໗. ມິຄຊາລວຄ຺ໂຄ

໑. ປຐມມິຄຊາລສຸຕ຺ຕໍ

໖໓. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມິຄຊາໂລ ເຍນ ຠຄວາ…ເປ… ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມິຄຊາໂລ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘‘ເອກວິຫາຣີ, ເອກວິຫາຣີ’ຕິ, ຠນ຺ເຕ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເອກວິຫາຣີ ໂຫຕິ, ກິຕ຺ຕາວຕາ ຈ ປນ ສທຸຕິຍວິຫາຣີ ໂຫຕີ’’ຕິ?

‘‘ສນ຺ຕິ ໂຂ, ມິຄຊາລ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຣູປາ ອິຏ຺ຐາ ກນ຺ຕາ ມນາປາ ປິຍຣູປາ ກາມູປສໍຫິຕາ ຣຊນີຍາ. ຕຎ຺ເຈ ຠິກ຺ຂຸ ອຠິນນ຺ທຕິ ອຠິວທຕິ ອຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ອຠິນນ຺ທໂຕ ອຠິວທໂຕ ອຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ນນ຺ທີ [ນນ຺ທິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)]. ນນ຺ທິຍາ ສຕິ ສາຣາໂຄ ໂຫຕິ; ສາຣາເຄ ສຕິ ສໍໂຍໂຄ ໂຫຕິ. ນນ຺ທິສໍໂຍຊນສໍຍຸຕ຺ໂຕ ໂຂ, ມິຄຊາລ, ຠິກ຺ຂຸ ສທຸຕິຍວິຫາຣີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ສນ຺ຕິ…ເປ… ສນ຺ຕິ ໂຂ, ມິຄຊາລ, ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຣສາ ອິຏ຺ຐາ ກນ຺ຕາ ມນາປາ ປິຍຣູປາ ກາມູປສໍຫິຕາ ຣຊນີຍາ. ຕຎ຺ເຈ ຠິກ຺ຂຸ ອຠິນນ຺ທຕິ ອຠິວທຕິ ອຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ອຠິນນ຺ທໂຕ ອຠິວທໂຕ ອຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ນນ຺ທີ. ນນ຺ທິຍາ ສຕິ ສາຣາໂຄ ໂຫຕິ; ສາຣາເຄ ສຕິ ສໍໂຍໂຄ ໂຫຕິ. ນນ຺ທິສໍໂຍຊນສໍຍຸຕ຺ໂຕ ໂຂ, ມິຄຊາລ, ຠິກ຺ຂຸ ສທຸຕິຍວິຫາຣີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວໍວິຫາຣີ ຈ, ມິຄຊາລ, ຠິກ຺ຂຸ ກິຎ຺ຈາປິ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວຕິ ອປ຺ປສທ຺ທານິ ອປ຺ປນິຄ຺ໂຆສານິ ວິຊນວາຕານິ ມນຸສ຺ສຣາຫສ຺ເສຍ຺ຍການິ [ມນຸສ຺ສຣາຫເສຍ຺ຍການິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ປຏິສລ຺ລານສາຣຸປ຺ປານິ; ອຖ ໂຂ ສທຸຕິຍວິຫາຣີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຕຓ຺ຫາ ຫິສ຺ສ ທຸຕິຍາ, ສາສ຺ສ ອປ຺ປຫີນາ. ຕສ຺ມາ ສທຸຕິຍວິຫາຣີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ສນ຺ຕິ ຈ ໂຂ, ມິຄຊາລ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຣູປາ ອິຏ຺ຐາ ກນ຺ຕາ ມນາປາ ປິຍຣູປາ ກາມູປສໍຫິຕາ ຣຊນີຍາ. ຕຎ຺ເຈ ຠິກ຺ຂຸ ນາຠິນນ຺ທຕິ ນາຠິວທຕິ ນາຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ອນຠິນນ຺ທໂຕ ອນຠິວທໂຕ ອນຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐໂຕ ນນ຺ທີ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ. ນນ຺ທິຍາ ອສຕິ ສາຣາໂຄ ນ ໂຫຕິ; ສາຣາເຄ ອສຕິ ສໍໂຍໂຄ ນ ໂຫຕິ. ນນ຺ທິສໍໂຍຊນວິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ໂຂ, ມິຄຊາລ, ຠິກ຺ຂຸ ເອກວິຫາຣີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ…ເປ… ສນ຺ຕິ ຈ ໂຂ, ມິຄຊາລ, ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຣສາ…ເປ… ສນ຺ຕິ ຈ ໂຂ, ມິຄຊາລ, ມໂນວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຘມ຺ມາ ອິຏ຺ຐາ ກນ຺ຕາ ມນາປາ ປິຍຣູປາ ກາມູປສໍຫິຕາ ຣຊນີຍາ. ຕຎ຺ເຈ ຠິກ຺ຂຸ ນາຠິນນ຺ທຕິ ນາຠິວທຕິ ນາຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ອນຠິນນ຺ທໂຕ ອນຠິວທໂຕ ອນຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐໂຕ ນນ຺ທີ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ. ນນ຺ທິຍາ ອສຕິ ສາຣາໂຄ ນ ໂຫຕິ; ສາຣາເຄ ອສຕິ ສໍໂຍໂຄ ນ ໂຫຕິ. ນນ຺ທິສໍໂຍຊນວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ໂຂ, ມິຄຊາລ, ຠິກ຺ຂຸ ເອກວິຫາຣີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວໍວິຫາຣີ ຈ, ມິຄຊາລ, ຠິກ຺ຂຸ ກິຎ຺ຈາປິ ຄາມນ຺ເຕ ວິຫຣຕິ ອາກິຓ຺ໂຓ ຠິກ຺ຂູຫິ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ອຸປາສເກຫິ ອຸປາສິກາຫິ ຣາຊູຫິ ຣາຊມຫາມຕ຺ເຕຫິ ຕິຕ຺ຖິເຍຫິ ຕິຕ຺ຖິຍສາວເກຫິ. ອຖ ໂຂ ເອກວິຫາຣີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຕຓ຺ຫາ ຫິສ຺ສ ທຸຕິຍາ, ສາສ຺ສ ປຫີນາ. ຕສ຺ມາ ເອກວິຫາຣີຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ທຸຕິຍມິຄຊາລສຸຕ຺ຕໍ

