໑໕. ນວປຸຣາຓວຄ຺ໂຄ

໑. ກມ຺ມນິໂຣຘສຸຕ຺ຕໍ

໑໔໖. ‘‘ນວປຸຣາຓານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ກມ຺ມານິ ເທເສສ຺ສາມິ ກມ຺ມນິໂຣຘໍ ກມ຺ມນິໂຣຘຄາມິນິຎ຺ຈ ປຏິປທໍ. ຕໍ ສຸຓາຖ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຖ; ຠາສິສ຺ສາມີຕິ. ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣາຓກມ຺ມໍ? ຈກ຺ຂຸ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣາຓກມ຺ມໍ ອຠິສງ຺ຂຕໍ ອຠິສຎ຺ເຈຕຍິຕໍ ເວທນິຍໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ…ເປ… ຊິວ຺ຫາ ປຸຣາຓກມ຺ມາ ອຠິສງ຺ຂຕາ ອຠິສຎ຺ເຈຕຍິຕາ ເວທນິຍາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ…ເປ… ມໂນ ປຸຣາຓກມ຺ໂມ ອຠິສງ຺ຂໂຕ ອຠິສຎ຺ເຈຕຍິໂຕ ເວທນິໂຍ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣາຓກມ຺ມໍ. ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ນວກມ຺ມໍ? ຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ ກາເຍນ ວາຈາຍ ມນສາ, ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ນວກມ຺ມໍ. ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ກມ຺ມນິໂຣໂຘ? ໂຍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາຍກມ຺ມວຈີກມ຺ມມໂນກມ຺ມສ຺ສ ນິໂຣຘາ ວິມຸຕ຺ຕິໍ ຜຸສຕິ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ກມ຺ມນິໂຣໂຘ. ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ກມ຺ມນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ? ອຍເມວ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ, ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ, ສມ຺ມາວາຈາ, ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ໂຕ, ສມ຺ມາອາຊີໂວ, ສມ຺ມາວາຍາໂມ, ສມ຺ມາສຕິ, ສມ຺ມາສມາຘິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ກມ຺ມນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ. ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເທສິຕໍ ມຍາ ປຸຣາຓກມ຺ມໍ, ເທສິຕໍ ນວກມ຺ມໍ, ເທສິໂຕ ກມ຺ມນິໂຣໂຘ, ເທສິຕາ ກມ຺ມນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ. ຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຖາຣາ ກຣຓີຍໍ ສາວການໍ ຫິເຕສິນາ ອນຸກມ຺ປເກນ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍ, ກຕໍ ໂວ ຕໍ ມຍາ. ເອຕານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣຸກ຺ຂມູລານິ, ເອຕານິ ສຸຎ຺ຎາຄາຣານິ. ຌາຍຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາ ປມາທຕ຺ຖ; ມາ ປຈ຺ຉາວິປ຺ປຏິສາຣິໂນ ອຫຸວຕ຺ຖ. ອຍໍ ໂວ ອມ຺ຫາກໍ ອນຸສາສນີ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ອນິຈ຺ຈນິພ຺ພານສປ຺ປາຍສຸຕ຺ຕໍ

