໘. ປສູຣສຸຕ຺ຕນິທ຺ເທໂສ

ອຖ ປສູຣສຸຕ຺ຕນິທ຺ເທສໍ ວກ຺ຂຕິ –

໕໙. ອິເຘວ ສຸທ຺ຘິໍ ອິຕິ ວາທຍນ຺ຕິ, ນາຎ຺ເຎສຸ ຘມ຺ເມສຸ ວິສຸທ຺ຘິມາຫຸ;

ຍໍ ນິສ຺ສິຕາ ຕຕ຺ຖ ສຸຠໍ ວທານາ, ປຈ຺ເຈກສຈ຺ເຈສຸ ປຸຖູ ນິວິຏ຺ຐາ.

ອິເຘວ ສຸທ຺ຘິໍ ອິຕິ ວາທຍນ຺ຕີຕິ. ອິເຘວ ສຸທ຺ຘິໍ ວິສຸທ຺ຘິໍ ປຣິສຸທ຺ຘິໍ ມຸຕ຺ຕິໍ ວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຣິມຸຕ຺ຕິໍ ວທນ຺ຕິ ກເຖນ຺ຕິ ຠຓນ຺ຕິ ທີປຍນ຺ຕິ ໂວຫຣນ຺ຕິ. ‘‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ສຸທ຺ຘິໍ ວິສຸທ຺ຘິໍ ປຣິສຸທ຺ຘິໍ ມຸຕ຺ຕິໍ ວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຣິມຸຕ຺ຕິໍ ວທນ຺ຕິ ກເຖນ຺ຕິ ຠຓນ຺ຕິ ທີປຍນ຺ຕິ ໂວຫຣນ຺ຕິ. ‘‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ … ອນ຺ຕວາ ໂລໂກ… ອນນ຺ຕວາ ໂລໂກ… ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣໍ… ອຎ຺ຎໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎໍ ສຣີຣໍ… ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ… ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ… ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ… ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ສຸທ຺ຘິໍ ວິສຸທ຺ຘິໍ ປຣິສຸທ຺ຘິໍ ມຸຕ຺ຕິໍ ວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຣິມຸຕ຺ຕິໍ ວທນ຺ຕິ ກເຖນ຺ຕິ ຠຓນ຺ຕິ ທີປຍນ຺ຕິ ໂວຫຣນ຺ຕີຕິ – ອິເຘວ ສຸທ຺ຘິໍ ອິຕິ ວາທຍນ຺ຕິ.

ນາຎ຺ເຎສຸ ຘມ຺ເມສຸ ວິສຸທ຺ຘິມາຫູຕິ. ອຕ຺ຕໂນ ສຕ຺ຖາຣໍ ຘມ຺ມກ຺ຂານໍ ຄຓໍ ທິຏ຺ຐິໍ ປຏິປທໍ ມຄ຺ຄໍ ຐເປຕ຺ວາ ສພ຺ເພ ປຣວາເທ ຂິປນ຺ຕິ ອຸກ຺ຂິປນ຺ຕິ ປຣິກ຺ຂິປນ຺ຕິ. ‘‘ໂສ ສຕ຺ຖາ ນ ສພ຺ພຎ຺ຎູ, ຘມ຺ໂມ ນ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ, ຄໂຓ ນ ສຸປ຺ປຏິປນ຺ໂນ, ທິຏ຺ຐິ ນ ຠທ຺ທິກາ, ປຏິປທາ ນ ສຸປຎ຺ຎຕ຺ຕາ, ມຄ຺ໂຄ ນ ນິຍ຺ຍານິໂກ, ນຕ຺ເຖຕ຺ຖ ສຸທ຺ຘິ ວາ ວິສຸທ຺ຘິ ວາ ປຣິສຸທ຺ຘິ ວາ ມຸຕ຺ຕິ ວາ ວິມຸຕ຺ຕິ ວາ ປຣິມຸຕ຺ຕິ ວາ, ນ ຕຕ຺ຖ ສຸຊ຺ຌນ຺ຕິ ວາ ວິສຸຊ຺ຌນ຺ຕິ ວາ ປຣິສຸຊ຺ຌນ຺ຕິ ວາ ມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ວາ ວິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ວາ ປຣິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ວາ, ຫີນາ ນິຫີນາ ໂອມກາ ລາມກາ ຉຕຸກ຺ກາ ປຣິຕ຺ຕາ’’ຕິ – ເອວມາຫໍສຸ ເອວໍ ວທນ຺ຕິ ເອວໍ ກເຖນ຺ຕິ ເອວໍ ຠຓນ຺ຕິ ເອວໍ ທີປຍນ຺ຕິ ເອວໍ ໂວຫຣນ຺ຕີຕິ – ນາຎ຺ເຎສຸ ຘມ຺ເມສຸ ວິສຸທ຺ຘິມາຫຸ.

ຍໍ ນິສ຺ສິຕາ ຕຕ຺ຖ ສຸຠໍ ວທານາຕິ. ຍໍ ນິສ຺ສິຕາຕິ ຍໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ຘມ຺ມກ຺ຂານໍ ຄຓໍ ທິຏ຺ຐິໍ ປຏິປທໍ ມຄ຺ຄໍ ນິສ຺ສິຕາ ອານິສ຺ສິຕາ [ປຕິຏ຺ຐິຕາ (ສີ.), ສນ຺ນິສ຺ສິຕາ (ສ຺ຍາ.)] ອລ຺ລີນາ ອຸປຄຕາ ອຊ຺ໂຌສິຕາ ອຘິມຸຕ຺ຕາ. ຕຕ຺ຖາຕິ ສກາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ສກາຍ ຂນ຺ຕິຍາ ສກາຍ ຣຸຈິຍາ ສກາຍ ລທ຺ຘິຍາ. ສຸຠໍ ວທານາຕິ ສຸຠວາທາ ໂສຠນວາທາ ປຓ຺ຑິຕວາທາ ຖິຣວາທາ [ຘີຣວາທາ (ສ຺ຍາ.)] ຎາຍວາທາ ເຫຕຸວາທາ ລກ຺ຂຓວາທາ ກາຣຓວາທາ ຐານວາທາ ສກາຍ ລທ຺ຘິຍາຕິ – ຍໍ ນິສ຺ສິຕາ ຕຕ຺ຖ ສຸຠໍ ວທານາ.

ປຈ຺ເຈກສຈ຺ເຈສຸ ປຸຖູ ນິວິຏ຺ຐາຕິ. ປຸຖູ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ປຸຖູ ປຈ຺ເຈກສຈ຺ເຈສຸ ນິວິຏ຺ຐາ ປຕິຏ຺ຐິຕາ ອລ຺ລີນາ ອຸປຄຕາ ອຊ຺ໂຌສິຕາ ອຘິມຸຕ຺ຕາ. ‘‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ນິວິຏ຺ຐາ ປຕິຏ຺ຐິຕາ ອລ຺ລີນາ ອຸປຄຕາ ອຊ຺ໂຌສິຕາ ອຘິມຸຕ຺ຕາ. ‘‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ…ເປ… ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ນິວິຏ຺ຐາ ປຕິຏ຺ຐິຕາ ອລ຺ລີນາ ອຸປຄຕາ ອຊ຺ໂຌສິຕາ ອຘິມຸຕ຺ຕາຕິ – ປຈ຺ເຈກສຈ຺ເຈສຸ ປຸຖູ ນິວິຏ຺ຐາ.

ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ອິເຘວ ສຸທ຺ຘິໍ ອິຕິ ວາທຍນ຺ຕິ, ນາຎ຺ເຎສຸ ຘມ຺ເມສຸ ວິສຸທ຺ຘິມາຫຸ;

ຍໍ ນິສ຺ສິຕາ ຕຕ຺ຖ ສຸຠໍ ວທານາ, ປຈ຺ເຈກສຈ຺ເຈສຸ ປຸຖູ ນິວິຏ຺ຐາ’’ຕິ.

໖໐. ເຕ ວາທກາມາ ປຣິສໍ ວິຄຍ຺ຫ, ພາລໍ ທຫນ຺ຕີ ມິຖຸ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ;

ວທນ຺ຕິ ເຕ ອຎ຺ຎສິຕາ ກໂຖຊ຺ຊໍ, ປສໍສກາມາ ກຸສລາວທານາ.

ເຕ ວາທກາມາ ປຣິສໍ ວິຄຍ຺ຫາຕິ. ເຕ ວາທກາມາຕິ ເຕ ວາທກາມາ ວາທຕ຺ຖິກາ ວາທາຘິປ຺ປາຍາ ວາທປຸເຣກ຺ຂາຣາ ວາທປຣິເຍສນໍ ຈຣນ຺ຕາ. ປຣິສໍ ວິຄຍ຺ຫາຕິ ຂຕ຺ຕິຍປຣິສໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປຣິສໍ ຄຫປຕິປຣິສໍ ສມຓປຣິສໍ ວິຄຍ຺ຫ ໂອຄຍ຺ຫ ອຊ຺ໂຌຄາເຫຕ຺ວາ ປວິສິຕ຺ວາຕິ – ເຕ ວາທກາມາ ປຣິສໍ ວິຄຍ຺ຫ.

ພາລໍ ທຫນ຺ຕີ ມິຖຸ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎນ຺ຕິ. ມິຖູຕິ ທ຺ເວ ຊນາ ທ຺ເວ ກລຫກາຣກາ ທ຺ເວ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ທ຺ເວ ຠສ຺ສກາຣກາ ທ຺ເວ ວິວາທກາຣກາ ທ຺ເວ ອຘິກຣຓກາຣກາ ທ຺ເວ ວາທິໂນ ທ຺ເວ ສລ຺ລາປກາ; ເຕ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ພາລໂຕ ຫີນໂຕ ນິຫີນໂຕ ໂອມກໂຕ ລາມກໂຕ ຉຕຸກ຺ກໂຕ ປຣິຕ຺ຕໂຕ ທຫນ຺ຕິ ປສ຺ສນ຺ຕິ ທກ຺ຂນ຺ຕິ ໂອໂລເກນ຺ຕິ ນິຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ອຸປປຣິກ຺ຂນ຺ຕີຕິ – ພາລໍ ທຫນ຺ຕີ ມິຖຸ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ.

