາປິຍສິກາຍ ຈ. ສມ຺ມຸຂາວິນເຍເນວ ສມ຺ມມານໍ ໂຍ ຈ ອນຸວທຕິ, ຍຎ຺ຈ ອນຸວທຕິ, ເຕສໍ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ສເຈ ກາຈິ ອາປຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖິ, ອຸໂຠ ຂມາເປຕ຺ວາ, ສເຈ ອຕ຺ຖິ, ‘‘ອຍໍ ນາເມຕ຺ຖ ອາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ເອວໍ ວິນິຈ຺ຉິຕໍ ວູປສມ຺ມຕິ, ຕຕ຺ຖ ສມ຺ມຸຂາວິນຍລກ຺ຂຓໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ. ຍທາ ປນ ຂີຓາສວສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອມູລິກາຍ ສີລວິປຕ຺ຕິຍາ ອນຸທ຺ຘໍສິຕສ຺ສ ສຕິວິນຍໍ ຍາຈມານສ຺ສ ສງ຺ໂຆ ຎຕ຺ຕິຈຕຸຕ຺ເຖນ ກມ຺ເມນ ສຕິວິນຍໍ ເທຕິ, ຕທາ ສມ຺ມຸຂາວິນເຍນ ຈ ສຕິວິນເຍນ ຈ ວູປສນ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ທິນ຺ເນ ປນ ສຕິວິນເຍ ປຸນ ຕສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄເລ ກສ຺ສຈິ ອນຸວາໂທ ນ ຣຸຫຕິ. ຍທາ ອຸມ຺ມຕ຺ຕໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອຸມ຺ມາທວເສນ ຄເຕ ອສ຺ສາມຓເກ ອຊ຺ຌາຈາເຣ ‘‘ສຣຕາຍສ຺ມາ ເອວຣູປິໍ ອາປຕ຺ຕິ’’ນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂູຫິ ໂຈທິຍມາໂນ ‘‘ອຸມ຺ມຕ຺ຕເກນ ເມ, ອາວຸໂສ, ເອຕໍ ກຕໍ, ນາຫໍ ຕໍ ສຣາມີ’’ຕິ ຠຓນ຺ໂຕປິ ຠິກ຺ຂູຫິ ໂຈທິຍມາໂນວ ປຸນ ອໂຈທນຕ຺ຖາຍ ອມູຬ຺ຫວິນຍໍ ຍາຈຕິ, ສງ຺ໂຆ ຈສ຺ສ ຎຕ຺ຕິຈຕຸຕ຺ເຖນ ກມ຺ເມນ ອມູຬ຺ຫວິນຍໍ ເທຕິ. ຕທາ ສມ຺ມຸຂາວິນເຍນ ຈ ອມູຬ຺ຫວິນເຍນ ຈ ວູປສນ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ທິນ຺ເນ ປນ ອມູຬ຺ຫວິນເຍ ປຸນ ຕສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄເລ ກສ຺ສຈິ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ອນຸວາໂທ ນ ຣຸຫຕິ.

ຍທາ ປນ ປາຣາຊິເກນ ວາ ປາຣາຊິກສາມນ຺ເຕນ ວາ ໂຈທິຍມານສ຺ສ ອຎ຺ເຎນຎ຺ຎໍ ປຏິຈຣໂຕ ປາປຸສ຺ສນ຺ນຕາຍ ປາປິຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ‘‘ສຈາຍໍ ອຈ຺ຉິນ຺ນມູໂລ ຠວິສ຺ສຕິ, ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ໂອສາຣຓໍ ລຠິສ຺ສຕິ, ສເຈ ຉິນ຺ນມູໂລ, ສຍເມວສ຺ສ ນາສນາ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ມຎ຺ຎມາໂນ ສງ຺ໂຆ ຎຕ຺ຕິຈຕຸຕ຺ເຖນ ກມ຺ເມນ ຕສ຺ສປາປິຍສິກໍ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ຕທາ ສມ຺ມຸຂາວິນເຍນ ຈ ຕສ຺ສປາປິຍສິກາຍ ຈ ວູປສນ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ເອວໍ ອນຸວາທາຘິກຣຓໍ ຈຕູຫິ ສມເຖຫິ ສມ຺ມຕິ.

ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ (ຈູຬວ. ໒໓໙) ຕີຫິ ສມເຖຫິ ສມ຺ມຕິ ສມ຺ມຸຂາວິນເຍນ ຈ ປຏິຎ຺ຎາຕກຣເຓນ ຈ ຕິຓວຕ຺ຖາຣເກນ ຈ. ຕສ຺ສ ສມ຺ມຸຂາວິນເຍເນວ ວູປສໂມ ນຕ຺ຖິ, ຍທາ ປນ ເອກສ຺ສ ວາ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍວຓ຺ຓນາຍໍ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ສງ຺ຆຄຓມຊ຺ເຌສຸ ວາ ຠິກ຺ຂຸ ລຫຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ເທເສຕິ, ຕທາ ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ ສມ຺ມຸຂາວິນເຍນ ຈ ປຏິຎ຺ຎາຕກຣເຓນ ຈ ວູປສມ຺ມຕິ. ຕຕ຺ຖ ສມ຺ມຸຂາວິນເຍ ຕາວ ໂຍ ຈ ເທເສຕິ, ຍສ຺ສ ຈ ເທເສຕິ, ເຕສໍ ສມ຺ມຸຂີຠາໂວ ປຸຄ຺ຄລສມ຺ມຸຂຕາ, ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ. ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຈ ຄຓສ຺ສ ຈ ເທສນາກາເລ ສງ຺ຆສມ຺ມຸຂຕາ ປຣິຫາຍຕິ.

ຍາ ປເນຕ຺ຖ ‘‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປນ຺ໂນ’’ຕິ ຈ, ‘‘ປສ຺ສສີ’’ຕິ, ‘‘ອາມ ປສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈ ປຏິຎ຺ຎາ, ຕາຍ ‘‘ອາຍຕິໍ ສໍວເຣຍ຺ຍາສີ’’ຕິ ກຣຓໍ ປຏິຎ຺ຎາຕກຣຓໍ ນາມ. ສງ຺ຆາທິເສເສ ປຣິວາສາທິຍາຈນາ ປຏິຎ຺ຎາ, ປຣິວາສາທີນໍ ທານໍ ປຏິຎ຺ຎາຕກຣຓໍ ນາມ. ທ຺ເວປກ຺ຂຊາຕາ ປນ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ຠິກ຺ຂູ ພຫຸໍ ອສ຺ສາມຓກໍ ອຊ຺ຌາຈາຣໍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຸນ ລຊ຺ຊິຘມ຺ເມ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ‘‘ສເຈ ມຍໍ ອິມາຫິ ອາປຕ຺ຕີຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ກຣິສ຺ສາມ, ສິຍາປິ ຕໍ ອຘິກຣຓໍ ກກ຺ຂຬຕ຺ຖາຍ ວາຬຕ຺ຖາຍ ສໍວຕ຺ເຕຍ຺ຍາ’’ຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ກາຣາປເນ ໂທສໍ ທິສ຺ວາ ຍທາ ຕິຓວຕ຺ຖາຣກກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ຕທາ ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ ສມ຺ມຸຂາວິນເຍນ ຈ ຕິຓວຕ຺ຖາຣເກນ ຈ ສມ຺ມຕິ. ຕຕ຺ຣ ຫິ ຍຕ຺ຕກາ ຫຕ຺ຖປາສູປຄຕາ ‘‘ນ ເມຕໍ ຂມຕີ’’ຕິ ເອວໍ ທິຏ຺ຐາວິກມ຺ມໍ ອກຕ຺ວາ ນິທ຺ທມ຺ປິ ໂອກ຺ກມນ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ສພ຺ເພສໍ ຐເປຕ຺ວາ ຖຸລ຺ລວຊ຺ຊຎ຺ຈ ຄິຫິປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ສພ຺ພາປຕ຺ຕິໂຍ ວຸຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ເອວໍ ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ ຕີຫິ ສມເຖຫິ ສມ຺ມຕິ.