໑໔໗. ‘‘ນິພ຺ພານສປ຺ປາຍໍ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິປທໍ ເທເສສ຺ສາມິ. ຕໍ ສຸຓາຖ…ເປ… ກຕມາ ຈ ສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິພ຺ພານສປ຺ປາຍາ ປຏິປທາ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ປສ຺ສຕິ, ຣູປາ ອນິຈ຺ຈາຕິ ປສ຺ສຕິ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ປສ຺ສຕິ, ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ໂສ ອນິຈ຺ໂຈຕິ ປສ຺ສຕິ. ຍມ຺ປິທໍ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ຕມ຺ປິ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ປສ຺ສຕິ…ເປ… ຊິວ຺ຫາ ອນິຈ຺ຈາຕິ ປສ຺ສຕິ, ຣສາ ອນິຈ຺ຈາຕິ ປສ຺ສຕິ, ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ປສ຺ສຕິ, ຊິວ຺ຫາສມ຺ຜສ຺ໂສ ອນິຈ຺ໂຈຕິ ປສ຺ສຕິ, ຍມ຺ປິທໍ ຊິວ຺ຫາສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ຕມ຺ປິ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ປສ຺ສຕິ…ເປ… ມໂນ ອນິຈ຺ໂຈຕິ ປສ຺ສຕິ, ຘມ຺ມາ ອນິຈ຺ຈາຕິ ປສ຺ສຕິ, ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ປສ຺ສຕິ, ມໂນສມ຺ຜສ຺ໂສ ອນິຈ຺ໂຈຕິ ປສ຺ສຕິ, ຍມ຺ປິທໍ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ຕມ຺ປິ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ປສ຺ສຕິ. ອຍໍ ໂຂ ສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິພ຺ພານສປ຺ປາຍາ ປຏິປທາ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ທຸກ຺ຂນິພ຺ພານສປ຺ປາຍສຸຕ຺ຕໍ

໑໔໘. ‘‘ນິພ຺ພານສປ຺ປາຍໍ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິປທໍ ເທເສສ຺ສາມິ. ຕໍ ສຸຓາຖ…ເປ… ກຕມາ ຈ ສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິພ຺ພານສປ຺ປາຍາ ປຏິປທາ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈກ຺ຂຸໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ປສ຺ສຕິ, ຣູປາ ທຸກ຺ຂາຕິ ປສ຺ສຕິ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ປສ຺ສຕິ, ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ໂສ ທຸກ຺ໂຂຕິ ປສ຺ສຕິ, ຍມ຺ປິທໍ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ຕມ຺ປິ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ປສ຺ສຕິ…ເປ… ຊິວ຺ຫາ ທຸກ຺ຂາຕິ ປສ຺ສຕິ…ເປ… ມໂນ ທຸກ຺ໂຂຕິ ປສ຺ສຕິ, ຘມ຺ມາ ທຸກ຺ຂາຕິ ປສ຺ສຕິ, ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ປສ຺ສຕິ, ມໂນສມ຺ຜສ຺ໂສ ທຸກ຺ໂຂຕິ ປສ຺ສຕິ, ຍມ຺ປິທໍ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ຕມ຺ປິ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ປສ຺ສຕິ. ອຍໍ ໂຂ ສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິພ຺ພານສປ຺ປາຍາ ປຏິປທາ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ອນຕ຺ຕນິພ຺ພານສປ຺ປາຍສຸຕ຺ຕໍ

໑໔໙. ‘‘ນິພ຺ພານສປ຺ປາຍໍ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິປທໍ ເທເສສ຺ສາມິ. ຕໍ ສຸຓາຖ…ເປ… ກຕມາ ຈ ສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິພ຺ພານສປ຺ປາຍາ ປຏິປທາ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອນຕ຺ຕາຕິ ປສ຺ສຕິ, ຣູປາ ອນຕ຺ຕາຕິ ປສ຺ສຕິ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອນຕ຺ຕາຕິ ປສ຺ສຕິ, ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ໂສ ອນຕ຺ຕາຕິ ປສ຺ສຕິ, ຍມ຺ປິທໍ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ຕມ຺ປິ ອນຕ຺ຕາຕິ ປສ຺ສຕິ…ເປ… ມໂນ ອນຕ຺ຕາຕິ ປສ຺ສຕິ, ຘມ຺ມາ ອນຕ຺ຕາຕິ ປສ຺ສຕິ, ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ອນຕ຺ຕາຕິ ປສ຺ສຕິ, ມໂນສມ຺ຜສ຺ໂສ ອນຕ຺ຕາຕິ ປສ຺ສຕິ, ຍມ຺ປິທໍ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ຕມ຺ປິ ອນຕ຺ຕາຕິ ປສ຺ສຕິ. ອຍໍ ໂຂ ສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິພ຺ພານສປ຺ປາຍາ ປຏິປທາ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ນິພ຺ພານສປ຺ປາຍປຏິປທາສຸຕ຺ຕໍ

໑໕໐. ‘‘ນິພ຺ພານສປ຺ປາຍໍ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິປທໍ ເທເສສ຺ສາມິ. ຕໍ ສຸຓາຖ…ເປ… ກຕມາ ຈ ສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິພ຺ພານສປ຺ປາຍາ ປຏິປທາ? ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈກ຺ຂຸ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ?

‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ຕໍ ສຸຂໍ ວາ’’ຕິ?

‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ກລ຺ລໍ ນຸ ຕໍ ສມນຸປສ຺ສິຕຸໍ – ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’’ຕິ?

‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຣູປາ ນິຈ຺ຈາ ວາ ອນິຈ຺ຈາ ວາ’’ຕິ?

‘‘ອນິຈ຺ຈາ, ຠນ຺ເຕ’’…ເປ….

‘‘ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ… ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ໂສ…ເປ… ຍມ຺ປິທໍ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ຕມ຺ປິ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ?

‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ຕໍ ສຸຂໍ ວາ’’ຕິ?

‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ເອວໍ ປສ຺ສໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ຈກ຺ຂຸສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ຣູເປສຸປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ເສປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ…ເປ… ຍມ຺ປິທໍ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ຕສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ນິພ຺ພິນ຺ທໍ ວິຣຊ຺ຊຕິ; ວິຣາຄາ ວິມຸຈ຺ຈຕິ …ເປ… ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາຕິ. ອຍໍ ໂຂ ສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິພ຺ພານສປ຺ປາຍາ ປຏິປທາ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ອນ຺ເຕວາສິກສຸຕ຺ຕໍ

໑໕໑. ‘‘ອນນ຺ເຕວາສິກມິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕິ ອນາຈຣິຍກໍ. ສນ຺ເຕວາສິໂກ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສາຈຣິຍໂກ ທຸກ຺ຂໍ ນ ຜາສຸ [ຜາສຸໍ (ສີ. ປີ.)] ວິຫຣຕິ. ອນນ຺ເຕວາສິໂກ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອນາຈຣິຍໂກ ສຸຂໍ ຜາສຸ ວິຫຣຕິ. ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ສນ຺ເຕວາສິໂກ ສາຈຣິຍໂກ ທຸກ຺ຂໍ ນ ຜາສຸ ວິຫຣຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສຣສງ຺ກປ຺ປາ ສໍໂຍຊນິຍາ. ຕ຺ຍາສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ວສນ຺ຕິ, ອນ຺ຕສ຺ສ ວສນ຺ຕິ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາຕິ. ຕສ຺ມາ ສນ຺ເຕວາສິໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເຕ ນໍ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ, ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ ນໍ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາຕິ. ຕສ຺ມາ ສາຈຣິຍໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ…ເປ….

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສຣສງ຺ກປ຺ປາ ສໍໂຍຊນິຍາ. ຕ຺ຍາສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ວສນ຺ຕິ, ອນ຺ຕສ຺ສ ວສນ຺ຕິ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາຕິ. ຕສ຺ມາ ສນ຺ເຕວາສິໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເຕ ນໍ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ, ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ ນໍ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາຕິ. ຕສ຺ມາ ສາຈຣິຍໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ…ເປ….

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສຣສງ຺ກປ຺ປາ ສໍໂຍຊນິຍາ. ຕ຺ຍາສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ວສນ຺ຕິ, ອນ຺ຕສ຺ສ ວສນ຺ຕິ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາຕິ. ຕສ຺ມາ ສນ຺ເຕວາສິໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເຕ ນໍ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ, ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ ນໍ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາຕິ. ຕສ຺ມາ ສາຈຣິຍໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສນ຺ເຕວາສິໂກ ສາຈຣິຍໂກ ທຸກ຺ຂໍ, ນ ຜາສຸ ວິຫຣຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອນນ຺ເຕວາສິໂກ ອນາຈຣິຍໂກ ສຸຂໍ ຜາສຸ ວິຫຣຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສຣສງ຺ກປ຺ປາ ສໍໂຍຊນິຍາ. ຕ຺ຍາສ຺ສ ນ ອນ຺ໂຕ ວສນ຺ຕິ, ນາສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ວສນ຺ຕິ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາຕິ. ຕສ຺ມາ ອນນ຺ເຕວາສິໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເຕ ນໍ ນ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ, ນ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ ນໍ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາຕິ. ຕສ຺ມາ ອນາຈຣິຍໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ…ເປ….