ວທນ຺ຕິ ເຕ ອຎ຺ຎສິຕາ ກໂຖຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ຘມ຺ມກ຺ຂານໍ ຄຓໍ ທິຏ຺ຐິໍ ປຏິປທໍ ມຄ຺ຄໍ ນິສ຺ສິຕາ ອານິສ຺ສິຕາ ອລ຺ລີນາ ອຸປຄຕາ ອຊ຺ໂຌສິຕາ ອຘິມຸຕ຺ຕາ. ກໂຖຊ຺ຊໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ກລໂຫ ຠຓ຺ຑນໍ ວິຄ຺ຄໂຫ ວິວາໂທ ເມຘຄໍ. ອຖ ວາ ກໂຖຊ຺ຊນ຺ຕິ ອໂນຊວນ຺ຕີ ນິສາກຖາ ກໂຖຊ຺ຊໍ ວທນ຺ຕິ, ກລຫໍ ວທນ຺ຕິ, ຠຓ຺ຑນໍ ວທນ຺ຕິ, ວິຄ຺ຄຫໍ ວທນ຺ຕິ, ວິວາທໍ ວທນ຺ຕິ, ເມຘຄໍ ວທນ຺ຕິ ກເຖນ຺ຕິ ຠຓນ຺ຕິ ທີປຍນ຺ຕິ ໂວຫຣນ຺ຕີຕິ – ວທນ຺ຕິ ເຕ ອຎ຺ຎສິຕາ ກໂຖຊ຺ຊໍ.

ປສໍສກາມາ ກຸສລາວທານາຕິ. ປສໍສກາມາຕິ ປສໍສກາມາ ປສໍສຕ຺ຖິກາ ປສໍສາຘິປ຺ປາຍາ ປສໍສປຸເຣກ຺ຂາຣາ ປສໍສປຣິເຍສນໍ ຈຣນ຺ຕາ. ກຸສລາວທານາຕິ ກຸສລວາທາ ປຓ຺ຑິຕວາທາ ຖິຣວາທາ ຎາຍວາທາ ເຫຕຸວາທາ ລກ຺ຂຓວາທາ ກາຣຓວາທາ ຐານວາທາ ສກາຍ ລທ຺ຘິຍາຕິ – ປສໍສກາມາ ກຸສລາວທານາ.

ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ເຕ ວາທກາມາ ປຣິສໍ ວິຄຍ຺ຫ, ພາລໍ ທຫນ຺ຕີ ມິຖຸ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ;

ວທນ຺ຕິ ເຕ ອຎ຺ຎສິຕາ ກໂຖຊ຺ຊໍ, ປສໍສກາມາ ກຸສລາວທານາ’’ຕິ.

໖໑. ຍຸຕ຺ໂຕ ກຖາຍໍ ປຣິສາຍ ມຊ຺ເຌ, ປສໍສມິຈ຺ຉໍ ວິນິຆາຕິ ໂຫຕິ;

ອປາຫຕສ຺ມິໍ ປນ ມງ຺ກຸ ໂຫຕິ, ນິນ຺ທາຍ ໂສ ກຸປ຺ປຕິ ຣນ຺ຘເມສີ.

ຍຸຕ຺ໂຕ ກຖາຍໍ ປຣິສາຍ ມຊ຺ເຌຕິ. ຂຕ຺ຕິຍປຣິສາຍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປຣິສາຍ ວາ ຄຫປຕິປຣິສາຍ ວາ ສມຓປຣິສາຍ ວາ ມຊ຺ເຌ ອຕ຺ຕໂນ ກຖາຍໍ ຍຸຕ຺ໂຕ ປຍຸຕ຺ໂຕ ອາຍຸຕ຺ໂຕ ສມາຍຸຕ຺ໂຕ ສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ກເຖຕຸນ຺ຕິ – ຍຸຕ຺ໂຕ ກຖາຍໍ ປຣິສາຍ ມຊ຺ເຌ.

ປສໍສມິຈ຺ຉໍ ວິນິຆາຕິ ໂຫຕີຕິ. ປສໍສມິຈ຺ຉນ຺ຕິ ປສໍສໍ ໂຖມນໍ ກິຕ຺ຕິໍ ວຓ຺ຓຫາຣິຍໍ ອິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ສາທິຍນ຺ໂຕ ປຕ຺ຖຍນ຺ໂຕ ປິຫຍນ຺ໂຕ ອຠິຊປ຺ປນ຺ໂຕ. ວິນິຆາຕິ ໂຫຕີຕິ ປຸພ຺ເພວ ສລ຺ລາປາ ກຖໍກຖີ ວິນິຆາຕີ ໂຫຕິ. ‘‘ຊໂຍ ນຸ ໂຂ ເມ ຠວິສ຺ສຕິ, ປຣາຊໂຍ ນຸ ໂຂ ເມ ຠວິສ຺ສຕິ, ກຖໍ ນິຄ຺ຄຫໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ກຖໍ ປຏິກມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ກຖໍ ວິເສສໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ກຖໍ ປຏິວິເສສໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ກຖໍ ອາເວຐິຍໍ [ອາເວຘິຍໍ (ສ຺ຍາ.)] ກຣິສ຺ສາມິ, ກຖໍ ນິພ຺ເພຐິຍໍ [ນິພ຺ເພຘິຍໍ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ກຣິສ຺ສາມິ, ກຖໍ ເຉທໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ກຖໍ ມຓ຺ຑລໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ, ເອວໍ ປຸພ຺ເພວ ສລ຺ລາປາ ກຖໍກຖີ ວິນິຆາຕິ ໂຫຕີຕິ – ປສໍສມິຈ຺ຉໍ ວິນິຆາຕິ ໂຫຕິ.

ອປາຫຕສ຺ມິໍ ປນ ມງ຺ກຸ ໂຫຕີຕິ. ເຍ ເຕ ປຎ຺ຫວີມໍສກາ ປຣິສາ ປາຣິສຊ຺ຊາ ປາສາຣິກາ [ປາສນິກາ (ສ຺ຍາ.)], ເຕ ອປຫຣນ຺ຕິ. ‘‘ອຕ຺ຖາປຄຕໍ ຠຓິຕ’’ນ຺ຕິ ອຕ຺ຖໂຕ ອປຫຣນ຺ຕິ, ‘‘ພ຺ຍຎ຺ຊນາປຄຕໍ ຠຓິຕ’’ນ຺ຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊນໂຕ ອປຫຣນ຺ຕິ, ‘‘ອຕ຺ຖພ຺ຍຎ຺ຊນາປຄຕໍ ຠຓິຕ’’ນ຺ຕິ ອຕ຺ຖພ຺ຍຎ຺ຊນໂຕ ອປຫຣນ຺ຕິ, ‘‘ອຕ຺ໂຖ ເຕ ທຸນ຺ນີໂຕ, ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເຕ ທຸໂຣປິຕໍ, ອຕ຺ຖພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເຕ ທຸນ຺ນີຕໍ ທຸໂຣປິຕໍ, ນິຄ຺ຄໂຫ ເຕ ອກໂຕ, ປຏິກມ຺ມໍ ເຕ ທຸກ຺ກຏໍ, ວິເສໂສ ເຕ ອກໂຕ, ປຏິວິເສໂສ ເຕ ທຸກ຺ກໂຏ, ອາເວຐິຍາ ເຕ ອກຕາ, ນິພ຺ເພຐິຍາ ເຕ ທຸກ຺ກຏາ, ເຉໂທ ເຕ ອກໂຕ, ມຓ຺ຑລໍ ເຕ ທຸກ຺ກຏໍ ວິສມກຖໍ ທຸກ຺ກຖິຕໍ ທຸພ຺ຠຓິຕໍ ທຸລ຺ລປິຕໍ ທຸຣຸຕ຺ຕໍ ທຸພ຺ຠາສິຕ’’ນ຺ຕິ ອປຫຣນ຺ຕິ. ອປາຫຕສ຺ມິໍ ປນ ມງ຺ກຸ ໂຫຕີຕິ. ອປາຫຕສ຺ມິໍ ມງ຺ກຸ ໂຫຕິ ປີຬິໂຕ ຆຏ຺ຏິໂຕ ພ຺ຍາຘິໂຕ ໂທມນສ຺ສິໂຕ ໂຫຕີຕິ – ອປາຫຕສ຺ມິໍ ປນ ມງ຺ກຸ ໂຫຕິ.

ນິນ຺ທາຍ ໂສ ກຸປ຺ປຕິ ຣນ຺ຘເມສີຕິ. ນິນ຺ທາຍ ຄຣຫາຍ ອກິຕ຺ຕິຍາ ອວຓ຺ຓຫາຣິກາຍ ກຸປ຺ປຕິ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ ປຕິຏ຺ຐີຍຕິ, ໂກປຎ຺ຈ ໂທສຎ຺ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈຍຎ຺ຈ ປາຕຸກໂຣຕີຕິ – ນິນ຺ທາຍ ໂສ ກຸປ຺ປຕິ. ຣນ຺ຘເມສີຕິ ວິຣນ຺ຘເມສີ ອປຣທ຺ຘເມສີ ຂລິຕເມສີ ຄຬິຕເມສີ ວິວຣເມສີຕິ – ນິນ຺ທາຍ ໂສ ກຸປ຺ປຕິ ຣນ຺ຘເມສີ.

ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ຍຸຕ຺ໂຕ ກຖາຍໍ ປຣິສາຍ ມຊ຺ເຌ, ປສໍສມິຈ຺ຉໍ ວິນິຆາຕິ ໂຫຕິ;

ອປາຫຕສ຺ມິໍ ປນ ມງ຺ກຸ ໂຫຕິ, ນິນ຺ທາຍ ໂສ ກຸປ຺ປຕິ ຣນ຺ຘເມສີ’’ຕິ.

໖໒. ຍມສ຺ສ ວາທໍ ປຣິຫີນມາຫຸ, ອປາຫຕໍ ປຎ຺ຫວິມໍສກາເສ [ປຎ຺ຫວິມໍສກາ ເຍ (ສ຺ຍາ.)] ;

ປຣິເທວຕິ ໂສຈຕິ ຫີນວາໂທ, ອຸປຈ຺ຈຄາ ມນ຺ຕິ ອນຸຕ຺ຖຸນາຕິ.

ຍມສ຺ສ ວາທໍ ປຣິຫີນມາຫູຕິ ຍໍ ຕສ຺ສ ວາທໍ ຫີນໍ ນິຫີນໍ ປຣິຫີນໍ ປຣິຫາປິຕໍ ນ ປຣິປູຣິຕໍ, ເອວມາຫໍສຸ ເອວໍ ກເຖນ຺ຕິ ເອວໍ ຠຓນ຺ຕິ ເອວໍ ທີປຍນ຺ຕິ ເອວໍ ໂວຫຣນ຺ຕີຕິ – ຍມສ຺ສ ວາທໍ ປຣິຫີນມາຫຸ.

