໖. ໂສຓສຸຕ຺ຕໍ

໔໖. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ອວນ຺ຕີສຸ ວິຫຣຕິ ກຸຣຣຆເຣ [ກຸຣຸຣຆເຣ (ສ຺ຍາ. ມຫາວ. ໒໕໗), ກຸລຆເຣ (ກ.)] ປວຕ຺ເຕ ປພ຺ພເຕ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ໂສໂຓ ອຸປາສໂກ ກຸຏິກຓ຺ໂຓ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາກຈ຺ຈານສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາໂກ ໂຫຕິ.

ອຖ ໂຂ ໂສຓສ຺ສ ອຸປາສກສ຺ສ ກຸຏິກຓ຺ຓສ຺ສ ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘‘ຍຖາ ຍຖາ ໂຂ ອຍ຺ໂຍ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ ນຍິທໍ ສຸກຣໍ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕາ ເອກນ຺ຕປຣິປຸຓ຺ຓໍ ເອກນ຺ຕປຣິສຸທ຺ຘໍ ສງ຺ຂລິຂິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິຕຸໍ. ຍໍນູນາຫໍ ເກສມສ຺ສຸໍ ໂອຫາເຣຕ຺ວາ ກາສາຍານິ ວຕ຺ຖານິ ອຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພເຊຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ໂສໂຓ ອຸປາສໂກ ກຸຏິກຓ຺ໂຓ ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈານໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສໂຓ ອຸປາສໂກ ກຸຏິກຓ຺ໂຓ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈານໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ອິຘ ມຍ຺ຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘ຍຖາ ຍຖາ ໂຂ ອຍ຺ໂຍ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ ນຍິທໍ ສຸກຣໍ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕາ ເອກນ຺ຕປຣິປຸຓ຺ຓໍ ເອກນ຺ຕປຣິສຸທ຺ຘໍ ສງ຺ຂລິຂິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິຕຸໍ. ຍໍນູນາຫໍ ເກສມສ຺ສຸໍ ໂອຫາເຣຕ຺ວາ ກາສາຍານິ ວຕ຺ຖານິ ອຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພເຊຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ. ປພ຺ພາເຊຕຸ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຍ຺ໂຍ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ໂສຓໍ ອຸປາສກໍ ກຸຏິກຓ຺ຓໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ທຸກ຺ກຣໍ ໂຂ, ໂສຓ, ຍາວຊີວໍ ເອກຠຕ຺ຕໍ ເອກເສຍ຺ຍໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ. ອິງ຺ຆ ຕ຺ວໍ, ໂສຓ, ຕຕ຺ເຖວ ອາຄາຣິກຠູໂຕ ສມາໂນ ພຸທ຺ຘານໍ ສາສນໍ ອນຸຍຸຎ຺ຊ ກາລຍຸຕ຺ຕໍ ເອກຠຕ຺ຕໍ ເອກເສຍ຺ຍໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສຓສ຺ສ ອຸປາສກສ຺ສ ກຸຏິກຓ຺ຓສ຺ສ ໂຍ ອໂຫສິ ປພ຺ພຊ຺ຊາຠິສງ຺ຂາໂຣ ໂສ ປຏິປສ຺ສມ຺ຠິ.

ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ…ເປ… ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ໂສຓໍ ອຸປາສກໍ ກຸຏິກຓ຺ຓໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ທຸກ຺ກຣໍ ໂຂ, ໂສຓ, ຍາວຊີວໍ ເອກຠຕ຺ຕໍ ເອກເສຍ຺ຍໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ. ອິງ຺ຆ ຕ຺ວໍ, ໂສຓ, ຕຕ຺ເຖວ ອາຄາຣິກຠູໂຕ ສມາໂນ ພຸທ຺ຘານໍ ສາສນໍ ອນຸຍຸຎ຺ຊ ກາລຍຸຕ຺ຕໍ ເອກຠຕ຺ຕໍ ເອກເສຍ຺ຍໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍ’’ນ຺ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ໂສຓສ຺ສ ອຸປາສກສ຺ສ ກຸຏິກຓ຺ຓສ຺ສ ໂຍ ອໂຫສິ ປພ຺ພຊ຺ຊາຠິສງ຺ຂາໂຣ ໂສ ປຏິປສ຺ສມ຺ຠິ.

ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ໂສຓສ຺ສ ອຸປາສກສ຺ສ ກຸຏິກຓ຺ຓສ຺ສ ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘‘ຍຖາ ຍຖາ ໂຂ ອຍ຺ໂຍ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ ນຍິທໍ ສຸກຣໍ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕາ ເອກນ຺ຕປຣິປຸຓ຺ຓໍ ເອກນ຺ຕປຣິສຸທ຺ຘໍ ສງ຺ຂລິຂິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິຕຸໍ. ຍໍນູນາຫໍ ເກສມສ຺ສຸໍ ໂອຫາເຣຕ຺ວາ ກາສາຍານິ ວຕ຺ຖານິ ອຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພເຊຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ໂສໂຓ ອຸປາສໂກ ກຸຏິກຓ຺ໂຓ ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈານໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສໂຓ ອຸປາສໂກ ກຸຏິກຓ຺ໂຓ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈານໍ ເອຕທໂວຈ –

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ໂສຓໍ ອຸປາສກໍ ກຸຏິກຓ຺ຓໍ ປພ຺ພາເຊສິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອວນ຺ຕິທກ຺ຂິຓາປໂຖ [ອວນ຺ຕິ ທກ຺ຂິຓປໂຖ (ສີ.)] ອປ຺ປຠິກ຺ຂຸໂກ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ຕິຓ຺ຓໍ ວສ຺ສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ກິຈ຺ເຉນ ກສິເຣນ ຕໂຕ ຕໂຕ ທສວຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ສນ຺ນິປາເຕຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ໂສຓໍ ອຸປສມ຺ປາເທສິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ໂສຓສ຺ສ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐສ຺ສ [ວສ຺ສໍວຸຕ຺ຖສ຺ສ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘‘ນ ໂຂ ເມ ໂສ ຠຄວາ ສມ຺ມຸຂາ ທິຏ຺ໂຐ, ອປິ ຈ ສຸໂຕເຍວ ເມ ໂສ ຠຄວາ – ‘ອີທິໂສ ຈ ອີທິໂສ ຈາ’ຕິ. ສເຈ ມໍ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ອນຸຊາເນຍ຺ຍ, ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຫໍ ຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ ອຣຫນ຺ຕໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ໂສໂຓ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈານໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ໂສໂຓ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈານໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ອິຘ ມຍ຺ຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘ນ ໂຂ ເມ ໂສ ຠຄວາ ສມ຺ມຸຂາ ທິຏ຺ໂຐ, ອປິ ຈ ສຸໂຕເຍວ ເມ ໂສ ຠຄວາ – ອີທິໂສ ຈ ອີທິໂສ ຈາ’ຕິ. ສເຈ ມໍ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ອນຸຊາເນຍ຺ຍ, ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຫໍ ຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ ອຣຫນ຺ຕໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ( ) [(ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຫໍ ຠນ຺ເຕ ຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ ອຣຫນ຺ຕໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໍ, ສເຈ ມໍ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ອນຸຊານາຕີຕິ (ມຫາວ. ໒໕໗)].

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ໂສຓ; ຄຈ຺ຉ ຕ຺ວໍ, ໂສຓ, ຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ ອຣຫນ຺ຕໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໍ [ສມາສມ຺ພຸທ຺ຘນ຺ຕິ (ສພ຺ພຕ຺ຖ)]. ທກ຺ຂິສ຺ສສິ ຕ຺ວໍ, ໂສຓ, ຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ປາສາທິກໍ ປສາທນີຍໍ ສນ຺ຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ສນ຺ຕມານສໍ ອຸຕ຺ຕມທມຖສມຖມນຸປ຺ປຕ຺ຕໍ ທນ຺ຕໍ ຄຸຕ຺ຕໍ ຍຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ນາຄໍ. ທິສ຺ວານ ມມ ວຈເນນ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທາຫິ, ອປ຺ປາພາຘໍ ອປ຺ປາຕງ຺ກໍ ລຫຸຏ຺ຐານໍ ພລໍ ຜາສຸວິຫາຣໍ [ຜາສຸວິຫາຣຎ຺ຈ (ສີ.)] ປຸຈ຺ຉ – ‘ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕິ, ອປ຺ປາພາຘໍ ອປ຺ປາຕງ຺ກໍ ລຫຸຏ຺ຐານໍ ພລໍ ຜາສຸວິຫາຣໍ [ຜາສຸວິຫາຣຎ຺ຈ (ສີ.)] ປຸຈ຺ຉຕີ’’’ຕິ.

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ໂສໂຓ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາກຈ຺ຈານສ຺ສ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈານໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ເສນາສນໍ ສໍສາເມຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເຍນ ສາວຕ຺ຖິ ເຕນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມິ. ອນຸປຸພ຺ເພນ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ເຍນ ສາວຕ຺ຖິ ເຊຕວນໍ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາໂມ, ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ໂສໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕິ, ອປ຺ປາພາຘໍ ອປ຺ປາຕງ຺ກໍ ລຫຸຏ຺ຐານໍ ພລໍ ຜາສຸວິຫາຣໍ [ຜາສຸວິຫາຣຎ຺ຈ (ສີ.)] ປຸຈ຺ຉຕີ’’ຕິ.

