໑໐. ສຸຠສຸຕ຺ຕໍ

ສຸຠມາຓວວຕ຺ຖຸ

໔໔໔. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ ອຈິຣປຣິນິພ຺ພຸເຕ ຠຄວຕິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສຸໂຠ ມາຓໂວ ໂຕເທຍ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ປຏິວສຕິ ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນ.

໔໔໕. ອຖ ໂຂ ສຸໂຠ ມາຓໂວ ໂຕເທຍ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ອຎ຺ຎຕຣໍ ມາຓວກໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເອຫິ ຕ຺ວໍ, ມາຓວກ, ເຍນ ສມໂຓ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ມມ ວຈເນນ ສມຓໍ ອານນ຺ທໍ ອປ຺ປາພາຘໍ ອປ຺ປາຕງ຺ກໍ ລຫຸຏ຺ຐານໍ ພລໍ ຜາສຸວິຫາຣໍ ປຸຈ຺ຉ – ‘ສຸໂຠ ມາຓໂວ ໂຕເທຍ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ຠວນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອປ຺ປາພາຘໍ ອປ຺ປາຕງ຺ກໍ ລຫຸຏ຺ຐານໍ ພລໍ ຜາສຸວິຫາຣໍ ປຸຈ຺ຉຕີ’ຕິ. ເອວຎ຺ຈ ວເທຫິ – ‘ສາຘຸ ກິຣ ຠວໍ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ສຸຠສ຺ສ ມາຓວສ຺ສ ໂຕເທຍ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ ນິເວສນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມຕຸ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’’ຕິ.

໔໔໖. ‘‘ເອວໍ, ໂຠ’’ຕິ ໂຂ ໂສ ມາຓວໂກ ສຸຠສ຺ສ ມາຓວສ຺ສ ໂຕເທຍ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມຕາ ອານນ຺ເທນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ມາຓວໂກ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສຸໂຠ ມາຓໂວ ໂຕເທຍ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ຠວນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອປ຺ປາພາຘໍ ອປ຺ປາຕງ຺ກໍ ລຫຸຏ຺ຐານໍ ພລໍ ຜາສຸວິຫາຣໍ ປຸຈ຺ຉຕິ; ເອວຎ຺ຈ ວເທຕິ – ‘ສາຘຸ ກິຣ ຠວໍ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ສຸຠສ຺ສ ມາຓວສ຺ສ ໂຕເທຍ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ ນິເວສນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມຕຸ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’’ຕິ.

໔໔໗. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຕໍ ມາຓວກໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອກາໂລ ໂຂ, ມາຓວກ. ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຊ ເຠສຊ຺ຊມຕ຺ຕາ ປີຕາ. ອປ຺ເປວນາມ ສ຺ເວປິ ອຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍາມ ກາລຎ຺ຈ ສມຍຎ຺ຈ ອຸປາທາຍາ’’ຕິ.

‘‘ເອວໍ, ໂຠ’’ຕິ ໂຂ ໂສ ມາຓວໂກ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ເຍນ ສຸໂຠ ມາຓໂວ ໂຕເທຍ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສຸຠໍ ມາຓວໍ ໂຕເທຍ຺ຍປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ, ‘‘ອໂວຈຸມ຺ຫາ ໂຂ ມຍໍ ໂຠໂຕ ວຈເນນ ຕໍ ຠວນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ – ‘ສຸໂຠ ມາຓໂວ ໂຕເທຍ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ຠວນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອປ຺ປາພາຘໍ ອປ຺ປາຕງ຺ກໍ ລຫຸຏ຺ຐານໍ ພລໍ ຜາສຸວິຫາຣໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ເອວຎ຺ຈ ວເທຕິ – ‘‘ສາຘຸ ກິຣ ຠວໍ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ສຸຠສ຺ສ ມາຓວສ຺ສ ໂຕເທຍ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ ນິເວສນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມຕຸ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’’ຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ໂຠ, ສມໂຓ ອານນ຺ໂທ ມໍ ເອຕທໂວຈ – ‘ອກາໂລ ໂຂ, ມາຓວກ. ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຊ ເຠສຊ຺ຊມຕ຺ຕາ ປີຕາ. ອປ຺ເປວນາມ ສ຺ເວປິ ອຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍາມ ກາລຎ຺ຈ ສມຍຎ຺ຈ ອຸປາທາຍາ’ຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາປິ ໂຂ, ໂຠ, ກຕເມວ ເອຕໍ, ຍໂຕ ໂຂ ໂສ ຠວໍ ອານນ຺ໂທ ໂອກາສມກາສິ ສ຺ວາຕນາຍປິ ອຸປສງ຺ກມນາຍາ’’ຕິ.

໔໔໘. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເຈຕເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຈ຺ຉາສມເຓນ ເຍນ ສຸຠສ຺ສ ມາຓວສ຺ສ ໂຕເທຍ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ ນິເວສນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ.

ອຖ ໂຂ ສຸໂຠ ມາຓໂວ ໂຕເທຍ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມຕາ ອານນ຺ເທນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ສຸໂຠ ມາຓໂວ ໂຕເທຍ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຠວຎ຺ຫິ ອານນ຺ໂທ ຕສ຺ສ ໂຠໂຕ ໂຄຕມສ຺ສ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐາໂກ ສນ຺ຕິກາວຈໂຣ ສມີປຈາຣີ. ຠວເມຕໍ ອານນ຺ໂທ ຊາເນຍ຺ຍ, ເຍສໍ ໂສ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ຘມ຺ມານໍ ວຓ຺ຓວາທີ ອໂຫສິ, ຍຕ຺ຖ ຈ ອິມໍ ຊນຕໍ ສມາທເປສິ ນິເວເສສິ ປຕິຏ຺ຐາເປສິ. ກຕເມສານໍ ໂຂ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ຘມ຺ມານໍ ໂສ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ວຓ຺ຓວາທີ ອໂຫສິ; ກຕ຺ຖ ຈ ອິມໍ ຊນຕໍ ສມາທເປສິ ນິເວເສສິ ປຕິຏ຺ຐາເປສີ’’ຕິ?

໔໔໙. ‘‘ຕິຓ຺ຓໍ ໂຂ, ມາຓວ, ຂນ຺ຘານໍ ໂສ ຠຄວາ ວຓ຺ຓວາທີ ອໂຫສິ; ເອຕ຺ຖ ຈ ອິມໍ ຊນຕໍ ສມາທເປສິ ນິເວເສສິ ປຕິຏ຺ຐາເປສິ. ກຕເມສໍ ຕິຓ຺ຓໍ? ອຣິຍສ຺ສ ສີລກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ, ອຣິຍສ຺ສ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ, ອຣິຍສ຺ສ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ. ອິເມສໍ ໂຂ, ມາຓວ, ຕິຓ຺ຓໍ ຂນ຺ຘານໍ ໂສ ຠຄວາ ວຓ຺ຓວາທີ ອໂຫສິ; ເອຕ຺ຖ ຈ ອິມໍ ຊນຕໍ ສມາທເປສິ ນິເວເສສິ ປຕິຏ຺ຐາເປສີ’’ຕິ.

ສີລກ຺ຂນ຺ໂຘ

໔໕໐. ‘‘ກຕໂມ ປນ ໂສ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ອຣິໂຍ ສີລກ຺ຂນ຺ໂຘ, ຍສ຺ສ ໂສ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ວຓ຺ຓວາທີ ອໂຫສິ, ຍຕ຺ຖ ຈ ອິມໍ ຊນຕໍ ສມາທເປສິ ນິເວເສສິ ປຕິຏ຺ຐາເປສີ’’ຕິ?

‘‘ອິຘ, ມາຓວ, ຕຖາຄໂຕ ໂລເກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ວິຊ຺ຊາຈຣຓສມ຺ປນ຺ໂນ ສຸຄໂຕ ໂລກວິທູ ອນຸຕ຺ຕໂຣ ປຸຣິສທມ຺ມສາຣຖິ ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ. ໂສ ອິມໍ ໂລກໍ ສເທວກໍ ສມາຣກໍ ສພ຺ຣຫ຺ມກໍ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິໍ ປຊໍ ສເທວມນຸສ຺ສໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທຕິ. ໂສ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປກາເສຕິ. ຕໍ ຘມ຺ມໍ ສຸຓາຕິ ຄຫປຕິ ວາ ຄຫປຕິປຸຕ຺ໂຕ ວາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ວາ ກຸເລ ປຈ຺ຈາຊາໂຕ. ໂສ ຕໍ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ຕຖາຄເຕ ສທ຺ຘໍ ປຏິລຠຕິ. ໂສ ເຕນ ສທ຺ຘາປຏິລາເຠນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ສມ຺ພາໂຘ ຆຣາວາໂສ ຣໂຊປໂຖ, ອພ຺ໂຠກາໂສ ປພ຺ພຊ຺ຊາ, ນຍິທໍ ສຸກຣໍ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕາ ເອກນ຺ຕປຣິປຸຓ຺ຓໍ ເອກນ຺ຕປຣິສຸທ຺ຘໍ ສງ຺ຂລິຂິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິຕຸໍ. ຍໍນູນາຫໍ ເກສມສ຺ສຸໍ ໂອຫາເຣຕ຺ວາ ກາສາຍານິ ວຕ຺ຖານິ ອຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພເຊຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ອປ຺ປໍ ວາ ໂຠຄກ຺ຂນ຺ຘໍ ປຫາຍ ມຫນ຺ຕໍ ວາ ໂຠຄກ຺ຂນ຺ຘໍ ປຫາຍ ອປ຺ປໍ ວາ ຎາຕິປຣິວຏ຺ຏໍ ປຫາຍ ມຫນ຺ຕໍ ວາ ຎາຕິປຣິວຏ຺ຏໍ ປຫາຍ ເກສມສ຺ສຸໍ ໂອຫາເຣຕ຺ວາ ກາສາຍານິ ວຕ຺ຖານິ ອຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊຕິ. ໂສ ເອວໍ ປພ຺ພຊິໂຕ ສມາໂນ ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສໍວຸໂຕ ວິຫຣຕິ, ອາຈາຣໂຄຈຣສມ຺ປນ຺ໂນ, ອນຸມຕ຺ເຕສຸ ວຊ຺ເຊສຸ ຠຍທສ຺ສາວີ, ສມາທາຍ ສິກ຺ຂຕິ ສິກ຺ຂາປເທສຸ, ກາຍກມ຺ມວຈີກມ຺ເມນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ກຸສເລນ, ປຣິສຸທ຺ຘາຊີໂວ, ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ, ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາໂຣ, ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ເຎນ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ.

໔໕໑. ‘‘ກຖຎ຺ຈ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ? ອິຘ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ປາຓາຕິປາຕໍ ປຫາຍ ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ນິຫິຕທຓ຺ໂຑ ນິຫິຕສຕ຺ໂຖ ລຊ຺ຊີ ທຍາປນ຺ໂນ, ສພ຺ພປາຓຠູຕຫິຕານຸກມ຺ປີ ວິຫຣຕິ. ຍມ຺ປິ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ປາຓາຕິປາຕໍ ປຫາຍ ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ນິຫິຕທຓ຺ໂຑ ນິຫິຕສຕ຺ໂຖ ລຊ຺ຊີ ທຍາປນ຺ໂນ, ສພ຺ພປາຓຠູຕຫິຕານຸກມ຺ປີ ວິຫຣຕິ; ອິທມ຺ປິສ຺ສ ໂຫຕິ ສີລສ຺ມິໍ. (ຍຖາ ໑໙໔ ຍາວ ໒໑໐ ອນຸຈ຺ເຉເທສຸ ເອວໍ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພໍ).

‘‘ຍຖາ ວາ ປເນເກ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ເອວຣູປາຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຍ ມິຈ຺ຉາຊີເວນ ຊີວິຕໍ ກປ຺ເປນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສນ຺ຕິກມ຺ມໍ ປຓິຘິກມ຺ມໍ ຠູຕກມ຺ມໍ ຠູຣິກມ຺ມໍ ວສ຺ສກມ຺ມໍ ໂວສ຺ສກມ຺ມໍ ວຕ຺ຖຸກມ຺ມໍ ວຕ຺ຖຸປຣິກມ຺ມໍ ອາຈມນໍ ນ຺ຫາປນໍ ຊຸຫນໍ ວມນໍ ວິເຣຈນໍ ອຸທ຺ຘໍວິເຣຈນໍ ອໂຘວິເຣຈນໍ ສີສວິເຣຈນໍ ກຓ຺ຓເຕລໍ ເນຕ຺ຕຕປ຺ປນໍ ນຕ຺ຖຸກມ຺ມໍ ອຎ຺ຊນໍ ປຈ຺ຈຎ຺ຊນໍ ສາລາກິຍໍ ສລ຺ລກຕ຺ຕິຍໍ ທາຣກຕິກິຈ຺ຉາ ມູລເຠສຊ຺ຊານໍ ອນຸປ຺ປທານໍ ໂອສຘີນໍ ປຏິໂມກ຺ໂຂ ອິຕິ ວາ ອິຕິ ເອວຣູປາຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຍ ມິຈ຺ຉາຊີວາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ. ຍມ຺ປິ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາ ວາ ປເນເກ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ເອວຣູປາຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຍ ມິຈ຺ຉາຊີເວນ ຊີວິຕໍ ກປ຺ເປນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ, ສນ຺ຕິກມ຺ມໍ ປຓິຘິກມ຺ມໍ…ເປ… ໂອສຘີນໍ ປຏິໂມກ຺ໂຂ ອິຕິ ວາ ອິຕິ ເອວຣູປາຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຍ ມິຈ຺ຉາຊີວາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ. ອິທມ຺ປິສ຺ສ ໂຫຕິ ສີລສ຺ມິໍ.

໔໕໒. ‘‘ສ ໂຂ ໂສ [ອຍໍ ໂຂ ໂສ (ກ.)], ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ນ ກຸໂຕຈິ ຠຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ຍທິທໍ ສີລສໍວຣໂຕ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ຣາຊາ ຂຕ຺ຕິໂຍ ມຸທ຺ຘາວສິຕ຺ໂຕ ນິຫຕປຈ຺ຈາມິຕ຺ໂຕ ນ ກຸໂຕຈິ ຠຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ຍທິທໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກໂຕ. ເອວເມວ ໂຂ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ນ ກຸໂຕຈິ ຠຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ຍທິທໍ ສີລສໍວຣໂຕ. ໂສ ອິມິນາ ອຣິເຍນ ສີລກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອນວຊ຺ຊສຸຂໍ ປຏິສໍເວເທຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ.

໔໕໓. ‘‘ອຍໍ ໂຂ ໂສ, ມາຓວ, ອຣິໂຍ ສີລກ຺ຂນ຺ໂຘ ຍສ຺ສ ໂສ ຠຄວາ ວຓ຺ຓວາທີ ອໂຫສິ, ຍຕ຺ຖ ຈ ອິມໍ ຊນຕໍ ສມາທເປສິ ນິເວເສສິ ປຕິຏ຺ຐາເປສິ. ອຕ຺ຖິ ເຈເວຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕຣິກຣຓີຍ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ໂຠ ອານນ຺ທ! ໂສ ຈາຍໍ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ອຣິໂຍ ສີລກ຺ຂນ຺ໂຘ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ, ໂນ ອປຣິປຸຓ຺ໂຓ. ເອວໍ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ຈາຫໍ, ໂຠ, ອານນ຺ທ, ອຣິຍໍ ສີລກ຺ຂນ຺ຘໍ ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ອຎ຺ເຎສຸ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ນ ສມນຸປສ຺ສາມິ. ເອວໍ ປຣິປຸຓ຺ຓຎ຺ຈ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ອຣິຍໍ ສີລກ຺ຂນ຺ຘໍ ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ອຎ຺ເຎ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຕ຺ຕນິ ສມນຸປສ຺ເສຍ຺ຍຸໍ, ເຕ ຕາວຕເກເນວ ອຕ຺ຕມນາ ອສ຺ສຸ – ‘ອລເມຕ຺ຕາວຕາ, ກຕເມຕ຺ຕາວຕາ, ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ ໂນ ສາມຎ຺ຎຕ຺ໂຖ, ນຕ຺ຖິ ໂນ ກິຎ຺ຈິ ອຸຕ຺ຕຣິກຣຓີຍ’ນ຺ຕິ. ອຖ ຈ ປນ ຠວໍ ອານນ຺ໂທ ເອວມາຫ – ‘ອຕ຺ຖິ ເຈເວຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕຣິກຣຓີຍ’’’ນ຺ຕິ [ອິມສ຺ສ ອນນ຺ຕຣໍ ສີ. ປີ. ໂປຕ຺ຖເກສຸ ‘‘ປຐມຠາຓວາຣໍ’’ຕິ ປາໂຐ ທິສ຺ສຕິ].

ສມາຘິກ຺ຂນ຺ໂຘ

໔໕໔. ‘‘ກຕໂມ ປນ ໂສ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ອຣິໂຍ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ໂຘ, ຍສ຺ສ ໂສ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ວຓ຺ຓວາທີ ອໂຫສິ, ຍຕ຺ຖ ຈ ອິມໍ ຊນຕໍ ສມາທເປສິ ນິເວເສສິ ປຕິຏ຺ຐາເປສີ’’ຕິ?