ອປາຫຕໍ ປຎ຺ຫວິມໍສກາເສຕິ. ເຍ ເຕ ປຎ຺ຫວີມໍສກາ ປຣິສາ ປາຣິສຊ຺ຊາ ປາສາຣິກາ, ເຕ ອປຫຣນ຺ຕິ. ‘‘ອຕ຺ຖາປຄຕໍ ຠຓິຕ’’ນ຺ຕິ ອຕ຺ຖໂຕ ອປຫຣນ຺ຕິ, ‘‘ພ຺ຍຎ຺ຊນາປຄຕໍ ຠຓິຕ’’ນ຺ຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊນໂຕ ອປຫຣນ຺ຕິ, ‘‘ອຕ຺ຖພ຺ຍຎ຺ຊນາປຄຕໍ ຠຓິຕ’’ນ຺ຕິ ອຕ຺ຖພ຺ຍຎ຺ຊນໂຕ ອປຫຣນ຺ຕິ, ‘‘ອຕ຺ໂຖ ເຕ ທຸນ຺ນີໂຕ, ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເຕ ທຸໂຣປິຕໍ, ອຕ຺ຖພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເຕ ທຸນ຺ນີຕໍ ທຸໂຣປິຕໍ, ນິຄ຺ຄໂຫ ເຕ ອກໂຕ, ປຏິກມ຺ມໍ ເຕ ທຸກ຺ກຏໍ, ວິເສໂສ ເຕ ອກໂຕ, ປຏິວິເສໂສ ເຕ ທຸກ຺ກໂຏ, ອາເວຐິຍາ ເຕ ອກຕາ, ນິພ຺ເພຐິຍາ ເຕ ທຸກ຺ກຏາ, ເຉໂທ ເຕ ອກໂຕ, ມຓ຺ຑລໍ ເຕ ທຸກ຺ກຏໍ ວິສມກຖໍ ທຸກ຺ກຖິຕໍ ທຸພ຺ຠຓິຕໍ ທຸລ຺ລປິຕໍ ທຸຣຸຕ຺ຕໍ ທຸພ຺ຠາສິຕ’’ນ຺ຕິ, ອປຫຣນ຺ຕີຕິ – ອປາຫຕໍ ປຎ຺ຫວິມໍສກາເສ.

ປຣິເທວຕິ ໂສຈຕິ ຫີນວາໂທຕິ. ປຣິເທວຕີຕິ ‘‘ອຎ຺ຎໍ ມຍາ ອາວຊ຺ຊິຕໍ ອຎ຺ຎໍ ຈິນ຺ຕິຕໍ ອຎ຺ຎໍ ອຸປຘາຣິຕໍ, ອຎ຺ຎໍ ອຸປລກ຺ຂິຕໍ ໂສ ມຫາປກ຺ໂຂ ມຫາປຣິໂສ ມຫາປຣິວາໂຣ; ປຣິສາ ຈາຍໍ ວຄ຺ຄາ, ນ ສມຄ຺ຄາ; ສມຄ຺ຄາຍ ປຣິສາຍ ເຫຕຸ ກຖາສລ຺ລາໂປ ປຸນ ຠຎ຺ຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ, ຍາ ເອວຣູປາ [ໂຍ ເອວຣູໂປ (ສ຺ຍາ.)] ວາຈາ ປລາໂປ ວິປ຺ປລາໂປ ລາລປ຺ໂປ ລາລປ຺ປາຍນາ ລາລປ຺ປາຍິຕຕ຺ຕນ຺ຕິ – ປຣິເທວຕິ. ໂສຈຕີຕິ ‘‘ຕສ຺ສ ຊໂຍ’’ຕິ ໂສຈຕິ ‘‘ມຍ຺ຫໍ ປຣາຊໂຍ’’ຕິ ໂສຈຕິ, ‘‘ຕສ຺ສ ລາໂຠ’’ຕິ ໂສຈຕິ, ‘‘ມຍ຺ຫໍ ອລາໂຠ’’ຕິ ໂສຈຕິ, ‘‘ຕສ຺ສ ຍໂສ’’ຕິ ໂສຈຕິ, ‘‘ມຍ຺ຫໍ ອຍໂສ’’ຕິ ໂສຈຕິ, ‘‘ຕສ຺ສ ປສໍສາ’’ຕິ ໂສຈຕິ, ‘‘ມຍ຺ຫໍ ນິນ຺ທາ’’ຕິ ໂສຈຕິ, ‘‘ຕສ຺ສ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ ໂສຈຕິ, ‘‘ມຍ຺ຫໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ໂສຈຕິ, ‘‘ໂສ ສກ຺ກໂຕ ຄຣຸກໂຕ ມານິໂຕ ປູຊິໂຕ ອປຈິໂຕ ລາຠີ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານໍ, ອຫມສ຺ມິ ອສກ຺ກໂຕ ອຄຣຸກໂຕ ອມານິໂຕ ອປູຊິໂຕ ອນປຈິໂຕ ນ ລາຠີ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານ’’ນ຺ຕິ ໂສຈຕິ ກິລມຕິ ປຣິເທວຕິ ອຸຣຕ຺ຕາຬິໍ ກນ຺ທຕິ ສມ຺ໂມຫໍ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ – ປຣິເທວຕິ ໂສຈຕິ. ຫີນວາໂທຕິ ຫີນວາໂທ ນິຫີນວາໂທ ປຣິຫີນວາໂທ ປຣິຫາປິຕວາໂທ ນ ປຣິປູຣວາໂທຕິ – ປຣິເທວຕິ ໂສຈຕິ ຫີນວາໂທ.

ອຸປຈ຺ຈຄາ ມນ຺ຕິ ອນຸຕ຺ຖຸນາຕີຕິ. ໂສ ມໍ ວາເທນ ວາທໍ ອຈ຺ຈຄາ ອຸປຈ຺ຈຄາ ອຕິກ຺ກນ຺ໂຕ ສມຕິກ຺ກນ຺ໂຕ ວີຕິວຕ຺ໂຕຕິ. ເອວມ຺ປິ ອຸປຈ຺ຈຄາ ມນ຺ຕິ. ອຖ ວາ ມໍ ວາເທນ ວາທໍ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ປຣິຍາທິຍິຕ຺ວາ ມທ຺ທຍິຕ຺ວາ ຈຣຕິ ວິຫຣຕິ ອິຣິຍຕິ ວຕ຺ຕຕິ ປາເລຕິ ຍເປຕິ ຍາເປຕີຕິ. ເອວມ຺ປິ ອຸປຈ຺ຈຄາ ມນ຺ຕິ. ອນຸຕ຺ຖຸນາ ວຸຈ຺ຈຕິ ວາຈາ ປລາໂປ ວິປ຺ປລາໂປ ລາລປ຺ໂປ ລາລປ຺ປາຍນາ ລາລປ຺ປາຍິຕຕ຺ຕນ຺ຕິ – ອຸປຈ຺ຈຄາ ມນ຺ຕິ ອນຸຕ຺ຖຸນາຕິ.

ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ຍມສ຺ສ ວາທໍ ປຣິຫີນມາຫຸ, ອປາຫຕໍ ປຎ຺ຫວິມໍສກາເສ;

ປຣິເທວຕິ ໂສຈຕິ ຫີນວາໂທ, ອຸປຈ຺ຈຄາ ມນ຺ຕິ ອນຸຕ຺ຖຸນາຕີ’’ຕິ.

໖໓. ເອເຕ ວິວາທາ ສມເຓສຸ ຊາຕາ, ເອເຕສຸ ອຸຄ຺ຆາຕິນິຆາຕິ ໂຫຕິ;

ເອຕມ຺ປິ ທິສ຺ວາ ວິຣເມ ກໂຖຊ຺ຊໍ, ນ ຫຎ຺ຎທຕ຺ຖຕ຺ຖິ ປສໍສລາຠາ.

ເອເຕ ວິວາທາ ສມເຓສຸ ຊາຕາຕິ. ສມຓາຕິ ເຍ ເກຈິ ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ປຣິພ຺ພຊູປຄຕາ ປຣິພ຺ພຊສມາປນ຺ນາ. ເອເຕ ທິຏ຺ຐິກລຫາ ທິຏ຺ຐິຠຓ຺ຑນາ ທິຏ຺ຐິວິຄ຺ຄຫາ ທິຏ຺ຐິວິວາທາ ທິຏ຺ຐິເມຘຄາ ສມເຓສຸ ຊາຕາ ສຎ຺ຊາຕາ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕາ ປາຕຸຠູຕາຕິ – ເອເຕ ວິວາທາ ສມເຓສຸ ຊາຕາ.

ເອເຕສຸ ອຸຄ຺ຆາຕິນິຆາຕິ ໂຫຕີຕິ. ຊຍປຣາຊໂຍ ໂຫຕິ, ລາຠາລາໂຠ ໂຫຕິ, ຍສາຍໂສ ໂຫຕິ, ນິນ຺ທາປສໍສາ ໂຫຕິ, ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ໂຫຕິ, ໂສມນສ຺ສໂທມນສ຺ສໍ ໂຫຕິ, ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ, ອນຸນຍປຏິຆໍ ໂຫຕິ, ອຸຄ຺ຆາຕິຕນິຄ຺ຆາຕິຕໍ ໂຫຕິ, ອນຸໂຣຘວິໂຣໂຘ ໂຫຕິ, ຊເຍນ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸຄ຺ຆາຕິຕໍ ໂຫຕິ ປຣາຊເຍນ ຈິຕ຺ຕໍ ນິຄ຺ຆາຕິຕໍ ໂຫຕິ, ລາເຠນ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸຄ຺ຆາຕິຕໍ ໂຫຕິ ອລາເຠນ ຈິຕ຺ຕໍ ນິຄ຺ຆາຕິຕໍ ໂຫຕິ, ຍເສນ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸຄ຺ຆາຕິຕໍ ໂຫຕິ ອຍເສນ ຈິຕ຺ຕໍ ນິຄ຺ຆາຕິຕໍ ໂຫຕິ, ປສໍສາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸຄ຺ຆາຕິຕໍ ໂຫຕິ ນິນ຺ທາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ນິຄ຺ຆາຕິຕໍ ໂຫຕິ, ສຸເຂນ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸຄ຺ຆາຕິຕໍ ໂຫຕິ ທຸກ຺ເຂນ ຈິຕ຺ຕໍ ນິຄ຺ຆາຕິຕໍ ໂຫຕິ, ໂສມນສ຺ເສນ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸຄ຺ຆາຕິຕໍ ໂຫຕິ ໂທມນສ຺ເສນ ຈິຕ຺ຕໍ ນິຄ຺ຆາຕິຕໍ ໂຫຕິ, ອຸນ຺ນຕິຍາ [ອຸຓ຺ຓຕິຍາ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ຈິຕ຺ຕໍ ອຸຄ຺ຆາຕິຕໍ ໂຫຕິ ໂອນຕິຍາ [ໂອຓຕິຍາ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ຈິຕ຺ຕໍ ນິຄ຺ຆາຕິຕໍ ໂຫຕີຕິ – ເອເຕສຸ ອຸຄ຺ຆາຕິນິຆາຕິ ໂຫຕິ.

ເອຕມ຺ປິ ທິສ຺ວາ ວິຣເມ ກໂຖຊ຺ຊນ຺ຕິ. ເອຕມ຺ປິ ທິສ຺ວາຕິ ເອຕໍ ອາທີນວໍ ທິສ຺ວາ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ຕຸລຍິຕ຺ວາ ຕີຣຍິຕ຺ວາ ວິຠາວຍິຕ຺ວາ ວິຠູຕໍ ກຕ຺ວາ ທິຏ຺ຐິກລເຫສຸ ທິຏ຺ຐິຠຓ຺ຑເນສຸ ທິຏ຺ຐິວິຄ຺ຄເຫສຸ ທິຏ຺ຐິວິວາເທສຸ ທິຏ຺ຐິເມຘເຄສູຕິ – ເອຕມ຺ປິ ທິສ຺ວາ ວິຣເມ ກໂຖຊ຺ຊນ຺ຕິ. ກໂຖຊ຺ຊໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ກລໂຫ ຠຓ຺ຑນໍ ວິຄ຺ຄໂຫ ວິວາໂທ ເມຘຄໍ. ອຖ ວາ ກໂຖຊ຺ຊນ຺ຕິ ອໂນຊວນ຺ຕີ ນິສາກຖາ ກໂຖຊ຺ຊໍ ນ ກເຣຍ຺ຍ, ກລຫໍ ນ ກເຣຍ຺ຍ, ຠຓ຺ຑນໍ ນ ກເຣຍ຺ຍ, ວິຄ຺ຄຫໍ ນ ກເຣຍ຺ຍ, ວິວາທໍ ນ ກເຣຍ຺ຍ, ເມຘຄໍ ນ ກເຣຍ຺ຍ, ກລຫຠຓ຺ຑນວິຄ຺ຄຫວິວາທເມຘຄໍ ປຊເຫຍ຺ຍ ວິໂນເທຍ຺ຍ ພ຺ຍນ຺ຕິໍ ກເຣຍ຺ຍ ອນຠາວໍ ຄເມຍ຺ຍ, ກລຫຠຓ຺ຑນວິຄ຺ຄຫວິວາທເມຘຄາ ອາຣໂຕ ອສ຺ສ ວິຣໂຕ ປຏິວິຣໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ໂຕ ນິສ຺ສໂຏ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ວິສຎ຺ຎຸຕ຺ໂຕ ວິມຣິຍາທິກເຕນ ເຈຕສາ ວິຫເຣຍ຺ຍາຕິ – ເອຕມ຺ປິ ທິສ຺ວາ ວິຣເມ ກໂຖຊ຺ຊໍ.

ນ ຫຎ຺ຎທຕ຺ຖຕ຺ຖິ ປສໍສລາຠາຕິ. ປສໍສລາຠາ ອຎ຺ໂຎ ອຕ຺ໂຖ ນຕ຺ຖິ ອຕ຺ຕຕ຺ໂຖ ວາ ປຣຕ຺ໂຖ ວາ ອຸຠຍຕ຺ໂຖ ວາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິໂກ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ສມ຺ປຣາຍິໂກ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ອຸຕ຺ຕາໂນ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ຄມ຺ຠີໂຣ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ຄູຬ຺ໂຫ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ປຏິຈ຺ຉນ຺ໂນ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ເນຍ຺ໂຍ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ນີໂຕ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ອນວຊ຺ໂຊ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ນິກ຺ກິເລໂສ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ໂວທາໂນ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ປຣມຕ຺ໂຖ ວາ ອຕ຺ໂຖ ນຕ຺ຖິ ນ ສນ຺ຕິ ນ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ ນຸປລພ຺ຠນ຺ຕີຕິ – ນ ຫຎ຺ຎທຕ຺ຖຕ຺ຖິ ປສໍສລາຠາ.

ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ເອເຕ ວິວາທາ ສມເຓສຸ ຊາຕາ, ເອເຕສຸ ອຸຄ຺ຆາຕິນິຆາຕິ ໂຫຕິ;

ເອຕມ຺ປິ ທິສ຺ວາ ວິຣເມ ກໂຖຊ຺ຊໍ, ນ ຫຎ຺ຎທຕ຺ຖຕ຺ຖິ ປສໍສລາຠາ’’ຕິ.

໖໔. ປສໍສິໂຕ ວາ ປນ ຕຕ຺ຖ ໂຫຕິ, ອກ຺ຂາຍ ວາທໍ ປຣິສາຍ ມຊ຺ເຌ;

ໂສ [ໂສ ຕໍ (ສີ.)] ຫສ຺ສຕີ ອຸນ຺ນມຕີ [ອຸຓ຺ຓມຕີ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ຈ ເຕນ, ປປ຺ປຸຍ຺ຍ ຕມຕ຺ຖໍ ຍຖາ ມໂນ ອຫຸ.

ປສໍສິໂຕ ວາ ປນ ຕຕ຺ຖ ໂຫຕີຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ສກາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ສກາຍ ຂນ຺ຕິຍາ ສກາຍ ຣຸຈິຍາ ສກາຍ ລທ຺ຘິຍາ ປສໍສິໂຕ ໂຖມິໂຕ ກິຕ຺ຕິໂຕ ວຓ຺ຓິໂຕ ໂຫຕີຕິ – ປສໍສິໂຕ ວາ ປນ ຕຕ຺ຖ ໂຫຕິ.

ອກ຺ຂາຍ ວາທໍ ປຣິສາຍ ມຊ຺ເຌຕິ. ຂຕ຺ຕິຍປຣິສາຍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປຣິສາຍ ວາ ຄຫປຕິປຣິສາຍ ວາ ສມຓປຣິສາຍ ວາ ມຊ຺ເຌ ອຕ຺ຕໂນ ວາທໍ ອກ຺ຂາຍ ອາຈິກ຺ຂິຕ຺ວາ ອນຸວາທໍ ອກ຺ຂາຍ ອາຈິກ຺ຂິຕ຺ວາ ຖມ຺ຠຍິຕ຺ວາ ພ຺ຣູຫຍິຕ຺ວາ ທີປຍິຕ຺ວາ ໂຊຕຍິຕ຺ວາ ໂວຫຣິຕ຺ວາ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາຕິ – ອກ຺ຂາຍ ວາທໍ ປຣິສາຍ ມຊ຺ເຌ.

ໂສ ຫສ຺ສຕີ ອຸນ຺ນມຕີ ຈ ເຕນາຕິ. ໂສ ເຕນ ຊຍຕ຺ເຖນ ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ຫຏ຺ໂຐ ປຫຏ຺ໂຐ ອຕ຺ຕມໂນ ປຣິປຸຓ຺ຓສງ຺ກປ຺ໂປ. ອຖ ວາ ທນ຺ຕວິທໍສກໍ ຫສມາໂນ. ໂສ ຫສ຺ສຕີ ອຸນ຺ນມຕີ ຈ ເຕນາຕິ ໂສ ເຕນ ຊຍຕ຺ເຖນ ອຸນ຺ນໂຕ ໂຫຕິ ອຸນ຺ນໂມ ຘໂຊ ສມ຺ປຄ຺ຄາໂຫ ເກຕຸກມ຺ຍຕາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສາຕິ – ໂສ ຫສ຺ສຕີ ອຸນ຺ນມຕີ ຈ ເຕນ.

ປປ຺ປຸຍ຺ຍ ຕມຕ຺ຖໍ ຍຖາ ມໂນ ອຫູຕິ. ຕໍ ຊຍຕ຺ຖໍ ປປ຺ປຸຍ຺ຍ ປາປຸຓິຕ຺ວາ ອຘິຄນ຺ຕ຺ວາ ວິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຏິລຠິຕ຺ວາ. ຍຖາ ມໂນ ອຫູຕິ ຍຖາ ມໂນ ອຫຸ, ຍຖາ ຈິຕ຺ໂຕ ອຫຸ, ຍຖາ ສງ຺ກປ຺ໂປ ອຫຸ, ຍຖາ ວິຎ຺ຎາໂຓ ອຫູຕິ – ປປ຺ປຸຍ຺ຍ ຕມຕ຺ຖໍ ຍຖາ ມໂນ ອຫຸ.

ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ປສໍສິໂຕ ວາ ປນ ຕຕ຺ຖ ໂຫຕິ, ອກ຺ຂາຍ ວາທໍ ປຣິສາຍ ມຊ຺ເຌ;

ໂສ ຫສ຺ສຕີ ອຸນ຺ນມຕີ ຈ ເຕນ, ປປ຺ປຸຍ຺ຍ ຕມຕ຺ຖໍ ຍຖາ ມໂນ ອຫູ’’ຕິ.

໖໕. ຍາ ອຸນ຺ນຕີ ສາສ຺ສ ວິຆາຕຠູມິ, ມານາຕິມານໍ ວທເຕ ປເນໂສ;

ເອຕມ຺ປິ ທິສ຺ວາ ນ ວິວາທເຍຖ, ນ ຫິ ເຕນ ສຸທ຺ຘິໍ ກຸສລາ ວທນ຺ຕິ.

ຍາ ອຸນ຺ນຕີ ສາສ຺ສ ວິຆາຕຠູມີຕິ. ຍາ ອຸນ຺ນຕິ ອຸນ຺ນໂມ ຘໂຊ ສມ຺ປຄ຺ຄາໂຫ ເກຕຸກມ຺ຍຕາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສາຕິ – ຍາ ອຸນ຺ນຕິ. ສາສ຺ສ ວິຆາຕຠູມີຕິ ສາ ຕສ຺ສ ວິຆາຕຠູມິ ອຸປຆາຕຠູມິ ປີຬນຠູມິ ຆຏ຺ຏນຠູມິ ອຸປທ຺ທວຠູມິ ອຸປສຄ຺ຄຠູມີຕິ – ຍາ ອຸນ຺ນຕີ ສາສ຺ສ ວິຆາຕຠູມິ.