‘‘ກຈ຺ຈິ, ຠິກ຺ຂຸ, ຂມນີຍໍ, ກຈ຺ຈິ ຍາປນີຍໍ, ກຈ຺ຈິສິ ອປ຺ປກິລມເຖນ ອທ຺ຘານໍ ອາຄໂຕ, ນ ຈ ປິຓ຺ຑເກນ ກິລນ຺ໂຕສີ’’ຕິ? ‘‘ຂມນີຍໍ ຠຄວາ, ຍາປນີຍໍ ຠຄວາ, ອປ຺ປກິລມເຖນ ຈາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອທ຺ຘານໍ ອາຄໂຕ, ນ ປິຓ຺ຑເກນ ກິລນ຺ໂຕມ຺ຫີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອິມສ຺ສານນ຺ທ, ອາຄນ຺ຕຸກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເສນາສນໍ ປຎ຺ຎາເປຫີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ຍສ຺ສ ໂຂ ມໍ ຠຄວາ ອາຓາເປຕິ – ‘ອິມສ຺ສານນ຺ທ, ອາຄນ຺ຕຸກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເສນາສນໍ ປຎ຺ຎາເປຫີ’ຕິ, ອິຈ຺ຉຕິ ຠຄວາ ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກວິຫາເຣ ວຕ຺ຖຸໍ, ອິຈ຺ຉຕິ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມຕາ ໂສເຓນ ສທ຺ຘິໍ ເອກວິຫາເຣ ວຕ຺ຖຸ’’ນ຺ຕິ. ຍສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ຠຄວາ ວິຫຣຕິ, ຕສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ອາຍສ຺ມໂຕ ໂສຓສ຺ສ ເສນາສນໍ ປຎ຺ຎາເປສິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ພຫຸເທວ ຣຕ຺ຕິໍ ອພ຺ໂຠກາເສ ນິສຊ຺ຊາຍ ວີຕິນາເມຕ຺ວາ ປາເທ ປກ຺ຂາເລຕ຺ວາ ວິຫາຣໍ ປາວິສິ. ອາຍສ຺ມາປິ ໂຂ ໂສໂຓ ພຫຸເທວ ຣຕ຺ຕິໍ ອພ຺ໂຠກາເສ ນິສຊ຺ຊາຍ ວີຕິນາເມຕ຺ວາ ປາເທ ປກ຺ຂາເລຕ຺ວາ ວິຫາຣໍ ປາວິສິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຣຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈູສສມຍໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐາຍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ໂສຓໍ ອຊ຺ເຌສິ – ‘‘ປຏິຠາຕຸ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸ ຘມ຺ໂມ ຠາສິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ໂສໂຓ ຠຄວໂຕ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ໂສຬສ ອຏ຺ຐກວຄ຺ຄິການິ ສພ຺ພາເນວ ສເຣນ ອຠຓິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມໂຕ ໂສຓສ຺ສ ສຣຠຎ຺ຎປຣິໂຍສາເນ ອພ຺ຠນຸໂມທິ – ‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂຸ, ສຸຄ຺ຄຫິຕານິ ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ, ໂສຬສ ອຏ຺ຐກວຄ຺ຄິການິ ສຸມນສິກຕານິ ສູປຘາຣິຕານິ, ກລ຺ຍາຓິຍາສິ [ກລ຺ຍາຓິຍາ ຈ (ກ.), ກລ຺ຍາຓິຍາ ຈາສິ (?)] ວາຈາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ວິສ຺ສຏ຺ຐາຍ ອເນລຄຬາຍ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນິຍາ. ກຕິ ວສ຺ໂສສິ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ? ‘‘ເອກວສ຺ໂສ ອຫໍ ຠຄວາ’’ຕິ. ‘‘ກິສ຺ສ ປນ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ເອວໍ ຈິຣໍ ອກາສີ’’ຕິ? ‘‘ຈິຣໍ ທິຏ຺ໂຐ [ຈິຣທິຏ຺ໂຐ (ສີ.)] ເມ, ຠນ຺ເຕ, ກາເມສຸ ອາທີນໂວ; ອປິ ຈ ສມ຺ພາໂຘ ຆຣາວາໂສ ພຫຸກິຈ຺ໂຈ ພຫຸກຣຓີໂຍ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາ ຕາຍໍ ເວລາຍໍ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ –

‘‘ທິສ຺ວາ ອາທີນວໍ ໂລເກ, ຎຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ນິຣູປຘິໍ;

ອຣິໂຍ ນ ຣມຕີ ປາເປ, ປາເປ ນ ຣມຕີ ສຸຈີ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ;