໑. ປຐມວຄ຺ໂຄ

໑. ອຏ຺ຐິສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໒. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ຈ ລກ຺ຂໂຓ ອາຍສ຺ມາ ຈ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ [ມຫາໂມຄ຺ຄລາໂນ (ກ.)] ຄິຊ຺ຌກູເຏ ປພ຺ພເຕ ວິຫຣນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເຍນາຍສ຺ມາ ລກ຺ຂໂຓ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ລກ຺ຂຓໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອາຍາມາວຸໂສ [ເອຫິ ອາວຸໂສ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ລກ຺ຂຓ, ຣາຊຄຫໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ລກ຺ຂໂຓ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຄິຊ຺ຌກູຏາ ປພ຺ພຕາ ໂອໂຣຫນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ປເທເສ ສິຕໍ ປາຕ຺ວາກາສິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ລກ຺ຂໂຓ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ໂກ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ສິຕສ຺ສ ປາຕຸກມ຺ມາຍາ’’ຕິ? ‘‘ອກາໂລ ໂຂ, ອາວຸໂສ ລກ຺ຂຓ, ເອຕສ຺ສ ປຎ຺ຫສ຺ສ. ຠຄວໂຕ ມໍ ສນ຺ຕິເກ ເອຕໍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຈ ລກ຺ຂໂຓ ອາຍສ຺ມາ ຈ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຣາຊຄເຫ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ຕາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ລກ຺ຂໂຓ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິຘາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຄິຊ຺ຌກູຏາ ປພ຺ພຕາ ໂອໂຣຫນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ປເທເສ ສິຕໍ ປາຕ຺ວາກາສິ. ໂກ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ສິຕສ຺ສ ປາຕຸກມ຺ມາຍາ’’ຕິ?

‘‘ອິຘາຫໍ, ອາວຸໂສ, ຄິຊ຺ຌກູຏາ ປພ຺ພຕາ ໂອໂຣຫນ຺ໂຕ ອທ຺ທສໍ ອຏ຺ຐິກສງ຺ຂລິກໍ ເວຫາສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິໍ. ຕເມນໍ ຄິຊ຺ຌາປິ ກາກາປິ ກຸລລາປິ ອນຸປຕິຕ຺ວາ ອນຸປຕິຕ຺ວາ ຜາສຸຬນ຺ຕຣິກາຫິ ວິຕຸເທນ຺ຕິ ວິຕຈ຺ເຉນ຺ຕິ ວິຣາເຊນ຺ຕິ [ວິຕຸເທນ຺ຕິ (ສີ.), ວິຕຈ຺ເຉນ຺ຕິ ວິຠເຊນ຺ຕິ (ປີ. ກ.)]. ສາ ສຸທໍ ອຏ຺ຏສ຺ສຣໍ ກໂຣຕິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ອາວຸໂສ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ ວຕ, ໂຠ, ອພ຺ຠຸຕໍ ວຕ, ໂຠ! ເອວຣູໂປປິ ນາມ ສຕ຺ໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ! ເອວຣູໂປປິ ນາມ ຍກ຺ໂຂ ຠວິສ຺ສຕິ! ເອວຣູໂປປິ ນາມ ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາໂຠ ຠວິສ຺ສຕີ’’’ຕິ!!

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຈກ຺ຂຸຠູຕາ ວຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາວກາ ວິຫຣນ຺ຕິ; ຎາຓຠູຕາ ວຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາວກາ ວິຫຣນ຺ຕິ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ສາວໂກ ເອວຣູປໍ ຎສ຺ສຕິ ວາ ທກ຺ຂຕິ ວາ ສກ຺ຂິໍ ວາ ກຣິສ຺ສຕິ. ປຸພ຺ເພວ ເມ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ໂຕ ທິຏ຺ໂຐ ອໂຫສິ, ອປິ ຈາຫໍ ນ ພ຺ຍາກາສິໍ. ອຫຎ຺ເຈຕໍ [ອຫເມເວຕໍ (ສີ.)] ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ, ປເຣ ຈ ເມ [ປເຣ ເມ (ສີ.)] ນ ສທ຺ທເຫຍ຺ຍຸໍ. ເຍ ເມ ນ ສທ຺ທເຫຍ຺ຍຸໍ, ເຕສໍ ຕໍ ອສ຺ສ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ. ເອໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ຣາຊຄເຫ ໂຄຆາຕໂກ ອໂຫສິ. ໂສ ຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາເກນ ພຫູນິ ວສ຺ສານິ ພຫູນິ ວສ຺ສສຕານິ ພຫູນິ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ພຫູນິ ວສ຺ສສຕສຫສ຺ສານິ ນິຣເຍ ປຈ຺ຈິຕ຺ວາ ຕສ຺ເສວ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາກາວເສເສນ ເອວຣູປໍ ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາຠໍ ປຏິສໍເວທຍຕີ’’ຕິ. (ສພ຺ເພສໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕານໍ ເອເສວ ເປຍ຺ຍາໂລ). ປຐມໍ.

໒. ເປສິສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໓. ‘‘ອິຘາຫໍ, ອາວຸໂສ, ຄິຊ຺ຌກູຏາ ປພ຺ພຕາ ໂອໂຣຫນ຺ໂຕ ອທ຺ທສໍ ມໍສເປສິໍ ເວຫາສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິໍ. ຕເມນໍ ຄິຊ຺ຌາປິ ກາກາປິ ກຸລລາປິ ອນຸປຕິຕ຺ວາ ອນຸປຕິຕ຺ວາ ວິຕຈ຺ເຉນ຺ຕິ ວິຣາເຊນ຺ຕິ [ວິຣາເຊນ຺ຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.), ວິຠເຊນ຺ຕິ (ປີ. ກ.)]. ສາ ສຸທໍ ອຏ຺ຏສ຺ສຣໍ ກໂຣຕິ…ເປ… ເອໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ຣາຊຄເຫ ໂຄຆາຕໂກ ອໂຫສິ…ເປ…. ທຸຕິຍໍ.

໓. ປິຓ຺ຑສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໔. ‘‘ອິຘາຫໍ, ອາວຸໂສ, ຄິຊ຺ຌກູຏາ ປພ຺ພຕາ ໂອໂຣຫນ຺ໂຕ ອທ຺ທສໍ ມໍສປິຓ຺ຑໍ ເວຫາສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ຕເມນໍ ຄິຊ຺ຌາປິ ກາກາປິ ກຸລລາປິ ອນຸປຕິຕ຺ວາ ອນຸປຕິຕ຺ວາ ວິຕຈ຺ເຉນ຺ຕິ ວິຣາເຊນ຺ຕິ. ສາ ສຸທໍ ອຏ຺ຏສ຺ສຣໍ ກໂຣຕິ…ເປ… ເອໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ຣາຊຄເຫ ສາກຸຓິໂກ ອໂຫສິ…ເປ…. ຕຕິຍໍ.

໔. ນິຈ຺ຉວິສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໕. ‘‘ອິຘາຫໍ, ອາວຸໂສ, ຄິຊ຺ຌກູຏາ ປພ຺ພຕາ ໂອໂຣຫນ຺ໂຕ ອທ຺ທສໍ ນິຈ຺ຉວິໍ ປຸຣິສໍ ເວຫາສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ຕເມນໍ ຄິຊ຺ຌາປິ ກາກາປິ ກຸລລາປິ ອນຸປຕິຕ຺ວາ ອນຸປຕິຕ຺ວາ ວິຕຈ຺ເຉນ຺ຕິ ວິຣາເຊນ຺ຕິ. ໂສ ສຸທໍ ອຏ຺ຏສ຺ສຣໍ ກໂຣຕິ…ເປ… ເອໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ຣາຊຄເຫ ໂອຣພ຺ຠິໂກ ອໂຫສິ…ເປ…. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ອສິໂລມສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໖. ‘‘ອິຘາຫໍ, ອາວຸໂສ, ຄິຊ຺ຌກູຏາ ປພ຺ພຕາ ໂອໂຣຫນ຺ໂຕ ອທ຺ທສໍ ອສິໂລມໍ ປຸຣິສໍ ເວຫາສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ເຕ ອສີ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ຕສ຺ເສວ ກາເຍ ນິປຕນ຺ຕິ. ໂສ ສຸທໍ ອຏ຺ຏສ຺ສຣໍ ກໂຣຕິ…ເປ… ເອໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ຣາຊຄເຫ ສູກຣິໂກ ອໂຫສິ…ເປ…. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ສຕ຺ຕິສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໗. ‘‘ອິຘາຫໍ, ອາວຸໂສ, ຄິຊ຺ຌກູຏາ ປພ຺ພຕາ ໂອໂຣຫນ຺ໂຕ ອທ຺ທສໍ ສຕ຺ຕິໂລມໍ ປຸຣິສໍ ເວຫາສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ຕາ ສຕ຺ຕິໂຍ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ຕສ຺ເສວ ກາເຍ ນິປຕນ຺ຕິ. ໂສ ສຸທໍ ອຏ຺ຏສ຺ສຣໍ ກໂຣຕິ…ເປ… ເອໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ຣາຊຄເຫ ມາຄວິໂກ ອໂຫສິ…ເປ…. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ອຸສຸໂລມສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໘. ‘‘ອິຘາຫໍ, ອາວຸໂສ, ຄິຊ຺ຌກູຏາ ປພ຺ພຕາ ໂອໂຣຫນ຺ໂຕ ອທ຺ທສໍ ອຸສຸໂລມໍ ປຸຣິສໍ ເວຫາສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ເຕ ອຸສູ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ຕສ຺ເສວ ກາເຍ ນິປຕນ຺ຕິ. ໂສ ສຸທໍ ອຏ຺ຏສ຺ສຣໍ ກໂຣຕິ…ເປ… ເອໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ຣາຊຄເຫ ກາຣຓິໂກ ອໂຫສິ…ເປ…. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ສູຈິໂລມສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໙. ‘‘ອິຘາຫໍ, ອາວຸໂສ, ຄິຊ຺ຌກູຏາ ປພ຺ພຕາ ໂອໂຣຫນ຺ໂຕ ອທ຺ທສໍ ສູຈິໂລມໍ ປຸຣິສໍ ເວຫາສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ຕາ ສູຈິໂຍ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ຕສ຺ເສວ ກາເຍ ນິປຕນ຺ຕິ. ໂສ ສຸທໍ ອຏ຺ຏສ຺ສຣໍ ກໂຣຕິ…ເປ… ເອໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ຣາຊຄເຫ ສູໂຕ [ສາຣຖິໂກ (ກ. ວິນເຍປິ)] ອໂຫສິ…ເປ…. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ທຸຕິຍສູຈິໂລມສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໐. ‘‘ອິຘາຫໍ, ອາວຸໂສ, ຄິຊ຺ຌກູຏາ ປພ຺ພຕາ ໂອໂຣຫນ຺ໂຕ ອທ຺ທສໍ ສູຈິໂລມໍ ປຸຣິສໍ ເວຫາສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ຕາ ສູຈິໂຍ ສີເສ ປວິສິຕ຺ວາ ມຸຂໂຕ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ; ມຸເຂ ປວິສິຕ຺ວາ ອຸຣໂຕ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ; ອຸເຣ ປວິສິຕ຺ວາ ອຸທຣໂຕ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ; ອຸທເຣ ປວິສິຕ຺ວາ ອູຣູຫິ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ; ອູຣູສຸ ປວິສິຕ຺ວາ ຊງ຺ຆາຫິ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ; ຊງ຺ຆາສຸ ປວິສິຕ຺ວາ ປາເທຫິ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ; ໂສ ສຸທໍ ອຏ຺ຏສ຺ສຣໍ ກໂຣຕິ…ເປ… ເອໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ຣາຊຄເຫ ສູຈໂກ ອໂຫສິ…ເປ…. ນວມໍ.

໑໐. ກຸມ຺ຠຓ຺ຑສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໑. ‘‘ອິຘາຫໍ, ອາວຸໂສ, ຄິຊ຺ຌກູຏາ ປພ຺ພຕາ ໂອໂຣຫນ຺ໂຕ ອທ຺ທສໍ ກຸມ຺ຠຓ຺ຑໍ ປຸຣິສໍ ເວຫາສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ໂສ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕປິ ເຕວ ອຓ຺ເຑ ຂນ຺ເຘ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ. ນິສີທນ຺ໂຕປິ ເຕສ຺ເວວ ອຓ຺ເຑສຸ ນິສີທຕິ. ຕເມນໍ ຄິຊ຺ຌາປິ ກາກາປິ ກຸລລາປິ ອນຸປຕິຕ຺ວາ ອນຸປຕິຕ຺ວາ ວິຕຈ຺ເຉນ຺ຕິ ວິຣາເຊນ຺ຕິ. ໂສ ສຸທໍ ອຏ຺ຏສ຺ສຣໍ ກໂຣຕິ…ເປ… ເອໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ຣາຊຄເຫ ຄາມກູຏໂກ ອໂຫສິ…ເປ…. ທສມໍ.

ປຐໂມ ວຄ຺ໂຄ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ອຏ຺ຐິ ເປສິ ອຸໂຠ ຄາວຆາຕກາ,

ປິຓ຺ໂຑ ສາກຸຓິໂຍ ນິຈ຺ຉໂວຣພ຺ຠິ;

ອສິ ສູກຣິໂກ ສຕ຺ຕິມາຄວິ,

ອຸສຸ ກາຣຓິໂກ ສູຈິ ສາຣຖິ;

ໂຍ ຈ ສິພ຺ພິຍຕິ ສູຈໂກ ຫິ ໂສ,

ອຓ຺ຑຠາຣິ ອຫຸ ຄາມກູຏໂກຕິ.