ມານາຕິມານໍ ວທເຕ ປເນໂສຕິ. ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ມານຎ຺ຈ ວທຕິ ອຕິມານຎ຺ຈ ວທຕີຕິ – ມານາຕິມານໍ ວທເຕ ປເນໂສ.

ເອຕມ຺ປິ ທິສ຺ວາ ນ ວິວາທເຍຖາຕິ. ເອຕໍ ອາທີນວໍ ທິສ຺ວາ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ຕຸລຍິຕ຺ວາ ຕີຣຍິຕ຺ວາ ວິຠາວຍິຕ຺ວາ ວິຠູຕໍ ກຕ຺ວາ ທິຏ຺ຐິກລເຫສຸ ທິຏ຺ຐິຠຓ຺ຑເນສຸ ທິຏ຺ຐິວິຄ຺ຄເຫສຸ ທິຏ຺ຐິວິວາເທສຸ ທິຏ຺ຐິເມຘເຄສູຕິ – ເອຕມ຺ປິ ທິສ຺ວາ. ນ ວິວາທເຍຖາຕິ ນ ກລຫໍ ກເຣຍ຺ຍ ນ ຠຓ຺ຑນໍ ກເຣຍ຺ຍ ນ ວິຄ຺ຄຫໍ ກເຣຍ຺ຍ ນ ວິວາທໍ ກເຣຍ຺ຍ, ນ ເມຘຄໍ ກເຣຍ຺ຍ, ກລຫຠຓ຺ຑນວິຄ຺ຄຫວິວາທເມຘຄໍ ປຊເຫຍ຺ຍ ວິໂນເທຍ຺ຍ ພ຺ຍນ຺ຕິໍ ກເຣຍ຺ຍ ອນຠາວໍ ຄເມຍ຺ຍ, ກລຫຠຓ຺ຑນວິຄ຺ຄຫວິວາທເມຘຄາ ອາຣໂຕ ອສ຺ສ ວິຣໂຕ ປຏິວິຣໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ໂຕ ນິສ຺ສໂຏ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ວິສຎ຺ຎຸຕ຺ໂຕ ວິມຣິຍາທິກເຕນ ເຈຕສາ ວິຫເຣຍ຺ຍາຕິ – ເອຕມ຺ປິ ທິສ຺ວາ ນ ວິວາທເຍຖ.

ນ ຫິ ເຕນ ສຸທ຺ຘິໍ ກຸສລາ ວທນ຺ຕີຕິ. ກຸສລາຕິ ເຍ ເຕ ຂນ຺ຘກຸສລາ ຘາຕຸກຸສລາ ອາຍຕນກຸສລາ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທກຸສລາ ສຕິປຏ຺ຐານກຸສລາ ສມ຺ມປ຺ປຘານກຸສລາ ອິທ຺ຘິປາທກຸສລາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍກຸສລາ ພລກຸສລາ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄກຸສລາ ມຄ຺ຄກຸສລາ ຜລກຸສລາ ນິພ຺ພານກຸສລາ, ເຕ ກຸສລາ ທິຏ຺ຐິກລເຫນ ທິຏ຺ຐິຠຓ຺ຑເນນ ທິຏ຺ຐິວິຄ຺ຄເຫນ ທິຏ຺ຐິວິວາເທນ ທິຏ຺ຐິເມຘເຄນ ສຸທ຺ຘິໍ ວິສຸທ຺ຘິໍ ປຣິສຸທ຺ຘິໍ, ມຸຕ຺ຕິໍ ວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຣິມຸຕ຺ຕິໍ ນ ວທນ຺ຕິ ນ ກເຖນ຺ຕິ ນ ຠຓນ຺ຕິ ນ ທີປຍນ຺ຕິ ນ ໂວຫຣນ຺ຕີຕິ – ນ ຫິ ເຕນ ສຸທ຺ຘິໍ ກຸສລາ ວທນ຺ຕິ.

ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ຍາ ອຸນ຺ນຕີ ສາສ຺ສ ວິຆາຕຠູມິ, ມານາຕິມານໍ ວທເຕ ປເນໂສ;

ເອຕມ຺ປິ ທິສ຺ວາ ນ ວິວາທເຍຖ, ນ ຫິ ເຕນ ສຸທ຺ຘິໍ ກຸສລາ ວທນ຺ຕີ’’ຕິ.

໖໖. ສູໂຣ ຍຖາ ຣາຊຂາທາຍ ປຸຏ຺ໂຐ, ອຠິຄຊ຺ຊເມຕິ ປຏິສູຣມິຈ຺ຉໍ;

ເຍເນວ ໂສ ເຕນ ປເລຫິ ສູຣ, ປຸພ຺ເພວ ນຕ຺ຖິ ຍທິທໍ ຍຸຘາຍ.

ສູໂຣ ຍຖາ ຣາຊຂາທາຍ ປຸຏ຺ໂຐຕິ. ສູໂຣຕິ ສູໂຣ ວີໂຣ ວິກ຺ກນ຺ໂຕ ອຠີຣູ ອຉມ຺ຠີ ອນຸຕ຺ຣາສີ ອປລາຍີ. ຣາຊຂາທາຍ ປຸຏ຺ໂຐຕິ ຣາຊຂາທນີເຍນ ຣາຊໂຠຊນີເຍນ ປຸຏ຺ໂຐ ໂປສິໂຕ ອປາທິໂຕ ວຑ຺ຒິໂຕຕິ – ສູໂຣ ຍຖາ ຣາຊຂາທາຍ ປຸຏ຺ໂຐ.

ອຠິຄຊ຺ຊເມຕິ ປຏິສູຣມິຈ຺ຉນ຺ຕິ. ໂສ ຄຊ຺ຊນ຺ໂຕ ອຸຄ຺ຄຊ຺ຊນ຺ໂຕ ອຠິຄຊ຺ຊນ຺ໂຕ ເອຕິ ອຸເປຕິ ອຸປຄຈ຺ຉຕິ ປຏິສູຣໍ ປຏິປຸຣິສໍ ປຏິສຕ຺ຕຸໍ ປຏິມລ຺ລໍ ອິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ສາທິຍນ຺ໂຕ ປຕ຺ຖຍນ຺ໂຕ ປິຫຍນ຺ໂຕ ອຠິຊປ຺ປນ຺ໂຕຕິ – ອຠິຄຊ຺ຊເມຕິ ປຏິສູຣມິຈ຺ຉໍ.

ເຍເນວ ໂສ ເຕນ ປເລຫິ ສູຣາຕິ. ເຍເນວ ໂສ ທິຏ຺ຐິຄຕິໂກ ເຕນ ປເລຫິ, ເຕນ ວຊ, ເຕນ ຄຈ຺ຉ, ເຕນ ອຕິກ຺ກມ, ໂສ ຕຸຍ຺ຫໍ ປຏິສູໂຣ ປຏິປຸຣິໂສ ປຏິສຕ຺ຕຸ ປຏິມລ຺ໂລຕິ – ເຍເນວ ໂສ ເຕນ ປເລຫິ ສູຣ.

ປຸພ຺ເພວ ນຕ຺ຖິ ຍທິທໍ ຍຸຘາຍາຕິ. ປຸພ຺ເພວ ໂພຘິຍາ ມູເລ ເຍ ປຏິເສນິກຣາ ກິເລສາ ປຏິໂລມກຣາ ປຏິກຓ຺ຑກກຣາ ປຏິປກ຺ຂກຣາ ເຕ ນຕ຺ຖິ ນ ສນ຺ຕິ ນ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ ນຸປລພ຺ຠນ຺ຕິ, ປຫີນາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນາ ວູປສນ຺ຕາ ປຏິປສ຺ສທ຺ຘາ ອຠພ຺ພຸປ຺ປຕ຺ຕິກາ ຎາຓຄ຺ຄິນາ ທຑ຺ຒາ. ຍທິທໍ ຍຸຘາຍາຕິ ຍທິທໍ ຍຸທ຺ຘຕ຺ຖາຍ ກລຫຕ຺ຖາຍ ຠຓ຺ຑນຕ຺ຖາຍ ວິຄ຺ຄຫຕ຺ຖາຍ ວິວາທຕ຺ຖາຍ ເມຘຄຕ຺ຖາຍາຕິ – ປຸພ຺ເພວ ນຕ຺ຖິ ຍທິທໍ ຍຸຘາຍ.

ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ສູໂຣ ຍຖາ ຣາຊຂາທາຍ ປຸຏ຺ໂຐ, ອຠິຄຊ຺ຊເມຕິ ປຏິສູຣມິຈ຺ຉໍ;

ເຍເນວ ໂສ ເຕນ ປເລຫິ ສູຣ, ປຸພ຺ເພວ ນຕ຺ຖິ ຍທິທໍ ຍຸຘາຍາ’’ຕິ.

໖໗. ເຍ ທິຏ຺ຐິມຸຄ຺ຄຍ຺ຫ ວິວາທຍນ຺ຕິ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈນ຺ຕິ ຈ ວາທຍນ຺ຕິ;

ເຕ ຕ຺ວໍ ວທສ຺ສູ ນ ຫິ ເຕຘ ອຕ຺ຖິ, ວາທມ຺ຫິ ຊາເຕ ປຏິເສນິກຕ຺ຕາ.

ເຍ ທິຏ຺ຐິມຸຄ຺ຄຍ຺ຫ ວິວາທຍນ຺ຕີຕິ ເຍ ທ຺ວາສຏ຺ຐິທິຏ຺ຐິຄຕານໍ ອຎ຺ຎຕຣຎ຺ຎຕຣໍ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ປຣາມສິຕ຺ວາ ອຠິນິວິສິຕ຺ວາ ວິວາທຍນ຺ຕິ ກລຫໍ ກໂຣນ຺ຕິ ຠຓ຺ຑນໍ ກໂຣນ຺ຕິ ‘ວິຄ຺ຄຫໍ ກໂຣນ຺ຕິ ວິວາທໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ເມຘຄໍ ກໂຣນ຺ຕິ – ‘‘ນ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ອາຊານາສິ, ອຫໍ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ອາຊານາມິ, ກິໍ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ອາຊານິສ຺ສສິ, ມິຈ຺ຉາປຏິປນ຺ໂນ ຕ຺ວມສິ, ອຫມສ຺ມິ ສມ຺ມາປຏິປນ຺ໂນ, ສຫິຕໍ ເມ, ອສຫິຕໍ ເຕ, ປຸເຣ ວຈນີຍໍ ປຈ຺ຉາ ອວຈ, ປຈ຺ຉາ ວຈນີຍໍ ປຸເຣ ອວຈ, ອຘິຈິຓ຺ຓໍ ເຕ ວິປຣາວຕ຺ຕໍ, ອາໂຣປິໂຕ ເຕ ວາໂທ, ນິຄ຺ຄຫິໂຕ ຕ຺ວມສິ, ຈຣ ວາທປ຺ປໂມກ຺ຂາຍ, ນິພ຺ເພເຐຫິ ວາ ສເຈ ປໂຫສີ’’ຕິ – ເຍ ທິຏ຺ຐິມຸຄ຺ຄຍ຺ຫ ວິວາທຍນ຺ຕິ.

ອິທເມວ ສຈ຺ຈນ຺ຕິ ຈ ວາທຍນ຺ຕີຕິ. ‘‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ວາທຍນ຺ຕິ ກເຖນ຺ຕິ ຠຓນ຺ຕິ ທີປຍນ຺ຕິ ໂວຫຣນ຺ຕິ. ‘‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ…ເປ… ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ວາທຍນ຺ຕິ ກເຖນ຺ຕິ ຠຓນ຺ຕິ ທີປຍນ຺ຕິ ໂວຫຣນ຺ຕີຕິ – ອິທເມວ ສຈ຺ຈນ຺ຕິ ຈ ວາທຍນ຺ຕິ.

ເຕ ຕ຺ວໍ ວທສ຺ສູ ນ ຫິ ເຕຘ ອຕ຺ຖິ, ວາທມ຺ຫິ ຊາເຕ ປຏິເສນິກຕ຺ຕາຕິ. ເຕ ຕ຺ວໍ ທິຏ຺ຐິຄຕິເກ ວທສ຺ສຸ ວາເທນ ວາທໍ, ນິຄ຺ຄເຫນ ນິຄ຺ຄຫໍ, ປຏິກມ຺ເມນ ປຏິກມ຺ມໍ, ວິເສເສນ ວິເສສໍ, ປຏິວິເສເສນ ປຏິວິເສສໍ, ອາເວຐິຍາຍ ອາເວຐິຍໍ, ນິພ຺ເພຐິຍາຍ ນິພ຺ເພຐິຍໍ, ເຉເທນ ເຉທໍ, ມຓ຺ຑເລນ ມຓ຺ຑລໍ, ເຕ ຕຸຍ຺ຫໍ ປຏິສູຣາ ປຏິປຸຣິສາ ປຏິສຕ຺ຕູ ປຏິມລ຺ລາຕິ – ເຕ ຕ຺ວໍ ວທສ຺ສູ ນ ຫິ ເຕຘ ອຕ຺ຖິ. ວາທມ຺ຫິ ຊາເຕ ປຏິເສນິກຕ຺ຕາຕິ. ວາເທ ຊາເຕ ສຎ຺ຊາເຕ ນິພ຺ພຕ຺ເຕ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ເຕ ປາຕຸຠູເຕເຍວ ປຏິເສນິກຕ຺ຕາ [ປຏິເສນິກຕາ (ກ.), ເອວໍ ເສເສສຸ ຕີສຸ ປເທສຸປິ] ປຏິໂລມກຕ຺ຕາ ປຏິຠຓ຺ຑກຕ຺ຕາ ປຏິປກ຺ຂກຕ຺ຕາ ກລຫໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ ຠຓ຺ຑນໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ ວິຄ຺ຄຫໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ ວິວາທໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ ເມຘຄໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ, ເຕ ນຕ຺ຖິ ນ ສນ຺ຕິ ນ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ ນຸປລພ຺ຠນ຺ຕິ, ປຫີນາ…ເປ… ຎາຓຄ຺ຄິນາ ທຑ຺ຒາຕິ – ເຕ ຕ຺ວໍ ວທສ຺ສູ ນ ຫິ ເຕຘ ອຕ຺ຖິ ວາທມ຺ຫິ ຊາເຕ ປຏິເສນິກຕ຺ຕາ.

ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ເຍ ທິຏ຺ຐິມຸຄ຺ຄຍ຺ຫ ວິວາທຍນ຺ຕິ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈນ຺ຕິ ຈ ວາທຍນ຺ຕິ;

ເຕ ຕ຺ວໍ ວທສ຺ສູ ນ ຫິ ເຕຘ ອຕ຺ຖິ, ວາທມ຺ຫິ ຊາເຕ ປຏິເສນິກຕ຺ຕາ’’ຕິ.

໖໘. ວິເສນິກຕ຺ວາ ປນ ເຍ ຈຣນ຺ຕິ, ທິຏ຺ຐີຫິ ທິຏ຺ຐິໍ ອວິຣຸຊ຺ຌມານາ;

ເຕສຸ ຕ຺ວໍ ກິໍ ລເຠຖ ປສູຣ, ເຍສີຘ ນຕ຺ຖິ ປຣມຸຄ຺ຄຫີຕໍ.

ວິເສນິກຕ຺ວາ ປນ ເຍ ຈຣນ຺ຕີຕິ. ເສນາ ວຸຈ຺ຈຕິ ມາຣເສນາ. ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ມາຣເສນາ, ວຈີທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ມາຣເສນາ, ມໂນທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ມາຣເສນາ, ໂລໂຠ ມາຣເສນາ, ໂທໂສ ມາຣເສນາ, ໂມໂຫ ມາຣເສນາ, ໂກໂຘ… ອຸປນາໂຫ… ມກ຺ໂຂ… ປຬາໂສ… ອິສ຺ສາ… ມຈ຺ຉຣິຍໍ… ມາຍາ… ສາເຐຍ຺ຍໍ… ຖມ຺ໂຠ… ສາຣມ຺ໂຠ… ມາໂນ… ອຕິມາໂນ… ມໂທ… ປມາໂທ… ສພ຺ເພ ກິເລສາ… ສພ຺ເພ ທຸຈ຺ຈຣິຕາ… ສພ຺ເພ ທຣຖາ… ສພ຺ເພ ປຣິຬາຫາ… ສພ຺ເພ ສນ຺ຕາປາ… ສພ຺ພາກຸສລາຠິສງ຺ຂາຣາ ມາຣເສນາ.

ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ຠຄວຕາ –

‘‘ກາມາ ເຕ ປຐມາ ເສນາ, ທຸຕິຍາ ອຣຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ…ເປ…;

ນ ນໍ ອສຸໂຣ ຊິນາຕິ, ເຊຕ຺ວາວ ລຠເຕ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ.

ຍໂຕ ຈຕູຫິ ອຣິຍມຄ຺ເຄຫິ ສພ຺ພາ ຈ ມາຣເສນາ ສພ຺ເພ ຈ ປຏິເສນິກຣາ ກິເລສາ ຊິຕາ ຈ ປຣາຊິຕາ ຈ ຠຄ຺ຄາ ວິປ຺ປລຸຄ຺ຄາ ປຣມ຺ມຸຂາ, ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ວິເສນິກຕ຺ວາຕິ. ເຍຕິ ອຣຫນ຺ໂຕ ຂີຓາສວາ. ຈຣນ຺ຕີຕິ ຈຣນ຺ຕິ ວິຫຣນ຺ຕິ ອິຣິຍນ຺ຕິ ວຕ຺ເຕນ຺ຕິ ປາເລນ຺ຕິ ຍເປນ຺ຕິ ຍາເປນ຺ຕີຕິ – ວິເສນິກຕ຺ວາ ປນ ເຍ ຈຣນ຺ຕິ.

ທິຏ຺ຐີຫິ ທິຏ຺ຐິໍ ອວິຣຸຊ຺ຌມານາຕິ. ເຍສໍ ທ຺ວາສຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິຄຕານິ ປຫີນານິ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນານິ ວູປສນ຺ຕານິ ປຏິປສ຺ສທ຺ຘານິ ອຠພ຺ພຸປ຺ປຕ຺ຕິການິ ຎາຓຄ຺ຄິນາ ທຑ຺ຒານິ, ເຕ ທິຏ຺ຐີຫິ ທິຏ຺ຐິໍ ອວິຣຸຊ຺ຌມານາ ອປ຺ປຏິວິຣຸຊ຺ຌມານາ ອປ຺ປຫີຍມານາ ອປ຺ປຏິຫຎ຺ຎມານາ ອປ຺ປຏິຫຕມານາຕິ – ທິຏ຺ຐີຫິ ທິຏ຺ຐິໍ ອວິຣຸຊ຺ຌມານາ.

ເຕສຸ ຕ຺ວໍ ກິໍ ລເຠຖ ປສູຣາຕິ. ເຕສຸ ອຣຫນ຺ເຕສຸ ຂີຓາສເວສຸ ກິໍ ລເຠຖ ປຏິສູຣໍ ປຏິປຸຣິສໍ ປຏິສຕ຺ຕຸໍ ປຏິມລ຺ລນ຺ຕິ – ເຕສຸ ຕ຺ວໍ ກິໍ ລເຠຖ ປສູຣ.

ເຍສີຘ ນຕ຺ຖິ ປຣມຸຄ຺ຄຫີຕນ຺ຕິ. ເຍສໍ ອຣຫນ຺ຕານໍ ຂີຓາສວານໍ ‘‘ອິທໍ ປຣມໍ ອຄ຺ຄໍ ເສຏ຺ຐໍ ວິສິຏ຺ຐໍ ປາໂມກ຺ຂໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ປວຣ’’ນ຺ຕິ ຄຫິຕໍ ປຣາມຏ຺ຐໍ ອຠິນິວິຏ຺ຐໍ ອຊ຺ໂຌສິຕໍ ອຘິມຸຕ຺ຕໍ, ນຕ຺ຖິ ນ ສນ຺ຕິ ນ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ ນຸປລພ຺ຠນ຺ຕິ, ປຫີນໍ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນໍ ວູປສນ຺ຕໍ ປຏິປສ຺ສທ຺ຘໍ ອຠພ຺ພຸປ຺ປຕ຺ຕິກໍ ຎາຓຄ຺ຄິນາ ທຑ຺ຒນ຺ຕິ – ເຍສີຘ ນຕ຺ຖິ ປຣມຸຄ຺ຄຫີຕໍ.

ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ວິເສນິກຕ຺ວາ ປນ ເຍ ຈຣນ຺ຕິ, ທິຏ຺ຐີຫິ ທິຏ຺ຐິໍ ອວິຣຸຊ຺ຌມານາ;

ເຕສຸ ຕ຺ວໍ ກິໍ ລເຠຖ ປສູຣ, ເຍສີຘ ນຕ຺ຖິ ປຣມຸຄ຺ຄຫີຕ’’ນ຺ຕິ.

