໑. ອນຸປທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໓. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ອນຸປທສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ເອຕທໂວຈາຕິ ເອຕໍ (ປຏິ. ມ. ໓.໔) ‘‘ປຓ຺ຑິໂຕ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ຘມ຺ມເສນາປຕິສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄຸຓກຖໍ ອໂວຈ. ກສ຺ມາ? ອວເສສຕ຺ເຖເຣສຸ ຫິ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອິທ຺ຘິມາຕິ ຄຸໂຓ ປາກໂຏ, ມຫາກສ຺ສປສ຺ສ ຘຸຕວາໂທຕິ, ອນຸຣຸທ຺ຘຕ຺ເຖຣສ຺ສ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸໂກຕິ, ອຸປາລິຕ຺ເຖຣສ຺ສ ວິນຍຘໂຣຕິ, ເຣວຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຌາຍີ ຌານາຠິຣໂຕຕິ, ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣສ຺ສ ພຫຸສ຺ສຸໂຕຕິ. ເອວໍ ເຕສໍ ເຕສໍ ເຖຣານໍ ເຕ ເຕ ຄຸຓາ ປາກຏາ, ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ປນ ອປາກຏາ. ກສ຺ມາ? ປຎ຺ຎວໂຕ ຫິ ຄຸຓາ ນ ສກ຺ກາ ອກຖິຕາ ຊານິຕຸໍ. ອິຕິ ຠຄວາ ‘‘ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຄຸເຓ ກເຖສ຺ສາມີ’’ຕິ ສຠາຄປຣິສາຍ ສນ຺ນິປາຕໍ ອາຄເມສິ. ວິສຠາຄປຸຄ຺ຄລານຎ຺ຫິ ສນ຺ຕິເກ ວຓ຺ຓໍ ກເຖຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ເຕ ວຓ຺ເຓ ກຖິຍມາເນ ອວຓ຺ຓເມວ ກເຖນ຺ຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ປນ ທິວເສ ເຖຣສ຺ສ ສຠາຄປຣິສາ ສນ຺ນິປຕິ, ຕສ຺ສາ ສນ຺ນິປຕິຕຠາວໍ ທິສ຺ວາ ສຕ຺ຖາ ວຓ຺ຓໍ ກເຖນ຺ໂຕ ອິມໍ ເທສນໍ ອາຣຠິ.

ຕຕ຺ຖ ປຓ຺ຑິໂຕຕິ ຘາຕຸກຸສລຕາ ອາຍຕນກຸສລຕາ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທກຸສລຕາ ຐານາຏ຺ຐານກຸສລຕາຕິ ອິເມຫິ ຈຕູຫິ ກາຣເຓຫິ ປຓ຺ຑິໂຕ. ມຫາປຎ຺ໂຎຕິອາທີສຸ ມຫາປຎ຺ຎາທີຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຕຕ຺ຣິທໍ ມຫາປຎ຺ຎາທີນໍ ນານຕ຺ຕໍ – ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ມຫາປຎ຺ຎາ? ມຫນ຺ເຕ ສີລກ຺ຂນ຺ເຘ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ມຫາປຎ຺ຎາ, ມຫນ຺ເຕ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ເຘ, ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ເຘ, ວິມຸຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ເຘ, ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກ຺ຂນ຺ເຘ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ມຫາປຎ຺ຎາ, ມຫນ຺ຕານິ ຐານາຏ຺ຐານານິ, ມຫນ຺ຕາ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິໂຍ, ມຫນ຺ຕານິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ, ມຫນ຺ເຕ ສຕິປຏ຺ຐາເນ, ສມ຺ມປ຺ປຘາເນ, ອິທ຺ຘິປາເທ, ມຫນ຺ຕານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ພລານິ, ໂພຊ຺ຌງ຺ຄານິ, ມຫນ຺ເຕ ອຣິຍມຄ຺ເຄ, ມຫນ຺ຕານິ ສາມຎ຺ຎຜລານິ, ມຫນ຺ຕາ ອຠິຎ຺ຎາໂຍ, ມຫນ຺ຕໍ ປຣມຕ຺ຖໍ ນິພ຺ພານໍ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ມຫາປຎ຺ຎາ.