ກິຈ຺ຈາຘິກຣຓໍ (ຈູຬວ. ໒໔໒) ເອເກນ ສມເຖນ ສມ຺ມຕິ ສມ຺ມຸຂາວິນເຍເນວ. ອິຕິ ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຘິກຣຓານິ ຍຖານຸຣູປໍ ອິເມຫິ ສຕ຺ຕຫິ ສມເຖຫິ ສມ຺ມນ຺ຕິ, ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຸປ຺ປນ຺ນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ອຘິກຣຓານໍ ສມຖາຍ ວູປສມາຍ ສມ຺ມຸຂາວິນໂຍ ທາຕພ຺ໂພ…ເປ… ຕິຓວຕ຺ຖາຣໂກ’’ຕິ. ອຍເມຕ຺ຖ ວິນິຈ຺ຉຍນໂຍ, ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນ ສມຖກ຺ຂນ຺ຘເກ ອາຄໂຕເຍວ, ວິນິຈ຺ຉໂຍປິສ຺ສ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ ວຸຕ຺ໂຕ.

ຕຕ຺ຖາຍສ຺ມນ຺ເຕ ປຸຈ຺ຉາມິ, ກຈ຺ຈິຕ຺ຖ ປຣິສຸທ຺ຘາຕິ ເຕສຸ ສຕ຺ຕສຸ ອຘິກຣຓສມເຖສຸ ກຈ຺ຈິຕ຺ຖ ປຣິສຸທ຺ຘາ, ນຕ຺ຖິ ໂວ ກິຎ຺ຈິ ສມເຖຫິ ວູປສເມຕພ຺ພນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉາມິ, ເອເຕນ ສພ຺ພາປຕ຺ຕີຫິ ປຣິສຸທ຺ຘຠາໂວ ປຸຈ຺ຉິໂຕ ໂຫຕິ.

ອຸທ຺ທິຏ຺ຐໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ນິທານນ຺ຕິອາທິ ນິຄມນວຈນໍ. ຕຕ຺ຖ ເອຕ຺ຕກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຕກໍ ສິກ຺ຂາປທໍ. ສຸຕ຺ຕາຄຕນ຺ຕິ ສຸຕ຺ເຕ ປາຕິໂມກ຺ເຂ ອາຄຕໍ. ສຸຕ຺ຕປຣິຍາປນ຺ນນ຺ຕິ ຕຕ຺ເຖວ ອນ຺ໂຕຄຘໍ. ອນ຺ວທ຺ຘມາສໍ ອຸທ຺ເທສໍ ອາຄຈ຺ຉຕີຕິ ອທ຺ຘມາເສ ອທ຺ຘມາເສ ອຸໂປສຖວເສນ ອຸທ຺ທິສິຕພ຺ພຕໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ສມຄ຺ເຄຫີຕິ ກາຍສາມຄ຺ຄິວເສນ ສມຄ຺ເຄຫິ. ສມ຺ໂມທມາເນຫີຕິ ຈິຕ຺ຕສາມຄ຺ຄິວເສນ ເອກຊ຺ຌາສຍຕາຍ ສຸຏ຺ຐຸ ໂມທມາເນຫິ. ອວິວທມາເນຫີຕິ ອຏ຺ຐາຣສສຸ ວິວາທວຕ຺ຖູສຸ ອຎ຺ຎຕຣວເສນາປິ ອວິວທມາເນຫິ. ສິກ຺ຂິຕພ຺ພນ຺ຕິ ຕໍ ຕໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອວີຕິກ຺ກມນ຺ເຕຫິ ອຘິສີລສິກ຺ຂາ ສມ຺ປາເທຕພ຺ພາ. ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ປນ ຍໍ ນ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ປຸຣິເມ ປຸຣິເມ ສິກ຺ຂາປເທ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເຈວ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖຕ຺ຕາ ຈາຕິ.

ອຘິກຣຓສມຖວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ກງ຺ຂາວິຕຣຓິຍາ ປາຕິໂມກ຺ຂວຓ຺ຓນາຍ

ຠິກ຺ຂຸປາຕິໂມກ຺ຂວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ນໂມ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