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສຣສງ຺ກປ຺ປາ ສໍໂຍຊນິຍາ. ຕ຺ຍາສ຺ສ ນ ອນ຺ໂຕ ວສນ຺ຕິ, ນາສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ວສນ຺ຕິ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາຕິ. ຕສ຺ມາ ອນນ຺ເຕວາສິໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເຕ ນໍ ນ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ, ນ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ ນໍ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາຕິ. ຕສ຺ມາ ອນາຈຣິຍໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ…ເປ….

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສຣສງ຺ກປ຺ປາ ສໍໂຍຊນິຍາ. ຕ຺ຍາສ຺ສ ນ ອນ຺ໂຕ ວສນ຺ຕິ, ນາສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ວສນ຺ຕິ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາຕິ. ຕສ຺ມາ ອນນ຺ເຕວາສິໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເຕ ນໍ ນ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ, ນ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ ນໍ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາຕິ. ຕສ຺ມາ ອນາຈຣິຍໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອນນ຺ເຕວາສິໂກ ອນາຈຣິຍໂກ ສຸຂໍ ຜາສຸ ວິຫຣຕິ. ອນນ຺ເຕວາສິກມິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕິ. ອນາຈຣິຍກໍ ສນ຺ເຕວາສິໂກ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສາຈຣິຍໂກ ທຸກ຺ຂໍ, ນ ຜາສຸ ວິຫຣຕິ. ອນນ຺ເຕວາສິໂກ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອນາຈຣິຍໂກ ສຸຂໍ ຜາສຸ ວິຫຣຕີ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ກິມຕ຺ຖິຍພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສຸຕ຺ຕໍ

໑໕໒. ‘‘ສເຈ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ກິມຕ຺ຖິຍໍ, ອາວຸໂສ, ສມເຓ ໂຄຕເມ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕີ’ຕິ? ເອວໍ ປຸຏ຺ຐາ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາຖ – ‘ທຸກ຺ຂສ຺ສ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ປຣິຎ຺ຎາຍ ຠຄວຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕີ’ຕິ. ສເຈ ປນ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ກຕມໍ ປນາວຸໂສ, ທຸກ຺ຂໍ, ຍສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ສມເຓ ໂຄຕເມ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕີ’ຕິ? ເອວໍ ປຸຏ຺ຐາ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາຖ –

‘‘ຈກ຺ຂຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ທຸກ຺ຂໍ; ຕສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຠຄວຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕິ. ຣູປາ ທຸກ຺ຂາ; ເຕສໍ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຠຄວຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕິ. ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ທຸກ຺ຂໍ; ຕສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຠຄວຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕິ. ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ໂສ ທຸກ຺ໂຂ; ຕສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຠຄວຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕິ. ຍມ຺ປິທໍ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ຕມ຺ປິ ທຸກ຺ຂໍ; ຕສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຠຄວຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕິ…ເປ… ຊິວ຺ຫາ ທຸກ຺ຂາ… ມໂນ ທຸກ຺ໂຂ; ຕສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຠຄວຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕິ…ເປ… ຍມ຺ປິທໍ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ຕມ຺ປິ ທຸກ຺ຂໍ; ຕສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຠຄວຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕິ. ອິທໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ທຸກ຺ຂໍ; ຍສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຠຄວຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕີ’ຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ຐາ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ອຕ຺ຖິນຸໂຂປຣິຍາຍສຸຕ຺ຕໍ