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາໂຣ ໂຫຕິ? ອິຘ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ນ ນິມິຕ຺ຕຄ຺ຄາຫີ ໂຫຕິ ນານຸພ຺ຍຎ຺ຊນຄ຺ຄາຫີ; ຍຕ຺ວາຘິກຣຓເມນໍ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອສໍວຸຕໍ ວິຫຣນ຺ຕໍ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອນ຺ວາສ຺ສເວຍ຺ຍຸໍ ຕສ຺ສ ສໍວຣາຍ ປຏິປຊ຺ຊຕິ, ຣກ຺ຂຕິ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິເຍ ສໍວຣໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ໂສເຕນ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ…ເປ… ຆາເນນ ຄນ຺ຘໍ ຆາຍິຕ຺ວາ… ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ… ກາເຍນ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ຜຸສິຕ຺ວາ… ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ນ ນິມິຕ຺ຕຄ຺ຄາຫີ ໂຫຕິ ນານຸພ຺ຍຎ຺ຊນຄ຺ຄາຫີ; ຍຕ຺ວາຘິກຣຓເມນໍ ມນິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອສໍວຸຕໍ ວິຫຣນ຺ຕໍ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອນ຺ວາສ຺ສເວຍ຺ຍຸໍ ຕສ຺ສ ສໍວຣາຍ ປຏິປຊ຺ຊຕິ, ຣກ຺ຂຕິ ມນິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ມນິນ຺ທ຺ຣິເຍ ສໍວຣໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ໂສ ອິມິນາ ອຣິເຍນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວເຣນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອພ຺ຍາເສກສຸຂໍ ປຏິສໍເວເທຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາໂຣ ໂຫຕິ.

໔໕໕. ‘‘ກຖຎ຺ຈ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ເຎນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ? ອິຘ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຠິກ຺ກນ຺ເຕ ປຏິກ຺ກນ຺ເຕ ສມ຺ປຊານກາຣີ ໂຫຕິ, ອາໂລກິເຕ ວິໂລກິເຕ ສມ຺ປຊານກາຣີ ໂຫຕິ, ສມິຎ຺ຊິເຕ ປສາຣິເຕ ສມ຺ປຊານກາຣີ ໂຫຕິ, ສງ຺ຆາຏິປຕ຺ຕຈີວຣຘາຣເຓ ສມ຺ປຊານກາຣີ ໂຫຕິ, ອສິເຕ ປີເຕ ຂາຍິເຕ ສາຍິເຕ ສມ຺ປຊານກາຣີ ໂຫຕິ, ອຸຈ຺ຈາຣປສ຺ສາວກມ຺ເມ ສມ຺ປຊານກາຣີ ໂຫຕິ, ຄເຕ ຐິເຕ ນິສິນ຺ເນ ສຸຕ຺ເຕ ຊາຄຣິເຕ ຠາສິເຕ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວ ສມ຺ປຊານກາຣີ ໂຫຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ເຎນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ.

໔໕໖. ‘‘ກຖຎ຺ຈ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ? ອິຘ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ກາຍປຣິຫາຣິເກນ ຈີວເຣນ ກຸຈ຺ຉິປຣິຫາຣິເກນ ປິຓ຺ຑປາເຕນ. ໂສ ເຍນ ເຍເນວ ປກ຺ກມຕິ, ສມາທາເຍວ ປກ຺ກມຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ປກ຺ຂີ ສກຸໂຓ ເຍນ ເຍເນວ ເຑຕິ, ສປຕ຺ຕຠາໂຣວ ເຑຕິ; ເອວເມວ ໂຂ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ກາຍປຣິຫາຣິເກນ ຈີວເຣນ ກຸຈ຺ຉິປຣິຫາຣິເກນ ປິຓ຺ຑປາເຕນ. ໂສ ເຍນ ເຍເນວ ປກ຺ກມຕິ, ສມາທາເຍວ ປກ຺ກມຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ.

໔໕໗. ‘‘ໂສ ອິມິນາ ຈ ອຣິເຍນ ສີລກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ອິມິນາ ຈ ອຣິເຍນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວເຣນ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ອິມິນາ ຈ ອຣິເຍນ ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ເຎນ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ອິມາຍ ຈ ອຣິຍາຍ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ ວິວິຕ຺ຕໍ ເສນາສນໍ ຠຊຕິ ອຣຎ຺ຎໍ ຣຸກ຺ຂມູລໍ ປພ຺ພຕໍ ກນ຺ທຣໍ ຄິຣິຄຸຫໍ ສຸສານໍ ວນປຕ຺ຖໍ ອພ຺ໂຠກາສໍ ປລາລປຸຎ຺ຊໍ. ໂສ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປ຺ປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ນິສີທຕິ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຊິຕ຺ວາ, ອຸຊຸໍ ກາຍໍ ປຓິຘາຍ, ປຣິມຸຂໍ ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ.

໔໕໘. ‘‘ໂສ ອຠິຊ຺ຌໍ ໂລເກ ປຫາຍ ວິຄຕາຠິຊ຺ເຌນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕິ ອຠິຊ຺ຌາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິໂສເຘຕິ. ພ຺ຍາປາທປໂທສໍ ປຫາຍ ອພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ວິຫຣຕິ ສພ຺ພປາຓຠູຕຫິຕານຸກມ຺ປີ ພ຺ຍາປາທປໂທສາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິໂສເຘຕິ. ຖິນມິທ຺ຘໍ ປຫາຍ ວິຄຕຖິນມິທ຺ໂຘ ວິຫຣຕິ ອາໂລກສຎ຺ຎີ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ, ຖິນມິທ຺ຘາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິໂສເຘຕິ. ອຸທ຺ຘຈ຺ຈກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ປຫາຍ ອນຸທ຺ຘໂຕ ວິຫຣຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວູປສນ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິໂສເຘຕິ. ວິຈິກິຈ຺ຉໍ ປຫາຍ ຕິຓ຺ຓວິຈິກິຈ຺ໂຉ ວິຫຣຕິ ອກຖໍກຖີ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ວິຈິກິຈ຺ຉາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິໂສເຘຕິ.

໔໕໙. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ປຸຣິໂສ ອິຓໍ ອາທາຍ ກມ຺ມນ຺ເຕ ປໂຍເຊຍ຺ຍ. ຕສ຺ສ ເຕ ກມ຺ມນ຺ຕາ ສມິຊ຺ເຌຍ຺ຍຸໍ. ໂສ ຍານິ ຈ ໂປຣາຓານິ ອິຓມູລານິ ຕານິ ຈ ພ຺ຍນ຺ຕິໍ ກເຣຍ຺ຍ, ສິຍາ ຈສ຺ສ ອຸຕ຺ຕຣິໍ ອວສິຏ຺ຐໍ ທາຣຠຣຓາຍ. ຕສ຺ສ ເອວມສ຺ສ – ‘ອຫໍ ໂຂ ປຸພ຺ເພ ອິຓໍ ອາທາຍ ກມ຺ມນ຺ເຕ ປໂຍເຊສິໍ. ຕສ຺ສ ເມ ເຕ ກມ຺ມນ຺ຕາ ສມິຊ຺ຌິໍສຸ. ໂສຫໍ ຍານິ ຈ ໂປຣາຓານິ ອິຓມູລານິ ຕານິ ຈ ພ຺ຍນ຺ຕິໍ ອກາສິໍ, ອຕ຺ຖິ ຈ ເມ ອຸຕ຺ຕຣິໍ ອວສິຏ຺ຐໍ ທາຣຠຣຓາຍາ’ຕິ. ໂສ ຕໂຕນິທານໍ ລເຠຖ ປາໂມຊ຺ຊໍ, ອຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ໂສມນສ຺ສໍ.

໔໖໐. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ປຸຣິໂສ ອາພາຘິໂກ ອສ຺ສ ທຸກ຺ຂິໂຕ ພາຬ຺ຫຄິລາໂນ; ຠຕ຺ຕຎ຺ຈສ຺ສ ນຈ຺ຉາເທຍ຺ຍ, ນ ຈສ຺ສ ກາເຍ ພລມຕ຺ຕາ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ຕມ຺ຫາ ອາພາຘາ ມຸຈ຺ເຈຍ຺ຍ, ຠຕ຺ຕຎ຺ຈສ຺ສ ຉາເທຍ຺ຍ, ສິຍາ ຈສ຺ສ ກາເຍ ພລມຕ຺ຕາ. ຕສ຺ສ ເອວມສ຺ສ – ‘ອຫໍ ໂຂ ປຸພ຺ເພ ອາພາຘິໂກ ອໂຫສິໍ ທຸກ຺ຂິໂຕ ພາຬ຺ຫຄິລາໂນ, ຠຕ຺ຕຎ຺ຈ ເມ ນຈ຺ຉາເທສິ, ນ ຈ ເມ ອາສິ ກາເຍ ພລມຕ຺ຕາ. ໂສມ຺ຫິ ເອຕຣຫິ ຕມ຺ຫາ ອາພາຘາ ມຸຕ຺ໂຕ ຠຕ຺ຕຎ຺ຈ ເມ ຉາເທຕິ, ອຕ຺ຖິ ຈ ເມ ກາເຍ ພລມຕ຺ຕາ’ຕິ. ໂສ ຕໂຕນິທານໍ ລເຠຖ ປາໂມຊ຺ຊໍ, ອຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ໂສມນສ຺ສໍ.

໔໖໑. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ປຸຣິໂສ ພນ຺ຘນາຄາເຣ ພທ຺ໂຘ ອສ຺ສ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ຕມ຺ຫາ ພນ຺ຘນາຄາຣາ ມຸຈ຺ເຈຍ຺ຍ ໂສຕ຺ຖິນາ ອພ຺ຠເຍນ, ນ ຈສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ໂຠຄານໍ ວໂຍ. ຕສ຺ສ ເອວມສ຺ສ – ‘ອຫໍ ໂຂ ປຸພ຺ເພ ພນ຺ຘນາຄາເຣ ພທ຺ໂຘ ອໂຫສິໍ. ໂສມ຺ຫິ ເອຕຣຫິ ຕມ຺ຫາ ພນ຺ຘນາຄາຣາ ມຸຕ຺ໂຕ ໂສຕ຺ຖິນາ ອພ຺ຠເຍນ, ນຕ຺ຖິ ຈ ເມ ກິຎ຺ຈິ ໂຠຄານໍ ວໂຍ’ຕິ. ໂສ ຕໂຕນິທານໍ ລເຠຖ ປາໂມຊ຺ຊໍ, ອຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ໂສມນສ຺ສໍ.

໔໖໒. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ປຸຣິໂສ ທາໂສ ອສ຺ສ ອນຕ຺ຕາຘີໂນ ປຣາຘີໂນ ນ ເຍນກາມໍຄໂມ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ຕມ຺ຫາ ທາສພ຺ຍາ ມຸຈ຺ເຈຍ຺ຍ, ອຕ຺ຕາຘີໂນ ອປຣາຘີໂນ ຠຸຊິສ຺ໂສ ເຍນກາມໍຄໂມ. ຕສ຺ສ ເອວມສ຺ສ – ‘ອຫໍ ໂຂ ປຸພ຺ເພ ທາໂສ ອໂຫສິໍ ອນຕ຺ຕາຘີໂນ ປຣາຘີໂນ ນ ເຍນກາມໍຄໂມ. ໂສມ຺ຫິ ເອຕຣຫິ ຕມ຺ຫາ ທາສພ຺ຍາ ມຸຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຕາຘີໂນ ອປຣາຘີໂນ ຠຸຊິສ຺ໂສ ເຍນກາມໍຄໂມ’ຕິ. ໂສ ຕໂຕນິທານໍ ລເຠຖ ປາໂມຊ຺ຊໍ, ອຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ໂສມນສ຺ສໍ.

໔໖໓. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ປຸຣິໂສ ສຘໂນ ສໂຠໂຄ ກນ຺ຕາຣທ຺ຘານມຄ຺ຄໍ ປຏິປຊ຺ເຊຍ຺ຍ ທຸພ຺ຠິກ຺ຂໍ ສປ຺ປຏິຠຍໍ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ຕໍ ກນ຺ຕາຣໍ ນິຕ຺ຖເຣຍ຺ຍ, ໂສຕ຺ຖິນາ ຄາມນ຺ຕໍ ອນຸປາປຸເຓຍ຺ຍ ເຂມໍ ອປ຺ປຏິຠຍໍ. ຕສ຺ສ ເອວມສ຺ສ – ‘ອຫໍ ໂຂ ປຸພ຺ເພ ສຘໂນ ສໂຠໂຄ ກນ຺ຕາຣທ຺ຘານມຄ຺ຄໍ ປຏິປຊ຺ຊິໍ ທຸພ຺ຠິກ຺ຂໍ ສປ຺ປຏິຠຍໍ. ໂສມ຺ຫິ ເອຕຣຫິ ກນ຺ຕາຣໍ ນິຕ຺ຖິຓ຺ໂຓ, ໂສຕ຺ຖິນາ ຄາມນ຺ຕໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ ເຂມໍ ອປ຺ປຏິຠຍ’ນ຺ຕິ. ໂສ ຕໂຕນິທານໍ ລເຠຖ ປາໂມຊ຺ຊໍ, ອຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ໂສມນສ຺ສໍ.

໔໖໔. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາ ອິຓໍ ຍຖາ ໂຣຄໍ ຍຖາ ພນ຺ຘນາຄາຣໍ ຍຖາ ທາສພ຺ຍໍ ຍຖາ ກນ຺ຕາຣທ຺ຘານມຄ຺ຄໍ, ເອວໍ ອິເມ ປຎ຺ຈ ນີວຣເຓ ອປ຺ປຫີເນ ອຕ຺ຕນິ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

໔໖໕. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ຍຖາ ອາຓຓ຺ຍໍ ຍຖາ ອາໂຣຄ຺ຍໍ ຍຖາ ພນ຺ຘນາໂມກ຺ຂໍ ຍຖາ ຠຸຊິສ຺ສໍ ຍຖາ ເຂມນ຺ຕຠູມິໍ. ເອວເມວ ຠິກ຺ຂຸ ອິເມ ປຎ຺ຈ ນີວຣເຓ ປຫີເນ ອຕ຺ຕນິ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

໔໖໖. ‘‘ຕສ຺ສິເມ ປຎ຺ຈ ນີວຣເຓ ປຫີເນ ອຕ຺ຕນິ ສມນຸປສ຺ສໂຕ ປາໂມຊ຺ຊໍ ຊາຍຕິ, ປມຸທິຕສ຺ສ ປີຕິ ຊາຍຕິ, ປີຕິມນສ຺ສ ກາໂຍ ປສ຺ສມ຺ຠຕິ, ປສ຺ສທ຺ຘກາໂຍ ສຸຂໍ ເວເທຕິ, ສຸຂິໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາຘິຍຕິ.

໔໖໗. ‘‘ໂສ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ ວິວິຈ຺ຈ ອກຸສເລຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສວິຕກ຺ກໍ ສວິຈາຣໍ ວິເວກຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ອິມເມວ ກາຍໍ ວິເວກເຊນ ປີຕິສຸເຂນ ອຠິສນ຺ເທຕິ ປຣິສນ຺ເທຕິ ປຣິປູເຣຕິ ປຣິປ຺ຜຣຕິ, ນາສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ສພ຺ພາວໂຕ ກາຍສ຺ສ ວິເວກເຊນ ປີຕິສຸເຂນ ອປ຺ຜຸຏໍ ໂຫຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ທກ຺ໂຂ ນ຺ຫາປໂກ ວາ ນ຺ຫາປກນ຺ເຕວາສີ ວາ ກໍສຖາເລ ນ຺ຫານີຍຈຸຓ຺ຓານິ ອາກິຣິຕ຺ວາ ອຸທເກນ ປຣິປ຺ໂຜສກໍ ປຣິປ຺ໂຜສກໍ ສນ຺ເທຍ຺ຍ. ສາຍໍ ນ຺ຫານີຍປິຓ຺ຑິ ສ຺ເນຫານຸຄຕາ ສ຺ເນຫປເຣຕາ ສນ຺ຕຣພາຫິຣາ ຜຸຏາ ສ຺ເນເຫນ, ນ ຈ ປຄ຺ຆຣຓີ. ເອວເມວ ໂຂ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ອິມເມວ ກາຍໍ ວິເວກເຊນ ປີຕິສຸເຂນ ອຠິສນ຺ເທຕິ ປຣິສນ຺ເທຕິ ປຣິປູເຣຕິ ປຣິປ຺ຜຣຕິ, ນາສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ສພ຺ພາວໂຕ ກາຍສ຺ສ ວິເວກເຊນ ປີຕິສຸເຂນ ອປ຺ຜຸຏໍ ໂຫຕິ. ຍມ຺ປິ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ ວິວິຈ຺ຈ ອກຸສເລຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສວິຕກ຺ກໍ ສວິຈາຣໍ ວິເວກຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ອິມເມວ ກາຍໍ ວິເວກເຊນ ປີຕິສຸເຂນ ອຠິສນ຺ເທຕິ ປຣິສນ຺ເທຕິ ປຣິປູເຣຕິ ປຣິປ຺ຜຣຕິ, ນາສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ສພ຺ພາວໂຕ ກາຍສ຺ສ ວິເວກເຊນ ປີຕິສຸເຂນ ອປ຺ຜຸຏໍ ໂຫຕິ. ອິທມ຺ປິສ຺ສ ໂຫຕິ ສມາຘິສ຺ມິໍ.

