໑. ປຐມຄິລານສຸຕ຺ຕໍ

໗໔. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ…ເປ… ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອມຸກສ຺ມິໍ, ຠນ຺ເຕ, ວິຫາເຣ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ນໂວ ອປ຺ປຎ຺ຎາໂຕ ອາພາຘິໂກ ທຸກ຺ຂິໂຕ ພາຬ຺ຫຄິລາໂນ. ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ເຍນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ເຕນຸປສງ຺ກມຕຸ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ນວວາທຎ຺ຈ ສຸຕ຺ວາ ຄິລານວາທຎ຺ຈ, ‘‘ອປ຺ປຎ຺ຎາໂຕ ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ ອິຕິ ວິທິຕ຺ວາ ເຍນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ທິສ຺ວານ ມຎ຺ຈເກ ສມໂຘສິ [ສມຎ຺ໂຈສິ (ສີ.), ສມເຕສິ (ສ຺ຍາ. ກໍ.), ສມຎ຺ໂຈປິ (ປີ.)]. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອລໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ມາ ຕ຺ວໍ ມຎ຺ຈເກ ສມໂຘສິ. ສນ຺ຕິມານິ ອາສນານິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕານິ, ຕຕ຺ຖາຫໍ ນິສີທິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ນິສີທິ ຠຄວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ. ນິສຊ຺ຊ ໂຂ ຠຄວາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຈ຺ຈິ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ຂມນີຍໍ, ກຈ຺ຈິ ຍາປນີຍໍ, ກຈ຺ຈິ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ປຏິກ຺ກມນ຺ຕິ ໂນ ອຠິກ຺ກມນ຺ຕິ, ປຏິກ຺ກໂມສານໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ ໂນ ອຠິກ຺ກໂມ’’ຕິ?

‘‘ນ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຂມນີຍໍ, ນ ຍາປນີຍໍ, ພາຬ຺ຫາ ເມ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ອຠິກ຺ກມນ຺ຕິ ໂນ ປຏິກ຺ກມນ຺ຕິ, ອຠິກ຺ກໂມສານໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ ໂນ ປຏິກ຺ກໂມ’’ຕິ.

‘‘ກຈ຺ຈິ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ນ ກິຎ຺ຈິ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ, ນ ໂກຈິ ວິປ຺ປຏິສາໂຣ’’ຕິ?

‘‘ຕຄ຺ຆ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ອນປ຺ປກໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ, ອນປ຺ປໂກ ວິປ຺ປຏິສາໂຣ’’ຕິ.

‘‘ກຈ຺ຈິ ປນ ຕໍ [ຕ຺ວໍ (ສີ.), ເຕ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)], ຠິກ຺ຂຸ, ອຕ຺ຕາ ສີລໂຕ ອຸປວທຕີ’’ຕິ?

‘‘ນ ໂຂ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຕ຺ຕາ ສີລໂຕ ອຸປວທຕີ’’ຕິ [ໂນ ເຫຕໍ ຠນ຺ເຕ (ປີ. ກ.)].

‘‘ໂນ ເຈ ກິຣ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ອຕ຺ຕາ ສີລໂຕ ອຸປວທຕິ, ອຖ ກິຎ຺ຈ [ອຖ ກິສ຺ມິຎ຺ຈ (ສີ.), ອຖ ຠິກ຺ຂຸ ກິສ຺ມິຎ຺ຈ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.)] ເຕ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ໂກ ຈ ວິປ຺ປຏິສາໂຣ’’ຕິ?

‘‘ນ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສີລວິສຸທ຺ຘຕ຺ຖໍ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາມີ’’ຕິ.

‘‘ໂນ ເຈ ກິຣ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ສີລວິສຸທ຺ຘຕ຺ຖໍ ມຍາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາສິ, ອຖ ກິມຕ຺ຖໍ ຈຣຫິ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ມຍາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາສີ’’ຕິ?

‘‘ຣາຄວິຣາຄຕ຺ຖໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາມີ’’ຕິ.

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂຸ! ສາຘຸ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ຣາຄວິຣາຄຕ຺ຖໍ ມຍາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາສິ. ຣາຄວິຣາຄຕ຺ໂຖ ຫິ, ຠິກ຺ຂຸ, ມຍາ ຘມ຺ໂມ ເທສິໂຕ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ ຠິກ຺ຂຸ, ຈກ຺ຂຸ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ?

‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໍ…ເປ… ໂສຕໍ… ຆານໍ… ຊິວ຺ຫາ… ກາໂຍ… ມໂນ ນິຈ຺ໂຈ ວາ ອນິຈ຺ໂຈ ວາ’’ຕິ?

‘‘ອນິຈ຺ໂຈ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ຕໍ ສຸຂໍ ວາ’’ຕິ?

‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ກລ຺ລໍ ນຸ ຕໍ ສມນຸປສ຺ສິຕຸໍ – ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’’ຕິ?

‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ເອວໍ ປສ຺ສໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ຈກ຺ຂຸສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ໂສຕສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ…ເປ… ມນສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ນິພ຺ພິນ຺ທໍ ວິຣຊ຺ຊຕິ; ວິຣາຄາ ວິມຸຈ຺ຈຕິ; ວິມຸຕ຺ຕສ຺ມິໍ ວິມຸຕ຺ຕມິຕິ ຎາຓໍ ໂຫຕິ. ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາຕີ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອຕ຺ຕມໂນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ປນ ເວຍ຺ຍາກຣຓສ຺ມິໍ ຠຎ຺ຎມາເນ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ວິຣຊໍ ວີຕມລໍ ຘມ຺ມຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ – ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ສມຸທຍຘມ຺ມໍ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມ’’ນ຺ຕິ. ປຐມໍ.