໗. ວສລສຸຕ຺ຕໍ

ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ສາວຕ຺ຖິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຄ຺ຄິກຠາຣທ຺ວາຊສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ນິເວສເນ ອຄ຺ຄິ ປຊ຺ຊລິໂຕ ໂຫຕິ ອາຫຸຕິ ປຄ຺ຄຫິຕາ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ສປທານໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣມາໂນ ເຍນ ອຄ຺ຄິກຠາຣທ຺ວາຊສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ນິເວສນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ.

ອທ຺ທສາ ໂຂ ອຄ຺ຄິກຠາຣທ຺ວາໂຊ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ທິສ຺ວານ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຕຕ຺ເຣວ [ອຕ຺ເຣວ (ສ຺ຍາ. ກ.)], ມຸຓ຺ຑກ; ຕຕ຺ເຣວ, ສມຓກ; ຕຕ຺ເຣວ, ວສລກ ຕິຏ຺ຐາຫີ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ຠຄວາ ອຄ຺ຄິກຠາຣທ຺ວາຊໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຊານາສິ ປນ ຕ຺ວໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ວສລໍ ວາ ວສລກຣເຓ ວາ ຘມ຺ເມ’’ຕິ? ‘‘ນ ຂ຺ວາຫໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ຊານາມິ ວສລໍ ວາ ວສລກຣເຓ ວາ ຘມ຺ເມ; ສາຘຸ ເມ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ຕຖາ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸ, ຍຖາຫໍ ຊາເນຍ຺ຍໍ ວສລໍ ວາ ວສລກຣເຓ ວາ ຘມ຺ເມ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ສຸຓາຫິ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຫິ; ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ໂຠ’’ຕິ ໂຂ ອຄ຺ຄິກຠາຣທ຺ວາໂຊ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສິ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

໑໑໖. ‘‘ໂກຘໂນ ອຸປນາຫີ ຈ, ປາປມກ຺ຂີ ຈ ໂຍ ນໂຣ;

ວິປນ຺ນທິຏ຺ຐິ ມາຍາວີ, ຕໍ ຊຎ຺ຎາ ວສໂລ ອິຕິ.

໑໑໗. ‘‘ເອກຊໍ ວາ ທ຺ວິຊໍ [ທິຊໍ (ປີ.)] ວາປິ, ໂຍຘ ປາຓໍ ວິຫິໍສຕິ;

ຍສ຺ສ ປາເຓ ທຍາ ນຕ຺ຖິ, ຕໍ ຊຎ຺ຎາ ວສໂລ ອິຕິ.

໑໑໘. ‘‘ໂຍ ຫນ຺ຕິ ປຣິຣຸນ຺ຘຕິ [ອຸປຣຸນ຺ເຘຕິ (ສ຺ຍາ.), ອຸປຣຸນ຺ຘຕິ (ກ.)], ຄາມານິ ນິຄມານິ ຈ;

ນິຄ຺ຄາຫໂກ [ນິຄ຺ຆາຕໂກ (?)] ສມຎ຺ຎາໂຕ, ຕໍ ຊຎ຺ຎາ ວສໂລ ອິຕິ.

໑໑໙. ‘‘ຄາເມ ວາ ຍທິ ວາ ຣຎ຺ເຎ, ຍໍ ປເຣສໍ ມມາຍິຕໍ;

ເຖຍ຺ຍາ ອທິນ຺ນມາເທຕິ [ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍຕິ (ສີ. ປີ.)], ຕໍ ຊຎ຺ຎາ ວສໂລ ອິຕິ.

໑໒໐. ‘‘ໂຍ ຫເວ ອິຓມາທາຍ, ຈຸຊ຺ຊມາໂນ [ຠຸຎ຺ຊມາໂນ (?)] ປລາຍຕິ;

ນ ຫິ ເຕ ອິຓມຕ຺ຖີຕິ, ຕໍ ຊຎ຺ຎາ ວສໂລ ອິຕິ.

໑໒໑. ‘‘ໂຍ ເວ ກິຎ຺ຈິກ຺ຂກມ຺ຍຕາ, ປນ຺ຖສ຺ມິໍ ວຊນ຺ຕໍ ຊນໍ;

ຫນ຺ຕ຺ວາ ກິຎ຺ຈິກ຺ຂມາເທຕິ, ຕໍ ຊຎ຺ຎາ ວສໂລ ອິຕິ.

໑໒໒. ‘‘ອຕ຺ຕເຫຕຸ ປຣເຫຕຸ, ຘນເຫຕຸ ຈ [ຘນເຫຕຸ ວ (ກ.)] ໂຍ ນໂຣ;

ສກ຺ຂິປຸຏ຺ໂຐ ມຸສາ ພ຺ຣູຕິ, ຕໍ ຊຎ຺ຎາ ວສໂລ ອິຕິ.

໑໒໓. ‘‘ໂຍ ຎາຕີນໍ ສຂີນໍ ວາ, ທາເຣສຸ ປຏິທິສ຺ສຕິ;

ສາຫສາ [ສຫສາ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ສມ຺ປິເຍນ ວາ, ຕໍ ຊຎ຺ຎາ ວສໂລ ອິຕິ.

໑໒໔. ‘‘ໂຍ ມາຕຣໍ ປິຕຣໍ ວາ, ຊິຓ຺ຓກໍ ຄຕໂຍພ຺ພນໍ;

ປຫຸ ສນ຺ໂຕ ນ ຠຣຕິ, ຕໍ ຊຎ຺ຎາ ວສໂລ ອິຕິ.

໑໒໕. ‘‘ໂຍ ມາຕຣໍ ປິຕຣໍ ວາ, ຠາຕຣໍ ຠຄິນິໍ ສສຸໍ;

ຫນ຺ຕິ ໂຣເສຕິ ວາຈາຍ, ຕໍ ຊຎ຺ຎາ ວສໂລ ອິຕິ.

໑໒໖. ‘‘ໂຍ ອຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ຉິໂຕ ສນ຺ໂຕ, ອນຕ຺ຖມນຸສາສຕິ;

ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນນ ມນ຺ເຕຕິ, ຕໍ ຊຎ຺ຎາ ວສໂລ ອິຕິ.

໑໒໗. ‘‘ໂຍ ກຕ຺ວາ ປາປກໍ ກມ຺ມໍ, ມາ ມໍ ຊຎ຺ຎາຕິ ອິຈ຺ຉຕິ [ວິຠ. ໘໙໔ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ];

ໂຍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນກມ຺ມນ຺ໂຕ, ຕໍ ຊຎ຺ຎາ ວສໂລ ອິຕິ.

໑໒໘. ‘‘ໂຍ ເວ ປຣກຸລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ຠຸຕ຺ວານ [ສຸຕ຺ວາ ຈ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ສຸຈິໂຠຊນໍ;

ອາຄຕໍ ນປ຺ປຏິປູເຊຕິ, ຕໍ ຊຎ຺ຎາ ວສໂລ ອິຕິ.

໑໒໙. ‘‘ໂຍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ສມຓໍ ວາ, ອຎ຺ຎໍ ວາປິ ວນິພ຺ພກໍ;

ມຸສາວາເທນ ວຎ຺ເຈຕິ, ຕໍ ຊຎ຺ຎາ ວສໂລ ອິຕິ.

໑໓໐. ‘‘ໂຍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ສມຓໍ ວາ, ຠຕ຺ຕກາເລ ອຸປຏ຺ຐິເຕ;

ໂຣເສຕິ ວາຈາ ນ ຈ ເທຕິ, ຕໍ ຊຎ຺ຎາ ວສໂລ ອິຕິ.

໑໓໑. ‘‘ອສຕໍ ໂຍຘ ປພ຺ຣູຕິ, ໂມເຫນ ປລິຄຸຓ຺ຐິໂຕ;

ກິຎ຺ຈິກ຺ຂໍ ນິຊິຄີສາໂນ [ນິຊິຄິໍສາໂນ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)], ຕໍ ຊຎ຺ຎາ ວສໂລ ອິຕິ.

໑໓໒. ‘‘ໂຍ ຈຕ຺ຕານໍ ສມຸກ຺ກໍເສ, ປເຣ ຈ ມວຊານາຕິ [ມວຊານຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)];

ນິຫີໂນ ເສນ ມາເນນ, ຕໍ ຊຎ຺ຎາ ວສໂລ ອິຕິ.

໑໓໓. ‘‘ໂຣສໂກ ກທຣິໂຍ ຈ, ປາປິຈ຺ໂຉ ມຈ຺ຉຣີ ສໂຐ;

ອຫິຣິໂກ ອໂນຕ຺ຕປ຺ປີ, ຕໍ ຊຎ຺ຎາ ວສໂລ ອິຕິ.

໑໓໔. ‘‘ໂຍ ພຸທ຺ຘໍ ປຣິຠາສຕິ, ອຖ ວາ ຕສ຺ສ ສາວກໍ;

ປຣິພ຺ພາຊໍ [ປຣິພ຺ພຊໍ (ກ.), ປຣິພ຺ພາຊກໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ຄຫຏ຺ຐໍ ວາ, ຕໍ ຊຎ຺ຎາ ວສໂລ ອິຕິ.

໑໓໕. ‘‘ໂຍ ເວ ອນຣຫໍ [ອນຣຫາ (ສີ. ປີ.)] ສນ຺ໂຕ, ອຣຫໍ ປຏິຊານາຕິ [ປຏິຊານຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)];

ໂຈໂຣ ສພ຺ຣຫ຺ມເກ ໂລເກ, ເອໂສ ໂຂ ວສລາຘໂມ.

໑໓໖. ‘‘ເອເຕ ໂຂ ວສລາ ວຸຕ຺ຕາ, ມຍາ ເຍເຕ ປກາສິຕາ;

ນ ຊຈ຺ຈາ ວສໂລ ໂຫຕິ, ນ ຊຈ຺ຈາ ໂຫຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ;

ກມ຺ມຸນາ [ກມ຺ມນາ (ສີ. ປີ.)] ວສໂລ ໂຫຕິ, ກມ຺ມຸນາ ໂຫຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ.

໑໓໗. ‘‘ຕທມິນາປິ ຊານາຖ, ຍຖາເມທໍ [ຍຖາເປທໍ (ກ.)] ນິທສ຺ສນໍ;

ຈຓ຺ຑາລປຸຕ຺ໂຕ ໂສປາໂກ [ສປາໂກ (?)], ມາຕງ຺ໂຄ ອິຕິ ວິສ຺ສຸໂຕ.

໑໓໘. ‘‘ໂສ ຍສໍ ປຣມໍ ປຕ຺ໂຕ [ໂສ ຍສປ຺ປຣມປ຺ປຕ຺ໂຕ (ສ຺ຍາ. ກ.)], ມາຕງ຺ໂຄ ຍໍ ສຸທຸລ຺ລຠໍ;

ອາຄຈ຺ຉຸໍ ຕສ຺ສຸປຏ຺ຐານໍ, ຂຕ຺ຕິຍາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ພຫູ.

໑໓໙. ‘‘ເທວຍານໍ ອຠິຣຸຍ຺ຫ, ວິຣຊໍ ໂສ ມຫາປຖໍ;

ກາມຣາຄໍ ວິຣາເຊຕ຺ວາ, ພ຺ຣຫ຺ມໂລກູປໂຄ ອຫຸ;

ນ ນໍ ຊາຕິ ນິວາເຣສິ, ພ຺ຣຫ຺ມໂລກູປປຕ຺ຕິຍາ.

໑໔໐. ‘‘ອຊ຺ຌາຍກກຸເລ ຊາຕາ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ມນ຺ຕພນ຺ຘວາ;

ເຕ ຈ ປາເປສຸ ກມ຺ເມສຸ, ອຠິຓ຺ຫມຸປທິສ຺ສເຣ.

໑໔໑. ‘‘ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ຄາຣຍ຺ຫາ, ສມ຺ປຣາເຍ ຈ ທຸຄ຺ຄຕິ;

ນ ເນ ຊາຕິ ນິວາເຣຕິ, ທຸຄ຺ຄຕ຺ຍາ [ທຸຄ຺ຄຈ຺ຈາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ຄຣຫາຍ ວາ.

໑໔໒. ‘‘ນ ຊຈ຺ຈາ ວສໂລ ໂຫຕິ, ນ ຊຈ຺ຈາ ໂຫຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ;

ກມ຺ມຸນາ ວສໂລ ໂຫຕິ, ກມ຺ມຸນາ ໂຫຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອຄ຺ຄິກຠາຣທ຺ວາໂຊ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ…ເປ… ອຸປາສກໍ ມໍ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ຘາເຣຕຸ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕ’’ນ຺ຕິ.

ວສລສຸຕ຺ຕໍ ສຕ຺ຕມໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.