໔໖໘. ‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສມ຺ປສາທນໍ ເຈຕໂສ ເອໂກທິຠາວໍ ອວິຕກ຺ກໍ ອວິຈາຣໍ ສມາຘິຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ອິມເມວ ກາຍໍ ສມາຘິເຊນ ປີຕິສຸເຂນ ອຠິສນ຺ເທຕິ ປຣິສນ຺ເທຕິ ປຣິປູເຣຕິ ປຣິປ຺ຜຣຕິ, ນາສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ສພ຺ພາວໂຕ ກາຍສ຺ສ ສມາຘິເຊນ ປີຕິສຸເຂນ ອປ຺ຜຸຏໍ ໂຫຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ອຸທກຣຫໂທ ຄມ຺ຠີໂຣ ອຸພ຺ຠິໂທທໂກ. ຕສ຺ສ ເນວສ຺ສ ປຸຣຕ຺ຖິມາຍ ທິສາຍ ອຸທກສ຺ສ ອາຍມຸຂໍ, ນ ທກ຺ຂິຓາຍ ທິສາຍ ອຸທກສ຺ສ ອາຍມຸຂໍ, ນ ປຈ຺ຉິມາຍ ທິສາຍ ອຸທກສ຺ສ ອາຍມຸຂໍ, ນ ອຸຕ຺ຕຣາຍ ທິສາຍ ອຸທກສ຺ສ ອາຍມຸຂໍ, ເທໂວ ຈ ນ ກາເລນ ກາລໍ ສມ຺ມາ ຘາຣໍ ອນຸປເວຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ອຖ ໂຂ ຕມ຺ຫາວ ອຸທກຣຫທາ ສີຕາ ວາຣິຘາຣາ ອຸພ຺ຠິຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຕເມວ ອຸທກຣຫທໍ ສີເຕນ ວາຣິນາ ອຠິສນ຺ເທຍ຺ຍ ປຣິສນ຺ເທຍ຺ຍ ປຣິປູເຣຍ຺ຍ ປຣິປ຺ຜເຣຍ຺ຍ, ນາສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ສພ຺ພາວໂຕ ອຸທກຣຫທສ຺ສ ສີເຕນ ວາຣິນາ ອປ຺ຜຸຏໍ ອສ຺ສ. ເອວເມວ ໂຂ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ…ເປ… ຍມ຺ປິ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ… ເປ… ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ, ໂສ ອິມເມວ ກາຍໍ ສມາຘິເຊນ ປີຕິສຸເຂນ ອຠິສນ຺ເທຕິ ປຣິສນ຺ເທຕິ ປຣິປູເຣຕິ ປຣິປ຺ຜຣຕິ, ນາສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ສພ຺ພາວໂຕ ກາຍສ຺ສ ສມາຘິເຊນ ປີຕິສຸເຂນ ອປ຺ຜຸຏໍ ໂຫຕິ. ອິທມ຺ປິສ຺ສ ໂຫຕິ ສມາຘິສ຺ມິໍ.

໔໖໙. ‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ປີຕິຍາ ຈ ວິຣາຄາ ອຸເປກ຺ຂໂກ ຈ ວິຫຣຕິ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ, ສຸຂຎ຺ຈ ກາເຍນ ປຏິສໍເວເທຕິ, ຍໍ ຕໍ ອຣິຍາ ອາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ – ‘‘ອຸເປກ຺ຂໂກ ສຕິມາ ສຸຂວິຫາຣີ’’ຕິ, ຕຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ອິມເມວ ກາຍໍ ນິປ຺ປີຕິເກນ ສຸເຂນ ອຠິສນ຺ເທຕິ ປຣິສນ຺ເທຕິ ປຣິປູເຣຕິ ປຣິປ຺ຜຣຕິ, ນາສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ສພ຺ພາວໂຕ ກາຍສ຺ສ ນິປ຺ປີຕິເກນ ສຸເຂນ ອປ຺ຜຸຏໍ ໂຫຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ອຸປ຺ປລິນິຍໍ ວາ ປທຸມິນິຍໍ ວາ ປຸຓ຺ຑຣີກິນິຍໍ ວາ ອປ຺ເປກຈ຺ຈານິ ອຸປ຺ປລານິ ວາ ປທຸມານິ ວາ ປຸຓ຺ຑຣີການິ ວາ ອຸທເກ ຊາຕານິ ອຸທເກ ສໍວຑ຺ຒານິ ອຸທການຸຄ຺ຄຕານິ ອນ຺ໂຕນິມຸຄ຺ຄໂປສີນິ, ຕານິ ຍາວ ຈຄ຺ຄາ ຍາວ ຈ ມູລາ ສີເຕນ ວາຣິນາ ອຠິສນ຺ນານິ ປຣິສນ຺ນານິ ປຣິປູຣານິ ປຣິປ຺ຜຸຏານິ, ນາສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ສພ຺ພາວຕໍ ອຸປ຺ປລານໍ ວາ ປທຸມານໍ ວາ ປຸຓ຺ຑຣີການໍ ວາ ສີເຕນ ວາຣິນາ ອປ຺ຜຸຏໍ ອສ຺ສ. ເອວເມວ ໂຂ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ…ເປ… ຍມ຺ປິ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ປີຕິຍາ ຈ ວິຣາຄາ…ເປ… ຕຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ອິມເມວ ກາຍໍ ນິປ຺ປີຕິເກນ ສຸເຂນ ອຠິສນ຺ເທຕິ ປຣິສນ຺ເທຕິ ປຣິປູເຣຕິ ປຣິປ຺ຜຣຕິ, ນາສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ສພ຺ພາວໂຕ ກາຍສ຺ສ ນິປ຺ປີຕິເກນ ສຸເຂນ ອປ຺ຜຸຏໍ ໂຫຕິ. ອິທມ຺ປິສ຺ສ ໂຫຕິ ສມາຘິສ຺ມິໍ.

໔໗໐. ‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ສຸຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ ປຸພ຺ເພວ ໂສມນສ຺ສໂທມນສ຺ສານໍ ອຕ຺ຖງ຺ຄມາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ອຸເປກ຺ຂາສຕິປາຣິສຸທ຺ຘິໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ອິມເມວ ກາຍໍ ປຣິສຸທ຺ເຘນ ເຈຕສາ ປຣິໂຍທາເຕນ ຜຣິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ; ນາສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ສພ຺ພາວໂຕ ກາຍສ຺ສ ປຣິສຸທ຺ເຘນ ເຈຕສາ ປຣິໂຍທາເຕນ ອປ຺ຜຸຏໍ ໂຫຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ປຸຣິໂສ ໂອທາເຕນ ວຕ຺ເຖນ ສສີສໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ ອສ຺ສ, ນາສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ສພ຺ພາວໂຕ ກາຍສ຺ສ ໂອທາເຕນ ວຕ຺ເຖນ ອປ຺ຜຸຏໍ ອສ຺ສ. ເອວເມວ ໂຂ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ…ເປ… ຍມ຺ປິ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ສຸຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ ປຸພ຺ເພວ ໂສມນສ຺ສໂທມນສ຺ສານໍ ອຕ຺ຖງ຺ຄມາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ອຸເປກ຺ຂາສຕິປາຣິສຸທ຺ຘິໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ອິມເມວ ກາຍໍ ປຣິສຸທ຺ເຘນ ເຈຕສາ ປຣິໂຍທາເຕນ ຜຣິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ; ນາສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ສພ຺ພາວໂຕ ກາຍສ຺ສ ປຣິສຸທ຺ເຘນ ເຈຕສາ ປຣິໂຍທາເຕນ ອປ຺ຜຸຏໍ ໂຫຕິ. ອິທມ຺ປິສ຺ສ ໂຫຕິ ສມາຘິສ຺ມິໍ.

໔໗໑. ‘‘ອຍໍ ໂຂ ໂສ, ມາຓວ, ອຣິໂຍ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ໂຘ ຍສ຺ສ ໂສ ຠຄວາ ວຓ຺ຓວາທີ ອໂຫສິ, ຍຕ຺ຖ ຈ ອິມໍ ຊນຕໍ ສມາທເປສິ ນິເວເສສິ ປຕິຏ຺ຐາເປສິ. ອຕ຺ຖິ ເຈເວຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕຣິກຣຓີຍ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ໂຠ ອານນ຺ທ! ໂສ ຈາຍໍ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ອຣິໂຍ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ໂຘ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ, ໂນ ອປຣິປຸຓ຺ໂຓ. ເອວໍ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ຈາຫໍ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ອຣິຍໍ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ຘໍ ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ອຎ຺ເຎສຸ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ນ ສມນຸປສ຺ສາມິ. ເອວໍ ປຣິປຸຓ຺ຓຎ຺ຈ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ອຣິຍໍ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ຘໍ ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ອຎ຺ເຎ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຕ຺ຕນິ ສມນຸປສ຺ເສຍ຺ຍຸໍ, ເຕ ຕາວຕເກເນວ ອຕ຺ຕມນາ ອສ຺ສຸ – ‘ອລເມຕ຺ຕາວຕາ, ກຕເມຕ຺ຕາວຕາ, ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ ໂນ ສາມຎ຺ຎຕ຺ໂຖ, ນຕ຺ຖິ ໂນ ກິຎ຺ຈິ ອຸຕ຺ຕຣິກຣຓີຍ’ນ຺ຕິ. ອຖ ຈ ປນ ຠວໍ ອານນ຺ໂທ ເອວມາຫ – ‘ອຕ຺ຖິ ເຈເວຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕຣິກຣຓີຍ’’’ນ຺ຕິ.

ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ໂຘ

໔໗໒. ‘‘ກຕໂມ ປນ ໂສ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ອຣິໂຍ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ໂຘ, ຍສ຺ສ ໂຠ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ວຓ຺ຓວາທີ ອໂຫສິ, ຍຕ຺ຖ ຈ ອິມໍ ຊນຕໍ ສມາທເປສິ ນິເວເສສິ ປຕິຏ຺ຐາເປສີ’’ຕິ?

‘‘ໂສ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕ ອນງ຺ຄເຓ ວິຄຕູປກ຺ກິເລເສ ມຸທຸຠູເຕ ກມ຺ມນິເຍ ຐິເຕ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ຎາຓທສ຺ສນາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ກາໂຍ ຣູປີ ຈາຕຸມຫາຠູຕິໂກ ມາຕາເປຕ຺ຕິກສມ຺ຠໂວ ໂອທນກຸມ຺ມາສູປຈໂຍ ອນິຈ຺ຈຸຈ຺ຉາທນປຣິມທ຺ທນເຠທນວິທ຺ຘໍສນຘມ຺ໂມ; ອິທຎ຺ຈ ປນ ເມ ວິຎ຺ຎາຓໍ ເອຕ຺ຖ ສິຕໍ ເອຕ຺ຖ ປຏິພທ຺ຘ’ນ຺ຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ມຓິ ເວຬຸຣິໂຍ ສຸໂຠ ຊາຕິມາ ອຏ຺ຐໍໂສ ສຸປຣິກມ຺ມກໂຕ ອຈ຺ໂຉ ວິປ຺ປສນ຺ໂນ ອນາວິໂລ ສພ຺ພາກາຣສມ຺ປນ຺ໂນ. ຕຕ຺ຣາສ຺ສ ສຸຕ຺ຕໍ ອາວຸຕໍ ນີລໍ ວາ ປີຕໍ ວາ ໂລຫິຕໍ ວາ ໂອທາຕໍ ວາ ປຓ຺ຑຸສຸຕ຺ຕໍ ວາ. ຕເມນໍ ຈກ຺ຂຸມາ ປຸຣິໂສ ຫຕ຺ເຖ ກຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈເວກ຺ເຂຍ຺ຍ – ‘ອຍໍ ໂຂ ມຓິ ເວຬຸຣິໂຍ ສຸໂຠ ຊາຕິມາ ອຏ຺ຐໍໂສ ສຸປຣິກມ຺ມກໂຕ ອຈ຺ໂຉ ວິປ຺ປສນ຺ໂນ ອນາວິໂລ ສພ຺ພາກາຣສມ຺ປນ຺ໂນ. ຕຕ຺ຣິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ອາວຸຕໍ ນີລໍ ວາ ປີຕໍ ວາ ໂລຫິຕໍ ວາ ໂອທາຕໍ ວາ ປຓ຺ຑຸສຸຕ຺ຕໍ ວາ’ຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕ ອນງ຺ຄເຓ ວິຄຕູປກ຺ກິເລເສ ມຸທຸຠູເຕ ກມ຺ມນິເຍ ຐິເຕ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ຎາຓທສ຺ສນາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ກາໂຍ ຣູປີ ຈາຕຸມຫາຠູຕິໂກ ມາຕາເປຕ຺ຕິກສມ຺ຠໂວ ໂອທນກຸມ຺ມາສູປຈໂຍ ອນິຈ຺ຈຸຈ຺ຉາທນປຣິມທ຺ທນເຠທນ-ວິທ຺ຘໍສນຘມ຺ໂມ. ອິທຎ຺ຈ ປນ ເມ ວິຎ຺ຎາຓໍ ເອຕ຺ຖ ສິຕໍ ເອຕ຺ຖ ປຏິພທ຺ຘ’ນ຺ຕິ. ຍມ຺ປິ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ຎາຓທສ຺ສນາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ…ເປ… ເອຕ຺ຖ ປຏິພທ຺ຘນ຺ຕິ. ອິທມ຺ປິສ຺ສ ໂຫຕິ ປຎ຺ຎາຍ.

໔໗໓. ‘‘ໂສ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕ ອນງ຺ຄເຓ ວິຄຕູປກ຺ກິເລເສ ມຸທຸຠູເຕ ກມ຺ມນິເຍ ຐິເຕ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ມໂນມຍໍ ກາຍໍ ອຠິນິມ຺ມານາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ. ໂສ ອິມມ຺ຫາ ກາຍາ ອຎ຺ຎໍ ກາຍໍ ອຠິນິມ຺ມິນາຕິ ຣູປິໍ ມໂນມຍໍ ສພ຺ພງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄິໍ ອຫີນິນ຺ທ຺ຣິຍໍ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ປຸຣິໂສ ມຸຎ຺ຊມ຺ຫາ ອີສິກໍ ປວາເຫຍ຺ຍ. ຕສ຺ສ ເອວມສ຺ສ – ‘ອຍໍ ມຸຎ຺ໂຊ ອຍໍ ອີສິກາ; ອຎ຺ໂຎ ມຸຎ຺ໂຊ ອຎ຺ຎາ ອີສິກາ; ມຸຎ຺ຊມ຺ຫາ ຕ຺ເວວ ອີສິກາ ປວາຬ຺ຫາ’ຕິ. ເສຍ຺ຍຖາ ວາ ປນ, ມາຓວ, ປຸຣິໂສ ອສິໍ ໂກສິຍາ ປວາເຫຍ຺ຍ. ຕສ຺ສ ເອວມສ຺ສ – ‘ອຍໍ ອສິ, ອຍໍ ໂກສິ; ອຎ຺ໂຎ ອສິ, ອຎ຺ຎາ ໂກສິ; ໂກສິຍາ ຕ຺ເວວ ອສິ ປວາຬ຺ໂຫ’ຕິ. ເສຍ຺ຍຖາ ວາ ປນ, ມາຓວ, ປຸຣິໂສ ອຫິໍ ກຣຓ຺ຑາ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ. ຕສ຺ສ ເອວມສ຺ສ – ‘ອຍໍ ອຫິ, ອຍໍ ກຣຓ຺ໂຑ; ອຎ຺ໂຎ ອຫິ, ອຎ຺ໂຎ ກຣຓ຺ໂຑ; ກຣຓ຺ຑາ ຕ຺ເວວ ອຫິ ອຸພ຺ຠໂຕ’ຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ…ເປ… ຍມ຺ປິ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕ ອນງ຺ຄເຓ ວິຄຕູປກ຺ກິເລເສ ມຸທຸຠູເຕ ກມ຺ມນິເຍ ຐິເຕ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ມໂນມຍໍ ກາຍໍ ອຠິນິມ຺ມານາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ…ເປ…. ອິທມ຺ປິສ຺ສ ໂຫຕິ ປຎ຺ຎາຍ.