ກຕມາ ປຸຖຸປຎ຺ຎາ, ປຸຖຸ ນານາຂນ຺ເຘສຸ ຎາຓໍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ປຸຖຸປຎ຺ຎາ. ປຸຖຸ ນານາຘາຕູສຸ, ປຸຖຸ ນານາອາຍຕເນສຸ, ປຸຖຸ ນານາອຕ຺ເຖສຸ, ປຸຖຸ ນານາປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາເທສຸ, ປຸຖຸ ນານາສຸຎ຺ຎຕມນຸປລພ຺ເຠສຸ, ປຸຖຸ ນານາອຕ຺ເຖສຸ, ຘມ຺ເມສຸ, ນິຣຸຕ຺ຕີສຸ, ປຏິຠາເນສຸ, ປຸຖຸ ນານາສີລກ຺ຂນ຺ເຘສຸ, ປຸຖຸ ນານາສມາຘິ-ປຎ຺ຎາ-ວິມຸຕ຺ຕິ-ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກ຺ຂນ຺ເຘສຸ, ປຸຖຸ ນານາຐານາຏ຺ຐາເນສຸ, ປຸຖຸ ນານາວິຫາຣສມາປຕ຺ຕີສຸ, ປຸຖຸ ນານາອຣິຍສຈ຺ເຈສຸ, ປຸຖຸ ນານາສຕິປຏ຺ຐາເນສຸ, ສມ຺ມປ຺ປຘາເນສຸ, ອິທ຺ຘິປາເທສຸ, ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ, ພເລສຸ, ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄສຸ, ປຸຖຸ ນານາອຣິຍມຄ຺ເຄສຸ, ສາມຎ຺ຎຜເລສຸ, ອຠິຎ຺ຎາສຸ, ປຸຖຸ ນານາຊນສາຘາຣເຓ ຘມ຺ເມ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ປຣມຕ຺ເຖ ນິພ຺ພາເນ ຎາຓໍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ປຸຖຸປຎ຺ຎາ.

ກຕມາ ຫາສປຎ຺ຎາ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຫາສພຫຸໂລ ເວທພຫຸໂລ ຕຸຏ຺ຐິພຫຸໂລ ປາໂມຊ຺ຊພຫຸໂລ ສີລໍ ປຣິປູເຣຕິ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວຣໍ ປຣິປູເຣຕິ, ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕໍ, ຊາຄຣິຍານຸໂຍຄໍ, ສີລກ຺ຂນ຺ຘໍ, ສມາຘິກ຺ຂນ຺ຘໍ, ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘໍ, ວິມຸຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘໍ, ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກ຺ຂນ຺ຘໍ ປຣິປູເຣຕີຕິ ຫາສປຎ຺ຎາ. ຫາສພຫຸໂລ ປາໂມຊ຺ຊພຫຸໂລ ຐານາຏ຺ຐານໍ ປຏິວິຊ຺ຌຕິ, ຫາສພຫຸໂລ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິໂຍ ປຣິປູເຣຕີຕິ ຫາສປຎ຺ຎາ, ຫາສພຫຸໂລ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ປຏິວິຊ຺ຌຕິ. ສຕິປຏ຺ຐາເນ, ສມ຺ມປ຺ປຘາເນ, ອິທ຺ຘິປາເທ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ພລານິ, ໂພຊ຺ຌງ຺ຄານິ, ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ຠາເວຕີຕິ ຫາສປຎ຺ຎາ, ຫາສພຫຸໂລ ສາມຎ຺ຎຜລານິ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ, ອຠິຎ຺ຎາໂຍ ປຏິວິຊ຺ຌຕີຕິ ຫາສປຎ຺ຎາ, ຫາສພຫຸໂລ ເວທຕຸຏ຺ຐິປາໂມຊ຺ຊພຫຸໂລ ປຣມຕ຺ຖໍ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕີຕິ ຫາສປຎ຺ຎາ.