໖໔. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມິຄຊາໂລ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ…ເປ… ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມິຄຊາໂລ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສາຘຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸ, ຍມຫໍ ຠຄວໂຕ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ເອໂກ ວູປກຏ຺ໂຐ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ສນ຺ຕິ ໂຂ, ມິຄຊາລ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຣູປາ ອິຏ຺ຐາ ກນ຺ຕາ ມນາປາ ປິຍຣູປາ ກາມູປສໍຫິຕາ ຣຊນີຍາ. ຕຎ຺ເຈ ຠິກ຺ຂຸ ອຠິນນ຺ທຕິ ອຠິວທຕິ ອຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ອຠິນນ຺ທໂຕ ອຠິວທໂຕ ອຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ນນ຺ທີ. ນນ຺ທິສມຸທຍາ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ, ມິຄຊາລາຕິ ວທາມິ…ເປ… ສນ຺ຕິ ຈ ໂຂ, ມິຄຊາລ, ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຣສາ…ເປ… ສນ຺ຕິ ຈ ໂຂ, ມິຄຊາລ, ມໂນວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຘມ຺ມາ ອິຏ຺ຐາ ກນ຺ຕາ ມນາປາ ປິຍຣູປາ ກາມູປສໍຫິຕາ ຣຊນີຍາ. ຕຎ຺ເຈ ຠິກ຺ຂຸ ອຠິນນ຺ທຕິ ອຠິວທຕິ ອຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ອຠິນນ຺ທໂຕ ອຠິວທໂຕ ອຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ນນ຺ທີ. ນນ຺ທິສມຸທຍາ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ, ມິຄຊາລາຕິ ວທາມິ.