໔໗໔. ‘‘ໂສ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕ ອນງ຺ຄເຓ ວິຄຕູປກ຺ກິເລເສ ມຸທຸຠູເຕ ກມ຺ມນິເຍ ຐິເຕ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ອິທ຺ຘິວິຘາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ. ໂສ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ. ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫຕິ, ພຫຸຘາປິ ຫຸຕ຺ວາ ເອໂກ ໂຫຕິ. ອາວິຠາວໍ ຕິໂຣຠາວໍ ຕິໂຣກຸຏ຺ຏໍ ຕິໂຣປາກາຣໍ ຕິໂຣປພ຺ພຕໍ ອສຊ຺ຊມາໂນ ຄຈ຺ຉຕິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ອາກາເສ. ປຖວິຍາປິ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນິມຸຊ຺ຊໍ ກໂຣຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອຸທເກ. ອຸທເກປິ ອຠິຊ຺ຊມາເນ ຄຈ຺ຉຕິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຖວິຍໍ. ອາກາເສປິ ປລ຺ລງ຺ເກນ ກມຕິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ປກ຺ຂີ ສກຸໂຓ. ອິເມປິ ຈນ຺ທິມສູຣິເຍ ເອວໍ ມຫິທ຺ຘິເກ ເອວໍ ມຫານຸຠາເວ ປາຓິນາ ປຣາມສຕິ ປຣິມຊ຺ຊຕິ. ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ທກ຺ໂຂ ກຸມ຺ຠກາໂຣ ວາ ກຸມ຺ຠກາຣນ຺ເຕວາສີ ວາ ສຸປຣິກມ຺ມກຕາຍ ມຕ຺ຕິກາຍ ຍຎ຺ຎເທວ ຠາຊນວິກຕິໍ ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ, ຕໍ ຕເທວ ກເຣຍ຺ຍ ອຠິນິປ຺ຜາເທຍ຺ຍ. ເສຍ຺ຍຖາ ວາ ປນ, ມາຓວ, ທກ຺ໂຂ ທນ຺ຕກາໂຣ ວາ ທນ຺ຕກາຣນ຺ເຕວາສີ ວາ ສຸປຣິກມ຺ມກຕສ຺ມິໍ ທນ຺ຕສ຺ມິໍ ຍຎ຺ຎເທວ ທນ຺ຕວິກຕິໍ ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ, ຕໍ ຕເທວ ກເຣຍ຺ຍ ອຠິນິປ຺ຜາເທຍ຺ຍ. ເສຍ຺ຍຖາ ວາ ປນ, ມາຓວ, ທກ຺ໂຂ ສຸວຓ຺ຓກາໂຣ ວາ ສຸວຓ຺ຓກາຣນ຺ເຕວາສີ ວາ ສຸປຣິກມ຺ມກຕສ຺ມິໍ ສຸວຓ຺ຓສ຺ມິໍ ຍຎ຺ຎເທວ ສຸວຓ຺ຓວິກຕິໍ ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ, ຕໍ ຕເທວ ກເຣຍ຺ຍ ອຠິນິປ຺ຜາເທຍ຺ຍ. ເອວເມວ ໂຂ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ …ເປ… ຍມ຺ປິ ມາຓວ ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕ ອນງ຺ຄເຓ ວິຄຕູປກ຺ກິເລເສ ມຸທຸຠູເຕ ກມ຺ມນິເຍ ຐິເຕ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ອິທ຺ຘິວິຘາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ. ໂສ ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ. ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ໂຫຕິ …ເປ… ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ. ອິທມ຺ປິສ຺ສ ໂຫຕິ ປຎ຺ຎາຍ.

໔໗໕. ‘‘ໂສ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ທິພ຺ພາຍ ໂສຕຘາຕຸຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ. ໂສ ທິພ຺ພາຍ ໂສຕຘາຕຸຍາ ວິສຸທ຺ຘາຍ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສິກາຍ ອຸໂຠ ສທ຺ເທ ສຸຓາຕິ ທິພ຺ເພ ຈ ມານຸເສ ຈ ເຍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ຈ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ປຸຣິໂສ ອທ຺ຘານມຄ຺ຄປ຺ປຏິປນ຺ໂນ. ໂສ ສຸເຓຍ຺ຍ ເຠຣິສທ຺ທມ຺ປິ ມຸທິງ຺ຄສທ຺ທມ຺ປິ ສງ຺ຂປຓວທິນ຺ທິມສທ຺ທມ຺ປິ. ຕສ຺ສ ເອວມສ຺ສ – ‘ເຠຣິສທ຺ໂທ ອິຕິປິ ມຸທິງ຺ຄສທ຺ໂທ ອິຕິປິ ສງ຺ຂປຓວທິນ຺ທິມສທ຺ໂທ ອິຕິ’ປິ [ອິຕິປີຕິ (ກ.)]. ເອວເມວ ໂຂ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ…ເປ…. ຍມ຺ປິ ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ທິພ຺ພາຍ ໂສຕຘາຕຸຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ. ໂສ ທິພ຺ພາຍ ໂສຕຘາຕຸຍາ ວິສຸທ຺ຘາຍ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສິກາຍ ອຸໂຠ ສທ຺ເທ ສຸຓາຕິ ທິພ຺ເພ ຈ ມານຸເສ ຈ ເຍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ຈ. ອິທມ຺ປິສ຺ສ ໂຫຕິ ປຎ຺ຎາຍ.

໔໗໖. ‘‘ໂສ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕ ອນງ຺ຄເຓ ວິຄຕູປກ຺ກິເລເສ ມຸທຸຠູເຕ ກມ຺ມນິເຍ ຐິເຕ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ. ໂສ ປຣສຕ຺ຕານໍ ປຣປຸຄ຺ຄລານໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາຕິ, ‘ສຣາຄໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຣາຄໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ວີຕຣາຄໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ວີຕຣາຄໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ສໂທສໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ສໂທສໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ວີຕໂທສໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ວີຕໂທສໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ສໂມຫໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ສໂມຫໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ວີຕໂມຫໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ວີຕໂມຫໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ສງ຺ຂິຕ຺ຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ສງ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ມຫຄ຺ຄຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ມຫຄ຺ຄຕໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ອມຫຄ຺ຄຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ອມຫຄ຺ຄຕໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ສອຸຕ຺ຕຣໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ສອຸຕ຺ຕຣໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ອນຸຕ຺ຕຣໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ສມາຫິຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ອສມາຫິຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ອສມາຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ວິມຸຕ຺ຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ອວິມຸຕ຺ຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ອວິມຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ອິຕ຺ຖີ ວາ ປຸຣິໂສ ວາ ທຫໂຣ ຍຸວາ ມຓ຺ຑນຊາຕິໂກ ອາທາເສ ວາ ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕ ອຈ຺ເຉ ວາ ອຸທກປຕ຺ເຕ ສກໍ ມຸຂນິມິຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂມາໂນ ສກຓິກໍ ວາ ສກຓິກນ຺ຕິ ຊາເນຍ຺ຍ, ອກຓິກໍ ວາ ອກຓິກນ຺ຕິ ຊາເນຍ຺ຍ. ເອວເມວ ໂຂ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ…ເປ… ຍມ຺ປິ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ສມາຫິເຕ…ເປ… ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ. ໂສ ປຣສຕ຺ຕານໍ ປຸຣປຸຄ຺ຄລານໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາຕິ, ສຣາຄໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຣາຄໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊານາຕິ…ເປ… ອວິມຸຕ຺ຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ອວິມຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊານາຕິ. ອິທມ຺ປິສ຺ສ ໂຫຕິ ປຎ຺ຎາຍ.

໔໗໗. ‘‘ໂສ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ປຸພ຺ເພນິວາສານຸສ຺ສຕິຎາຓາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ. ໂສ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ, ເອກມ຺ປິ ຊາຕິໍ ທ຺ເວປິ ຊາຕິໂຍ ຕິສ຺ໂສປິ ຊາຕິໂຍ ຈຕສ຺ໂສປິ ຊາຕິໂຍ ປຎ຺ຈປິ ຊາຕິໂຍ ທສປິ ຊາຕິໂຍ ວີສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ຕິໍສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ຈຕ຺ຕາລີສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ປຎ຺ຎາສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ຊາຕິສຕມ຺ປິ ຊາຕິສຫສ຺ສມ຺ປິ ຊາຕິສຕສຫສ຺ສມ຺ປິ ອເນເກປິ ສໍວຏ຺ຏກປ຺ເປ ອເນເກປິ ວິວຏ຺ຏກປ຺ເປ ອເນເກປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏກປ຺ເປ – ‘ອມຸຕ຺ຣາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ. ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອມຸຕ຺ຣ ອຸທປາທິໍ; ຕຕ຺ຣາປາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ; ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອິຘູປປນ຺ໂນ’ຕິ. ອິຕິ ສາກາຣໍ ສອຸທ຺ເທສໍ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ປຸຣິໂສ ສກມ຺ຫາ ຄາມາ ອຎ຺ຎໍ ຄາມໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ; ຕມ຺ຫາປິ ຄາມາ ອຎ຺ຎໍ ຄາມໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ; ໂສ ຕມ຺ຫາ ຄາມາ ສກໍເຍວ ຄາມໍ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ຕສ຺ສ ເອວມສ຺ສ – ‘ອຫໍ ໂຂ ສກມ຺ຫາ ຄາມາ ອມຸໍ ຄາມໍ ອຄຈ຺ຉິໍ, ຕຕ຺ຣ ເອວໍ ອຏ຺ຐາສິໍ ເອວໍ ນິສີທິໍ ເອວໍ ອຠາສິໍ ເອວໍ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິໍ. ໂສ ຕມ຺ຫາປິ ຄາມາ ອມຸໍ ຄາມໍ ຄຈ຺ຉິໍ, ຕຕ຺ຣາປິ ເອວໍ ອຏ຺ຐາສິໍ ເອວໍ ນິສີທິໍ ເອວໍ ອຠາສິໍ ເອວໍ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິໍ. ໂສມ຺ຫິ ຕມ຺ຫາ ຄາມາ ສກໍເຍວ ຄາມໍ ປຈ຺ຈາຄໂຕ’ຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ…ເປ… ຍມ຺ປິ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ປຸພ຺ເພນິວາສານຸສ຺ສຕິຎາຓາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ. ໂສ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເອກມ຺ປິ ຊາຕິໍ…ເປ… ອິຕິ ສາກາຣໍ ສອຸທ຺ເທສໍ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ. ອິທມ຺ປິສ຺ສ ໂຫຕິ ປຎ຺ຎາຍ.