ກຕມາ ຊວນປຎ຺ຎາ, ຍໍກິຎ຺ຈິ ຣູປໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ…ເປ… ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ, ສພ຺ພໍ ຣູປໍ ອນິຈ຺ຈໂຕ ຂິປ຺ປໍ ຊວຕີຕິ ຊວນປຎ຺ຎາ. ທຸກ຺ຂໂຕ ຂິປ຺ປໍ… ອນຕ຺ຕໂຕ ຂິປ຺ປໍ ຊວຕີຕິ ຊວນປຎ຺ຎາ. ຍາ ກາຈິ ເວທນາ…ເປ… ຍໍກິຎ຺ຈິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ…ເປ… ສພ຺ພໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈໂຕ ທຸກ຺ຂໂຕ ອນຕ຺ຕໂຕ ຂິປ຺ປໍ ຊວຕີຕິ ຊວນປຎ຺ຎາ. ຈກ຺ຂຸ…ເປ… ຊຣາມຣຓໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອນິຈ຺ຈໂຕ ທຸກ຺ຂໂຕ ອນຕ຺ຕໂຕ ຂິປ຺ປໍ ຊວຕີຕິ ຊວນປຎ຺ຎາ. ຣູປໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອນິຈ຺ຈໍ ຂຍຏ຺ເຐນ, ທຸກ຺ຂໍ ຠຍຏ຺ເຐນ, ອນຕ຺ຕາ ອສາຣກຏ຺ເຐນາຕິ ຕຸລຍິຕ຺ວາ ຕີຣຍິຕ຺ວາ ວິຠາວຍິຕ຺ວາ ວິຠູຕໍ ກຕ຺ວາ ຣູປນິໂຣເຘ ນິພ຺ພາເນ ຂິປ຺ປໍ ຊວຕີຕິ ຊວນປຎ຺ຎາ. ເວທນາ, ສຎ຺ຎາ, ສງ຺ຂາຣາ, ວິຎ຺ຎາຓໍ, ຈກ຺ຂຸ…ເປ… ຊຣາມຣຓໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອນິຈ຺ຈໍ ຂຍຏ຺ເຐນ…ເປ… ວິຠູຕໍ ກຕ຺ວາ ຊຣາມຣຓນິໂຣເຘ ນິພ຺ພາເນ ຂິປ຺ປໍ ຊວຕີຕິ ຊວນປຎ຺ຎາ. ຣູປໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓໍ. ຈກ຺ຂຸ…ເປ… ຊຣາມຣຓໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອນິຈ຺ຈໍ ສງ຺ຂຕໍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ຂຍຘມ຺ມໍ ວຍຘມ຺ມໍ ວິຣາຄຘມ຺ມໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມນ຺ຕິ ຕຸລຍິຕ຺ວາ ຕີຣຍິຕ຺ວາ ວິຠາວຍິຕ຺ວາ ວິຠູຕໍ ກຕ຺ວາ ຊຣາມຣຓນິໂຣເຘ ນິພ຺ພາເນ ຂິປ຺ປໍ ຊວຕີຕິ ຊວນປຎ຺ຎາ.

ກຕມາ ຕິກ຺ຂປຎ຺ຎາ, ຂິປ຺ປໍ ກິເລເສ ຉິນ຺ທຕີຕິ ຕິກ຺ຂປຎ຺ຎາ. ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ກາມວິຕກ຺ກໍ ນາຘິວາເສຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ພ຺ຍາປາທວິຕກ຺ກໍ, ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ວິຫິໍສາວິຕກ຺ກໍ, ອຸປ຺ປນ຺ນຸປ຺ປນ຺ເນ ປາປເກ ອກຸສເລ ຘມ຺ເມ, ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ຣາຄໍ, ໂທສໍ, ໂມຫໍ, ໂກຘໍ, ອຸປນາຫໍ, ມກ຺ຂໍ, ປຬາສໍ, ອິສ຺ສໍ, ມຈ຺ຉຣິຍໍ, ມາຍໍ, ສາເຐຍ຺ຍໍ, ຖມ຺ຠໍ, ສາຣມ຺ຠໍ, ມານໍ, ອຕິມານໍ, ມທໍ, ປມາທໍ, ສພ຺ເພ ກິເລເສ, ສພ຺ເພ ທຸຈ຺ຈຣິເຕ, ສພ຺ເພ ອຠິສງ຺ຂາເຣ, ສພ຺ເພ ຠວຄາມິກມ຺ເມ ນາຘິວາເສຕິ ປຊຫຕິ ວິໂນເທຕິ ພ຺ຍນ຺ຕີກໂຣຕິ ອນຠາວໍ ຄເມຕີຕິ ຕິກ຺ຂປຎ຺ຎາ. ເອກສ຺ມິໍ ອາສເນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣິຍມຄ຺ຄາ, ຈຕ຺ຕາຣິ ສາມຎ຺ຎຜລານິ, ຈຕສ຺ໂສ ປຏິສມ຺ຠິທາໂຍ, ຉ ຈ ອຠິຎ຺ຎາໂຍ ອຘິຄຕາ ໂຫນ຺ຕິ ສຈ຺ຉິກຕາ ປສ຺ສິຕາ ປຎ຺ຎາຍາຕິ ຕິກ຺ຂປຎ຺ຎາ.