‘‘ສນ຺ຕິ ຈ ໂຂ, ມິຄຊາລ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຣູປາ ອິຏ຺ຐາ ກນ຺ຕາ ມນາປາ ປິຍຣູປາ ກາມູປສໍຫິຕາ ຣຊນີຍາ. ຕຎ຺ເຈ ຠິກ຺ຂຸ ນາຠິນນ຺ທຕິ ນາຠິວທຕິ ນາຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ອນຠິນນ຺ທໂຕ ອນຠິວທໂຕ ອນຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐໂຕ ນນ຺ທີ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ. ນນ຺ທິນິໂຣຘາ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ, ມິຄຊາລາຕິ ວທາມິ…ເປ… ສນ຺ຕິ ຈ ໂຂ, ມິຄຊາລ, ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຣສາ ອິຏ຺ຐາ ກນ຺ຕາ…ເປ… ສນ຺ຕິ ຈ ໂຂ, ມິຄຊາລ, ມໂນວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຘມ຺ມາ ອິຏ຺ຐາ ກນ຺ຕາ ມນາປາ ປິຍຣູປາ ກາມູປສໍຫິຕາ ຣຊນີຍາ. ຕຎ຺ເຈ ຠິກ຺ຂຸ ນາຠິນນ຺ທຕິ ນາຠິວທຕິ ນາຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ອນຠິນນ຺ທໂຕ ອນຠິວທໂຕ ອນຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐໂຕ ນນ຺ທີ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ. ນນ຺ທິນິໂຣຘາ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ, ມິຄຊາລາຕິ ວທາມີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມິຄຊາໂລ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມິຄຊາໂລ ເອໂກ ວູປກຏ຺ໂຐ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫຣໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ – ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສມ຺ມເທວ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ ຕທນຸຕ຺ຕຣໍ – ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍປຣິໂຍສານໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາສິ. ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຈ ປນາຍສ຺ມາ ມິຄຊາໂລ ອຣຫຕໍ ອໂຫສີຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ປຐມສມິທ຺ຘິມາຣປຎ຺ຫາສຸຕ຺ຕໍ

໖໕. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສມິທ຺ຘິ ເຍນ ຠຄວາ…ເປ… ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘‘ມາໂຣ, ມາໂຣ’ຕິ, ຠນ຺ເຕ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ມາໂຣ ວາ ອສ຺ສ ມາຣປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວາ’’ຕິ?

‘‘ຍຕ຺ຖ ໂຂ, ສມິທ຺ຘິ, ອຕ຺ຖິ ຈກ຺ຂຸ, ອຕ຺ຖິ ຣູປາ, ອຕ຺ຖິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ, ອຕ຺ຖິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ຎາຕພ຺ພາ ຘມ຺ມາ, ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ມາໂຣ ວາ ມາຣປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວາ. ອຕ຺ຖິ ໂສຕໍ, ອຕ຺ຖິ ສທ຺ທາ, ອຕ຺ຖິ ໂສຕວິຎ຺ຎາຓໍ, ອຕ຺ຖິ ໂສຕວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ຎາຕພ຺ພາ ຘມ຺ມາ, ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ມາໂຣ ວາ ມາຣປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວາ. ອຕ຺ຖິ ຆານໍ, ອຕ຺ຖິ ຄນ຺ຘາ, ອຕ຺ຖິ ຆານວິຎ຺ຎາຓໍ, ອຕ຺ຖິ ຆານວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ຎາຕພ຺ພາ ຘມ຺ມາ, ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ມາໂຣ ວາ ມາຣປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວາ. ອຕ຺ຖິ ຊິວ຺ຫາ, ອຕ຺ຖິ ຣສາ, ອຕ຺ຖິ ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ຎາຓໍ, ອຕ຺ຖິ ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ຎາຕພ຺ພາ ຘມ຺ມາ, ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ມາໂຣ ວາ ມາຣປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວາ. ອຕ຺ຖິ ກາໂຍ, ອຕ຺ຖິ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາ, ອຕ຺ຖິ ກາຍວິຎ຺ຎາຓໍ, ອຕ຺ຖິ ກາຍວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ຎາຕພ຺ພາ ຘມ຺ມາ, ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ມາໂຣ ວາ ມາຣປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວາ. ອຕ຺ຖິ ມໂນ, ອຕ຺ຖິ ຘມ຺ມາ, ອຕ຺ຖິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ, ອຕ຺ຖິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ຎາຕພ຺ພາ ຘມ຺ມາ, ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ມາໂຣ ວາ ມາຣປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວາ.