໔໗໘. ‘‘ໂສ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ສຕ຺ຕານໍ ຈຸຕູປປາຕຎາຓາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ. ໂສ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ສຕ຺ເຕ ປສ຺ສຕິ ຈວມາເນ ອຸປປຊ຺ຊມາເນ ຫີເນ ປຓີເຕ ສຸວຓ຺ເຓ ທຸພ຺ພຓ຺ເຓ ສຸຄເຕ ທຸຄ຺ຄເຕ, ຍຖາກມ຺ມູປເຄ ສຕ຺ເຕ ປຊານາຕິ – ‘ອິເມ ວຕ ໂຠນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕາ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ວຈີທຸຈ຺ຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ມໂນທຸຈ຺ຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຣິຍານໍ ອຸປວາທກາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກມ຺ມສມາທານາ. ເຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປນ຺ນາ. ອິເມ ວາ ປນ ໂຠນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕາ ກາຍສຸຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ວຈີສຸຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ມໂນສຸຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຣິຍານໍ ອນຸປວາທກາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກມ຺ມສມາທານາ. ເຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປນ຺ນາ’ຕິ. ອິຕິ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ສຕ຺ເຕ ປສ຺ສຕິ ຈວມາເນ ອຸປປຊ຺ຊມາເນ ຫີເນ ປຓີເຕ ສຸວຓ຺ເຓ ທຸພ຺ພຓ຺ເຓ ສຸຄເຕ ທຸຄ຺ຄເຕ, ຍຖາກມ຺ມູປເຄ ສຕ຺ເຕ ປຊານາຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ມຊ຺ເຌສິງ຺ຆາຏເກ ປາສາໂທ, ຕຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸມາ ປຸຣິໂສ ຐິໂຕ ປສ຺ເສຍ຺ຍ ມນຸສ຺ເສ ເຄຫໍ ປວິສນ຺ເຕປິ ນິກ຺ຂມນ຺ເຕປິ ຣຖິກາຍປິ ວີຖິໍ ສຎ຺ຈຣນ຺ເຕ ມຊ຺ເຌສິງ຺ຆາຏເກ ນິສິນ຺ເນປິ. ຕສ຺ສ ເອວມສ຺ສ – ‘ເອເຕ ມນຸສ຺ສາ ເຄຫໍ ປວິສນ຺ຕິ, ເອເຕ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ, ເອເຕ ຣຖິກາຍ ວີຖິໍ ສຎ຺ຈຣນ຺ຕິ, ເອເຕ ມຊ຺ເຌສິງ຺ຆາຏເກ ນິສິນ຺ນາ’ຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ…ເປ… ຍມ຺ປິ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ສຕ຺ຕານໍ ຈຸຕູປປາຕຎາຓາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ. ໂສ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ສຕ຺ເຕ ປສ຺ສຕິ ຈວມາເນ ອຸປປຊ຺ຊມາເນ ຫີເນ ປຓີເຕ ສຸວຓ຺ເຓ ທຸພ຺ພຓ຺ເຓ ສຸຄເຕ ທຸຄ຺ຄເຕ, ຍຖາກມ຺ມູປເຄ ສຕ຺ເຕ ປຊານາຕິ. ອິທມ຺ປິສ຺ສ ໂຫຕິ ປຎ຺ຎາຍ.

໔໗໙. ‘‘ໂສ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕ ອນງ຺ຄເຓ ວິຄຕູປກ຺ກິເລເສ ມຸທຸຠູເຕ ກມ຺ມນິເຍ ຐິເຕ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ອາສວານໍ ຂຍຎາຓາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ. ໂສ ອິທໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ; ອິເມ ອາສວາຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ອຍໍ ອາສວສມຸທໂຍຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ອຍໍ ອາສວນິໂຣໂຘຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ອຍໍ ອາສວນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ຊານໂຕ ເອວໍ ປສ຺ສໂຕ ກາມາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ຠວາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ອວິຊ຺ຊາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ວິມຸຕ຺ຕສ຺ມິໍ ວິມຸຕ຺ຕມິຕິ ຎາຓໍ ໂຫຕິ. ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຓວ, ປພ຺ພຕສງ຺ເຂເປ ອຸທກຣຫໂທ ອຈ຺ໂຉ ວິປ຺ປສນ຺ໂນ ອນາວິໂລ. ຕຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸມາ ປຸຣິໂສ ຕີເຣ ຐິໂຕ ປສ຺ເສຍ຺ຍ ສິປ຺ປິກສມ຺ພຸກມ຺ປິ ສກ຺ຂຣກຖລມ຺ປິ ມຈ຺ຉຄຸມ຺ພມ຺ປິ ຈຣນ຺ຕມ຺ປິ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕມ຺ປິ. ຕສ຺ສ ເອວມສ຺ສ – ‘ອຍໍ ໂຂ ອຸທກຣຫໂທ ອຈ຺ໂຉ ວິປ຺ປສນ຺ໂນ ອນາວິໂລ. ຕຕ຺ຣິເມ ສິປ຺ປິກສມ຺ພຸກາປິ ສກ຺ຂຣກຖລາປິ ມຈ຺ຉຄຸມ຺ພາປິ ຈຣນ຺ຕິປິ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິປີ’ຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ…ເປ… ຍມ຺ປິ, ມາຓວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ອາສວານໍ ຂຍຎາຓາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ. ໂສ ອິທໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ…ເປ… ອາສວນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ຊານໂຕ ເອວໍ ປສ຺ສໂຕ ກາມາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ຠວາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ອວິຊ຺ຊາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ວິມຸຕ຺ຕສ຺ມິໍ ວິມຸຕ຺ຕມິຕິ ຎາຓໍ ໂຫຕິ, ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ. ອິທມ຺ປິສ຺ສ ໂຫຕິ ປຎ຺ຎາຍ.

໔໘໐. ‘‘ອຍໍ ໂຂ, ໂສ ມາຓວ, ອຣິໂຍ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ໂຘ ຍສ຺ສ ໂສ ຠຄວາ ວຓ຺ຓວາທີ ອໂຫສິ, ຍຕ຺ຖ ຈ ອິມໍ ຊນຕໍ ສມາທເປສິ ນິເວເສສິ ປຕິຏ຺ຐາເປສິ. ນຕ຺ຖິ ເຈເວຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕຣິກຣຓີຍ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ໂຠ ອານນ຺ທ! ໂສ ຈາຍໍ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ອຣິໂຍ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ໂຘ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ, ໂນ ອປຣິປຸຓ຺ໂຓ. ເອວໍ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ຈາຫໍ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ອຣິຍໍ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘໍ ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ອຎ຺ເຎສຸ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ນ ສມນຸປສ຺ສາມິ. ນຕ຺ຖິ ເຈເວຕ຺ຖ [ນ ສມນຸປສ຺ສາມິ…ເປ… ນຕ຺ຖິ ໂນ ກິຎ຺ຈິ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ອຸຕ຺ຕຣິກຣຓີຍໍ [ອຸຕ຺ຕຣິໍ ກຣຓີຍນ຺ຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.) ອຸຕ຺ຕຣິກຣຓີຍນ຺ຕິ (ກ.)]. ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ອານນ຺ທ! ເສຍ຺ຍຖາປິ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ນິກ຺ກຸຊ຺ຊິຕໍ ວາ ອຸກ຺ກຸຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ວາ ວິວເຣຍ຺ຍ, ມູຬ຺ຫສ຺ສ ວາ ມຄ຺ຄໍ ອາຈິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ອນ຺ຘກາເຣ ວາ ເຕລປຊ຺ໂຊຕໍ ຘາເຣຍ຺ຍ ‘ຈກ຺ຂຸມນ຺ໂຕ ຣູປານິ ທກ຺ຂນ຺ຕີ’ຕິ. ເອວເມວໍ ໂຠຕາ ອານນ຺ເທນ ອເນກປຣິຍາເຍນ ຘມ຺ໂມ ປກາສິໂຕ. ເອສາຫໍ, ໂຠ ອານນ຺ທ, ຕໍ ຠວນ຺ຕໍ ໂຄຕມໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ ຘມ຺ມຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈ. ອຸປາສກໍ ມໍ ຠວໍ ອານນ຺ໂທ ຘາເຣຕຸ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕ’’ນ຺ຕິ.

ສຸຠສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ທສມໍ.