ກຕມາ ນິພ຺ເພຘິກປຎ຺ຎາ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣສຸ ອຸພ຺ເພຄພຫຸໂລ ໂຫຕິ ອຸຕ຺ຕາສພຫຸໂລ ອຸກ຺ກຓ຺ຐນພຫຸໂລ ອຣຕິພຫຸໂລ ອນຠິຣຕິພຫຸໂລ ພຫິມຸໂຂ ນ ຣມຕິ ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣສຸ, ອນິພ຺ພິທ຺ຘປຸພ຺ພໍ ອປ຺ປທາລິຕປຸພ຺ພໍ ໂລຠກ຺ຂນ຺ຘໍ ນິພ຺ພິຊ຺ຌຕິ ປທາເລຕີຕິ ນິພ຺ເພຘິກປຎ຺ຎາ. ອນິພ຺ພິທ຺ຘປຸພ຺ພໍ ອປ຺ປທາລິຕປຸພ຺ພໍ ໂທສກ຺ຂນ຺ຘໍ, ໂມຫກ຺ຂນ຺ຘໍ, ໂກຘໍ, ອຸປນາຫໍ…ເປ… ສພ຺ເພ ຠວຄາມິກມ຺ເມ ນິພ຺ພິຊ຺ຌຕິ ປທາເລຕີຕິ ນິພ຺ເພຘິກປຎ຺ຎາ.

ອນຸປທຘມ຺ມວິປສ຺ສນນ຺ຕິ ສມາປຕ຺ຕິວເສນ ວາ ຌານງ຺ຄວເສນ ວາ ອນຸປຏິປາຏິຍາ ຘມ຺ມວິປສ຺ສນໍ ວິປສ຺ສຕິ, ເອວໍ ວິປສ຺ສນ຺ໂຕ ອທ຺ຘມາເສນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານຕ຺ເຖໂຣ ປນ ສຕ຺ຕຫິ ທິວເສຫິ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ ມຫາປຎ຺ຎວນ຺ຕຕໂຣ. ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານຕ຺ເຖໂຣ ຫິ ສາວການໍ ສມ຺ມສນຈາຣໍ ຍຏ຺ຐິໂກຏິຍາ ອຸປ຺ປີເຬນ຺ໂຕ ວິຍ ເອກເທສເມວ ສມ຺ມສນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕ ທິວເສ ວາຍມິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ ຐເປຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘານໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘານຎ຺ຈ ສມ຺ມສນຈາຣໍ ສາວການໍ ສມ຺ມສນຈາຣໍ ນິປ຺ປເທສໍ ສມ຺ມສິ. ເອວໍ ສມ຺ມສນ຺ໂຕ ອທ຺ຘມາສໍ ວາຍມິ. ອຣຫຕ຺ຕຎ຺ຈ ກິຣ ປຕ຺ວາ ອຎ຺ຎາສິ – ‘‘ຐເປຕ຺ວາ ພຸທ຺ເຘ ຈ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ ຈ ອຎ຺ໂຎ ສາວໂກ ນາມ ປຎ຺ຎາຍ ມຍາ ປຕ຺ຕພ຺ພໍ ປຕ຺ຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ ນາມ ນ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ຍຖາ ຫິ ປຸຣິໂສ ເວຬຸຍຏ຺ຐິໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີຕິ ມຫາຊຏໍ ເວຬຸໍ ທິສ຺ວາ ຊຏໍ ຉິນ຺ທນ຺ຕສ຺ສ ປປຎ຺ໂຈ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອນ຺ຕເຣນ ຫຕ຺ຖໍ ປເວເສຕ຺ວາ ສມ຺ປຕ຺ຕເມວ ຍຏ຺ຐິໍ ມູເລ ຈ ອຄ຺ເຄ ຈ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ອາທາຍ ປກ຺ກເມຍ຺ຍ, ໂສ ກິຎ຺ຈາປິ ປຐມຕຣໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຍຏ຺ຐິໍ ປນ ສາຣໍ ວາ ອຸຊຸໍ ວາ ນ ລຠຕິ. ອປໂຣ ຈ ຕຖາຣູປເມວ ເວຓຸໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ສເຈ ສມ຺ປຕ຺ຕໍ ຍຏ຺ຐິໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມິ, ສາຣໍ ວາ ອຸຊຸໍ ວາ ນ ລຠິສ຺ສາມີ’’ຕິ ກຈ຺ຉໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ມຫນ຺ເຕນ ສຕ຺ເຖນ ເວຓຸຊຏໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ສາຣາ ເຈວ ອຸຊູ ຈ ຍຏ຺ຐິໂຍ ອຸຈ຺ຈິນິຕ຺ວາ ອາທາຍ ປກ຺ກເມຍ຺ຍ. ອຍໍ ກິຎ຺ຈາປິ ປຈ຺ຉາ ຄຈ຺ຉຕິ, ຍຏ຺ຐິໂຍ ປນ ສາຣາ ເຈວ ອຸຊູ ຈ ລຠຕິ. ເອວໍສມ຺ປທມິທໍ ເວທິຕພ຺ພໍ ອິເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ເຖຣານໍ ປຘານໍ.

ເອວໍ ປນ ອທ຺ຘມາສໍ ວາຍມິຕ຺ວາ ຘມ຺ມເສນາປຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ ສູກຣຂຕເລຓທ຺ວາເຣ ຠາຄິເນຍ຺ຍສ຺ສ ທີຆນຂປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ເວທນາປຣິຄ຺ຄຫສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ ເທສິຍມາເນ ທສພລໍ ພີຊຍມາໂນ ຐິໂຕ ເທສນານຸສາເຣນ ຎາຓໍ ເປເສຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕທິວສໂຕ ປນ຺ນຣສເມ ທິວເສ ສາວກປາຣມິຎາຓສ຺ສ ມຕ຺ຖກໍ ປຕ຺ວາ ສຕ຺ຕສຏ຺ຐິ ຎາຓານິ ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ໂສຬສວິຘໍ ປຎ຺ຎໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ.

ຕຕ຺ຣິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອນຸປທຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍາຕິ ຍາ ອນຸປທຘມ຺ມວິປສ຺ສນໍ ວິປສ຺ສຕີຕິ ອນຸປທຘມ຺ມວິປສ຺ສນາ ວຸຕ຺ຕາ, ຕຕ຺ຣ ອນຸປທຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອິທໍ ໂຫຕິ. ອິທານິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ຕໍ ຕໍ ວິປສ຺ສນາໂກຏ຺ຐາສໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໙໔. ປຐເມ ຌາເນຕິ ເຍ ປຐເມ ຌາເນ ອນ຺ໂຕສມາປຕ຺ຕິຍໍ ຘມ຺ມາ. ຕ຺ຍາສ຺ສາຕິ ເຕ ອສ຺ສ. ອນຸປທວວຕ຺ຖິຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອນຸປຏິປາຏິຍາ ວວຕ຺ຖິຕາ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາ ຎາຕາ ວິທິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ກຖໍ? ເຖໂຣ ຫິ ເຕ ຘມ຺ເມ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ອຠິນິໂຣປນລກ຺ຂໂຓ ວິຕກ຺ໂກ ວຕ຺ຕຕີຕິ ຊານາຕິ. ຕຖາ ອນຸມຊ຺ຊນລກ຺ຂໂຓ ວິຈາໂຣ, ຜຣຓລກ຺ຂຓາ ປີຕິ, ສາຕລກ຺ຂຓໍ ສຸຂໍ, ອວິກ຺ເຂປລກ຺ຂຓາ ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາ, ຜຸສນລກ຺ຂໂຓ ຜສ຺ໂສ ເວທຍິຕລກ຺ຂຓາ ເວທນາ, ສຎ຺ຊານນລກ຺ຂຓາ ສຎ຺ຎາ, ເຈຕຍິຕລກ຺ຂຓາ ເຈຕນາ, ວິຊານນລກ຺ຂຓໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ກຕ຺ຕຸກມ຺ຍຕາລກ຺ຂໂຓ ຉນ຺ໂທ, ອຘິໂມກ຺ຂລກ຺ຂໂຓ ອຘິໂມກ຺ໂຂ, ປຄ຺ຄາຫລກ຺ຂຓໍ ວີຣິຍໍ ອຸປຏ຺ຐານລກ຺ຂຓາ ສຕິ, ມຊ຺ຌຕ຺ຕລກ຺ຂຓາ ອຸເປກ຺ຂາ, ອນຸນຍມນສິກາຣລກ຺ຂໂຓ ມນສິກາໂຣ ວຕ຺ຕຕີຕິ ຊານາຕິ. ເອວໍ ຊານໍ ອຠິນິໂຣປນຏ຺ເຐນ ວິຕກ຺ກໍ ສຠາວໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ…ເປ… ອນຸນຍມນສິກາຣຓຏ຺ເຐນ ມນສິກາຣໍ ສຠາວຠາວໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕ຺ຍາສ຺ສ ຘມ຺ມາ ອນຸປທວວຕ຺ຖິຕາ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ.

ວິທິຕາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາ ວິທິຕາ ປາກຏາວ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ວິທິຕາ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕີຕິ ຕິຏ຺ຐມານາປິ ວິທິຕາ ປາກຏາວ ຫຸຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ວິທິຕາ ອພ຺ຠຕ຺ຖໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ນິຣຸຊ຺ຌມານາປິ ວິທິຕາ ປາກຏາວ ຫຸຕ຺ວາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ປນ ຕໍຎາຓຕາ ເຈວ ຎາຓພຫຸຕາ ຈ ໂມເຈຕພ຺ພາ. ຍຖາ ຫິ ເຕເນວ ອງ຺ຄຸລຄ຺ເຄນ ຕໍ ອງ຺ຄຸລຄ຺ຄໍ ນ ສກ຺ກາ ຜຸສິຕຸໍ, ເອວເມວ ເຕເນວ ຈິຕ຺ເຕນ ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ວາ ຐິຕິ ວາ ຠງ຺ໂຄ ວາ ນ ສກ຺ກາ ຊານິຕຸນ຺ຕິ. ເອວໍ ຕາວ ຕໍຎາຓຕາ ໂມເຈຕພ຺ພາ. ຍທິ ປນ ທ຺ເວ ຈິຕ຺ຕານິ ເອກໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ, ເອເກນ ຈິຕ຺ເຕນ ເອກສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ວາ ຐິຕິ ວາ ຠງ຺ໂຄ ວາ ສກ຺ກາ ຠເວຍ຺ຍ ຊານິຕຸໍ. ທ຺ເວ ປນ ຜສ຺ສາ ວາ ເວທນາ ວາ ສຎ຺ຎາ ວາ ເຈຕນາ ວາ ຈິຕ຺ຕານິ ວາ ເອກໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນການິ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ເອເກກເມວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເອວໍ ຎາຓພຫຸຕາ ໂມເຈຕພ຺ພາ. ເອວໍ ສນ຺ເຕ ກຖໍ? ມຫາເຖຣສ຺ສ ອນ຺ໂຕສມາປຕ຺ຕິຍໍ ໂສຬສ ຘມ຺ມາ ວິທິຕາ ປາກຏາ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓານໍ ປຣິຄ຺ຄຫິຕຕາຍ. ເຖເຣນ ຫິ ວຕ຺ຖຸ ເຈວ ອາຣມ຺ມຓຎ຺ຈ ປຣິຄ຺ຄຫິຕໍ, ເຕນສ຺ສ ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາທໍ ອາວຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ປາກໂຏ ໂຫຕິ, ຐານໍ ອາວຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ຐານໍ ປາກຏໍ ໂຫຕິ, ເຠທໍ ອາວຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ເຠໂທ ປາກໂຏ ໂຫຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ວິທິຕາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ວິທິຕາ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ ວິທິຕາ ອພ຺ຠຕ຺ຖໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຫຸຕ຺ວາ ສມ຺ໂຠນ຺ຕີຕິ ອິມິນາ ອຸທຍໍ ປສ຺ສຕິ. ຫຸຕ຺ວາ ປຏິເວນ຺ຕີຕິ ອິມິນາ ວຍໍ ປສ຺ສຕິ.

ອນຸປາໂຍຕິ ຣາຄວເສນ ອນຸປຄມໂນ ຫຸຕ຺ວາ. ອນປາໂຍຕິ ປຏິຆວເສນ ອນປຄໂຕ. ອນິສ຺ສິໂຕຕິ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິນິສ຺ສເຍຫິ ອນິສ຺ສິໂຕ. ອປ຺ປຏິພທ຺ໂຘຕິ ຉນ຺ທຣາເຄນ ອພທ຺ໂຘ. ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕຕິ ກາມຣາຄໂຕ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ. ວິສໍຍຸຕ຺ໂຕຕິ ຈຕູຫິ ໂຍເຄຫິ ສພ຺ພກິເລເສຫິ ວາ ວິສໍຍຸຕ຺ໂຕ. ວິມຣິຍາທີກເຕນາຕິ ນິມ຺ມຣິຍາທີກເຕນ. ເຈຕສາຕິ ເອວໍວິເຘນ ຈິຕ຺ເຕນ ວິຫຣຕິ.