໖໙. ອຖ ຕ຺ວໍ ປວິຕກ຺ກມາຄມາ, [ປວິຕກ຺ກມາຄມ (ສີ.), ສວິຕກ຺ກມາຄມາ (ກ.)] ມນສາ ທິຏ຺ຐິຄຕານິ ຈິນ຺ຕຍນ຺ໂຕ;

ໂຘເນນ ຍຸຄໍ ສມາຄມາ, ນ ຫິ ຕ຺ວໍ ສກ຺ຂສິ ສມ຺ປຍາຕເວ.

ອຖ ຕ຺ວໍ ປວິຕກ຺ກມາຄມາຕິ. ອຖາຕິ ປທສນ຺ຘິ ປທສໍສຄ຺ໂຄ ປທປາຣິປູຣີ ອກ຺ຂຣສມວາໂຍ ພ຺ຍຎ຺ຊນສິລິຏ຺ຐຕາ ປທານຸປຸພ຺ພຕາເປຕໍ – ອຖາຕິ. ປວິຕກ຺ກມາຄມາຕິ ຕກ຺ເກນ຺ໂຕ ວິຕກ຺ເກນ຺ໂຕ ສງ຺ກປ຺ເປນ຺ໂຕ ‘‘ຊໂຍ ນຸ ໂຂ ເມ ຠວິສ຺ສຕິ, ປຣາຊໂຍ ນຸ ໂຂ ເມ ຠວິສ຺ສຕິ, ກຖໍ ນິຄ຺ຄຫໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ກຖໍ ປຏິກມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ກຖໍ ວິເສສໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ກຖໍ ປຏິວິເສສໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ກຖໍ ອາເວຐິຍໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ກຖໍ ນິພ຺ເພຐິຍໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ກຖໍ ເຉທໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ກຖໍ ມຓ຺ຑລໍ ກຣິສ຺ສາມິ’’ ເອວໍ ຕກ຺ເກນ຺ໂຕ ວິຕກ຺ເກນ຺ໂຕ ສງ຺ກປ຺ເປນ຺ໂຕ ອາຄໂຕສິ ອຸປຄໂຕສິ ສມ຺ປຕ຺ໂຕສິ ມຍາ ສທ຺ຘິໍ ສມາຄໂຕສີຕິ – ອຖ ຕ຺ວໍ ປວິຕກ຺ກມາຄມາ.

ມນສາ ທິຏ຺ຐິຄຕານິ ຈິນ຺ຕຍນ຺ໂຕຕິ. ມໂນຕິ ຍໍ ຈິຕ຺ຕໍ ມໂນ ມານສໍ ຫທຍໍ ປຓ຺ຑຣໍ, ມໂນ ມນາຍຕນໍ ມນິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ ຕຊ຺ຊາ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ. ຈິຕ຺ເຕນ ທິຏ຺ຐິໍ ຈິນ຺ເຕນ຺ໂຕ ວິຈິນ຺ເຕນ຺ໂຕ ‘‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’’ຕິ ວາ, ‘‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’’ຕິ ວາ…ເປ… ‘‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ ວາຕິ – ມນສາ ທິຏ຺ຐິຄຕານິ ຈິນ຺ຕຍນ຺ໂຕ.

ໂຘເນນ ຍຸຄໍ ສມາຄມາ, ນ ຫິ ຕ຺ວໍ ສກ຺ຂສິ ສມ຺ປຍາຕເວຕິ. ໂຘນາ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຎ຺ຎາ. ຍາ ປຎ຺ຎາ ປຊານນາ…ເປ… ອໂມໂຫ ຘມ຺ມວິຈໂຍ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ. ກິໍກາຣຓາ ໂຘນາ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຎ຺ຎາ? ຕາຍ ປຎ຺ຎາຍ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຘຸຕຎ຺ຈ ໂຘຕຎ຺ຈ ສນ຺ໂຘຕຎ຺ຈ ນິທ຺ໂຘຕຎ຺ຈ, ວຈີທຸຈ຺ຈຣິຕໍ…ເປ… ສພ຺ພາກຸສລາຠິສງ຺ຂາຣາ ຘຸຕາ ຈ ໂຘຕາ ຈ ສນ຺ໂຘຕາ ຈ ນິທ຺ໂຘຕາ ຈ. ອຖ ວາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ… ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ເປນ ມິຈ຺ຉາສງ຺ກປ຺ໂປ…ເປ… ສມ຺ມາວິມຸຕ຺ຕິຍາ ມິຈ຺ຉາວິມຸຕ຺ຕິ ຘຸຕາ ຈ ໂຘຕາ ຈ ສນ຺ໂຘຕາ ຈ ນິທ຺ໂຘຕາ ຈ. ອຖ ວາ ອຣິເຍນ ອຏ຺ຐງ຺ຄິເກນ ມຄ຺ເຄນ ສພ຺ເພ ກິເລສາ… ສພ຺ເພ ທຸຈ຺ຈຣິຕາ… ສພ຺ເພ ທຣຖາ… ສພ຺ເພ ປຣິຬາຫາ… ສພ຺ເພ ສນ຺ຕາປາ… ສພ຺ພາກຸສລາຠິສງ຺ຂາຣາ ຘຸຕາ ຈ ໂຘຕາ ຈ ສນ຺ໂຘຕາ ຈ ນິທ຺ໂຘຕາ ຈ. ຠຄວາ ອິເມຫິ ໂຘເນຍ຺ເຍຫິ ຘມ຺ເມຫິ ອຸເປໂຕ ສມຸເປໂຕ ອຸປຄໂຕ ສມຸປຄໂຕ ອຸປປນ຺ໂນ ສມຸປປນ຺ໂນ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ຕສ຺ມາ ຠຄວາ ໂຘໂນ. ໂສ ຘຸຕຣາໂຄ ຘຸຕປາໂປ ຘຸຕກິເລໂສ ຘຸຕປຣິຬາໂຫຕິ – ໂຘໂນຕິ.

ໂຘເນນ ຍຸຄໍ ສມາຄມາ, ນ ຫິ ຕ຺ວໍ ສກ຺ຂສິ ສມ຺ປຍາຕເວຕິ. ປສູໂຣ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ນ ປຏິພໂລ ໂຘເນນ ພຸທ຺ເຘນ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ຍຸຄໍ ສມາຄມໍ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ຍຸຄຄ຺ຄາຫໍ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ສາກຈ຺ເຉຕຸໍ ສລ຺ລປິຕຸໍ ສາກຈ຺ຉໍ ສມາປຊ຺ຊິຕຸໍ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ປສູໂຣ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ຫີໂນ ນິຫີໂນ ໂອມໂກ ລາມໂກ ຉຕຸກ຺ໂກ ປຣິຕ຺ໂຕ. ໂສ ຫິ ຠຄວາ ອຄ຺ໂຄ ຈ ເສຏ຺ໂຐ ຈ ວິສິຏ຺ໂຐ ຈ ປາໂມກ຺ໂຂ ຈ ອຸຕ຺ຕໂມ ຈ ປວໂຣ ຈ. ຍຖາ ສໂສ ນ ປຏິພໂລ ມຕ຺ເຕນ ມາຕງ຺ເຄນ ສທ຺ຘິໍ ຍຸຄໍ ສມາຄມໍ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ຍຸຄຄ຺ຄາຫໍ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ; ຍຖາ ໂກຕ຺ຖຸໂກ ນ ປຏິພໂລ ສີເຫນ ມິຄຣຎ຺ຎາ ສທ຺ຘິໍ ຍຸຄໍ ສມາຄມໍ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ຍຸຄຄ຺ຄາຫໍ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ; ຍຖາ ວຈ຺ຉໂກ ຕຣຸຓໂກ ເຘນຸປໂກ ນ ປຏິພໂລ ອຸສເຠນ ຈລກກຸນາ [ພລກ຺ກກຸນາ (ສ຺ຍາ.)] ສທ຺ຘິໍ ຍຸຄໍ ສມາຄມໍ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ຍຸຄຄ຺ຄາຫໍ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ; ຍຖາ ຘງ຺ໂກ ນ ປຏິພໂລ ຄຣຸເຬນ ເວນເຕຍ຺ເຍນ ສທ຺ຘິໍ ຍຸຄໍ ສມາຄມໍ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ຍຸຄຄ຺ຄາຫໍ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ; ຍຖາ ຈຓ຺ຑາໂລ ນ ປຏິພໂລ ຣຎ຺ຎາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິນາ ສທ຺ຘິໍ ຍຸຄໍ ສມາຄມໍ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ຍຸຄຄ຺ຄາຫໍ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ; ຍຖາ ປໍສຸປິສາຈໂກ ນ ປຏິພໂລ ອິນ຺ເທນ ເທວຣຎ຺ຎາ ສທ຺ຘິໍ ຍຸຄໍ ສມາຄມໍ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ຍຸຄຄ຺ຄາຫໍ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ; ເອວເມວ ປສູໂຣ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ນ ປຏິພໂລ ໂຘເນນ ພຸທ຺ເຘນ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ຍຸຄໍ ສມາຄມໍ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ຍຸຄຄ຺ຄາຫໍ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ສາກຈ຺ເຉຕຸໍ ສລ຺ລປິຕຸໍ ສາກຈ຺ຉໍ ສມາປຊ຺ຊິຕຸໍ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ປສູໂຣ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ຫີນປຎ຺ໂຎ ນິຫີນປຎ຺ໂຎ ໂອມກປຎ຺ໂຎ ລາມກປຎ຺ໂຎ ຉຕຸກ຺ກປຎ຺ໂຎ ປຣິຕ຺ຕປຎ຺ໂຎ. ໂສ ຫິ ຠຄວາ ມຫາປຎ຺ໂຎ ປຸຖຸປຎ຺ໂຎ ຫາສປຎ຺ໂຎ ຊວນປຎ຺ໂຎ ຕິກ຺ຂປຎ຺ໂຎ ນິພ຺ເພຘິກປຎ຺ໂຎ, ປຎ຺ຎາປເຠທກຸສໂລ ປຠິນ຺ນຎາໂຓ ອຘິຄຕປຏິສມ຺ຠິໂທ, ຈຕຸເວສາຣຊ຺ຊປ຺ປຕ຺ໂຕ ທສພລຘາຣີ, ປຸຣິສາສໂຠ ປຸຣິສສີໂຫ ປຸຣິສນາໂຄ ປຸຣິສາຊຎ຺ໂຎ ປຸຣິສໂຘຣຍ຺ໂຫ, ອນນ຺ຕຎາໂຓ ອນນ຺ຕເຕໂຊ ອນນ຺ຕຍໂສ ອຑ຺ໂຒ ມຫທ຺ຘໂນ ຘນວາ, ເນຕາ ວິເນຕາ ອນຸເນຕາ, ປຎ຺ຎາເປຕາ ນິຊ຺ຌາເປຕາ ເປກ຺ເຂຕາ ປສາເທຕາ. ໂສ ຫິ ຠຄວາ ອນຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຸປ຺ປາເທຕາ, ອສຎ຺ຊາຕສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ສຎ຺ຊເນຕາ, ອນກ຺ຂາຕສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອກ຺ຂາຕາ, ມຄ຺ຄຎ຺ຎູ ມຄ຺ຄວິທູ ມຄ຺ຄໂກວິໂທ ມຄ຺ຄານຸຄາ ຈ ປນສ຺ສ ເອຕຣຫິ ສາວກາ ວິຫຣນ຺ຕິ ປຈ຺ຉາ ສມນ຺ນາຄຕາ.