‘‘ຍຕ຺ຖ ຈ ໂຂ, ສມິທ຺ຘິ, ນຕ຺ຖິ ຈກ຺ຂຸ, ນຕ຺ຖິ ຣູປາ, ນຕ຺ຖິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ, ນຕ຺ຖິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ຎາຕພ຺ພາ ຘມ຺ມາ, ນຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ມາໂຣ ວາ ມາຣປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວາ. ນຕ຺ຖິ ໂສຕໍ…ເປ… ນຕ຺ຖິ ຆານໍ…ເປ… ນຕ຺ຖິ ຊິວ຺ຫາ, ນຕ຺ຖິ ຣສາ, ນຕ຺ຖິ ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ຎາຓໍ, ນຕ຺ຖິ ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ຎາຕພ຺ພາ ຘມ຺ມາ, ນຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ມາໂຣ ວາ ມາຣປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວາ. ນຕ຺ຖິ ກາໂຍ…ເປ…. ນຕ຺ຖິ ມໂນ, ນຕ຺ຖິ ຘມ຺ມາ, ນຕ຺ຖິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ, ນຕ຺ຖິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ຎາຕພ຺ພາ ຘມ຺ມາ, ນຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ມາໂຣ ວາ ມາຣປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວາ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ສມິທ຺ຘິສຕ຺ຕປຎ຺ຫາສຸຕ຺ຕໍ

໖໖. ‘‘‘ສຕ຺ໂຕ, ສຕ຺ໂຕ’ຕິ, ຠນ຺ເຕ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ສຕ຺ໂຕ ວາ ອສ຺ສ ສຕ຺ຕປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວາ’’ຕິ…ເປ…. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ສມິທ຺ຘິທຸກ຺ຂປຎ຺ຫາສຸຕ຺ຕໍ

໖໗. ‘‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ, ຠນ຺ເຕ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອສ຺ສ ທຸກ຺ຂປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວາ’’ຕິ…ເປ…. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ສມິທ຺ຘິໂລກປຎ຺ຫາສຸຕ຺ຕໍ

໖໘. ‘‘‘ໂລໂກ, ໂລໂກ’ຕິ, ຠນ຺ເຕ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ໂລໂກ ວາ ອສ຺ສ ໂລກປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວາ’’ຕິ? ຍຕ຺ຖ ໂຂ, ສມິທ຺ຘິ, ອຕ຺ຖິ ຈກ຺ຂຸ, ອຕ຺ຖິ ຣູປາ, ອຕ຺ຖິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ, ອຕ຺ຖິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ຎາຕພ຺ພາ ຘມ຺ມາ, ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ໂລໂກ ວາ ໂລກປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວາຕິ…ເປ… ອຕ຺ຖິ ຊິວ຺ຫາ…ເປ… ອຕ຺ຖິ ມໂນ, ອຕ຺ຖິ ຘມ຺ມາ, ອຕ຺ຖິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ, ອຕ຺ຖິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ຎາຕພ຺ພາ ຘມ຺ມາ, ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ໂລໂກ ວາ ໂລກປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວາ.

‘‘ຍຕ຺ຖ ຈ ໂຂ, ສມິທ຺ຘິ, ນຕ຺ຖິ ຈກ຺ຂຸ, ນຕ຺ຖິ ຣູປາ, ນຕ຺ຖິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ, ນຕ຺ຖິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ຎາຕພ຺ພາ ຘມ຺ມາ, ນຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ໂລໂກ ວາ ໂລກປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວາ…ເປ… ນຕ຺ຖິ ຊິວ຺ຫາ…ເປ… ນຕ຺ຖິ ມໂນ, ນຕ຺ຖິ ຘມ຺ມາ, ນຕ຺ຖິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ, ນຕ຺ຖິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ຎາຕພ຺ພາ ຘມ຺ມາ, ນຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ໂລໂກ ວາ ໂລກປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວາ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ອຸປເສນອາສີວິສສຸຕ຺ຕໍ

໖໙. ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ຈ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມາ ຈ ອຸປເສໂນ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣນ຺ຕິ ສີຕວເນ ສປ຺ປໂສຓ຺ຑິກປພ຺ຠາເຣ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປເສນສ຺ສ ກາເຍ ອາສີວິໂສ ປຕິໂຕ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປເສໂນ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເອຖ ເມ, ອາວຸໂສ, ອິມໍ ກາຍໍ ມຎ຺ຈກໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ພຫິທ຺ຘາ ນີຫຣຖ. ປຸຣາຍໍ ກາໂຍ ອິເຘວ ວິກິຣຕິ; ເສຍ຺ຍຖາປິ ຠຸສມຸຏ຺ຐີ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸປເສນໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ນ ໂຂ ປນ ມຍໍ ປສ຺ສາມ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປເສນສ຺ສ ກາຍສ຺ສ ວາ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ວາ ວິປຣິຓາມໍ. ອຖ ຈ ປນາຍສ຺ມາ ອຸປເສໂນ ເອວມາຫ – ‘ເອຖ ເມ, ອາວຸໂສ, ອິມໍ ກາຍໍ ມຎ຺ຈກໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ພຫິທ຺ຘາ ນີຫຣຖ. ປຸຣາຍໍ ກາໂຍ ອິເຘວ ວິກິຣຕິ; ເສຍ຺ຍຖາປິ ຠຸສມຸຏ຺ຐີ’’’ຕິ. ‘‘ຍສ຺ສ ນູນ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເອວມສ຺ສ – ‘ອຫໍ ຈກ຺ຂູຕິ ວາ ມມ ຈກ຺ຂູຕິ ວາ…ເປ… ອຫໍ ຊິວ຺ຫາຕິ ວາ ມມ ຊິວ຺ຫາຕິ ວາ… ອຫໍ ມໂນຕິ ວາ ມມ ມໂນຕິ ວາ’. ຕສ຺ສ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ສິຍາ ກາຍສ຺ສ ວາ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ວາ ວິປຣິຓາໂມ. ມຍ຺ຫຎ຺ຈ ໂຂ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ນ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ອຫໍ ຈກ຺ຂູຕິ ວາ ມມ ຈກ຺ຂູຕິ ວາ…ເປ… ອຫໍ ຊິວ຺ຫາຕິ ວາ ມມ ຊິວ຺ຫາຕິ ວາ…ເປ… ອຫໍ ມໂນຕິ ວາ ມມ ມໂນຕິ ວາ’. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫຎ຺ຈ ໂຂ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກິໍ ກາຍສ຺ສ ວາ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ວາ ວິປຣິຓາໂມ’’ຕິ!

‘‘ຕຖາ ຫິ ປນາຍສ຺ມໂຕ ອຸປເສນສ຺ສ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຫງ຺ກາຣມມງ຺ກາຣມານານຸສໂຍ ສຸສມູຫໂຕ. ຕສ຺ມາ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປເສນສ຺ສ ນ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ອຫໍ ຈກ຺ຂູຕິ ວາ ມມ ຈກ຺ຂູຕິ ວາ…ເປ… ອຫໍ ຊິວ຺ຫາຕິ ວາ ມມ ຊິວ຺ຫາຕິ ວາ…ເປ… ອຫໍ ມໂນຕິ ວາ ມມ ມໂນຕິ ວາ’’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປເສນສ຺ສ ກາຍໍ ມຎ຺ຈກໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ພຫິທ຺ຘາ ນີຫຣິໍສຸ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປເສນສ຺ສ ກາໂຍ ຕຕ຺ເຖວ ວິກິຣິ; ເສຍ຺ຍຖາປິ ຠຸສມຸຏ຺ຐີຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ອຸປວາຓສນ຺ທິຏ຺ຐິກສຸຕ຺ຕໍ

໗໐. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປວາໂຓ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ…ເປ… ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປວາໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘‘ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ ຘມ຺ໂມ, ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ ຘມ຺ໂມ’ຕິ, ຠນ຺ເຕ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ ຘມ຺ໂມ ໂຫຕິ, ອກາລິໂກ ເອຫິປສ຺ສິໂກ ໂອປເນຍ຺ຍິໂກ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ໂພ ວິຎ຺ຎູຫີ’’ຕິ?

‘‘ອິຘ ປນ, ອຸປວາຓ, ຠິກ຺ຂຸ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ຣູປປ຺ປຏິສໍເວທີ ຈ ໂຫຕິ ຣູປຣາຄປ຺ປຏິສໍເວທີ ຈ. ສນ຺ຕຎ຺ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣູເປສຸ ຣາຄໍ ‘ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣູເປສຸ ຣາໂຄ’ຕິ ປຊານາຕິ. ຍໍ ຕໍ, ອຸປວາຓ, ຠິກ຺ຂຸ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ຣູປປ຺ປຏິສໍເວທີ ຈ ໂຫຕິ ຣູປຣາຄປ຺ປຏິສໍເວທີ ຈ. ສນ຺ຕຎ຺ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣູເປສຸ ຣາຄໍ ‘ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣູເປສຸ ຣາໂຄ’ຕິ ປຊານາຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອຸປວາຓ, ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ ຘມ຺ໂມ ໂຫຕິ ອກາລິໂກ ເອຫິປສ຺ສິໂກ ໂອປເນຍ຺ຍິໂກ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ໂພ ວິຎ຺ຎູຫີ’’ຕິ…ເປ….

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອຸປວາຓ, ຠິກ຺ຂຸ ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ ຣສປ຺ປຏິສໍເວທີ ຈ ໂຫຕິ ຣສຣາຄປ຺ປຏິສໍເວທີ ຈ. ສນ຺ຕຎ຺ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣເສສຸ ຣາຄໍ ‘ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣເສສຸ ຣາໂຄ’ຕິ ປຊານາຕິ. ຍໍ ຕໍ, ອຸປວາຓ, ຠິກ຺ຂຸ ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ ຣສປ຺ປຏິສໍເວທີ ຈ ໂຫຕິ ຣສຣາຄປ຺ປຏິສໍເວທີ ຈ. ສນ຺ຕຎ຺ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣເສສຸ ຣາຄໍ ‘ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣເສສຸ ຣາໂຄ’ຕິ ປຊານາຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອຸປວາຓ, ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ ຘມ຺ໂມ ໂຫຕິ ອກາລິໂກ ເອຫິປສ຺ສິໂກ ໂອປເນຍ຺ຍິໂກ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ໂພ ວິຎ຺ຎູຫີ’’ຕິ…ເປ….

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອຸປວາຓ, ຠິກ຺ຂຸ ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມປ຺ປຏິສໍເວທີ ຈ ໂຫຕິ ຘມ຺ມຣາຄປ຺ປຏິສໍເວທີ ຈ. ສນ຺ຕຎ຺ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຘມ຺ເມສຸ ຣາຄໍ ‘ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຘມ຺ເມສຸ ຣາໂຄ’ຕິ ປຊານາຕິ. ຍໍ ຕໍ, ອຸປວາຓ, ຠິກ຺ຂຸ ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມປ຺ປຏິສໍເວທີ ຈ ໂຫຕິ ຘມ຺ມຣາຄປ຺ປຏິສໍເວທີ ຈ. ສນ຺ຕຎ຺ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຘມ຺ເມສຸ ຣາຄໍ ‘ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຘມ຺ເມສຸ ຣາໂຄ’ຕິ ປຊານາຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອຸປວາຓ, ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ ຘມ຺ໂມ ໂຫຕິ…ເປ… ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ໂພ ວິຎ຺ຎູຫີ’’ຕິ…ເປ….

‘‘ອິຘ ປນ, ອຸປວາຓ, ຠິກ຺ຂຸ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ຣູປປ຺ປຏິສໍເວທີ ຈ ໂຫຕິ, ໂນ ຈ ຣູປຣາຄປ຺ປຏິສໍເວທີ. ອສນ຺ຕຎ຺ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣູເປສຸ ຣາຄໍ ‘ນຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣູເປສຸ ຣາໂຄ’ຕິ ປຊານາຕິ. ຍໍ ຕໍ, ອຸປວາຓ, ຠິກ຺ຂຸ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ຣູປປ຺ປຏິສໍເວທີຫິ ໂຂ ໂຫຕິ, ໂນ ຈ ຣູປຣາຄປ຺ປຏິສໍເວທີ. ອສນ຺ຕຎ຺ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣູເປສຸ ຣາຄໍ ‘ນຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣູເປສຸ ຣາໂຄ’ຕິ ປຊານາຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອຸປວາຓ, ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ ຘມ຺ໂມ ໂຫຕິ, ອກາລິໂກ ເອຫິປສ຺ສິໂກ ໂອປເນຍ຺ຍິໂກ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ໂພ ວິຎ຺ຎູຫີ’’ຕິ…ເປ….

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອຸປວາຓ, ຠິກ຺ຂຸ ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ ຣສປ຺ປຏິສໍເວທີຫິ ໂຂ ໂຫຕິ, ໂນ ຈ ຣສຣາຄປ຺ປຏິສໍເວທີ. ອສນ຺ຕຎ຺ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣເສສຸ ຣາຄໍ ‘ນຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣເສສຸ ຣາໂຄ’ຕິ ປຊານາຕິ…ເປ….

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອຸປວາຓ, ຠິກ຺ຂຸ ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມປ຺ປຏິສໍເວທີຫິ ໂຂ ໂຫຕິ, ໂນ ຈ ຘມ຺ມຣາຄປ຺ປຏິສໍເວທີ. ອສນ຺ຕຎ຺ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຘມ຺ເມສຸ ຣາຄໍ ‘ນຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຘມ຺ເມສຸ ຣາໂຄ’ຕິ ປຊານາຕິ. ຍໍ ຕໍ, ອຸປວາຓ, ຠິກ຺ຂຸ ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມປ຺ປຏິສໍເວທີຫິ ໂຂ ໂຫຕິ, ໂນ ຈ ຘມ຺ມຣາຄປ຺ປຏິສໍເວທີ. ອສນ຺ຕຎ຺ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຘມ຺ເມສຸ ຣາຄໍ ‘ນຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຘມ຺ເມສຸ ຣາໂຄ’ຕິ ປຊານາຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອຸປວາຓ, ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ ຘມ຺ໂມ ໂຫຕິ, ອກາລິໂກ ເອຫິປສ຺ສິໂກ ໂອປເນຍ຺ຍິໂກ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ໂພ ວິຎ຺ຎູຫີ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ປຐມຉຜສ຺ສາຍຕນສຸຕ຺ຕໍ

໗໑. ‘‘ໂຍ ຫິ ໂກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ນໍ ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ອສ຺ສາທຎ຺ຈ ອາທີນວຎ຺ຈ ນິສ຺ສຣຓຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ. ອວຸສິຕໍ ເຕນ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ອາຣກາ ໂສ ອິມສ຺ມາ ຘມ຺ມວິນຍາ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອຕ຺ຖາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອນສ຺ສສໍ [ອນສ຺ສສິໍ (ສີ.), ອນສ຺ສາສໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ.), ອນສ຺ສາສິໍ (ປີ.)]. ອຫຎ຺ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຉນ຺ນໍ ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ອສ຺ສາທຎ຺ຈ ອາທີນວຎ຺ຈ ນິສ຺ສຣຓຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາມີ’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈກ຺ຂຸໍ ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ສມນຸປສ຺ສສີ’’ຕິ?

‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂຸ, ເອຕ຺ຖ ຈ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈກ຺ຂຸ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ຐໍ ຠວິສ຺ສຕິ. ເອເສວນ຺ໂຕ ທຸກ຺ຂສ຺ສ…ເປ… ຊິວ຺ຫໍ ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ສມນຸປສ຺ສສີ’’ຕິ?

‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂຸ, ເອຕ຺ຖ ຈ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ຊິວ຺ຫາ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ຐໍ ຠວິສ຺ສຕິ. ເອເສວນ຺ໂຕ ທຸກ຺ຂສ຺ສ…ເປ… ມນໍ ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ສມນຸປສ຺ສສີ’’ຕິ?

‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂຸ, ເອຕ຺ຖ ຈ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ມໂນ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ຐໍ ຠວິສ຺ສຕິ. ເອເສວນ຺ໂຕ ທຸກ຺ຂສ຺ສາ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ທຸຕິຍຉຜສ຺ສາຍຕນສຸຕ຺ຕໍ

໗໒. ‘‘ໂຍ ຫິ ໂກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ນໍ ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ອສ຺ສາທຎ຺ຈ ອາທີນວຎ຺ຈ ນິສ຺ສຣຓຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ. ອວຸສິຕໍ ເຕນ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ອາຣກາ ໂສ ອິມສ຺ມາ ຘມ຺ມວິນຍາ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອຕ຺ຖາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອນສ຺ສສໍ ປນສ຺ສສໍ. ອຫຎ຺ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຉນ຺ນໍ ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ອສ຺ສາທຎ຺ຈ ອາທີນວຎ຺ຈ ນິສ຺ສຣຓຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາມີ’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈກ຺ຂຸໍ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ສມນຸປສ຺ສສີ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂຸ, ເອຕ຺ຖ ຈ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈກ຺ຂຸ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ຐໍ ຠວິສ຺ສຕິ. ເອວໍ ເຕ ເອຕໍ ປຐມໍ ຜສ຺ສາຍຕນໍ ປຫີນໍ ຠວິສ຺ສຕິ ອາຍຕິໍ ອປຸນພ຺ຠວາຍ…ເປ….

‘‘ຊິວ຺ຫໍ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ສມນຸປສ຺ສສີ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂຸ, ເອຕ຺ຖ ຈ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ຊິວ຺ຫາ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ຐໍ ຠວິສ຺ສຕິ. ເອວໍ ເຕ ເອຕໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຜສ຺ສາຍຕນໍ ປຫີນໍ ຠວິສ຺ສຕິ ອາຍຕິໍ ອປຸນພ຺ຠວາຍ…ເປ….

‘‘ມນໍ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ສມນຸປສ຺ສສີ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂຸ, ເອຕ຺ຖ ຈ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ມໂນ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ຐໍ ຠວິສ຺ສຕິ. ເອວໍ ເຕ ເອຕໍ ຉຏ຺ຐໍ ຜສ຺ສາຍຕນໍ ປຫີນໍ ຠວິສ຺ສຕິ ອາຍຕິໍ ອປຸນພ຺ຠວາຍາ’’ຕິ. ທສມໍ.

໑໑. ຕຕິຍຉຜສ຺ສາຍຕນສຸຕ຺ຕໍ

໗໓. ‘‘ໂຍ ຫິ ໂກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ນໍ ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ອສ຺ສາທຎ຺ຈ ອາທີນວຎ຺ຈ ນິສ຺ສຣຓຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ. ອວຸສິຕໍ ເຕນ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ອາຣກາ ໂສ ອິມສ຺ມາ ຘມ຺ມວິນຍາ’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈກ຺ຂຸ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ?

‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ຕໍ ສຸຂໍ ວາ’’ຕິ?

‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ກລ຺ລໍ ນຸ ຕໍ ສມນຸປສ຺ສິຕຸໍ – ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’’ຕິ?

‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ໂສຕໍ… ຆານໍ… ຊິວ຺ຫາ… ກາໂຍ… ມໂນ ນິຈ຺ໂຈ ວາ ອນິຈ຺ໂຈ ວາ’’ຕິ?

‘‘ອນິຈ຺ໂຈ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ຕໍ ສຸຂໍ ວາ’’ຕິ?

‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ເອວໍ ປສ຺ສໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ຈກ຺ຂຸສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ໂສຕສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ຆານສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ຊິວ຺ຫາຍປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ກາຍສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ມນສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ນິພ຺ພິນ຺ທໍ ວິຣຊ຺ຊຕິ; ວິຣາຄາ ວິມຸຈ຺ຈຕິ; ວິມຸຕ຺ຕສ຺ມິໍ ວິມຸຕ຺ຕມິຕິ ຎາຓໍ ໂຫຕິ. ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາຕີ’’ຕິ. ເອກາທສມໍ.

ມິຄຊາລວຄ຺ໂຄ ສຕ຺ຕໂມ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ມິຄຊາເລນ ທ຺ເວ ວຸຕ຺ຕາ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈ ສມິທ຺ຘິນາ;

ອຸປເສໂນ ອຸປວາໂຓ, ຉຜສ຺ສາຍຕນິກາ ຕໂຍຕິ.