ຕຕ຺ຖ ທ຺ເວ ມຣິຍາທາ ກິເລສມຣິຍາທາ ຈ ອາຣມ຺ມຓມຣິຍາທາ ຈ. ສເຈ ຫິສ຺ສ ອນ຺ໂຕສມາປຕ຺ຕິຍໍ ປວຕ຺ເຕ ໂສຬສ ຘມ຺ເມ ອາຣພ຺ຠ ຣາຄາທໂຍ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ, ກິເລສມຣິຍາທາ ເຕນ ກຕາ ຠເວຍ຺ຍ, ເຕສຸ ປນສ຺ສ ເອໂກປິ ນ ອຸປ຺ປນ຺ໂນຕິ ກິເລສມຣິຍາທາ ນຕ຺ຖິ. ສເຈ ປນສ຺ສ ອນ຺ໂຕສມາປຕ຺ຕິຍໍ ປວຕ຺ເຕ ໂສຬສ ຘມ຺ເມ ອາວຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ເອກຈ຺ເຈ ອາປາຖໍ ນາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ. ເອວມສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓມຣິຍາທາ ຠເວຍ຺ຍຸໍ. ເຕ ປນສ຺ສ ໂສຬສ ຘມ຺ເມ ອາວຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ອາປາຖໍ ອນາຄຕຘມ຺ໂມ ນາມ ນຕ຺ຖີຕິ ອາຣມ຺ມຓມຣິຍາທາປິ ນຕ຺ຖິ.

ອປຣາປິ ທ຺ເວ ມຣິຍາທາ ວິກ຺ຂມ຺ຠນມຣິຍາທາ ຈ ສມຸຈ຺ເຉທມຣິຍາທາ ຈ. ຕາສຸ ສມຸຈ຺ເຉທມຣິຍາທາ ອຸປຣິ ອາຄມິສ຺ສຕິ, ອິມສ຺ມິໍ ປນ ຐາເນ ວິກ຺ຂມ຺ຠນມຣິຍາທາ ອຘິປ຺ເປຕາ. ຕສ຺ສ ວິກ຺ຂມ຺ຠິຕປຈ຺ຈນີກຕ຺ຕາ ນຕ຺ຖີຕິ ວິມຣິຍາທິກເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕິ.

ອຸຕ຺ຕຣິ ນິສ຺ສຣຓນ຺ຕິ ອິໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິ ນິສ຺ສຣຓໍ. ອຎ຺ເຎສຸ ຈ ສຸຕ຺ເຕສຸ ‘‘ອຸຕ຺ຕຣິ ນິສ຺ສຣຓ’’ນ຺ຕິ ນິພ຺ພານໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິຘ ປນ ອນນ຺ຕໂຣ ວິເສໂສ ອຘິປ຺ເປໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕພ຺ພຫຸລີກາຣາຕິ ຕສ຺ສ ປຊານນສ຺ສ ພຫຸລີກຣເຓນ. ອຕ຺ຖິຕ຺ເວວສ຺ສ ໂຫຕີຕິ ຕສ຺ສ ເຖຣສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິເຍວ ທຬ຺ຫຕຣໍ ໂຫຕິ. ອິມິນາ ນເຍນ ເສສວາເຣສຸປິ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ທຸຕິຍວາເຣ ປນ ສມ຺ປສາທນຏ຺ເຐນ ສມ຺ປສາໂທ. ສຠາວໂຕ ວວຕ຺ຖເປຕິ.

ຈຕຸຕ຺ຖວາເຣ ອຸເປກ຺ຂາຕິ ສຸຂຏ຺ຐາເນ ເວທນຸເປກ຺ຂາວ. ປສ຺ສທ຺ຘຕ຺ຕາ ເຈຕໂສ ອນາໂຠໂຄຕິ ໂຍ ໂສ ‘‘ຍເທວ ຕຕ຺ຖ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ ເຈຕໂສ ອາໂຠໂຄ, ເອເຕເນຕໍ ໂອຬາຣິກມກ຺ຂາຍຕີຕິ ເອວໍ ປສ຺ສທ຺ຘຕ຺ຕາ ເຈຕໂສ ອນາໂຠໂຄ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ສ ອຠາວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຕິປາຣິສຸທ຺ຘີຕິ ປຣິສຸທ຺ຘາສຕິເຍວ. ອຸເປກ຺ຂາປິ ປາຣິສຸທ຺ຘິອຸເປກ຺ຂາ.

໙໕. ສໂຕ ວຸຏ຺ຐຫຕີຕິ ສຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຎາເຓນ ສມ຺ປຊາໂນ ຫຸຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຕິ. ເຕ ຘມ຺ເມ ສມນຸປສ຺ສຕີຕິ ຍສ຺ມາ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕເນ ພຸທ຺ຘານໍເຍວ ອນຸປທຘມ຺ມວິປສ຺ສນາ ໂຫຕິ, ນ ສາວການໍ, ຕສ຺ມາ ເອຕ຺ຖ ກລາປວິປສ຺ສນໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເອວມາຫ.

ປຎ຺ຎາຍ ຈສ຺ສ ທິສ຺ວາ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຍ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ ທິສ຺ວາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສວາ ຂີຓາ ໂຫນ຺ຕິ. ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ສມຖວິປສ຺ສນໍ ຍຸຄນທ຺ຘໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕວາໂຣປິ ອຕ຺ຖິ, ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິສມາປນ຺ນວາໂຣປິ. ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕວາໂຣ ອິຘ ຄຫິໂຕ, ນິໂຣຘໍ ປນ ຈິຓ຺ຓວສິຕາຍ ອປຣາປຣໍ ສມາປຊ຺ຊິສ຺ສຕີຕິ ວທນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖສ຺ສ ຍສ຺ມິໍ ກາເລ ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິ ສີສໍ ໂຫຕິ, ນິໂຣຘສ຺ສ ວາໂຣ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ຜລສມາປຕ຺ຕິ ຄູຬ຺ຫາ ໂຫຕິ. ຍສ຺ມິໍ ກາເລ ຜລສມາປຕ຺ຕິ ສີສໍ ໂຫຕິ, ຜລສມາປຕ຺ຕິຍາ ວາໂຣ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິ ຄູຬ຺ຫາ ໂຫຕິ. ຊມ຺ພຸທີປວາສິໂນ ເຖຣາ ປນ ວທນ຺ຕິ ‘‘ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ ສມຖວິປສ຺ສນໍ ຍຸຄນທ຺ຘໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ອນາຄາມິຜລໍ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ນິໂຣຘໍ ສມາປຊ຺ຊິ, ນິໂຣຘາ ວຸຏ຺ຐາຍ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ’’ຕິ. ເຕ ຘມ຺ເມຕິ ອນ຺ໂຕສມາປຕ຺ຕິຍໍ ປວຕ຺ເຕ ຕິສມຸຏ຺ຐານິກຣູປຘມ຺ເມ, ເຫຏ຺ຐາ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນສມາປຕ຺ຕິຍໍ ປວຕ຺ຕຘມ຺ເມ ວາ. ເຕປິ ຫິ ອິມສ຺ມິໍ ວາເຣ ວິປສ຺ສິຕພ຺ພຘມ຺ມາວ, ຕສ຺ມາ ເຕ ວາ ວິປສ຺ສຕີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ອິທໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໙໗. ວສິປ຺ປໂຕຕິ ຈິຓ຺ຓວສິຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ປາຣມິປ຺ປຕ຺ໂຕຕິ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ ປຕ຺ໂຕ. ໂອຣໂສຕິອາທີສຸ ເຖໂຣ ຠຄວໂຕ ອຸເຣ ນິພ຺ພຕ຺ຕສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ຊາໂຕຕິ ໂອຣໂສ, ມຸເຂນ ປຠາວິຕໍ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ຊາໂຕຕິ ມຸຂໂຕ ຊາໂຕ, ຘມ຺ເມນ ປນ ຊາຕຕ຺ຕາ ນິມ຺ມິຕຕ຺ຕາ ຘມ຺ມໂຊ ຘມ຺ມນິມ຺ມິໂຕ, ຘມ຺ມທາຍສ຺ສ ອາທິຍນໂຕ ຘມ຺ມທາຍາໂທ, ອາມິສທາຍສ຺ສ ອນາທິຍນໂຕ ໂນ ອາມິສທາຍາໂທຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ອນຸປທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.