ໂສ ຫິ ຠຄວາ ຊານໍ ຊານາຕິ ປສ຺ສໍ ປສ຺ສຕິ, ຈກ຺ຂຸຠູໂຕ ຎາຓຠູໂຕ ຘມ຺ມຠູໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມຠູໂຕ, ວຕ຺ຕາ ປວຕ຺ຕາ ອຕ຺ຖສ຺ສ ນິນ຺ເນຕາ ອມຕສ຺ສ ທາຕາ ຘມ຺ມສ຺ສາມີ ຕຖາຄໂຕ; ນຕ຺ຖິ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຎ຺ຎາຕໍ ອທິຏ຺ຐໍ ອວິທິຕໍ ອສຈ຺ຉິກຕໍ ອຜສ຺ສິຕໍ [ອຜຸສິຕໍ (ສ຺ຍາ.)] ປຎ຺ຎາຍ. ອຕີຕໍ ອນາຄຕໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຸປາທາຍ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ສພ຺ພາກາເຣນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ຎາຓມຸເຂ ອາປາຖໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ເນຍ຺ຍໍ ນາມ ອຕ຺ຖິ ຘມ຺ມໍ ຊານິຕພ຺ພໍ. ອຕ຺ຕຕ຺ໂຖ ວາ ປຣຕ຺ໂຖ ວາ ອຸຠຍຕ຺ໂຖ ວາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິໂກ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ສມ຺ປຣາຍິໂກ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ອຸຕ຺ຕາໂນ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ຄມ຺ຠີໂຣ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ຄູຬ຺ໂຫ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ປຏິຈ຺ຉນ຺ໂນ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ເນຍ຺ໂຍ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ນີໂຕ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ອນວຊ຺ໂຊ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ນິກ຺ກິເລໂສ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ໂວທາໂນ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ປຣມຕ຺ໂຖ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ອນ຺ໂຕພຸທ຺ຘຎາເຓ ປຣິວຕ຺ຕຕິ.

ສພ຺ພໍ ກາຍກມ຺ມໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ຎາຓານຸປຣິວຕ຺ຕິ, ສພ຺ພໍ ວຈີກມ຺ມໍ ຎາຓານຸປຣິວຕ຺ຕິ, ສພ຺ພໍ ມໂນກມ຺ມໍ ຎາຓານຸປຣິວຕ຺ຕິ. ອຕີເຕ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອປ຺ປຏິຫຕໍ ຎາຓໍ, ອນາຄເຕ ອປ຺ປຏິຫຕໍ ຎາຓໍ, ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ອປ຺ປຏິຫຕໍ ຎາຓໍ, ຍາວຕກໍ ເນຍ຺ຍໍ ຕາວຕກໍ ຎາຓໍ, ຍາວຕກໍ ຎາຓໍ ຕາວຕກໍ ເນຍ຺ຍໍ, ເນຍ຺ຍປຣິຍນ຺ຕິກໍ ຎາຓໍ, ຎາຓປຣິຍນ຺ຕິກໍ ເນຍ຺ຍໍ, ເນຍ຺ຍໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຎາຓໍ ນປ຺ປວຕ຺ຕຕິ, ຎາຓໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ເນຍ຺ຍປໂຖ ນຕ຺ຖິ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຣິຍນ຺ຕຏ຺ຐາຍິໂນ ເຕ ຘມ຺ມາ. ຍຖາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ສມຸຄ຺ຄປຏລານໍ ສມ຺ມາ ຜຸສິຕານໍ ເຫຏ຺ຐິມໍ ສມຸຄ຺ຄປຏລໍ ອຸປຣິມໍ ນາຕິວຕ຺ຕຕິ, ອຸປຣິມໍ ສມຸຄ຺ຄປຏລໍ ເຫຏ຺ຐິມໍ ນາຕິວຕ຺ຕຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຣິຍນ຺ຕຏ຺ຐາຍິໂນ; ເອວເມວ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ເນຍ຺ຍຎ຺ຈ ຎາຓຎ຺ຈ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຣິຍນ຺ຕຏ຺ຐາຍິໂນ; ຍາວຕກໍ ເນຍ຺ຍໍ ຕາວຕກໍ ຎາຓໍ, ຍາວຕກໍ ຎາຓໍ ຕາວຕກໍ ເນຍ຺ຍໍ, ເນຍ຺ຍປຣິຍນ຺ຕິກໍ ຎາຓໍ, ຎາຓປຣິຍນ຺ຕິກໍ ເນຍ຺ຍໍ, ເນຍ຺ຍໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຎາຓໍ ນປ຺ປວຕ຺ຕຕິ, ຎາຓໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ເນຍ຺ຍປໂຖ ນຕ຺ຖິ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຣິຍນ຺ຕຏ຺ຐາຍິໂນ ເຕ ຘມ຺ມາ ສພ຺ພຘມ຺ເມສຸ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ຎາຓໍ ປວຕ຺ຕຕິ.

ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອາວຊ຺ຊນປຏິພທ຺ຘາ ອາກງ຺ຂປຏິພທ຺ຘາ ມນສິກາຣປຏິພທ຺ຘາ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທປຏິພທ຺ຘາ. ສພ຺ພສຕ຺ເຕສຸ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ຎາຓໍ ປວຕ຺ຕຕິ, ສພ຺ເພສຎ຺ຈ ສຕ຺ຕານໍ ຠຄວາ ອາສຍໍ ຊານາຕິ ອນຸສຍໍ ຊານາຕິ ຈຣິຕໍ ຊານາຕິ ອຘິມຸຕ຺ຕິໍ ຊານາຕິ. ອປ຺ປຣຊກ຺ເຂ ມຫາຣຊກ຺ເຂ ຕິກ຺ຂິນ຺ທ຺ຣິເຍ ມຸທິນ຺ທ຺ຣິເຍ ສ຺ວາກາເຣ ທ຺ວາກາເຣ ສຸວິຎ຺ຎາປເຍ ທຸວິຎ຺ຎາປເຍ ຠພ຺ພາຠພ຺ເພ ສຕ຺ເຕ ປຊານາຕິ. ສເທວໂກ ໂລໂກ ສມາຣໂກ ສພ຺ຣຫ຺ມໂກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ປຊາ ສເທວມນຸສ຺ສາ ອນ຺ໂຕພຸທ຺ຘຎາເຓ ປຣິວຕ຺ຕຕິ.

ຍຖາ ເຍ ເກຈິ ມຈ຺ຉກຈ຺ຉປາ ອນ຺ຕມໂສ ຕິມິຕິມິງ຺ຄລໍ ອຸປາທາຍ ອນ຺ໂຕມຫາສມຸທ຺ເທ ປຣິວຕ຺ຕນ຺ຕິ; ເອວເມວ ສເທວໂກ ໂລໂກ ສມາຣໂກ ສພ຺ຣຫ຺ມໂກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ປຊາ ສເທວມນຸສ຺ສາ ອນ຺ໂຕພຸທ຺ຘຎາເຓ ປຣິວຕ຺ຕຕິ. ຍຖາ ເຍ ເກຈິ ປກ຺ຂີ ອນ຺ຕມໂສ ຄຣຸຬໍ ເວນເຕຍ຺ຍໍ ອຸປາທາຍ ອາກາສສ຺ສ ປເທເສ ປຣິວຕ຺ຕນ຺ຕິ; ເອວເມວ ເຍປິ ເຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສມາ ປຎ຺ຎາຍ ເຕປິ ພຸທ຺ຘຎາຓສ຺ສ ປເທເສ ປຣິວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ພຸທ຺ຘຎາຓໍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ປຎ຺ຎໍ ຜຣິຕ຺ວາ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິເຍວ.

ເຍປິ ເຕ ຂຕ຺ຕິຍປຓ຺ຑິຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປຓ຺ຑິຕາ ຄຫປຕິປຓ຺ຑິຕາ ສມຓປຓ຺ຑິຕາ ນິປຸຓາ ກຕປຣປ຺ປວາທາ ວາລເວຘິຣູປາ. ໂວຠິນ຺ທນ຺ຕາ [ເຕ ຠິນ຺ທນ຺ຕາ (ກ.)] ມຎ຺ເຎ ຈຣນ຺ຕິ ປຎ຺ຎາຄເຕນ ທິຏ຺ຐິຄຕານິ. ເຕ ປຎ຺ເຫ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ຕຖາຄເຕ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ ຄູຬ຺ຫານິ ຈ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນານິ ຈ. ກຖິຕາ ວິສຊ຺ຊິຕາວ ເຕ ປຎ຺ຫາ ຠຄວຕາ ໂຫນ຺ຕິ ນິທ຺ທິຏ຺ຐກາຣຓາ ອຸປກ຺ຂິຕ຺ຕກາ ຈ. ເຕ ຠຄວໂຕ ສມ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາວ ຕຕ຺ຖ ອຕິໂຣຈຕິ ຍທິທໍ ປຎ຺ຎາຍາຕິ – ໂຘເນນ ຍຸຄໍ ສມາຄມາ, ນ ຫິ ຕ຺ວໍ ສກ຺ຂສິ ສມ຺ປຍາຕເວ.

ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ອຖ ຕ຺ວໍ ປວິຕກ຺ກມາຄມາ, ມນສາ ທິຏ຺ຐິຄຕານິ ຈິນ຺ຕຍນ຺ໂຕ;

ໂຘເນນ ຍຸຄໍ ສມາຄມາ, ນ ຫິ ຕ຺ວໍ ສກ຺ຂສິ ສມ຺ປຍາຕເວ’’ຕິ.

ປສູຣສຸຕ຺ຕນິທ຺ເທໂສ ອຏ຺ຐໂມ.