໑໕໓. ‘‘ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິຍາໂຍ ຍໍ ປຣິຍາຍໍ ອາຄມ຺ມ ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ ສທ຺ຘາຍ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ – ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາມີ’’ຕິ [ປຊານາຕີຕິ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.)]? ‘‘ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ, ຠຄວໍເນຕ຺ຕິກາ ຠຄວໍປຏິສຣຓາ. ສາຘຸ ວຕ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕໍເຍວ ປຏິຠາຕຸ ເອຕສ຺ສ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ. ຠຄວໂຕ ສຸຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ຘາເຣສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຓາຖ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຖ; ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຕ຺ຖິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິຍາໂຍ ຍໍ ປຣິຍາຍໍ ອາຄມ຺ມ ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ ສທ຺ຘາຍ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ – ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາມີ’’ຕິ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິຍາໂຍ, ຍໍ ປຣິຍາຍໍ ອາຄມ຺ມ ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ ສທ຺ຘາຍ…ເປ… ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’ຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ສນ຺ຕໍ ວາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມຫໍ, ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມໂຫຕິ ປຊານາຕິ; ອສນ຺ຕໍ ວາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມຫໍ, ນຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມໂຫຕິ ປຊານາຕິ. ຍໍ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ສນ຺ຕໍ ວາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມຫໍ, ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມໂຫຕິ ປຊານາຕິ; ອສນ຺ຕໍ ວາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມຫໍ, ນຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມໂຫຕິ ປຊານາຕິ. ອປິ ນຸເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ສທ຺ຘາຍ ວາ ເວທິຕພ຺ພາ, ຣຸຈິຍາ ວາ ເວທິຕພ຺ພາ, ອນຸສ຺ສເວນ ວາ ເວທິຕພ຺ພາ, ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ເກນ ວາ ເວທິຕພ຺ພາ, ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ວາ ເວທິຕພ຺ພາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ນນຸເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ປຎ຺ຎາຍ ທິສ຺ວາ ເວທິຕພ຺ພາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິຍາໂຍ ຍໍ ປຣິຍາຍໍ ອາຄມ຺ມ ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ ສທ຺ຘາຍ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາມີ’’ຕິ…ເປ….

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ ສນ຺ຕໍ ວາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ…ເປ… ຣາຄໂທສໂມໂຫຕິ ປຊານາຕິ; ອສນ຺ຕໍ ວາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມຫໍ, ນຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມໂຫຕິ ປຊານາຕິ. ຍໍ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ ສນ຺ຕໍ ວາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມຫໍ, ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມໂຫຕິ ປຊານາຕິ; ອສນ຺ຕໍ ວາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມຫໍ, ນຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມໂຫຕິ ປຊານາຕິ; ອປິ ນຸເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ສທ຺ຘາຍ ວາ ເວທິຕພ຺ພາ, ຣຸຈິຍາ ວາ ເວທິຕພ຺ພາ, ອນຸສ຺ສເວນ ວາ ເວທິຕພ຺ພາ, ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ເກນ ວາ ເວທິຕພ຺ພາ, ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ວາ ເວທິຕພ຺ພາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ນນຸເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ປຎ຺ຎາຍ ທິສ຺ວາ ເວທິຕພ຺ພາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິຍາໂຍ ຍໍ ປຣິຍາຍໍ ອາຄມ຺ມ ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ ສທ຺ຘາຍ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາມີ’’ຕິ [ປຊານາຕີຕິ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.)] …ເປ….

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ສນ຺ຕໍ ວາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມຫໍ, ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມໂຫຕິ ປຊານາຕິ; ອສນ຺ຕໍ ວາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມຫໍ, ນຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມໂຫຕິ ປຊານາຕິ. ຍໍ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ສນ຺ຕໍ ວາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມຫໍ, ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມໂຫຕິ ປຊານາຕິ; ອສນ຺ຕໍ ວາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມຫໍ, ນຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຣາຄໂທສໂມໂຫຕິ ປຊານາຕິ; ອປິ ນຸເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ສທ຺ຘາຍ ວາ ເວທິຕພ຺ພາ, ຣຸຈິຍາ ວາ ເວທິຕພ຺ພາ, ອນຸສ຺ສເວນ ວາ ເວທິຕພ຺ພາ, ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ເກນ ວາ ເວທິຕພ຺ພາ, ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ວາ ເວທິຕພ຺ພາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ນນຸເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ປຎ຺ຎາຍ ທິສ຺ວາ ເວທິຕພ຺ພາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິຍາໂຍ ຍໍ ປຣິຍາຍໍ ອາຄມ຺ມ ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ ສທ຺ຘາຍ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາມີ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ອິນ຺ທ຺ຣິຍສມ຺ປນ຺ນສຸຕ຺ຕໍ

໑໕໔. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ…ເປ… ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘‘ອິນ຺ທ຺ຣິຍສມ຺ປນ຺ໂນ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍສມ຺ປນ຺ໂນ’ຕິ, ຠນ຺ເຕ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕີ’’ຕິ?

‘‘ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິເຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ອຸທຍພ຺ພຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິເຍ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ…ເປ… ຊິວ຺ຫິນ຺ທ຺ຣິເຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ອຸທຍພ຺ພຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຊິວ຺ຫິນ຺ທ຺ຣິເຍ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ…ເປ… ມນິນ຺ທ຺ຣິເຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ອຸທຍພ຺ພຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ ມນິນ຺ທ຺ຣິເຍ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ນິພ຺ພິນ຺ທໍ ວິຣຊ຺ຊຕິ…ເປ… ວິມຸຕ຺ຕສ຺ມິໍ ວິມຸຕ຺ຕມິຕິ ຎາຓໍ ໂຫຕິ. ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕີ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ຘມ຺ມກຖິກປຸຈ຺ຉສຸຕ຺ຕໍ

໑໕໕. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ…ເປ… ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘‘ຘມ຺ມກຖິໂກ, ຘມ຺ມກຖິໂກ’ຕິ, ຠນ຺ເຕ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມກຖິໂກ ໂຫຕີ’’ຕິ?

‘‘ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ‘ຘມ຺ມກຖິໂກ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍວຈນາຍ. ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ‘ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍວຈນາຍ. ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນິພ຺ພິທາ ວິຣາຄາ ນິໂຣຘາ ອນຸປາທາວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ‘ທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານປ຺ປຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍວຈນາຍ…ເປ… ຊິວ຺ຫາຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ‘ຘມ຺ມກຖິໂກ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍວຈນາຍ…ເປ… ມນສ຺ສ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ‘ຘມ຺ມກຖິໂກ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍວຈນາຍ. ມນສ຺ສ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ‘ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍວຈນາຍ. ມນສ຺ສ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນິພ຺ພິທາ ວິຣາຄາ ນິໂຣຘາ ອນຸປາທາວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ‘ທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານປ຺ປຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍວຈນາຍາ’’ຕິ. ທສມໍ.

ນວປຸຣາຓວຄ຺ໂຄ ປຎ຺ຈທສໂມ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ກມ຺ມໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ສປ຺ປາຍາ, ອນນ຺ເຕວາສິ ກິມຕ຺ຖິຍາ;

ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ ປຣິຍາໂຍ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍກຖິເກນ ຈາຕິ.

ສຬາຍຕນວຄ຺ເຄ ຕຕິຍປຓ຺ຓາສໂກ ສມຕ຺ໂຕ.

ຕສ຺ສ ວຄ຺ຄຸທ຺ທານໍ –

ໂຍຄກ຺ເຂມິ ຈ ໂລໂກ ຈ, ຄຫປຕິ ເທວທເຫນ ຈ;

ນວປຸຣາເຓນ ປຓ຺ຓາໂສ, ຕຕິໂຍ ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ.