໑. ສມ຺ໂພຘິວຄ຺ໂຄ

໑. ສມ຺ໂພຘິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑. ນວກນິປາຕສ຺ສ ປຐເມ ສມ຺ໂພຘິປກ຺ຂິການນ຺ຕິ ຈຕຸມຄ຺ຄສງ຺ຂາຕສ຺ສ ສມ຺ໂພຘິສ຺ສ ປກ຺ເຂ ຠວານໍ, ອຸປກາຣການນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປາຬິຍໍ ອາຄເຕ ນວ ຘມ຺ເມ ສນ຺ຘາເຍວໍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ກາ ອຸປນິສາຕິ ໂກ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈໂຍ. ອຠິສລ຺ເລຂນ຺ຕີຕິ ອຠິສລ຺ເລຂິກາ. ສມຖວິປສ຺ສນາຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວິວຣເຓ ສປ຺ປາຍາ ອຸປກາຣກາຕິ ເຈໂຕວິວຣຓສປ຺ປາຍາ. ອປ຺ປິຈ຺ຉຕໍ ອາຣພ຺ຠ ປວຕ຺ຕາ ກຖາ ອປ຺ປິຈ຺ຉກຖາ. ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ອສຸຠາ ຠາເວຕພ຺ພາ ຣາຄສ຺ສ ປຫານາຍາຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ສາລິລາຍໂກປມາຍ ວິຠາເວຕພ຺ໂພ – ເອໂກ ຫິ ປຸຣິໂສ ອສິຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ໂກຏິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສາລິກ຺ເຂຕ຺ເຕ ສາລິໂຍ ລາຍຕິ. ອຖສ຺ສ ວຕິໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ຄາໂວ ປວິສິໍສຸ. ໂສ ອສິຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ຍຏ຺ຐິໍ ອາທາຍ ເຕເນວ ມຄ຺ເຄນ ຄາໂວ ນີຫຣິຕ຺ວາ ວຕິໍ ປາກຕິກໍ ກຕ຺ວາ ປຸນປິ ອສິຕໍ ອາທາຍ ສາລິໂຍ ລາຍິ. ເອຕ຺ຖ ສາລິກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ວິຍ ພຸທ຺ຘສາສນໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ສາລິລາຍໂກ ວິຍ ໂຍຄາວຈໂຣ, ອສິຕໍ ວິຍ ປຎ຺ຎາ, ລາຍນກາໂລ ວິຍ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມກຣຓກາໂລ, ຍຏ຺ຐິ ວິຍ ອສຸຠກມ຺ມຏ຺ຐານໍ, ວຕິ ວິຍ ສໍວໂຣ, ວຕິໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ຄາວີນໍ ປວິສນໍ ວິຍ ສຫສາ ອປ຺ປຏິສງ຺ຂາຍ ປມາທໍ ອາຣພ຺ຠ ຣາຄສ຺ສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໍ, ອສິຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ຍຏ຺ຐິໍ ອາທາຍ ປວິຏ຺ຐມຄ຺ເຄເນວ ຄາໂວ ນີຫຣິຕ຺ວາ ວຕິໍ ປຏິປາກຕິກໍ ກຕ຺ວາ ປຸນ ໂກຏິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສາລິລາຍນໍ ວິຍ ອສຸຠກມ຺ມຏ຺ຐາເນນ ຣາຄໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕ຺ວາ ປຸນ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ອາຣຠນກາໂລ. ອິມມຕ຺ຖໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອສຸຠາ ຠາເວຕພ຺ພາ ຣາຄສ຺ສ ປຫານາຍາ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຣາຄສ຺ສາຕິ ປຎ຺ຈກາມຄຸຓິກຣາຄສ຺ສ. ເມຕ຺ຕາຕິ ເມຕ຺ຕາກມ຺ມຏ຺ຐານໍ. ພ຺ຍາປາທສ຺ສ ປຫານາຍາຕິ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ໂກປສ຺ສ ປຊຫນຕ຺ຖາຍ. ອານາປານສ຺ສຕີຕິ ໂສຬສວຕ຺ຖຸກາ ອານາປານສ຺ສຕິ. ວິຕກ຺ກຸປຈ຺ເຉທາຍາຕິ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ວິຕກ຺ການໍ ອຸປຈ຺ເຉທນຕ຺ຖາຍ. ອສ຺ມິມານສມຸຄ຺ຆາຕາຍາຕິ ອສ຺ມີຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກສ຺ສ ມານສ຺ສ ສມຸຄ຺ຆາຕຕ຺ຖາຍ. ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາ ສຓ຺ຐາຕີຕິ ອນິຈ຺ຈລກ຺ຂເຓ ທິຏ຺ເຐ ອນຕ຺ຕລກ຺ຂຓໍ ທິຏ຺ຐເມວ ໂຫຕິ. ເອເຕສຸ ຫິ ຕີສຸ ລກ຺ຂເຓສຸ ເອກສ຺ມິໍ ທິຏ຺ເຐ ອິຕຣທ຺ວຍໍ ທິຏ຺ຐເມວ ໂຫຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎິໂນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາ ສຓ຺ຐາຕີ’’ຕິ. ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ນິພ຺ພານນ຺ຕິ ທິຏ຺ເຐເຍວ ຘມ຺ເມ ອປຈ຺ຈຍປຣິນິພ຺ພານຎ຺ຈ ປາປຸຓາຕີຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏໍ ກຖິຕໍ.

໒. ນິສ຺ສຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒. ທຸຕິເຍ ນິສ຺ສຍສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ປຕິຏ຺ຐາສມ຺ປນ຺ໂນ. ສທ຺ຘນ຺ຕິ ໂອກປ຺ປນສທ຺ຘໍ. ວີຣິຍນ຺ຕິ ກາຍິກເຈຕສິກວີຣິຍໍ. ຍໍສາຕິ ຍໍ ອສ຺ສ. ອຣິຍາຍ ປຎ຺ຎາຍາຕິ ສຫວິປສ຺ສນາຍ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຍ. ສງ຺ຂາຍາຕິ ຊານິຕ຺ວາ. ເອກໍ ປຏິເສວຕີຕິ ເສວິຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກໍ ເສວຕິ. ອຘິວາເສຕີຕິ ອຘິວາເສຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກໍ ອຘິວາເສຕິ. ປຣິວຊ຺ເຊຕີຕິ ປຣິວຊ຺ເຊຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກໍ ປຣິວຊ຺ເຊຕິ. ວິໂນເທຕີຕິ ນີຫຣິຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກໍ ນີຫຣຕິ. ເອວໍ ໂຂ ຠິກ຺ຂູຕິ ເອວໍ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸ ອຸຄ຺ຄຫປຣິປຸຈ຺ຉາວເສນ ເຈວ ຘມ຺ມວວຕ຺ຖານວເສນ ຈ ປຏິເສວິຕພ຺ພາທີນິ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘານິ ສຸປຈ຺ຈກ຺ຂານິ ກຕ຺ວາ ປຏິເສວນ຺ໂຕ ອຘິວາເສນ຺ໂຕ ປຣິວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ວິໂນເທນ຺ໂຕ ຈ ຠິກ຺ຂຸ ນິສ຺ສຍສມ຺ປນ຺ໂນ ນາມ ໂຫຕີຕິ.

໓. ເມຆິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓. ຕຕິເຍ ຈາລິກາຍນ຺ຕິ ເອວໍນາມເກ ນຄເຣ. ຕໍ ກິຣ ຈລມຄ຺ຄໍ ນິສ຺ສາຍ ກຕຕ຺ຕາ ໂອໂລເກນ຺ຕານໍ ຈລມານໍ ວິຍ ອຸປຏ຺ຐາຕິ, ຕສ຺ມາ ຈາລິກາຕິ ສງ຺ຂໍ ຄຕໍ. ຈາລິຍປພ຺ພເຕຕິ ໂສປິ ປພ຺ພໂຕ ສພ຺ພເສຕຕ຺ຕາ ກາຬປກ຺ຂຸໂປສເຖ ໂອໂລເກນ຺ຕານໍ ຈລມາໂນ ວິຍ ອຸປຏ຺ຐາຕິ, ຕສ຺ມາ ຈາລິຍປພ຺ພໂຕຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຕ຺ຖ ມຫນ຺ຕໍ ວິຫາຣໍ ກາຣຍິໍສຸ. ອິຕິ ຠຄວາ ຕໍ ນຄຣໍ ນິສ຺ສາຍ ຈາລິກາປພ຺ພຕມຫາວິຫາເຣ ວິຫຣຕິ. ຊນ຺ຕຸຄາມນ຺ຕິ ເອວໍນາມກໍ ອປຣມ຺ປິ ຕສ຺ເສວ ວິຫາຣສ຺ສ ໂຄຈຣຄາມໍ. ຊຕ຺ຕຸຄາມນ຺ຕິປິ ປຐນ຺ຕິ. ປຘານຕ຺ຖິກສ຺ສາຕິ ປຘານກມ຺ມິກສ຺ສ. ປຘານາຍາຕິ ສມຓຘມ຺ມກຣຓຕ຺ຖາຍ. ອາຄເມຫິ ຕາວາຕິ ສຕ຺ຖາ ເຖຣສ຺ສ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ອຸປຘາເຣນ຺ໂຕ ‘‘ນ ຕາວສ຺ສ ຎາຓໍ ປຣິປກ຺ກ’’ນ຺ຕິ ຎຕ຺ວາ ປຏິພາຫນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ເອກກມ຺ຫິ ຕາວາຕິ ອິທໍ ປນສ຺ສ ‘‘ເອວມຍໍ ຄນ຺ຕ຺ວາປິ ກມ຺ເມ ອນິປ຺ຜຊ຺ຊມາເນ ນິຣາສງ຺ໂກ ຫຸຕ຺ວາ ເປມວເສນ ປຸນ ອາຄຈ຺ຉິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຈິຕ຺ຕມທ຺ທວຊນນຕ຺ຖໍ ອາຫ. ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ ອຸຕ຺ຕຣິ ກຣຓີຍນ຺ຕິ ຈຕູສຸ ສຈ຺ເຈສຸ ຈຕຸນ຺ນໍ ກິຈ຺ຈານໍ ກຕຕ຺ຕາ ອຎ຺ຎໍ ອຸຕ຺ຕຣິ ກຣຓີຍໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ກຕສ຺ສ ວາ ປຏິຈໂຍຕິ ອຘິຄຕສ຺ສ ວາ ປຸນ ປຏິຈໂຍປິ ນຕ຺ຖິ. ນ ຫິ ຠາວິຕມຄ຺ໂຄ ປຸນ ຠາວີຍຕິ, ນ ປຫີນກິເລສານໍ ປຸນ ປຫານໍ ອຕ຺ຖິ. ປຘານນ຺ຕິ ໂຂ, ເມຆິຍ, ວທມານໍ ກິນ຺ຕິ ວເທຍ຺ຍາມາຕິ ‘‘ສມຓຘມ຺ມໍ ກໂຣມີ’’ຕິ ຕໍ ວທມານໍ ມຍໍ ອຎ຺ຎໍ ກິໍ ນາມ ວເທຍ຺ຍາມ.

ທິວາວິຫາຣໍ ນິສີທີຕິ ທິວາວິຫາຣຕ຺ຖາຍ ນິສີທິ. ນິສີທນ຺ໂຕ ຈ ຍສ຺ມິໍ ມງ຺ຄລສິລາປຏ຺ເຏ ປຸພ຺ເພ ອນຸປຏິປາຏິຍາ ປຎ຺ຈ ຊາຕິສຕານິ ຣາຊາ ຫຸຕ຺ວາ ອຸຍ຺ຍານກີຬິກໍ ກີຬນ຺ໂຕ ຕິວິຘນາຏກປຣິວາໂຣ ນິສີທິ, ຕສ຺ມິໍເຍວ ນິສີທິ. ອຖສ຺ສ ນິສິນ຺ນກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສມຓຠາໂວ ຊຫິໂຕ ວິຍ ອໂຫສິ, ຣາຊເວສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນາຏກວຣປຣິວຸໂຕ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາ ມຫາຣເຫ ປລ຺ລງ຺ເກ ນິສິນ຺ໂນ ວິຍ ຊາໂຕ. ອຖສ຺ສ ຕໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອສ຺ສາທຍໂຕ ກາມວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ. ໂສ ຕສ຺ມິໍເຍວ ຂເຓ ມຫາໂຍເຘຫິ ຄຫິເຕ ທ຺ເວ ໂຈເຣ ອາເນຕ຺ວາ ປຸຣໂຕ ຐປິເຕ ວິຍ ອທ຺ທສ. ເຕສຸ ເອກສ຺ສ ວຘໍ ອາຓາປນວເສນສ຺ສ ພ຺ຍາປາທວິຕກ຺ໂກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ, ເອກສ຺ສ ພນ຺ຘນໍ ອາຓາປນວເສນ ວິຫິໍສາວິຕກ຺ໂກ. ເອວໍ ໂສ ລຕາຊາເລນ ຣຸກ຺ໂຂ ວິຍ ມຘຸມກ຺ຂິກາຫິ ມຘຸຆາຕໂກ ວິຍ ອກຸສລວິຕກ຺ເກຫິ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ອໂຫສິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ – ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ເມຆິຍສ຺ສາຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນ຺ວາສຕ຺ຕາຕິ ອນຸພທ຺ຘາ ສມ຺ປຣິວາຣິຕາ. ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມີຕິ ເອວໍ ປາປວິຕກ຺ເກຫິ ສມ຺ປຣິກິຓ຺ໂຓ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ສປ຺ປາຍໍ ກາຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ‘‘ອິທໍ ວຕ ທິສ຺ວາ ທີຆທສ຺ສີ ຠຄວາ ປຏິເສເຘສີ’’ຕິ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ‘‘ອິທໍ ກາຣຓໍ ທສພລສ຺ສ ອາໂຣເຈສ຺ສາມີ’’ຕິ ນິສິນ຺ນາສນໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ.

໔. ນນ຺ທກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔. ຈຕຸຕ຺ເຖ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍນ຺ຕິ ໂຠຊນສາລາຍໍ. ເຍນຸປຏ຺ຐານສາລາຕິ ສຕ຺ຖາ ນນ຺ທກຕ຺ເຖເຣນ ມຘຸຣສ຺ສເຣນ ອາຣທ຺ຘາຍ ຘມ຺ມເທສນາຍ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ, ‘‘ອານນ຺ທ, ໂກ ເອໂສ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍ ມຘຸຣສ຺ສເຣນ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ຘມ຺ມກຖິກນນ຺ທກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອຊ຺ຊ, ຠນ຺ເຕ, ວາໂຣ’’ຕິ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ອຕິມຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ, ອານນ຺ທ, ເອໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຘມ຺ມໍ ກເຖຕິ, ມຍມ຺ປິ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຸຓິສ຺ສາມາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ເຍນຸປຏ຺ຐານສາລາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ພຫິທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐເກ ອຏ຺ຐາສີຕິ ຉພ຺ພຓ຺ຓຣສ຺ມິໂຍ ຈີວຣຄພ຺ເຠ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ອຎ຺ຎາຕກເວເສນ ອຏ຺ຐາສິ. ກຖາປຣິໂຍສານໍ ອາຄມຍມາໂນຕິ ‘‘ອິທມໂວຈາ’’ຕິ ອິທໍ ກຖາວສານໍ ອຸທິກ຺ຂມາໂນ ຘມ຺ມກຖໍ ສຸຓນ຺ໂຕ ອຏ຺ຐາສິເຍວ. ອຖາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ນິກ຺ຂນ຺ເຕ ປຐເມ ຍາເມ ສຕ຺ຖຸ ສຎ຺ຎໍ ອທາສິ – ‘‘ປຐມຍາໂມ ອຕິກ຺ກນ຺ໂຕ, ຠນ຺ເຕ, ໂຖກໍ ວິສ຺ສມຖາ’’ຕິ. ສຕ຺ຖາ ຕຕ຺ເຖວ ອຏ຺ຐາສິ. ອຖາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ມຊ຺ຌິມຍາເມປິ ນິກ຺ຂນ຺ເຕ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ຕຸມ຺ເຫ ປກຕິຍາ ຂຕ຺ຕິຍສຸຂຸມາລາ, ປຸນ ພຸທ຺ຘສຸຂຸມາລາຕິ ປຣມສຸຂຸມາລາ, ມຊ຺ຌິມຍາໂມປິ ອຕິກ຺ກນ຺ໂຕ, ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ວິສ຺ສມຖາ’’ຕິ ອາຫ. ສຕ຺ຖາ ຕຕ຺ເຖວ ອຏ຺ຐາສິ. ຕຕ຺ຖ ຐິຕກສ຺ເສວສ຺ສ ອຣຸຓຄ຺ຄໍ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ. ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນຎ຺ຈ ເຖຣສ຺ສ ‘‘ອິທມໂວຈາ’’ຕິ ປາເປຕ຺ວາ ກຖາປຣິໂຍສານຎ຺ຈ ທສພລສ຺ສ ຉພ຺ພຓ຺ຓສຣີຣສ຺ມິວິສ຺ສຊ຺ຊນຎ຺ຈ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ອໂຫສິ. ອຄ຺ຄຬໍ ອາໂກເຏສີຕິ ອຄ຺ຄນເຂນ ທ຺ວາຣກວາຏໍ ອາໂກເຏສິ.

ສາຣຊ຺ຊມານຣູໂປຕິ ຫຣາຍມາໂນ ໂອຕ຺ຕປ຺ປມາໂນ. ໂທມນສ຺ສສາຣຊ຺ຊໍ ປນສ຺ສ ນຕ຺ຖິ. ເອຕ຺ຕກມ຺ປິ ໂນ ນປ຺ປຏິຠາເສຍ຺ຍາຕິ ປຏິສມ຺ຠິທາປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ອປ຺ປຏິຠານໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ເອຕ຺ຕກມ຺ປິ ນ ກເຖຍ຺ຍນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ສາຘຸ ສາຘູຕິ ເຖຣສ຺ສ ຘມ຺ມເທສນໍ ສມ຺ປຫໍສນ຺ໂຕ ອາຫ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ‘‘ສຸຄຫິຕາ ຈ ເຕ ຘມ຺ມເທສນາ ສຸກຖິຕາ ຈາ’’ຕິ. ກຸລປຸຕ຺ຕານນ຺ຕິ ອາຈາຣກຸລປຸຕ຺ຕານຎ຺ເຈວ ຊາຕິກຸລປຸຕ຺ຕານຎ຺ຈ. ອຣິໂຍ ຈ ຕຸຓ຺ຫິຠາໂວຕິ ທຸຕິຍຊ຺ຌານສມາປຕ຺ຕິໍ ສນ຺ຘາເຍວມາຫ. ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຍາຕິ ສງ຺ຂາຣປຣິຄ຺ຄຫວິປສ຺ສນາຎາຓສ຺ສ. ຈຕຸປ຺ປາທໂກຕິ ອສ຺ສໂຄຓຄທ຺ຣຠາທິໂກ. ອິທໍ ວຕ຺ວາຕິ ອິມໍ ຈຕູຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ຘມ຺ມໍ ກຖຍິຕ຺ວາ. ວິຫາຣໍ ປາວິສີຕິ ຄນ຺ຘກຸຏິໍ ປວິຏ຺ໂຐ.

ກາເລນ ຘມ຺ມສ຺ສວເນຕິ ກາເລ ກາເລ ຘມ຺ມສ຺ສວນສ຺ມິໍ. ຘມ຺ມສາກຈ຺ຉາຍາຕິ ປຎ຺ຫກຖາຍ. ຄມ຺ຠີຣໍ ອຕ຺ຖປທນ຺ຕິ ຄມ຺ຠີຣໍ ຄຸຬ຺ຫໍ ຣຫສ຺ສໍ ອຕ຺ຖໍ. ປຎ຺ຎາຍາຕິ ສຫວິປສ຺ສນາຍ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຍ. ສມ຺ມສນປຏິເວຘປຎ຺ຎາປິ ອຸຄ຺ຄຫປຣິປຸຈ຺ຉາປຎ຺ຎາປິ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ປຕ຺ໂຕ ວາ ປຊ຺ຊຕິ ວາຕິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ ວາ ປາປຸຓິສ຺ສຕິ ວາຕິ ເອວໍ ຄຸຓສມ຺ຠາວນາຍ ສມ຺ຠາເວຕິ. ອປ຺ປຕ຺ຕມານສາຕິ ອປ຺ປຕ຺ຕອຣຫຕ຺ຕາ, ອຣຫຕ຺ຕໍ ວາ ອປ຺ປຕ຺ຕໍ ມານສໍ ເອເຕສນ຺ຕິປິ ອປ຺ປຕ຺ຕມານສາ. ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາໂຣ ໂລກິໂຍປິ ວຏ຺ຏຕິ ໂລກຸຕ຺ຕໂຣປິ.

໕. ພລສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໕. ປຎ຺ຈເມ ອວິຊ຺ຊາໂກສຊ຺ຊສາວຊ຺ຊອສ຺ສທ຺ຘິເຍສຸ ອກມ຺ປນໂຕ ປຎ຺ຎາພລາທີນິ ທຏ຺ຐພ຺ພານິ. ອກຸສລສງ຺ຂາຕາຕິ ອກຸສລາຕິ ຎາຕາ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ນາລມຣິຍາຕິ ອຣິຍຠາວໍ ກາຕຸໍ ອສມຕ຺ຖາ, ອຣິຍານໍ ວາ ອນນຸຈ຺ຉວິກາ. ໂວທິຏ຺ຐາຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ທິຏ຺ຐາ. ໂວຈຣິຕາຕິ ມໂນທ຺ວາເຣ ສມຸທາຈາຣປ຺ປຕ຺ຕາ. ອຕ຺ຖິກສ຺ສາຕິ ຘມ຺ມເທສນາຍ ອຕ຺ຖິກສ຺ສ. ອາຊີວິກາຠຍນ຺ຕິ ຊີວິຕວຸຕ຺ຕິຠຍໍ. ອສິໂລກຠຍນ຺ຕິ ຄຣຫາຠຍໍ. ປຣິສາສາຣຊ຺ຊຠຍນ຺ຕິ ປຣິສໍ ປຕ຺ວາ ສາຣຊ຺ຊໍ ໂອກ຺ກມນຠຍໍ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏໍ ກຖິຕໍ.

໖. ເສວນາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໖. ຉຏ຺ເຐ ຊີວິຕປຣິກ຺ຂາຣາຕິ ຊີວິຕສມ຺ຠາຣາ. ສມຸທາເນຕພ຺ພາຕິ ສມາຫຣິຕພ຺ພາ. ກສິເຣນ ສມຸທາຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ທຸກ຺ເຂນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຣຕ຺ຕິຠາຄໍ ວາ ທິວສຠາຄໍ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ຣຕ຺ຕິຠາເຄ ຎຕ຺ວາ ຣຕ຺ຕິຠາເຄເຍວ ປກ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ຣຕ຺ຕິໍ ຈຓ຺ຑວາຬາທິປຣິປນ຺ເຖ ສຕິ ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນໍ ອາຄເມຕພ຺ພໍ. ທິວສຠາເຄ ຎຕ຺ວາ ທິວາ ປກ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ທິວາ ປຣິປນ຺ເຖ ສຕິ ສູຣິຍຕ຺ຖງ຺ຄມນໍ ອາຄເມຕພ຺ພໍ. ສງ຺ຂາປີຕິ ສາມຎ຺ຎຕ຺ຖສ຺ສ ຠາວນາປາຣິປູຣິອາຄມນໍ ຊານິຕ຺ວາ. ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ ປທສ຺ສ ປນ ‘‘ນານຸພນ຺ຘິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ອິມິນາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອນາປຸຈ຺ຉາຕິ ອິຘ ປນ ຕໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ປກ຺ກມິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອປິ ປນຸຊ຺ຊມາເນນາຕິ ອປິ ນິກ຺ກຑ຺ຒິຍມາເນນ. ເອວຣູໂປ ຫິ ປຸຄ຺ຄໂລ ສເຈປິ ທາຣຸກລາປສຕໍ ວາ ອຸທກຆຏສຕໍ ວາ ວາລິກາຆຏສຕໍ ວາ ທຓ຺ຑໍ ອາໂຣເປຕິ, ມາ ອິຘ ວສີຕິ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປຕິ ວາ, ຕໍ ຂມາເປຕ຺ວາປິ ຍາວຊີວໍ ໂສ ອນຸພນ຺ຘິຕພ຺ໂພວ, ນ ວິຊຫິຕພ຺ໂພ.

໗. ສຸຕວາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗. ສຕ຺ຕເມ ປຎ຺ຈ ຐານານິ ອຊ຺ຌາຈຣິຕຸນ຺ຕິ ປຎ຺ຈ ກາຣຓານິ ອຕິກ຺ກມິຕຸໍ. ປາຓນ຺ຕິ ອນ຺ຕມໂສ ກຸນ຺ຖກິປິລ຺ລິກໍ. ອທິນ຺ນນ຺ຕິ ອນ຺ຕມໂສ ຕິຓສລາກມ຺ປິ ປຣສນ຺ຕກໍ. ເຖຍ຺ຍສງ຺ຂາຕນ຺ຕິ ເຖຍ຺ຍຈິຕ຺ເຕນ. ສນ຺ນິຘິກາຣກໍ ກາເມ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸນ຺ຕິ ສນ຺ນິຘິໍ ກຕ຺ວາ ຐເປຕ຺ວາ ວຕ຺ຖຸກາມກິເລສກາເມ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ອຠພ຺ໂພ. ອກປ຺ປິຍໍ ກາມຄຸຓໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ພຸທ຺ຘໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຕຸນ຺ຕິ ‘‘ນ ພຸທ຺ໂຘ ອຍ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕຸໍ. ຘມ຺ມາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເອວໍ ຕາວ ອຏ຺ຐກຖາຍ ອາຄຕໍ. ປາຬິຍໍ ປນ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ອຄຕິຄມນານິ ກຖິຕານິ.

໘-໑໐. ສຊ຺ຌສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໘-໑໐. ອຏ຺ຐເມ ພຸທ຺ຘາທີນໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂານໍ ກຖິຕໍ. ນວເມ ປຸຖຸຊ຺ຊເນນ ສທ຺ຘິໍ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ‘‘ອາຫຸເນຍ຺ຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ທສເມ ໂຄຕ຺ຣຠູຕິ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄສ຺ສ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈເຍນ ສິຂາປຕ຺ຕພລວວິປສ຺ສນາຈິຕ຺ເຕນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ສມ຺ໂພຘວຄ຺ໂຄ ປຐໂມ.

໒. ສີຫນາທວຄ຺ໂຄ

໑. ສີຫນາທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໑. ທຸຕິຍສ຺ສ ປຐເມ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມີຕິ ‘‘ສເຈ ສຕ຺ຖາ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກມິຕຸກາໂມ ອສ຺ສ, ອິມສ຺ມິໍ ກາເລ ປກ຺ກເມຍ຺ຍ. ຫນ຺ທາຫໍ ຈາຣິກໍ ຄມນຕ຺ຖາຍ ສຕ຺ຖາຣໍ ອາປຸຈ຺ຉາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆປຣິວຸໂຕ ອຸປສງ຺ກມິ. ອາຍສ຺ມາ ມໍ, ຠນ຺ເຕຕິ ໂສ ກິຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຖຣໍ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸປຣິວາເຣນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອິເມ ຠິກ຺ຂູ ຕຖາຄຕໍ ປຫາຍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ນິກ຺ຂນ຺ຕາ, ຄມນວິຈ຺ເຉທມສ຺ສ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຏ຺ຐາເນ ໂກປໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ເອວມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອາສຊ຺ຊາຕິ ຆຏ຺ເຏຕ຺ວາ. ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊາຕິ ອກ຺ຂມາເປຕ຺ວາ ອຈ຺ຈຍໍ ອເທເສຕ຺ວາ. ກິສ຺ມິໍ ປນ ໂສ ກາຣເຓ ອາຆາຕໍ ພນ຺ຘີຕິ? ເຖຣສ຺ສ ກິຣ ທສພລໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍ ຄຈ຺ຉໂຕ ຈີວຣກຓ຺ໂຓ ຕສ຺ສ ສຣີຣໍ ຜຸສິ, ວາໂຕ ປຫຣີຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຕເກນ ອາຆາຕໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ເຖຣໍ ມຫຕາ ປຣິວາເຣນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ອຸສູຍມາໂນ ‘‘ຄມນວິຈ຺ເຉທມສ຺ສ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວມາຫ. ເອຫິ ຕ຺ວໍ ຠິກ຺ຂູຕິ ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ນ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ປຫຣີຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘ຠນ຺ເຕ, ຕຸມ຺ເຫ ອຕ຺ຕໂນ ອຄ຺ຄສາວກສ຺ເສວ ປກ຺ຂໍ ວຫຖ, ນ ມຍ຺ຫ’ນ຺ຕິ ມຍິ ມໂນປໂທສໍ ກຕ຺ວາ ອປາເຍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຍ຺ຍາ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ‘‘ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ປກ຺ໂກສາເປຕ຺ວາ ອິມມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ເອວມາຫ. ອວາປຸຣຓໍ ອາທາຍາຕິ ກຸຎ຺ຈິກໍ ຄເຫຕ຺ວາ. ສີຫນາທນ຺ຕິ ເສຏ຺ຐນາທໍ ປມຸຂນາທໍ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍນາທໍ. ເອວໍ ທ຺ວີຫິ ມຫາເຖເຣຫິ ອາໂຣຈິໂຕ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ຣຕ຺ຕິຏ຺ຐານທິວາຏ຺ຐານານິ ປຫາຍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ອຄມາສິ. ຂີຍນຘມ຺ມນ຺ຕິ ກຖາຘມ຺ມໍ.

ຄູຖຄຕນ຺ຕິ ຄູຖເມວ. ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ປຖວີສເມນາຕິ ອກຸຊ຺ຌນຏ຺ເຐນ ປຖວິຍາ ສມາເນນ. ນ ຫິ ປຖວີ ‘‘ມຍິ ສຸຈິໍ ນິກ຺ຂິປນ຺ຕີ’’ຕິ ໂສມນສ຺ສໍ ກໂຣຕິ, ນ ‘‘ອສຸຈິໍ ນິກ຺ຂິປນ຺ຕີ’’ຕິ ໂທມນສ຺ສໍ. ມຍ຺ຫມ຺ປິ ເອວຣູປໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ວິປຸເລນາຕິ ອປຣິຕ຺ເຕນ. ມຫຄ຺ຄເຕນາຕິ ມຫນ຺ຕຠາວໍ ຄເຕນ. ອປ຺ປມາເຓນາຕິ ວຑ຺ຒິຕປ຺ປມາເຓນ. ອເວເຣນາຕິ ອກຸສລເວຣປຸຄ຺ຄລເວຣຣຫິເຕນ. ອພ຺ຍາປຊ຺ເຌນາຕິ ນິທ຺ທຸກ຺ເຂນ ວິຄຕໂທມນສ຺ເສນ. ໂສ ອິຘາຕິ ໂສ ອນຸປຏ຺ຐິຕກາຍານຸປສ຺ສນາສຕິປຏ຺ຐາໂນ ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ກເຣຍ຺ຍ, ມາທິໂສ ກຖໍ ເອວຣູປໍ ກຣິສ຺ສຕິ, ຠນ຺ເຕຕິ ປຐມໍ ສີຫນາທໍ ນທິ. ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ໂຍຊນາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຣໂຊຫຣຓນ຺ຕິ ຣຊສມ຺ມຊ຺ຊນໂຈຬກໍ, ປາທປຸຎ຺ຉນ຺ຕິ, ຕສ຺ເສວ ນາມໍ. ກໂຬປິຫຕ຺ໂຖຕິ ປຈ຺ຉິຫຕ຺ໂຖ ອຸກ຺ຂລິຫຕ຺ໂຖ ວາ. ນນ຺ຕກວາສີຕິ ອນ຺ຕຈ຺ຉິນ຺ນປິໂລຕິກວສໂນ. ສູຣໂຕຕິ ສຸຈິສີໂລ ໂສຣຈ຺ເຈນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ສຸທນ຺ໂຕຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ທມຖໍ ອຸປຄໂຕ. ສຸວິນີໂຕຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ສິກ຺ຂິໂຕ. ນ ກຎ຺ຈິ ຫິໍສຕີຕິ ວິສາຓາທີສຸ ຄຓ຺ຫນ຺ຕມ຺ປິ ປິຏ຺ຐິໍ ປຣິມຊ຺ຊນ຺ຕມ຺ປິ ນ ກຎ຺ຈິ ວິເຫເຐຕິ. ອຸສຠຉິນ຺ນວິສາຓສເມນາຕິ ອຸສຠສ຺ສ ຉິນ຺ນວິສາຓສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສທິເສນ.

ອຏ຺ຏີເຍຍ຺ຍາຕິ ອຏ຺ໂຏ ປີຬິໂຕ ຠເວຍ຺ຍ. ຫຣາເຍຍ຺ຍາຕິ ລຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ຊິຄຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາຕິ ຊິຄຸຈ຺ຉໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ.

ເມທກຖາລິກນ຺ຕິ ເມທກຖາລິກາ ວຸຈ຺ຈຕິ ສູນກາຣເກຫິ ຍູສນິກ຺ຂມນຕ຺ຖາຍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ກຕຉິທ຺ທາ ຖາລິກາ. ປຣິຫເຣຍ຺ຍາຕິ ມໍສສ຺ສ ປູເຣຕ຺ວາ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ຉິທ຺ທາວຉິທ຺ທນ຺ຕິ ປຣິຕ຺ຕມຫນ຺ເຕຫິ ຉິທ຺ເທຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ. ອຸຄ຺ຆຣນ຺ຕນ຺ຕິ ອຸປຣິມຸເຂຫິ ຉິທ຺ເທຫິ ນິກ຺ຂມມານຍູສໍ. ປຄ຺ຆຣນ຺ຕນ຺ຕິ ອໂຘມຸເຂຫິ ນິກ຺ຂມມານຍູສໍ. ເອວມສ຺ສ ສກລສຣີຣໍ ຍູສມກ຺ຂິຕໍ ຠເວຍ຺ຍ. ຉິທ຺ທາວຉິທ຺ທນ຺ຕິ ນວຫິ ວຓມຸເຂຫິ ປຣິຕ຺ຕມຫນ຺ຕ ຉິທ຺ທໍ. ເອວເມຕ຺ຖ ອຏ຺ຐມນວເມຫິ ທ຺ວີຫິ ອງ຺ເຄຫິ ເຖໂຣ ອຕ຺ຕໂນ ສຣີເຣ ນິຈ຺ຉນ຺ທຣາຄຕໍ ກເຖສິ.

ອຖ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂູຕິ ເອວໍ ເຖເຣນ ນວຫິ ກາຣເຓຫິ ສີຫນາເທ ນທິເຕ ອຖ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ. ອຈ຺ຈໂຍຕິ ອປຣາໂຘ. ມໍ ອຈ຺ຈຄມາຕິ ມໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ປວຕ຺ໂຕ. ປຕິຄ຺ຄຓ຺ຫຕູຕິ ຂມຕຸ. ອາຍຕິໍ ສໍວຣາຍາຕິ ອນາຄເຕ ສໍວຣຓຕ຺ຖາຍ, ປຸນ ເອວຣູປສ຺ສ ອປຣາຘສ຺ສ ອກຣຓຕ຺ຖາຍ. ຕຄ຺ຆາຕິ ເອກໍເສນ. ຍຖາຘມ຺ມໍ ປຏິກໂຣສີຕິ ຍຖາ ຘມ຺ໂມ ຐິໂຕ, ຕເຖວ ກໂຣສິ, ຂມາເປສີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຕໍ ເຕ ມຍໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາມາຕິ ຕໍ ຕວ ອປຣາຘໍ ມຍໍ ຂມາມ. ວຸທ຺ຘິເຫສາ ຠິກ຺ຂຸ ອຣິຍສ຺ສ ວິນເຍຕິ ເອສາ ຠິກ຺ຂຸ ອຣິຍສ຺ສ ວິນເຍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສາສເນ ວຸຑ຺ຒິ ນາມ. ກຕມາ? ອຈ຺ຈຍໍ ອຈ຺ຈຍໂຕ ທິສ຺ວາ ຍຖາຘມ຺ມໍ ປຏິກຣິຕ຺ວາ ອາຍຕິໍ ສໍວຣາປຊ຺ຊນາ. ເທສນໍ ປນ ປຸຄ຺ຄລາຘິຏ຺ຐານໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ໂຍ ອຈ຺ຈຍໍ ອຈ຺ຈຍໂຕ ທິສ຺ວາ ຍຖາຘມ຺ມໍ ປຏິກໂຣຕິ, ອາຍຕິໍ ສໍວຣໍ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ອາຫ. ຜລຕີຕິ ສເຈ ຫິ ເຖໂຣ ນ ຂເມຍ຺ຍ, ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຕຕ຺ເຖວ ສຕ຺ຕຘາ ມຸທ຺ຘາ ຜເລຍ຺ຍ. ຕສ຺ມາ ຠຄວາ ເອວມາຫ. ສເຈ ມໍ ໂສຕິ ສເຈ ມໍ ອຍໍ ຠິກ຺ຂຸ ຂມາຫີຕິ ເອວໍ ວທຕິ. ຂມຕຸ ຈ ເມ ໂສຕິ ອຍມ຺ປິ ຈາຍສ຺ມາ ມຍ຺ຫໍ ຂມຕູຕິ ເອວໍ ເຖໂຣ ຕສ຺ສ ອຈ຺ຈຍໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ສຍມ຺ປິ ຕໍ ສຕ຺ຖຸ ສມ຺ມຸເຂ ຂມາເປສີຕິ.

໒. ສອຸປາທິເສສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໒. ທຸຕິເຍ ສອຸປາທິເສສນ຺ຕິ ສອຸປາທານເສສໍ. ອນຸປາທິເສສນ຺ຕິ ອຸປາທານເສສຣຫິຕໍ ນິຄ຺ຄຫຓໍ. ມຕ຺ຕໂສ ກາຣີຕິ ປມາຓກາຣີ ນ ປຣິປູຣກາຣີ. ນ ຕາວາຍໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຘມ຺ມປຣິຍາໂຍ ປຏິຠາສີຕິ ອປ຺ປຏິຠານໍ ນາມ ຠຄວໂຕ ນຕ຺ຖິ, ນ ຕາວາຫໍ ອິມໍ ຘມ຺ມປຣິຍາຍໍ ກເຖສິນ຺ຕິ ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ມາຍິມໍ ຘມ຺ມປຣິຍາຍໍ ສຸຕ຺ວາ ປມາທໍ ອາຫຣິໍສູຕິ ‘‘ມຍໍ ກິຣ ຈຕູຫິ ອປາເຍຫິ ມຸຕ຺ຕາ’’ຕິ ອຸປຣິ ອຣຫຕ຺ຕຕ຺ຖາຍ ວີຣິຍໍ ອກໂຣນ຺ຕາ ມາ ປມາທໍ ອາປຊ຺ຊິໍສຸ. ປຎ຺ຫາຘິປ຺ປາເຍນ ຠາສິໂຕຕິ ຕຍາ ປຸຈ຺ຉິຕປຎ຺ຫສ຺ສ ສຠາເວນ ກຖິໂຕຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອິເມສໍ ປນ ນວນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ຠເວສຸ ຉນ຺ທຣາຄວິໂນທນຕ຺ຖໍ ເອຕເມວ ອຕ຺ຖຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ – ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປມຕ຺ຕໂກປິ ຄູໂຖ ທຸຄ຺ຄນ຺ໂຘ ໂຫຕິ, ເອວເມວ ໂຂ ຂ຺ວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປິ ຠວໍ ນ ວຓ຺ເຓມິ ອນ຺ຕມໂສ ອຈ຺ຉຣາສງ຺ຆາຕມຕ຺ຕມ຺ປີ’’ຕິ ອິມໍ ສຸຕ຺ຕໍ (ອ. ນິ. ໑.໓໒໑) ອຠາສິ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ເອເຕສໍເຍວ ນວນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ຄຕິ ນິພທ຺ຘາ, ເຍສໍ ປນ ກຸລານໍ ຕີຓິ ສຣຓານິ ປຎ຺ຈ ສີລານິ ເອກໍ ສລາກຠຕ຺ຕໍ ເອກໍ ປກ຺ຂິຍຠຕ຺ຕໍ ເອກໍ ວສ຺ສາວາສິກໍ ເອກາ ໂປກ຺ຂຣຓີ ເອໂກ ອາວາໂສ, ເອວຣູປານິ ນິພທ຺ຘປຸຎ຺ຎານິ ອຕ຺ຖິ. ເຕສມ຺ປິ ຄຕິ ນິພທ຺ຘາ, ໂສຕາປນ຺ນສທິສາເນວ ຕານິ ກຸລານິ.

໓. ໂກຏ຺ຐິກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໓. ຕຕິເຍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍນ຺ຕິ ອິມສ຺ມິໍ ເຍວຕ຺ຕຠາເວ ວິປຈ຺ຈນກກມ຺ມໍ. ສມ຺ປຣາຍເວທນີຍນ຺ຕິ ທຸຕິເຍ ອຕ຺ຕຠາເວ ວິປຈ຺ຈນກກມ຺ມໍ. ສຸຂເວທນີຍນ຺ຕິ ສຸຂເວທນາຊນກກມ຺ມໍ. ທຸກ຺ຂເວທນີຍນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂເວທນາຊນກກມ຺ມໍ. ປຣິປກ຺ກເວທນີຍນ຺ຕິ ລທ຺ຘວິປາກວາຣໍ. ອປຣິປກ຺ກເວທນີຍນ຺ຕິ ອລທ຺ຘວິປາກວາຣໍ. ພຫຸເວທນີຍນ຺ຕິ ພຫຸວິປາກທາຍກໍ. ອປ຺ປເວທນີຍນ຺ຕິ ນ ພຫຸວິປາກທາຍກໍ. ອເວທນີຍນ຺ຕິ ວິປາກເວທນາຍ ອທາຍກໍ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏໍ ກຖິຕໍ.

໔. ສມິທ຺ຘິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໔. ຈຕຸຕ຺ເຖ ສມິທ຺ຘີຕິ ອຕ຺ຕຠາວສມິທ຺ຘຕາຍ ເອວໍລທ຺ຘນາໂມ ເຖຣສ຺ສ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກຕ຺ເຖໂຣ. ກິມາຣມ຺ມຓາຕິ ກິໍປຈ຺ຈຍາ. ສງ຺ກປ຺ປວິຕກ຺ກາຕິ ສງ຺ກປ຺ປຠູຕາ ວິຕກ຺ກາ. ນາມຣູປາຣມ຺ມຓາຕິ ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ. ອິມິນາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘາ ຠູຕຸປາທາຍຣູປຎ຺ຈ ວິຕກ຺ການໍ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ທສ຺ເສຕິ. ກ຺ວ ນານຕ຺ຕໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ກສ຺ມິໍ ຐາເນ ນານາສຠາວຕໍ ເວມຕ຺ຕໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຘາຕຸສູຕິ ຣູປຘາຕຸອາທີສຸ. ອຎ຺ໂຎເຍວ ຫິ ຣູປວິຕກ຺ໂກ, ອຎ຺ເຎ ສທ຺ທວິຕກ຺ກາທໂຍຕິ. ຜສ຺ສສມຸທຍາຕິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ. ເວທນາສໂມສຣຓາຕິ ຕິສ຺ໂສ ເວທນາ ສໂມສຣຓາ. ເອຕ຺ຕເກນ ກຸສລາກຸສລມິສ຺ສກາ ກຖິຕາ. ສມາຘິປ຺ປມຸຂາຕິອາທໂຍ ປນ ອປຈຍປກ຺ຂິກາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ ປຸພ຺ພງ຺ຄມຏ຺ເຐນ ເຊຏ຺ຐກຏ຺ເຐນ ວາ ສມາຘິ ປມຸຂໍ ເອເຕສນ຺ຕິ ສມາຘິປ຺ປມຸຂາ. ເຊຏ຺ຐກກາຣຓຏ຺ເຐນ ສຕິ ອຘິປເຕຍ຺ຍາ ເອເຕສນ຺ຕິ ສຕາຘິປເຕຍ຺ຍາ. ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາ ອຸຕ຺ຕຣາ ເອເຕສນ຺ຕິ ປຎ຺ຎຸຕ຺ຕຣາ. ຜລວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຕ຺ວາ ສາຣປ຺ປຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ວິມຸຕ຺ຕິສາຣາ. ອາຣມ຺ມຓວເສນ ອມຕໍ ນິພ຺ພານໍ ໂອຄາຫິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐິຕາຕິ ອມໂຕຄຘາ. ເຕນ ຈ ມາ ມຎ຺ຎີຕິ ເຕນ ວິສ຺ສຊ຺ຊເນນ ‘‘ອຫໍ ອຄ຺ຄສາວເກນ ປຸຈ຺ຉິເຕ ປຎ຺ເຫ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ’’ນ຺ຕິ ມາ ມານໍ ວາ ທປ຺ປໍ ວາ ອກາສິ.

໕-໖. ຄຓ຺ຑສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑໕-໑໖. ປຎ຺ຈເມ ຕີຓິ ຈຕ຺ຕາຣິ ວສ຺ສານິ ວສ຺ສຄຓາ, ອເນເກ ວສ຺ສຄຓາ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ອສ຺ສາຕິ ອເນກວສ຺ສຄຓິໂກ. ຕສ຺ສສ຺ສູຕິ ຕສ຺ສ ຠເວຍ຺ຍຸໍ. ອເຠທນມຸຂານີຕິ ນ ເກນຈິ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ກຕານິ, ເກວລໍ ກມ຺ມສມຸຏ຺ຐິຕາເນວ ວຓມຸຂານິ. ເຊຄຸຈ຺ຉິຍໍເຍວາຕິ ຊິຄຸຈ຺ຉິຕພ຺ພເມວ ປຏິກູລເມວ. ຈາຕຸມຫາຠູຕິກສ຺ສາຕິ ຈຕຸມຫາຠູຕມຍສ຺ສ. ໂອທນກຸມ຺ມາສູປຈຍສ຺ສາຕິ ໂອທເນນ ເຈວ ກຸມ຺ມາເສນ ຈ ອຸປຈິຕສ຺ສ ວຑ຺ຒິຕສ຺ສ. ອນິຈ຺ຈຸຈ຺ຉາທນປຣິມທ຺ທນເຠທນວິທ຺ຘໍສນຘມ຺ມສ຺ສາຕິ ຫຸຕ຺ວາ ອຠາວຏ຺ເຐນ ອນິຈ຺ຈຘມ຺ມສ຺ສ, ທຸຄ຺ຄນ຺ຘວິຆາຕຕ຺ຖາຍ ຕນຸວິເລປເນນ ອຸຈ຺ຉາທນຘມ຺ມສ຺ສ, ອງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄາພາຘວິໂນທນຕ຺ຖາຍ ຂຸທ຺ທກສມ຺ພາຫເນນ ປຣິມທ຺ທນຘມ຺ມສ຺ສ, ທຫຣກາເລ ວາ ອູຣູສຸ ສຍາເປຕ຺ວາ ຄພ຺ຠວາເສນ ທຸສ຺ສຓ຺ຐິຕານໍ ເຕສໍ ເຕສໍ ອງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄານໍ ສຓ຺ຐານສມ຺ປາທນຕ຺ຖໍ ອຎ຺ຉນປີຬນາທິວເສນ ປຣິມທ຺ທນຘມ຺ມສ຺ສ, ເອວໍ ປຣິຫຣິຕສ຺ສາປິ ຈ ເຠທນວິທ຺ຘໍສນຘມ຺ມສ຺ສ, ຠິຊ຺ຊນວິກິຣຓສຠາວສ຺ເສວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອນິຈ຺ຈປເທນ ເຈວ ເຠທນວິທ຺ຘໍສນປເທຫິ ຈສ຺ສ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ ກຖິໂຕ, ເສເສຫິ ສມຸທໂຍ. ນິພ຺ພິນ຺ທຖາຕິ ອຸກ຺ກຓ຺ຐຖ ປຊຫຖ ອິມໍ ກາຍນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເອວມິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ພລວວິປສ຺ສນາ ກຖິຕາ. ຉຏ຺ຐໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ. ສຎ຺ຎາສີເສນ ປເນຕ຺ຖ ຎາຓເມວ ກຖິຕໍ.

໗-໘. ກຸລສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑໗-໑໘. ສຕ຺ຕເມ ນ ມນາເປນ ປຈ຺ຈຸຏ຺ເຐນ຺ຕີຕິ ມນວຑ຺ຒເນນ ມນໍ ອລ຺ລີຍນາກາເຣນ ອາສນາ ວຸຏ຺ຐາຍ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນໍ ນ ກໂຣນ຺ຕິ. ນ ມນາເປນ ອຠິວາເທນ຺ຕີຕິ ນ ປຎ຺ຈປຕິຏ຺ຐິເຕນ ວນ຺ທນ຺ຕິ. ອສກ຺ກຈ຺ຈໍ ເທນ຺ຕີຕິ ອຈິຕ຺ຕີກາເຣນ ເທນ຺ຕິ. ໂນ ສກ຺ກຈ຺ຈນ຺ຕິ ສຫຕ຺ຖາ ນ ເທນ຺ຕິ. ນ ອຸປນິສີທນ຺ຕິ ຘມ຺ມສວນາຍາຕິ ‘‘ຘມ຺ມໍ ສຸຓິສ຺ສາມາ’’ຕິ ນ ສມີເປ ນິສີທນ຺ຕິ. ນ ສຸສ຺ສູສນ຺ຕີຕິ ຆຏປິຏ຺ເຐ ອາສິຕ຺ຕອຸທກໍ ວິຍ ວິວຏ຺ເຏຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ. ອຏ຺ຐເມ ເວເນຍ຺ຍຊ຺ຌາສຍວເສນ ເມຕ຺ຕາຠາວນໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ນວງ຺ຄສມນ຺ນາຄໂຕຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໙. ເທວຕາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙. ນວເມ ວິປ຺ປຏິສາຣິນິໂຍຕິ ວິປ຺ປຏິສາຣິຕໍ ມງ຺ກຸຠາວໍ ອາປຊ຺ຊິມ຺ຫ. ຫີນໍ ກາຍນ຺ຕິ ອຸປຣິເທວໂລກໍ ອຸປາທາຍ ເຫຏ຺ຐິໂມ ຫີໂນຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ໂນ ຈ ໂຂ ຍຖາສຕ຺ຕິ ຍຖາພລໍ ສໍວິຠຊິມ຺ຫາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ສຕ຺ຕິຍາ ຈ ພລສ຺ສ ຈ ອນຸຣູເປນ ສີລວນ຺ຕານໍ ສໍວິຠາຄໍ ກຕ຺ວາ ນ ຠຸຎ຺ຊິມ຺ຫາ.

໑໐. ເວລາມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໐. ທສເມ ອປິ ນຸ ເຕ, ຄຫປຕິ, ກຸເລ ທານໍ ທີຍຕີຕິ ນຍິທໍ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ທານໍ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ເສຏ຺ຐິສ຺ສ ຫິ ຆເຣ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ນິຈ຺ຈໍ ປຓີຕທານໍ ທີຍຕິ, ນ ຕໍ ສຕ຺ຖາ ນ ຊານາຕິ. ໂລກິຍມຫາຊນສ຺ສ ປນ ທິຍ຺ຍມານທານໍ ອຕ຺ຖິ, ຕໍ ລູຂໍ ໂຫຕິ, ເສຏ຺ຐິສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ປີເຓຕິ. ຕໍ ປຸຈ຺ຉາມີຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ກຓາຊກນ຺ຕິ ສກຸຓ຺ຑກຠຕ຺ຕໍ, ສກຸຓ຺ຑເກຫິປິ ກຓິກຕຓ຺ຑຸເລເຫວ ປກ຺ກໍ. ພິຬງ຺ຄທຸຕິຍນ຺ຕິ ກຎ຺ຊິຍທຸຕິຍໍ. ອສກ຺ກຈ຺ຈໍ ເທຕີຕິ ອສກ຺ກຣິຕ຺ວາ ເທຕິ. ອຈິຕ຺ຕີກຕ຺ວາຕິ ອຈິຕ຺ຕີກາເຣນ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍ ອຄາຣເວນ ເທຕິ. ອສຫຕ຺ຖາ ເທຕີຕິ ສຫຕ຺ເຖນ ອທຕ຺ວາ ປຣຫຕ຺ເຖນ ເທຕິ, ອາຓຕ຺ຕິມຕ຺ຕເມວ ກໂຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອປວິທ຺ຘໍ ເທຕີຕິ ນ ນິຣນ຺ຕຣໍ ເທຕິ, ສໍວຈ຺ຉຣິກໍ ໂສຓ຺ຑພລິ ວິຍ ໂຫຕິ. ອນາຄມນທິຏ຺ຐິໂກ ເທຕີຕິ ນ ກມ຺ມຎ຺ຈ ຜລຎ຺ຈ ສທ຺ທຫິຕ຺ວາ ເທຕິ.

ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖາຕິ ຕີສຸ ກຸລສມ຺ປທາສຸ ຍສ຺ມິໍ ຍສ຺ມິໍ ກຸເລ. ນ ອຸຬາຣາຍ ຠຕ຺ຕໂຠຄາຍາຕິອາທີສຸ ນານຄ຺ຄຣສສຸຄນ຺ຘສາລິໂຠຊເນ ອຸປນີເຕ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ນມຕິ, ‘‘ຫຣເຖຕໍ ໂຣຄວຑ຺ຒນ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ເຍນ ວາ ເຕນ ວາ ຑາເກນ ສທ຺ຘິໍ ສກຸຓ຺ຑກຠຕ຺ຕໍ ອມຕໍ ວິຍ ສມ຺ປິຍາຍມາໂນ ຠຸຎ຺ຊຕິ. ກາສິກາທີສຸ ວຣວຕ຺ເຖສຸ ອຸປນີເຕສຸ ‘‘ຫຣເຖຕານິ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ປຏິຈ຺ຉາເທຕຸມ຺ປິ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ຄຕ຺ເຕສຸປິ ນ ສຓ຺ຐຫນ຺ຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ນາຬິເກຣສາຏກມູລຕຈສທິສານິ ປນ ຖູລວຕ຺ຖານິ ‘‘ອິມານິ ນິວາເສນ຺ໂຕ ນິວຕ຺ຖຠາວມ຺ປິ ຊານາຕິ, ປຏິຈ຺ຉາເທຕພ຺ພມ຺ປິ ປຏິຈ຺ຉາເທນ຺ຕີ’’ຕິ ສມ຺ປິຍາຍມາໂນ ນິວາເສຕິ. ຫຕ຺ຖິຍານອສ຺ສຍານຣຖຍານສຸວຓ຺ຓສິວິກາທີສຸ ອຸປນີເຕສຸ ‘‘ຫຣເຖຕານິ ຈລາຈລານິ, ນ ສກ຺ກາ ເອຕ຺ຖ ນິສີທິຕຸ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ຊຊ຺ຊຣຣຖເກ ອຸປນີເຕ ‘‘ອຍໍ ນິຈ຺ຈໂລ, ເອຕ຺ຖ ສຸຂໍ ນິສີທິຕຸ’’ນ຺ຕິ ຕໍ ສາທິຍຕິ. ນ ອຸຬາເຣສຸ ປຎ຺ຈສຸ ກາມຄຸເຓສູຕິ ອລງ຺ກຕປຏິຍຕ຺ຕາ ຣູປວຕິໂຍ ອິຕ຺ຖິໂຍ ທິສ຺ວາ ‘‘ຍກ຺ຂິນິໂຍ ມຎ຺ເຎ, ເອຕາ ຂາທິຕຸກາມາ, ກິໍ ເອຕາຫີ’’ຕິ ຍຖາຜາສຸເກເນວ ວີຕິນາເມຕິ. ນ ສຸສ຺ສູສນ຺ຕີຕິ ໂສຕຸໍ ນ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ນ ສທ຺ທຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ໂສຕໍ ໂອທຫນ຺ຕີຕິ ກຖິຕສ຺ສ ສວນຕ຺ຖໍ ນ ໂສຕປສາທໍ ໂອທຫນ຺ຕິ. ສກ຺ກຈ຺ຈນ຺ຕິອາທີນິ ວຸຕ຺ຕວິປຣິຍາເຍນ ເວທິຕພ຺ພານິ.

ເວລາໂມຕິ ຊາຕິໂຄຕ຺ຕຣູປໂຠຄສທ຺ຘາປຎ຺ຎາທີຫິ ມຣິຍາທເວລໍ ອຕິກ຺ກນ຺ເຕຫິ ອຸຬາເຣຫິ ຄຸເຓຫິ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ເອວໍລທ຺ຘນາໂມ. ໂສ ເອວຣູປໍ ທານໍ ອທາສິ ມຫາທານນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຍໍ ອນຸປຸພ຺ພີກຖາ – ໂສ ກິຣ ອຕີເຕ ພາຣາຓສິຍໍ ປຸໂຣຫິຕເຄເຫ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິ, ເວລາມກຸມາໂຣຕິສ຺ສ ນາມໍ ອກໍສຸ. ໂສ ໂສຬສວສ຺ສກາເລ ພາຣາຓສິຣາຊກຸມາເຣນ ສທ຺ຘິໍ ສິປ຺ປຸຄ຺ຄຫຓຕ຺ຖໍ ຕກ຺ກສິລໍ ອຄມາສິ. ເຕ ອຸໂຠປິ ທິສາປາໂມກ຺ຂສ຺ສ ອາຈຣິຍສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ສິປ຺ປໍ ປຏ຺ຐປຍິໍສຸ. ຍຖາ ຈ ເຕ, ເອວໍ ອຎ຺ເຎປິ ຊມ຺ພຸທີເປ ຈຕຸຣາສີຕິສຫສ຺ສຣາຊກຸມາຣາ. ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຕນາ ຄຫິຕຏ຺ຐາເນ ປິຏ຺ຐິອາຈຣິໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ຈຕຸຣາສີຕິ ຣາຊກຸມາຣສຫສ຺ສານິ ສິກ຺ຂາເປຕິ, ສຍມ຺ປິ ໂສຬສວສ຺ເສຫິ ຄເຫຕພ຺ພສິປ຺ປໍ ຕີຫິ ວສ຺ເສຫິ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິ. ອາຈຣິໂຍ ‘‘ເວລາມກຸມາຣສ຺ສ ສິປ຺ປໍ ປຄຸຓ’’ນ຺ຕິ ຎຕ຺ວາ, ‘‘ຕາຕາ, ເວລາໂມ ມຍາ ຎາຕໍ ສພ຺ພໍ ຊານາຕິ, ຕຸມ຺ເຫ ສພ຺ເພປິ ສມຄ຺ຄາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເອຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ສິປ຺ປໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ຈຕຸຣາສີຕິ ກຸມາຣສຫສ຺ສານິ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ນິຍ຺ຍາເທສິ.

ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ອາຈຣິຍໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ຈຕຸຣາສີຕິ ກຸມາຣສຫສ຺ສປຣິວາໂຣ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ເອກໍ ອາສນ຺ນນຄຣໍ ປຕ຺ວາ ນຄຣສາມິກໍ ຣາຊກຸມາຣໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາເປຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ສິປ຺ເປ ປຄຸເຓ ຊາເຕ ຕໍ ຕຕ຺ເຖວ ນິວຕ຺ເຕສິ. ເອເຕນຸປາເຍນ ຈຕຸຣາສີຕິ ນຄຣສຫສ຺ສານິ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຈຕຸຣາສີຕິຍາ ຣາຊກຸມາຣານໍ ສິປ຺ປໍ ປຄຸຓໍ ກາເຣຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ນຄເຣ ຕໍ ຕໍ ນິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ພາຣາຓສິຣາຊກຸມາຣໍ ອາທາຍ ພາຣາຓສິໍ ປຈ຺ຈາຄຎ຺ຉິ. ມນຸສ຺ສາ ກຸມາຣໍ ປຣິໂຍສິຕສິປ຺ປໍ ຣຊ຺ເຊ ອຠິສິຎ຺ຈິໍສຸ, ເວລາມສ຺ສ ປຸໂຣຫິຕຏ຺ຐານໍ ອທໍສຸ. ເຕປິ ຈຕຸຣາສີຕິສຫສ຺ສຣາຊກຸມາຣາ ສເກສຸ ສເກສຸ ຣຊ຺ເຊສຸ ອຠິເສກໍ ປຕ຺ວາ ອນຸສໍວຈ຺ຉຣໍ ພາຣາຓສິຣຎ຺ໂຎ ອຸປຏ຺ຐານໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເຕ ຣາຊານໍ ທິສ຺ວາ ເວລາມສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ‘‘ອາຈຣິຍ, ອມ຺ເຫ ຣຊ຺ເຊສຸ ປຕິຏ຺ຐິຕາ, ວເທຍ຺ຍາຖ ເຍນຕ຺ໂຖ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເຕສໍ ຄມນາຄມນກາເລ ສກຏສນ຺ທມານິກຄາວິໂຄຓກຸກ຺ກຸຏສູກຣາທໂຍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕານໍ ຊນປໂທ ອຕິວິຍ ອຸປທ຺ທຸໂຕ ໂຫຕິ, ມຫາຊໂນ ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ຣາຊງ຺ຄເຓ ກນ຺ທຕິ.

ຣາຊາ ເວລາມໍ ປກ຺ໂກສິຕ຺ວາ, ‘‘ອາຈຣິຍ, ອຸປທ຺ທຸໂຕ ຊນປໂທ, ຣາຊາໂນ ຄມນາຄມນກາເລ ມຫາວິໂລປໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ມນຸສ຺ສາ ສນ຺ຘາເຣຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ຊນປທປີຬາຍ ອຸປສມໍ ເອກໍ ອຸປາຍໍ ກໂຣຖາ’’ຕິ. ສາຘຸ ມຫາຣາຊ, ອຸປາຍໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ຍຕ຺ຕເກນ ຊນປເທນ ອຕ຺ໂຖ, ຕໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫຖາຕິ. ຣາຊາ ຕຖາ ອກາສິ. ເວລາໂມ ຈຕຸຣາສີຕິຍາ ຣາຊສຫສ຺ສານໍ ຊນປເທ ວິຈາເຣຕ຺ວາ ຈກ຺ກນາຠິຍໍ ອເຣ ວິຍ ຣຎ຺ໂຎ ຊນປທສ຺ມິໍ ໂອໂຣເປສິ. ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເຕ ຣາຊາໂນ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕາປິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕາປິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ຊນປເທເນວ ສຎ຺ຈຣນ຺ຕິ, ອມ຺ຫາກໍ ຊນປໂທຕິ ວິໂລປໍ ນ ກໂຣນ຺ຕິ. ຣາຊຄາຣເວນ ຣຎ຺ໂຎ ຊນປທມ຺ປິ ນ ປີເຬນ຺ຕິ. ຊນປທາ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ ນິສ຺ສທ຺ທາ ນິຣວາ ອເຫສຸໍ. ສພ຺ເພ ຣາຊາໂນ ຫຏ຺ຐຕຸຏ຺ຐາ ‘‘ເຍນ ໂວ, ອາຈຣິຍ, ອຕ຺ໂຖ, ຕໍ ອມ຺ຫາກໍ ວເທຖາ’’ຕິ ປວາຣຍິໍສຸ.

ເວລາໂມ ສີສໍນ຺ຫາໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ອນ຺ໂຕນິເວສເນ ສຕ຺ຕຣຕນປຣິປູຣານໍ ຄພ຺ຠານໍ ທ຺ວາຣານິ ວິວຣາເປຕ຺ວາ ຍາວ ສຕ຺ຕມາ ກຸລປຣິວຏ຺ຏາ ຐປິຕໍ ຘນໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ອາຍວຍໍ ອຸປຘາເຣຕ຺ວາ ‘‘ມຍາ ສກລຊມ຺ພຸທີປໍ ໂຂເຠນ຺ເຕນ ທານໍ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ຣຎ຺ໂຎ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ຄງ຺ຄາຕີເຣ ທ຺ວາທສໂຍຊນິກາ ອຸທ຺ຘນປນ຺ຕິໂຍ ກາເຣຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ຐາເນ ສປ຺ປິມຘຸຜາຓິຕເຕລຕິລຕຓ຺ຑຸລາທີນໍ ຐປນຕ຺ຖາຍ ມຫາໂກຏ຺ຐາຄາຣານິ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ‘‘ເອເກກສ຺ມິໍ ຐາເນ ເອຕ຺ຕກາ ເອຕ຺ຕກາ ຊນາ ສໍວິທຫຖ, ຍໍກິຎ຺ຈິ ມນຸສ຺ສານໍ ລທ຺ຘພ຺ພໍ ນາມ ອຕ຺ຖິ, ຕໂຕ ເອກສ຺ມິມ຺ປິ ອສຕິ ມຍ຺ຫໍ ອາໂຣເຈຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ ມນຸສ຺ເສ ສໍວິຘາຍ ‘‘ອສຸກທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເວລາມພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ທານໍ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕູ’’ຕິ ນຄເຣ ເຠຣິໍ ຈຣາເປຕ຺ວາ ‘‘ທານຄ຺ຄໍ ປຣິນິຏ຺ຐິຕ’’ນ຺ຕິ ທານຍຸຕ຺ເຕຫິ ອາໂຣຈິເຕ ສຫສ຺ສຄ຺ຆນກໍ ວຕ຺ຖໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຎ຺ຈສຕຄ຺ຆນກໍ ເອກໍສໍ ກຕ຺ວາ ສພ຺ພາລງ຺ກາຣຠູສິໂຕ ທານວີມໍສນຕ຺ຖາຍ ຜລິກວຓ຺ຓສ຺ສ ອຸທກສ຺ສ ສຸວຓ຺ຓຠິງ຺ຄາຣໍ ປູເຣຕ຺ວາ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ໂລເກ ສເຈ ອິມໍ ທານໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕຣູປາ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍປຸຄ຺ຄລາ ອຕ຺ຖິ, ອິທໍ ອຸທກໍ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປຖວິໍ ຄຓ຺ຫາຕຸ. ສເຈ ນຕ຺ຖິ, ເອວເມວ ຕິຏ຺ຐຕູ’’ຕິ ສຈ຺ຈກິຣິຍໍ ກຕ຺ວາ ຠິງ຺ຄາຣໍ ອໂຘມຸຂໍ ອກາສິ. ອຸທກໍ ຘມກຣເຓນ ຄຫິຕໍ ວິຍ ອໂຫສິ. ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ‘‘ສຸຎ຺ໂຎ ວຕ, ໂຠ, ຊມ຺ພຸທີໂປ, ເອກປຸຄ຺ຄໂລປິ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕຣູໂປ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ວິປ຺ປຏິສາຣໍ ອກຕ຺ວາ ‘‘ສເຈ ທາຍກສ຺ສ ວເສນາຍໍ ທກ຺ຂິຓາ ວິສຸຊ຺ຌິສ຺ສຕິ, ອຸທກໍ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປຖວິໍ ຄຓ຺ຫາຕູ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕສິ. ຜລິກວຓ຺ຓສທິສໍ ອຸທກໍ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປຖວິໍ ຄຓ຺ຫິ. ‘‘ອິທານິ ທານໍ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ທານຄ຺ຄໍ ປຕ຺ວາ ທານໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ຍາຄຸເວລາຍ ຍາຄຸໍ, ຂຊ຺ຊກເວລາຍ ຂຊ຺ຊກໍ, ໂຠຊນເວລາຍ ໂຠຊນໍ ທາເປສິ. ເອເຕເນວ ນີຫາເຣນ ທິວເສ ທິວເສ ທານໍ ທີຍຕິ.

ຕສ຺ມິໍ ໂຂ ປນ ທານຄ຺ເຄ ‘‘ອິທໍ ນາມ ອຕ຺ຖິ, ອິທໍ ນາມ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ນຕ຺ຖິ. ອິທານິ ຕໍ ທານໍ ເອຕ຺ຕກມຕ຺ເຕເນວ ນ ນິຏ຺ຐໍ ຄມິສ຺ສຕີຕິ ຣຕ຺ຕສຸວຓ຺ຓໍ ນີຫຣາເປຕ຺ວາ ສຸວຓ຺ຓປາຕິໂຍ ກາເຣຕ຺ວາ ຈຕຸຣາສີຕິສຸວຓ຺ຓປາຕິສຫສ຺ສາທີນໍ ອຕ຺ຖາຍ ຈຕຸຣາສີຕິຣາຊສຫສ຺ສານໍ ສາສນໍ ປຫິຓິ. ຣາຊາໂນ ‘‘ຈິຣສ຺ສໍ ວຕ ມຍໍ ອາຈຣິເຍນ ອນຸຄ຺ຄຫິຕາ’’ຕິ ສພ຺ພໍ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ເປເສສຸໍ. ທາເນ ທິຍ຺ຍມາເນເຍວ ສຕ຺ຕ ວສ຺ສານິ ສຕ຺ຕ ມາສາ ອຕິກ຺ກນ຺ຕາ. ອຖ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ‘‘ຫິຣຎ຺ຎໍ ຠາເຊຕ຺ວາ ທານໍ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ມຫນ຺ເຕ ໂອກາເສ ທານໍ ສຊ຺ຊາເປສິ. ສຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ ຈຕຸຣາສີຕິ ສຸວຓ຺ຓປາຕິສຫສ຺ສານິ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ໂກຏິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອທາສິ.

ຕຕ຺ຖ ຣູປິຍປູຣານີຕິ ຣຊຕຕຏ຺ຏິຣຊຕຜາລຣຊຕມາສເກຫິ ປູຣານິ. ປາຕິໂຍ ປນ ຂຸທ຺ທິກາຕິ ນ ສລ຺ລກ຺ເຂຕພ຺ພາ, ເອກກຣີສປ຺ປມາເຓ ຠູມິຠາເຄ ຈຕສ຺ໂສວ ປາຕິໂຍ ຐປຍິໍສຸ. ປາຕິມກຸຬໍ ນວຣຕນໍ ໂຫຕິ, ມຸຂວຏ຺ຏິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຏ຺ຐຣຕນໍ, ປາຕິມຸຂວຏ຺ຏິຍາ ຉຍຸຕ຺ໂຕ ອາຊຎ຺ຎຣໂຖ ອນຸປຣິຍາຍຕິ, ທທມາໂນ ປາຕິຍາ ພາຫິຣນ຺ເຕນ ວຄ຺ຄວຄ຺ເຄ ປຏິຄ຺ຄາຫເກ ຐເປຕ຺ວາ ປຐມໍ ປາຕິຍາ ປກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ທຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ສນ຺ຘິສນ຺ຘິໂຕ ວິໂຍເຊຕ຺ວາ ປາຕິນ຺ຕິ ເອວໍ ຈຕຸຣາສີຕິ ປາຕິສຫສ຺ສານິ ອທາສິ. ຣູປິຍປາຕິອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເອຕ຺ຖປິ ຈ ສຸວຓ຺ຓປູຣານີຕິ ສຸວຓ຺ຓຕຏ຺ຏິສຸວຓ຺ຓຜາລສຸວຓ຺ຓມາສເກຫິ ປູຣານິ. ຫິຣຎ຺ຎປູຣານີຕິ ສຕ຺ຕວິຘຣຕນປູຣານິ. ໂສວຓ຺ຓາລງ຺ກາຣານີຕິ ສຸວຓ຺ຓາລງ຺ກາຣານິ. ກໍສູປຘາຣຓານີຕິ ຣຊຕມຍຂີຣປຏິຈ຺ຉການິ. ຕາສໍ ປນ ເຘນູນໍ ສິງ຺ຄານິ ສຸວຓ຺ຓໂກສກປຣິໂຍນທ຺ຘານິ ອເຫສຸໍ, ຄີວາຍ ສຸມນທາມໍ ປິຬນ຺ຘິໍສຸ, ຈຕູສຸ ປາເທສຸ ນຸປູຣານິ, ປິຏ຺ຐິຍໍ ວຣທຸກູລໍ ປາຣຸຕໍ, ກຓ຺ເຐ ສຸວຓ຺ຓຆຓ຺ຏໍ ພນ຺ຘິໍສຸ. ວຕ຺ຖໂກຏິສຫສ຺ສານີຕິ ໂລກໂວຫາຣໂຕ ວີສຕິວຕ຺ຖຍຸຄານິ ເອກາ ໂກຏິ, ອິຘ ປນ ທສ ສາຏກາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂຂມສຸຂຸມານນ຺ຕິອາທິມ຺ຫິ ໂຂມາທີສຸ ຍໍ ຍໍ ສຸຂຸມໍ, ຕໍ ຕເທວ ອທາສິ. ຍານິ ປເນຕານິ ອິຕ຺ຖິທານໍ ອຸສຠທານໍ ມຊ຺ຊທານໍ ສມຊ຺ຊາທານນ຺ຕິ ອທານສມ຺ມຕານິ, ຕານິປິ ເອສ ‘‘ເວລາມສ຺ສ ທານມຸເຂ ອິທໍ ນາມ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ວຈນປຖໍ ປຈ຺ຉິນ຺ທິຕຸໍ ປຣິວາຣຕ຺ຖາຍ ອທາສິ. ນຊ຺ໂຊ ມຎ຺ເຎ ວິສ຺ສນ຺ທນ຺ຕີຕິ ນທິໂຍ ວິຍ ວິສ຺ສນ຺ທນ຺ຕິ.

ອິມິນາ ສຕ຺ຖາ ເວລາມສ຺ສ ທານໍ ກເຖຕ຺ວາ, ‘‘ຄຫປຕິ, ເອຕໍ ມຫາທານໍ ນາຎ຺ໂຎ ອທາສິ, ອຫໍ ອທາສິໍ. ເອວຣູປໍ ປນ ທານໍ ທທນ຺ໂຕປິ ອຫໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕຣູປໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ນາລຕ຺ຖໍ, ຕ຺ວໍ ມາທິເສ ພຸທ຺ເຘ ໂລກສ຺ມິໍ ທິຏ຺ຐມາເນ ທານໍ ທທມາໂນ ກສ຺ມາ ຈິນ຺ເຕສີ’’ຕິ ເສຏ຺ຐິສ຺ສ ເທສນໍ ວຑ຺ເຒນ຺ໂຕ ສິຍາ ໂຂ ປນ ເຕຕິອາທິມາຫ. ນນຸ ຈ ຍານິ ຕທາ ອເຫສຸໍ ຣູປເວທນາສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓານິ, ຕານິ ນິຣຸທ຺ຘານິ? ກສ຺ມາ ‘‘ອຫໍ ເຕນ ສມເຍນ ເວລາໂມ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ’’ຕິ ອາຫາຕິ? ປເວຓິຍາ ອວິຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ. ຕານິ ຫິ ຣູປາທີນິ ນິຣຸຊ຺ຌມານານິ ອິເມສໍ ປຈ຺ຈເຍ ທຕ຺ວາ ນິຣຸທ຺ຘານິ ອປຣາປຣໍ ອວິຈ຺ຉິນ຺ນໍ ປເວຓິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເອວມາຫ. ນ ຕໍ ໂກຈິ ທກ຺ຂິຓໍ ໂສເຘຕີຕິ ໂກຈິ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ເທໂວ ວາ ມາໂຣ ວາ ອຸຏ຺ຐາຍ ຕໍ ທກ຺ຂິຓໍ ໂສເຘຕີຕິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ນາໂຫສິ. ຕຎ຺ຫິ ທກ຺ຂິຓໍ ໂສເຘນ຺ໂຕ ອຸຕ຺ຕມໂກຏິຍາ ພຸທ຺ໂຘ, ເຫຏ຺ຐິມໂກຏິຍາ ຘມ຺ມເສນາປຕິສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສທິໂສ ສາວໂກ ໂສເຘຍ຺ຍ.

ທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ນນ຺ຕິ ທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ນໍ ໂສຕາປນ຺ນໍ. ອິທໍ ຕໂຕ ມຫປ຺ຜລຕຣນ຺ຕິ ອິທໍ ໂສຕາປນ຺ນສ຺ສ ທິນ຺ນທານໍ ໂລກິຍມຫາຊນສ຺ສ ສຕ຺ຕມາສາຘິການິ ສຕ຺ຕ ສໍວຈ຺ຉຣານິ ເອຕ຺ຕກໍ ຫິຣຎ຺ຎສຸວຓ຺ຓໍ ປຣິຈ຺ຈຊນ຺ເຕນ ທິນ຺ນທານໂຕ ມຫປ຺ຜລໍ.

ໂຍ ຈ ສຕໍ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ນານນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ເອກສ຺ສ ສກທາຄາມິສ຺ສ ວເສນ ເອກຸຕ຺ຕຣສຕໍ ໂສຕາປນ຺ເນ ກຕ຺ວາ ໂສຕາປນ຺ນຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ສພ຺ພວາເຣສຸ ເຫຏ຺ຐາ ເຫຏ຺ຐາ ອາຄເຕ ອນນ຺ຕເຣນ ສຕຄຸຓໍ ກຕ຺ວາ ປຸຄ຺ຄລຄຓນາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ສງ຺ຆຕ຺ເຖຣໍ ກຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ ສງ຺ໂຆ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸໂຂ ສງ຺ໂຆຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຈາຕຸທ຺ທິສໍ ສງ຺ຆໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ຈາຕຸທ຺ທິສໍ ສງ຺ຆໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ກຕວິຫາໂຣ ນາມ ຍຕ຺ຖ ເຈຕິຍໍ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ໂຫຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ ກຣີຍຕິ, ຈຕູຫິ ທິສາຫິ ອນຸທິສາຫິ ຈ ຠິກ຺ຂູ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອປ຺ປຏິປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາເຍວ ປາເທ ໂຘວິຕ຺ວາ ກຸຎ຺ຈິກາຍ ທ຺ວາຣໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ເສນາສນໍ ປຏິຊຄ຺ຄິຕ຺ວາ ວສິຕ຺ວາ ຍຖາຜາສຸກໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ໂສ ອນ຺ຕມໂສ ຈຕຸຣຕນິຍາ ປຓ຺ຓສາລາປິ ໂຫຕຸ, ຈາຕຸທ຺ທິສໍ ສງ຺ຆໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ກຕວິຫາໂຣຕ຺ເວວ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ສຣຓໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ມຄ຺ເຄນາຄຕໍ ອນິວຕ຺ຕນສຣຓໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ອປເຣ ປນາຫຸ – ອຕ຺ຕານໍ ນິຍ຺ຍາເທຕ຺ວາ ທິນ຺ນຕ຺ຕາ ສຣຓາຄມນໍ ຕໂຕ ມຫປ຺ຜລຕຣນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສິກ຺ຂາປທານິ ສມາທິເຍຍ຺ຍາຕິ ປຎ຺ຈ ສີລານິ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ. ສີລມ຺ປິ ມຄ຺ເຄນ ອາຄຕໍ ອນິວຕ຺ຕນສີລເມວ ກຖິຕໍ. ອປເຣ ປນາຫຸ – ສພ຺ພສຕ຺ຕານໍ ອຠຍທານສ຺ສ ທິນ຺ນຕ຺ຕາ ສີລໍ ຕໂຕ ມຫປ຺ຜລຕຣນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຄນ຺ໂຘຫນມຕ຺ຕນ຺ຕິ ຄນ຺ຘອູຫນມຕ຺ຕໍ, ທ຺ວີຫງ຺ຄຸລີຫິ ຄຓ຺ຑປິຓ຺ຑໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຸປສິງ຺ຆນມຕ຺ຕໍ. ອປເຣ ປນ ‘‘ຄທ຺ໂທຫນມຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ປາຬິໍ ວຕ຺ວາ ຄາວິຍາ ເອກວາຣໍ ຖນອຎ຺ຉນມຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ຖໍ ວທນ຺ຕິ. ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ສພ຺ພສຕ຺ຕານໍ ຫິຕານຸຜຣຓຈິຕ຺ຕໍ. ຕໍ ປນ ອປ຺ປນາວເສເນວ ຄຫິຕໍ. ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎນ຺ຕິ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈຍຠາເວນ ສິຂາປຕ຺ຕພລວວິປສ຺ສນໍ.

ອຸປມາໂຕ ປນ ອິມານິ ທານາທີນິ ປຸຎ຺ຎານິ ເອວໍ ເວທິຕພ຺ພານິ – ສເຈປິ ຫິ ຊມ຺ພຸທີປໍ ເຠຣິຕລສທິສໍ ສມຕລໍ ກຕ຺ວາ ໂກຏິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປລ຺ລງ຺ເກ ອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ອຣິຍປຸຄ຺ຄເລ ນິສີທາເປຍ຺ຍ, ຕຕ຺ຖ ໂສຕາປນ຺ນານໍ ທສ ປນ຺ຕິໂຍ ອສ຺ສຸ, ສກທາຄາມີນໍ ປຎ຺ຈ, ອນາຄາມີນໍ ອຑ຺ຒເຕຍ຺ຍາ, ຂິຓາສວານໍ ທິຍຑ຺ຒາ, ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘານໍ ເອກາ ປນ຺ຕິ ຠເວຍ຺ຍ, ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ເອກໂກວ. ເອຕ຺ຕກສ຺ສ ຊນສ຺ສ ທິນ຺ນທານໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ທິນ຺ນເມວ ມຫປ຺ຜລໍ. ອິຕຣໍ ປນ –

‘‘ວິຫາຣທານໍ ປຓິປາໂຕ, ສິກ຺ຂາ ເມຕ຺ຕາຍ ຠາວນາ;

ຂຍໂຕ ສມ຺ມສນ຺ຕສ຺ສ, ກລໍ ນາຄ຺ຆຕິ ໂສຬສິໍ’’.

ເຕເນວ ຠຄວາ ປຣິນິພ຺ພານສມເຍ ‘‘ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປຕ຺ຕິ ອນຸຕ຺ຕຣາ ປູຊາ’’ຕິ ອາຫ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ສີຫນາທວຄ຺ໂຄ ທຸຕິໂຍ.

໓. ສຕ຺ຕາວາສວຄ຺ໂຄ

໑. ຕິຐານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໑. ຕຕິຍສ຺ສ ປຐເມ ອຸຕ຺ຕຣກຸຣຸກາຕິ ອຸຕ຺ຕຣກຸຣຸວາສິໂນ. ອຘິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕີຕິ ອຘິຠວນ຺ຕິ, ອຘິກາ ວິສິຏ຺ຐາ ເຊຏ຺ຐກາ ໂຫນ຺ຕິ. ອມມາຕິ ນິຕ຺ຕຓ຺ຫາ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ນິທ຺ທຸກ຺ຂາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອປຣິຄ຺ຄຫາຕິ ‘‘ອິທໍ ມຍ຺ຫ’’ນ຺ຕິ ປຣິຄ຺ຄຫຣຫິຕາ. ນິຍຕາຍຸກາຕິ ເຕສຎ຺ຫິ ນິພທ຺ຘໍ ອາຍຸ ວສ຺ສສຫສ຺ສເມວ, ຄຕິປິ ນິພທ຺ຘາ, ຕໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ສຄ຺ເຄເຍວ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ. ສຕິມນ຺ໂຕຕິ ເທວຕານຎ຺ຫິ ເອກນ຺ຕສຸຂິຕາຍ ສຕິ ຖິຣາ ນ ໂຫຕິ, ເນຣຍິການໍ ເອກນ຺ຕທຸກ຺ຂິຕາຍ. ອິເມສໍ ປນ ໂວກິຓ຺ຓສຸຂທຸກ຺ຂຕ຺ຕາ ສຕິ ຖິຣາ ໂຫຕິ. ອິຘ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສຕິ ຊມ຺ພຸທີເປ ພຸທ຺ຘປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘານໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສປິ ອິເຘວ ໂຫຕິ.

໒. ອສ຺ສຂຬຸງ຺ກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໒. ທຸຕິເຍ ຊວສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ປທຊເວນ ສມ຺ປນ຺ໂນ. ນ ວຓ຺ຓສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ນ ສຣີຣວຓ຺ເຓນ ສມ຺ປນ຺ໂນ. ປຸຣິສຂຬຸງ຺ເກສຸ ຊວສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ຎາຓຊເວນ ສມ຺ປນ຺ໂນ. ນ ວຓ຺ຓສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ນ ຄຸຓວຓ຺ເຓນ ສມ຺ປນ຺ໂນ. ເສສໍ ປາຬິນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ, ຕໍ ຕິກນິປາຕວຓ຺ຓນາຍໍ ວຸຕ຺ຕເມວ.

໓. ຕຓ຺ຫາມູລກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໓. ຕຕິເຍ ຕຓ຺ຫໍ ປຏິຈ຺ຈາຕິ ທ຺ເວ ຕຓ຺ຫາ ເອສນຕຓ຺ຫາ ເອສິຕຕຓ຺ຫາ ຈ. ຍາຍ ຕຓ຺ຫາຍ ອຊປຖສງ຺ກຸປຖາທີນິ ປຏິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ໂຠເຄ ເອສຕິ ຄເວສຕິ, ອຍໍ ເອສນຕຓ຺ຫາ ນາມ. ຍາ ເຕສຸ ເອສິເຕສຸ ຄເວສິເຕສຸ ປຏິລທ຺ເຘສຸ ຕຓ຺ຫາ, ອຍໍ ເອສິຕຕຓ຺ຫາ ນາມ. ອິຘ ປນ ເອສນຕຓ຺ຫາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ປຣິເຍສນາຕິ ຣູປາທິອາຣມ຺ມຓປຣິເຍສນາ. ສາ ຫິ ເອສນຕຓ຺ຫາຍ ສຕິ ໂຫຕິ. ລາໂຠຕິ ຣູປາທິອາຣມ຺ມຓປຏິລາໂຠ. ໂສ ຫິ ປຣິເຍສນາຍ ສຕິ ໂຫຕິ.

ວິນິຈ຺ຉໂຍ ປນ ຎາຓຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິວິຕກ຺ກວເສນ ຈຕຸພ຺ພິໂຘ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ສຸຂວິນິຈ຺ຉຍໍ ຊຎ຺ຎາ, ສຸຂວິນິຈ຺ຉຍໍ ຎຕ຺ວາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂມນຸຍຸຎ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໓.໓໒໓) ອຍໍ ຎາຓວິນິຈ຺ຉໂຍ. ‘‘ວິນິຈ຺ຉຍາຕິ ທ຺ເວ ວິນິຈ຺ຉຍາ ຕຓ຺ຫາວິນິຈ຺ຉໂຍ ຈ ທິຏ຺ຐິວິນິຈ຺ຉໂຍ ຈາ’’ຕິ (ມຫານິ. ໑໐໒) ເອວໍ ອາຄຕານິ ອຏ຺ຐສຕຕຓ຺ຫາວິຈຣິຕານິ ຕຓ຺ຫາວິນິຈ຺ຉໂຍ. ທ຺ວາສຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິໂຍ ທິຏ຺ຐິວິນິຈ຺ຉໂຍ. ‘‘ຉນ຺ໂທ ໂຂ, ເທວານມິນ຺ທ, ວິຕກ຺ກນິທາໂນ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໒.໓໕໘) ອິມສ຺ມິໍ ປນ ສຸຕ຺ເຕ ອິຘ ວິນິຈ຺ຉໂຍຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ວິຕກ຺ໂກເຍວ ອາຄໂຕ. ລາຠໍ ລຠິຕ຺ວາ ຫິ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐໍ ສຸນ຺ທຣາສຸນ຺ທຣໍ ວິຕກ຺ເກເນວ ວິນິຈ຺ຉິນນ຺ຕິ ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ເມ ຣູປາຣມ຺ມຓຕ຺ຖາຍ ຠວິສ຺ສຕິ, ເອຕ຺ຕກໍ ສທ຺ຘາຣມ຺ມຓຕ຺ຖາຍ, ເອຕ຺ຕກໍ ມຍ຺ຫໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ເອຕ຺ຕກໍ ປຣສ຺ສ, ເອຕ຺ຕກໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມິ, ເອຕ຺ຕກໍ ນິທຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ລາຠໍ ປຏິຈ຺ຈ ວິນິຈ຺ຉໂຍຕິ.

ຉນ຺ທຣາໂຄຕິ ເອວໍ ອກຸສລວິຕກ຺ເກນ ວິຕກ຺ກິເຕ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ທຸພ຺ພລຣາໂຄ ຈ ພລວຣາໂຄ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອິທຎ຺ຫິ ອິຘ ຉນ຺ໂທຕິ ທຸພ຺ພລຣາຄສ຺ສາຘິວຈນໍ. ອຊ຺ໂຌສານນ຺ຕິ ອຫໍ ມມນ຺ຕິ ພລວສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ. ປຣິຄ຺ຄໂຫຕິ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິວເສນ ປຣິຄ຺ຄຫກຣຓໍ. ມຈ຺ຉຣິຍນ຺ຕິ ປເຣຫິ ສາຘາຣຓຠາວສ຺ສ ອສຫນຕາ. ເຕເນວສ຺ສ ໂປຣາຓາ ເອວໍ ວຈນຕ຺ຖໍ ວທນ຺ຕິ – ‘‘ອິທໍ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ມຍ຺ຫເມວ ໂຫຕຸ, ມາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ໂຫຕູຕິ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ມຈ຺ຉຣິຍນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. ອາຣກ຺ໂຂຕິ ທ຺ວາຣປິທຫນມຎ຺ຊູສາໂຄປນາທິວເສນ ສຸຏ຺ຐຸ ຣກ຺ຂນໍ. ອຘິກໂຣຕີຕິ ອຘິກຣຓໍ, ກາຣຓສ຺ເສຕໍ ນາມໍ. ອາຣກ຺ຂາຘິກຣຓນ຺ຕິ ຠາວນປຸໍສກໍ, ອາຣກ຺ຂາເຫຕູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທຓ຺ຑາທານາທີສຸ ປຣນິເສຘນຕ຺ຖໍ ທຓ຺ຑສ຺ສ ອາທານໍ ທຓ຺ຑາທານໍ. ເອກໂຕ ຘາຣາທິໂນ ສຕ຺ຖສ຺ສ ອາທານໍ ສຕ຺ຖາທານໍ. ກລໂຫຕິ ກາຍກລໂຫປິ ວາຈາກລໂຫປິ. ປຸຣິໂມ ວິຄ຺ຄໂຫ, ປຈ຺ຉິໂມ ວິວາໂທ (ທີ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໒.໑໐໓). ຕຸວໍຕຸວນ຺ຕິ ອຄາຣວວເສນ ຕຸວໍຕຸວໍວຈນໍ.

໔. ສຕ຺ຕາວາສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໔. ຈຕຸຕ຺ເຖ ສຕ຺ຕາວາສາຕິ ສຕ຺ຕານໍ ອາວາສາ, ວສນຏ຺ຐານານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖ ສຸທ຺ຘາວາສາປິ ສຕ຺ຕາວາໂສວ, ອສພ຺ພກາລິກຕ຺ຕາ ປນ ນ ຄຫິຕາ. ສຸທ຺ຘາວາສາ ຫິ ພຸທ຺ຘານໍ ຂນ຺ຘາວາຣຏ຺ຐານສທິສາ, ອສງ຺ເຂຍ຺ຍກປ຺ເປ ພຸທ຺ເຘສຸ ອນິພ຺ພຕ຺ເຕສຸ ຕໍ ຐານໍ ສຸຎ຺ຎໍ ໂຫຕິ. ອິຕິ ອສພ຺ພກາລິກຕ຺ຕາ ນ ຄຫິຕາ. ເສສເມຕ຺ຖ ວິຎ຺ຎາຓຏ຺ຐິຕີສຸ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໕. ປຎ຺ຎາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໕. ປຎ຺ຈເມ ຍໂຕຕິ ຍສ຺ມິໍ ກາເລ. ສຸປຣິຈິຕໍ ໂຫຕີຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ອຸປຈິຕໍ ສຸວຑ຺ຒິຕໍ ໂຫຕິ. ກລ຺ລໍ ວຈນາຍາຕິ ຍຸຕ຺ຕໍ ວຕ຺ຕຸໍ. ວີຕຣາຄນ຺ຕິ ວິຄຕຣາຄໍ. ອສຣາຄຘມ຺ມນ຺ຕິ ນ ສຣຊ຺ຊນສຠາວໍ. ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ມນ຺ຕິ ອນາວຕ຺ຕນສຠາວໍ ອນິພ຺ພຕ຺ຕາຣຫໍ, ອປ຺ປຏິສນ຺ຘິກຠາເວເນວ ນິຣຸຊ຺ຌນສຠາວນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ຂີຓາສໂວວ ກຖິໂຕ.

໖. ສິລາຍູປສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໖. ຉຏ຺ເຐ ຈນ຺ທິກາປຸຕ຺ໂຕຕິ ມາຕຸ ນາມວເສນ ປຎ຺ຎາໂຕ ຈນ຺ທິກາປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ. ເຈຕສາ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕີຕິ ຈິຕ຺ຕວາຣປຣິຍາເຍນ ຈິຕ຺ຕວາຣປຣິຍາໂຍ ຈິໂຕ ວຑ຺ຒິໂຕ ໂຫຕິ. ເຈຕສາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຸປຣິຈິຕນ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕວາຣປຣິຍາເຍນ ຈິຕ຺ຕວາຣປຣິຍາໂຍ ອຸປຣູປຣິ ສຸຈິໂຕ ສຸວຑ຺ຒິໂຕ ໂຫຕິ. ເນວສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທິຍນ຺ຕີຕິ ຕານິ ອາຣມ຺ມຓານິ ຕສ຺ສ ຂີຓາສວສ຺ສ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເຂເປຕ຺ວາ ຐາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ. ອມິສ຺ສີກຕນ຺ຕິ ຕານິ ອາຣມ຺ມຓານິ ອນລ຺ລີນຕ຺ຕາ ເຕຫິ ອມິສ຺ສີກຕໍ. ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ຕນ຺ຕິ ອນິຎ຺ຊນຠາວໍ ນິປ຺ຜນ຺ທນຠາວໍ ປຕ຺ຕໍ.

ສິລາຍູໂປຕິ ສິລາຖມ຺ໂຠ. ໂສຬສກຸກ຺ກຸໂກຕິ ທີຆໂຕ ໂສຬສຫຕ຺ໂຖ. ເຫຏ຺ຐາເນມງ຺ຄມາຕິ ອາວາຏສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາຄຕາ. ອຸປຣິ ເນມສ຺ສາຕິ ອຸປຣິ ອາວາຏສ຺ສ. ສຸນິຂາຕຕ຺ຕາຕິ ອຍມຸສເລຫິ ໂກຏ຺ເຏຕ຺ວາ ໂກຏ຺ເຏຕ຺ວາ ສຸຏ຺ຐຸ ນິຂາຕຕ຺ຕາ. ເອວເມວ ໂຂຕິ ເອຕ຺ຖ ສິລາຍູໂປ ວິຍ ຂີຓາສໂວ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ມຫາວາຕາ ວິຍ ຉສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກາ ກິເລສາ, ຈຕູຫິ ທິສາຫິ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ວາຕານໍ ສິລາຍູປໍ ຈາເລຕຸໍ ອສມຕ຺ຖຠາໂວ ວິຍ ຉສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກກິເລສານໍ ຂີຓາສວສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ຈາເລຕຸໍ ອສມຕ຺ຖຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອິມສ຺ມິມ຺ປິ ສຸຕ຺ເຕ ຂີຓາສໂວວ ກຖິໂຕ.

໗-໘. ເວຣສຸຕ຺ຕທ຺ວຍວຓ຺ຓນາ

໒໗-໒໘. ສຕ຺ຕເມ ຠຍໍ ເວຣໍ ປສວຕີຕິ ຈິຕ຺ຕຸຕ຺ຣາສຠຍຎ຺ຈ ປຸຄ຺ຄລເວຣຎ຺ຈ ປຏິລຠຕິ. ເຈຕສິກນ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕນິສ຺ສິຕໍ. ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ກາຍວຕ຺ຖຸກໍ. ໂທມນສ຺ສນ຺ຕິ ປຏິຆສມ຺ປຍຸຕ຺ຕທຸກ຺ຂໍ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ໂຄ ກຖິໂຕ. ອຏ຺ຐມໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ກຖິຕໍ, ອິມສ຺ມິໍ ປນ ໂສຕາປນ຺ໂນວ ກຖິໂຕຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໙. ອາຆາຕວຕ຺ຖຸສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໙. ນວເມ ອາຆາຕວຕ຺ຖູນີຕິ ອາຆາຕກາຣຓານິ. ອາຆາຕໍ ພນ຺ຘຕີຕິ ໂກປໍ ພນ຺ຘຕິ ອຸປ຺ປາເທຕິ.

໑໐-໑໑. ອາຆາຕປຏິວິນຍສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໓໐-໓໑. ທສເມ ອາຆາຕປຏິວິນຍາຕິ ອາຆາຕສ຺ສ ປຏິວິນຍກາຣຓານິ. ຕໍ ກຸເຕຕ຺ຖ ລພ຺ຠາຕິ ‘‘ຕໍ ອນຕ຺ຖຈຣຓໍ ມາ ອໂຫສີ’’ຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄເລ ກຸໂຕ ລພ຺ຠາ, ເກນ ກາຣເຓນ ສກ຺ກາ ລທ຺ຘຸໍ, ‘‘ປໂຣ ນາມ ປຣສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ຕຣຸຈິຍາ ອນຕ຺ຖໍ ກໂຣຕີ’’ຕິ ເອວໍ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ອາຆາຕໍ ປຏິວິເນຕິ. ອຖ ວາ ສຈາຫໍ ໂກປໍ ກເຣຍ຺ຍໍ, ຕໍ ໂກປກຣຓໍ ເອຕ຺ຖ ປຸຄ຺ຄເລ ກຸໂຕ ລພ຺ຠາ, ເກນ ກາຣເຓນ ລທ຺ຘພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຸໂຕ ລາຠາຕິປິ ປາໂຐ. ສຈາຫໍ ເອຕ຺ຖ ໂກປໍ ກເຣຍ຺ຍໍ, ຕສ຺ມິໍ ເມ ໂກປກຣເຓ ກຸໂຕ ລາຠາ ລາຠາ, ນາມ ເກ ສິຍຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ອຕ຺ເຖ ຕນ຺ຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕເມວ ໂຫຕິ. ເອກາທສເມ ອນຸປຸພ຺ພນິໂຣຘາຕິ ອນຸປຏິປາຏິນິໂຣຘາ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ສຕ຺ຕາວາສວຄ຺ໂຄ ຕຕິໂຍ.

໔. ມຫາວຄ຺ໂຄ

໑-໒. ອນຸປຸພ຺ພວິຫາຣສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໓໒-໓໓. ຈຕຸຕ຺ຖສ຺ສ ປຐເມ ອນຸປຸພ຺ພວິຫາຣາຕິ ອນຸປຏິປາຏິຍາ ສມາປຊ຺ຊິຕພ຺ພວິຫາຣາ. ທຸຕິເຍ ຍຕ຺ຖ ກາມາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີຕິ ຍສ຺ມິໍ ຐາເນ ກາມາ ວູປສມ຺ມນ຺ຕິ. ນິໂຣເຘຕ຺ວາຕິ ອປ຺ປຏິວຕ຺ເຕ ກຕ຺ວາ. ນິຈ຺ຉາຕາຕິ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິຈ຺ຉາຕານໍ ອຠາເວນ ນິຈ຺ຉາຕາ. ນິພ຺ພຸຕາຕິ ອຕ຺ຕປຣິຕາປນກິເລສານໍ ອຠາເວນ ນິພ຺ພຸຕາ. ຕິຓ຺ຓາຕິ ກາມໂຕ ຕິຓ຺ຓາ. ປາຣໍຄຕາຕິ ກາເມ ປາຣໍ ຄຕາ. ຕທງ຺ເຄນາຕິ ເຕນ ຌານງ຺ເຄນ. ເອຕ຺ຖ ກາມາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ປຐມຊ຺ຌາເນ ກາມາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ເຕ ຈາຕິ ເຍ ປຐມຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ເຕ ກາເມ ນິໂຣເຘຕ຺ວາ ນິໂຣເຘຕ຺ວາ ວິຫຣນ຺ຕິ ນາມ. ປຎ຺ຊລິໂກຕິ ປຄ຺ຄຫິຕອຎ຺ຊລິໂກ ຫຸຕ຺ວາ. ປຍິຣຸປາເສຍ຺ຍາຕິ ອຸປຏ຺ຐາເປຍ຺ຍ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໓. ນິພ຺ພານສຸຂສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໔. ຕຕິເຍ ອຸທາຍີຕິ ລາຬຸທາຍິຕ຺ເຖໂຣ. ເອຕເທວ ຂ຺ເວຕ຺ຖາຕິ ເອຕເທວ ໂຂ ເອຕ຺ຖ. ກາມສຫຄຕາຕິ ກາມນິສ຺ສິຕາ. ສມຸທາຈຣນ຺ຕີຕິ ມໂນທ຺ວາເຣ ສຎ຺ຈຣນ຺ຕິ. ອາພາຘາຍາຕິ ອາພາຘນາຍ ປີຬນາຍ. ປຣິຍາເຍນາຕິ ກາຣເຓນ. ເອວໍ ສພ຺ພວາເຣສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ອເວທຍິຕສຸຂໍ ນາມ ກຖິຕໍ.

໔. ຄາວີອຸປມາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໕. ຈຕຸຕ຺ເຖ ປພ຺ພເຕຍ຺ຍາຕິ ປພ຺ພຕຈາຣິນີ. ນ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາຕິ ຍຖາ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕາ ໂຫຕິ, ເອວໍ ນ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ. ຕໍ ນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິ ຕໍ ປຐມຊ຺ຌານສງ຺ຂາຕໍ ນິມິຕ຺ຕໍ. ນ ສ຺ວາຘິຏ຺ຐິຕໍ ອຘິຏ຺ຐາຕີຕິ ຍຖາ ສຸຏ຺ຐຸ ອຘິຏ຺ຐິຕໍ ໂຫຕິ, ນ ເອວໍ ອຘິຏ຺ຐາຕິ. ອນຠິຫິໍສມາໂນຕິ ອໂປເຖນ຺ໂຕ ອວິເຫເຐນ຺ໂຕ. ມຸທຸ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ກມ຺ມຎ຺ຎນ຺ຕິ ຍຖາ ວິປສ຺ສນາຈິຕ຺ຕໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ມຸທຸ ກມ຺ມກ຺ຂມໍ ກມ຺ມໂຍຄ຺ຄໍ ໂຫຕິ, ເອວມສ຺ສ ອຠິຎ຺ຎາປາທກໍ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານຈິຕ຺ຕໍ ມຸທຸ ໂຫຕິ ກມ຺ມຎ຺ຎໍ. ອປ຺ປມາໂຓ ສມາຘີຕິ ຈຕຸພ຺ຣຫ຺ມວິຫາຣສມາຘິປິ ມຄ຺ຄຜລສມາຘິປິ ອປ຺ປມາໂຓ ສມາຘິ ນາມ, ອິຘ ປນ ‘‘ອປ຺ປມາຓໍ ອປ຺ປມາຓາຣມ຺ມຓ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ປຣິຍາເຍນ ສຸປ຺ປຄຸຓສມາຘິ ອປ຺ປມາຓສມາຘີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ໂສ ອປ຺ປມາເຓນ ສມາຘິນາ ສຸຠາວິເຕນາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ອຍໍ ຠິກ຺ຂຸ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ອິທານິ ຂີຓາສວສ຺ສ ອຠິຎ຺ຎາປຏິປາຏິໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຍສ຺ສ ຍສ຺ສ ຈາຕິອາທິມາຫ.

໕. ຌານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໖. ປຎ຺ຈເມ ອາສວານໍ ຂຍນ຺ຕິ ອຣຫຕ຺ຕໍ. ຍເທວ ຕຕ຺ຖ ໂຫຕິ ຣູປຄຕນ຺ຕິ ຕສ຺ມິໍ ປຐມຊ຺ຌານກ຺ຂເຓ ວຕ຺ຖຸວເສນ ວາ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານິກາທິວເສນ ວາ ຍໍ ຣູປໍ ນາມ ປວຕ຺ຕຕິ. ເວທນາຄຕາທີນິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕເວທນາທີນໍ ວເສນ ເວທິຕພ຺ພານິ. ເຕ ຘມ຺ເມຕິ ເຕ ຣູປາທໂຍ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘຘມ຺ເມ. ອນິຈ຺ຈໂຕຕິອາທີສຸ ຫຸຕ຺ວາ ອຠາວາກາເຣນ ອນິຈ຺ຈໂຕ, ປຏິປີຬນາກາເຣນ ທຸກ຺ຂໂຕ, ຣຸຊ຺ຊນາກາເຣນ ໂຣຄໂຕ, ອນ຺ໂຕທຸສ຺ສນຏ຺ເຐນ ຄຓ຺ຑໂຕ, ອນຸປວິຏ຺ຐຏ຺ເຐນ ອນຸກນ຺ຕນຏ຺ເຐນ ຈ ສລ຺ລໂຕ, ທຸກ຺ຂຏ຺ເຐນ ອຆໂຕ, ອາພາຘນຏ຺ເຐນ ອາພາຘໂຕ, ອສກຏ຺ເຐນ ປຣໂຕ, ປລຸຊ຺ຊນຏ຺ເຐນ ປໂລກໂຕ, ອສ຺ສາມິກຏ຺ເຐນ ສຸຎ຺ຎໂຕ, ອວສວຕ຺ຕນຏ຺ເຐນ ອນຕ຺ຕໂຕ. ສມນຸປສ຺ສຕີຕິ ພລວວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສຕິ.

ເຕຫິ ຘມ຺ເມຫີຕິ ເຕຫິ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘຘມ຺ເມຫິ. ປຏິວາເປຕີຕິ ນິພ຺ພານວເສນ ນິວຕ຺ເຕຕິ. ອມຕາຍ ຘາຕຸຍາຕິ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ. ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປສໍຫຣຕີຕິ ຎາເຓນ ອານິສໍສໍ ທິສ຺ວາ ໂອຕາເຣຕິ. ສນ຺ຕນ຺ຕິ ປຈ຺ຈນີກສນ຺ຕຕາຍ ສນ຺ຕໍ. ປຓີຕນ຺ຕິ ອຕປ຺ປກໍ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ຐິໂຕ ອາສວານໍ ຂຍໍ ປາປຸຓາຕີຕິ ໂສ ຕສ຺ມິໍ ປຐມຊ຺ຌາເນ ຐິໂຕ ຕໍ ພລວວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ. ອປໂຣ ນໂຍ – ໂສ ເຕຫິ ຘມ຺ເມຫີຕິ ຍສ຺ມາ ອນິຈ຺ຈໂຕຕິອາທີສຸ ອນິຈ຺ຈໂຕ ປໂລກໂຕຕິ ທ຺ວີຫິ ປເທຫິ ອນິຈ຺ຈລກ຺ຂຓໍ ກຖິຕໍ, ທຸກ຺ຂໂຕຕິອາທີຫິ ຉຫິ ທຸກ຺ຂລກ຺ຂຓໍ, ປຣໂຕ, ສຸຎ຺ຎໂຕ, ອນຕ຺ຕໂຕຕິ ຕີຫິ ອນຕ຺ຕລກ຺ຂຓໍ. ຕສ຺ມາ ໂສ ເຕຫິ ເອວໍ ຕິລກ຺ຂຓໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ທິຏ຺ເຐຫິ ອນ຺ໂຕສມາປຕ຺ຕິຍໍ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘຘມ຺ເມຫິ. ຈິຕ຺ຕໍ ປຏິວາເປຕີຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຏິສໍຫຣຕິ ໂມເຈຕິ ອປເນຕິ. ອຸປສໍຫຣຕີຕິ ວິປສ຺ສນາຈິຕ຺ຕໍ ຕາວ ສວນວເສນ ຖຸຕິວເສນ ປຣິຍຕ຺ຕິວເສນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິວເສນ ຈ ສນ຺ຕໍ ນິພ຺ພານນ຺ຕິ ເອວໍ ອສງ຺ຂຕາຍ ອມຕາຍ ຘາຕຸຍາ ອຸປສໍຫຣຕິ. ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ ນິພ຺ພານໍ ອາຣມ຺ມຓກຣຓວເສເນວ ‘‘ເອຕໍ ສນ຺ຕໍ ເອຕໍ ປຓີຕ’’ນ຺ຕິ ນ ເອວໍ ວທຕິ. ອິມິນາ ປນາກາເຣນ ຕໍ ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ໂຕ ຕຕ຺ຖ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປສໍຫຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ໂສ ຕຕ຺ຖ ຐິໂຕຕິ ຕສ຺ສາ ຕິລກ຺ຂຓາຣມ຺ມຓາຍ ວິປສ຺ສນາຍ ຐິໂຕ. ອາສວານໍ ຂຍໍ ປາປຸຓາຕີຕິ ອນຸກ຺ກເມນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຄ຺ເຄ ຠາເວຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ. ເຕເນວ ຘມ຺ມຣາເຄນາຕິ ສມຖວິປສ຺ສນາຘມ຺ເມ ຉນ຺ທຣາເຄນ. ຘມ຺ມນນ຺ທິຍາຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ສມຖວິປສ຺ສນາສຸ ຫິ ສພ຺ພໂສ ຉນ຺ທຣາຄໍ ປຣິຍາທາຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ອນາຄາມີ ໂຫຕິ.

ຕິຓປຸຣິສຣູປເກ ວາຕິ ຕິຓໂປຕ຺ຖກຣູເປ ວາ. ທູເຣ ກຓ຺ເຑ ປາເຕຕີຕິ ທູເຣປາຕີ. ອວິຣາຘິຕໍ ວິຊ຺ຌຕີຕິ ອກ຺ຂຓເວຘີ. ຍເທວ ຕຕ຺ຖ ໂຫຕິ ເວທນາຄຕນ຺ຕິ ອິຘ ຣູປໍ ນ ຄຫິຕໍ. ກສ຺ມາ? ສມຕິກ຺ກນ຺ຕຕ຺ຕາ. ອຍຎ຺ຫິ ເຫຏ຺ຐາ ຣູປາວຈຣຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຣູປໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອຣູປາວຈຣສມາປຕ຺ຕິໍ ສມາປນ຺ໂນຕິ ສມຖວເສນາປິ ອເນນ ຣູປໍ ສມຕິກ຺ກນ຺ຕໍ, ເຫຏ຺ຐາ ຣູປໍ ສມ຺ມສິຕ຺ວາ ຕໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ອິທານິ ອຣູປໍ ສມ຺ມສຕີຕິ ວິປສ຺ສນາວເສນາປິ ອເນນ ຣູປໍ ອຕິກ຺ກນ຺ຕໍ. ອາຣຸປ຺ເປ ປນ ສພ຺ພໂສປິ ຣູປໍ ນຕ຺ຖີຕິ ຕໍ ສນ຺ຘາຍປິ ຣູປໍ ນ ຄຫິຕໍ. ອຖ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ກສ຺ມາ ນ ຄຫິຕນ຺ຕິ? ສຸຂຸມຕ຺ຕາ. ຕສ຺ມິຎ຺ຫິ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘາ ສຸຂຸມາ ນ ສມ຺ມສນູປຄາ. ເຕເນວາຫ – ‘‘ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍາວຕາ ສຎ຺ຎາສມາປຕ຺ຕິ ຕາວຕາ ອຎ຺ຎາປຏິເວໂຘ’’ຕິ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຍາວຕາ ສຈິຕ຺ຕກສມາປຕ຺ຕິ ນາມ ອຕ຺ຖິ, ຕາວຕາ ໂອຬາຣິເກ ຘມ຺ເມ ສມ຺ມສໂຕ ອຎ຺ຎາປຏິເວໂຘ ໂຫຕິ, ອຣຫຕ຺ຕໍ ສມ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ປນ ສຸຂຸມຕ຺ຕາ ສຎ຺ຎາສມາປຕ຺ຕີຕິ ນ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຌາຍີເຫເຕຕິ ຌາຍີຫິ ຌານາຠິຣເຕຫິ ເອຕານິ. ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາຕິ ຕໂຕ ສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ. ສມກ຺ຂາຕພ຺ພານີຕິ ສມ຺ມາ ອກ຺ຂາຕພ຺ພານິ, ‘‘ສນ຺ຕານິ ປຓີຕານີ’’ຕິ ເອວໍ ເກວລໍ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພານິ ໂຖເມຕພ຺ພານິ ວຓ຺ເຓຕພ຺ພານີຕິ.

໖. ອານນ຺ທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໗. ຉຏ຺ເຐ ສມ຺ພາເຘຕິ ປຎ຺ຈກາມຄຸຓສມ຺ພາເຘ. ໂອກາສາຘິຄໂມຕິ ໂອກາສສ຺ສ ອຘິຄໂມ. ສຕ຺ຕານໍ ວິສຸທ຺ຘິຍາຕິ ສຕ຺ຕານໍ ວິສຸທ຺ຘິໍ ປາປນຕ຺ຖາຍ. ສມຕິກ຺ກມາຍາຕິ ສມຕິກ຺ກມນຕ຺ຖາຍ. ອຕ຺ຖງ຺ຄມາຍາຕິ ອຕ຺ຖໍ ຄມນຕ຺ຖາຍ. ຎາຍສ຺ສ ອຘິຄມາຍາຕິ ສຫວິປສ຺ສນກສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຘິຄມນຕ຺ຖາຍ. ນິພ຺ພານສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍາຕິ ອປຈ຺ຈຍນິພ຺ພານສ຺ສ ປຈ຺ຈກ຺ຂກຣຓຕ຺ຖາຍ. ຕເທວ ນາມ ຈກ຺ຂຸໍ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ຕຎ຺ເຎວ ປສາທຈກ຺ຂຸ ອສມ຺ຠິນ຺ນໍ ຠວິສ຺ສຕິ. ເຕ ຣູປາຕິ ຕເທວ ຣູປາຣມ຺ມຓໍ ອາປາຖໍ ອາຄມິສ຺ສຕິ. ຕຎ຺ຈາຍຕນໍ ໂນ ປຏິສໍເວທິສ຺ສຕີຕິ ຕຎ຺ຈ ຣູປາຍຕນໍ ນ ຊານິສ຺ສຕິ. ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ອຸທາຍີຕິ ກາຬຸທາຍິຕ຺ເຖໂຣ. ສຎ຺ຎີເມວ ນຸ ໂຂຕິ ສຈິຕ຺ຕໂກເຍວ ນຸ ໂຂ. ມກາໂຣ ປທສນ຺ຘິມຕ຺ຕໍ. ກິໍສຎ຺ຎີຕິ ກຕຣສຎ຺ຎາຍ ສຎ຺ຎີ ຫຸຕ຺ວາ. ສພ຺ພໂສ ຣູປສຎ຺ຎານນ຺ຕິ ອິທໍ ກສ຺ມາ ຄຓ຺ຫິ, ກິໍ ປຐມຊ຺ຌານາທິສມງ຺ຄິໂນ ຣູປາທິປຏິສໍເວທນາ ໂຫຕີຕິ? ນ ໂຫຕິ, ຍາວ ປນ ກສິຓຣູປໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ, ຕາວ ຣູປໍ ສມຕິກ຺ກນ຺ຕໍ ນາມ ນ ໂຫຕິ. ອສມຕິກ຺ກນ຺ຕຕ຺ຕາ ປຈ຺ຈໂຍ ຠວິຕຸໍ ສກ຺ຂິສ຺ສຕິ. ສມຕິກ຺ກນ຺ຕຕ຺ຕາ ປນ ຕໍ ນຕ຺ຖິ ນາມ ໂຫຕິ, ນຕ຺ຖິຕາຍ ປຈ຺ຈໂຍ ຠວິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ອິທເມວ ຄຓ຺ຫິ.

ຊຏິລວາສິກາຕິ ຊຏິລນຄຣວາສິນີ. ນ ຈາຠິນໂຕຕິອາທີສຸ ຣາຄວເສນ ນ ອຠິນໂຕ, ໂທສວເສນ ນ ອປນໂຕ. ສສງ຺ຂາເຣນ ສປ຺ປໂຍເຄນ ກິເລເສ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ວາເຣຕ຺ວາ ຐິໂຕ, ກິເລສານໍ ປນ ຉິນ຺ນນ຺ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ໂນຕິ ນ ສສງ຺ຂາຣນິຄ຺ຄຍ຺ຫວາຣິຕຄໂຕ. ວິມຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຐິໂຕຕິ ກິເລເສຫິ ວິມຸຕ຺ຕຕ຺ຕາເຍວ ຐິໂຕ. ຐິຕຕ຺ຕາ ສນ຺ຕຸສິໂຕຕິ ຐິຕຕ຺ຕາເຍວ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ນາມ ຊາໂຕ. ສນ຺ຕຸສິຕຕ຺ຕາ ໂນ ປຣິຕສ຺ສຕີຕິ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐຕ຺ຕາເຍວ ປຣິຕາສໍ ນາປຊ຺ຊຕິ. ອຍໍ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ສມາຘິ ກິໍ ຜໂລຕິ ອິມິນາ ອຍໍ ເຖຣີ ຕາລຜລຎ຺ເຎວ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ອິທໍ ຜລໍ ກິໍ ຜລໍ ນາມາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉມານາ ວິຍ ອຣຫຕ຺ຕຜລສມາຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ສມາຘິ ກິໍ ຜໂລ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ອຎ຺ຎາຜໂລ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ອຎ຺ຎາ ວຸຈ຺ຈຕິ ອຣຫຕ຺ຕໍ, ອຣຫຕ຺ຕຜລສມາຘິ ນາເມໂສ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍສຎ຺ຎີປີຕິ ອິມາຍ ອຣຫຕ຺ຕຜລສຎ຺ຎາຍ ສຎ຺ຎີປິ ຕທາຍຕນໍ ໂນ ປຏິສໍເວເທຕີຕິ ເອວໍ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ອຣຫຕ຺ຕຜລສມາຘິ ກຖິໂຕຕິ.

໗. ໂລກາຍຕິກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໘. ສຕ຺ຕເມ ໂລກາຍຕິກາຕິ ໂລກາຍຕວາທກາ. ສຕຕນ຺ຕິ ສທາ. ສມິຕນ຺ຕິ ນິຣນ຺ຕຣໍ. ຕິຏ຺ຐເຕຕນ຺ຕິ ຕິຏ຺ຐຕຸ ເອຕໍ, ມາ ເອຕໍ ປຏ຺ຐເປຖ, ໂກ ໂວ ເອເຕນ ອຕ຺ໂຖ. ຘມ຺ມໍ ໂວ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເທເສສ຺ສາມີຕິ ອຫໍ ໂວ ຈຕຸສຈ຺ຈຘມ຺ມໍ ເທເສສ຺ສາມິ.

ທຬ຺ຫຘມ຺ໂມຕິ ທຬ຺ຫຘນຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຐິໂຕ. ຘນຸຄ຺ຄໂຫຕິ ອິສ຺ສາໂສ. ທຬ຺ຫຘນຸ ນາມ ທ຺ວິສຫສ຺ສຖາມໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ທ຺ວິສຫສ຺ສຖາມໍ ນາມ ຍສ຺ສ ອາໂຣປິຕສ຺ສ ຊິຍາພທ຺ໂຘ ໂລຫສີສາທີນໍ ຠາໂຣ ທຓ຺ເຑ ຄເຫຕ຺ວາ ຍາວ ກຓ຺ຑປ຺ປມາຓາ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ປຖວິໂຕ ມຸຈ຺ຈຕິ. ສິກ຺ຂິໂຕຕິ ທສ ທ຺ວາທສ ວສ຺ສານິ ອາຈຣິຍກຸເລ ອຸຄ຺ຄຫິຕສິປ຺ໂປ. ກຕຫຕ຺ໂຖຕິ ເອໂກ ສິປ຺ປເມວ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ກຕຫຕ຺ໂຖ ນ ໂຫຕິ ອຍໍ ປນ ກຕຫຕ຺ໂຖ ຈິຓ຺ຓວສິຠາໂວ. ກຕູປາສໂນຕິ ຣາຊກຸລາທີສຸ ທສ຺ສິຕສິປ຺ໂປ. ລຫຸເກນ ອສເນນາຕິ ອນ຺ໂຕ ສຸສິຣໍ ກຕ຺ວາ ຕູລາທີຫິ ປູເຣຕ຺ວາ ກຕລກ຺ຂປຣິກມ຺ເມນ ສລ຺ລຫຸກກຓ຺ເຑນ. ເອວໍ ກຕຎ຺ຫິ ເອກອຸສຠຄາມີ ທ຺ເວ ອຸສຠານິປິ ຄຈ຺ຉຕິ…ເປ… ອຏ຺ຐຸສຠຄາມີ ໂສຬສ ອຸສຠານິປິ ຄຈ຺ຉຕິ. ອປ຺ປກສິເຣນາຕິ ນິທ຺ທຸກ຺ເຂນ. ອຕິປາເຕຍ຺ຍາຕິ ອຕິກ຺ກເມຍ຺ຍ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຍຖາ ໂສ ຘນຸຄ຺ຄໂຫ ຕໍ ວິທຕ຺ຖິຈຕຸຣງ຺ຄຸລໍ ຉາຍໍ ສີຆເມວ ອຕິກ຺ກາເມຕິ, ເອວໍ ສກລຈກ຺ກວາຬໍ ສີຆໍ ສີຆໍ ອຕິກ຺ກມນສມຕ຺ເຖນ ຊເວນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ສນ຺ຘາວນິກາຍາຕິ ປທສາ ຘາວເນນ. ເອວມາຫໍສູຕິ ເອວໍ ວທນ຺ຕິ.

໘. ເທວາສຸຣສງ຺ຄາມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໙. ອຏ຺ຐເມ ສມຸປພ຺ຍູຬ຺ໂຫ ອໂຫສີຕິ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິໂຕ ອໂຫສິ. ສງ຺ຄາເມຍ຺ຍາມາຕິ ສງ຺ຄາມໍ ກເຣຍ຺ຍາມ ຍຸຊ຺ເຌຍ຺ຍາມ. ອປຍິໍສຸເຍວາຕິ ປລາຍິໍສຸເຍວ. ອຸຕ຺ຕເຣນາຠິມຸຂາຕິ ອຸຕ຺ຕຣາມຸຂາ ຫຸຕ຺ວາ. ອຠິຍນ຺ເຕ ວາຕິ ອນຸພນ຺ຘນ຺ຕິເຍວ. ຠີຣຸຕ຺ຕານຄເຕນາຕິ ຠີຣຸຕ຺ຕານໍ ຠຍນິວາຣຓໍ ປຕິຏ຺ຐານໍ ຄເຕນ. ອກຣຓີຍາຕິ ຍຸທ຺ເຘນ ກິຎ຺ຈິ ອກຕ຺ຕພ຺ພາ. ກສ຺ມາ ປນ ເນສໍ ສງ຺ຄາໂມ ໂຫຕີຕິ? ອສຸຣາ ຫິ ປຸພ຺ເພ ຕາວຕິໍສວາສິໂນ, ເຕ ຈິຕ຺ຕປາຏລິຍາ ປຸປ຺ຜນກາເລ ທິພ຺ພປາຣິຈ຺ຉຕ຺ຕກປຸປ຺ຜໍ ອນຸສ຺ສຣນ຺ຕິ. ຕໂຕ ອຸປ຺ປນ຺ນໂກຘາ ‘‘ຄຓ຺ຫຖ ເທເວ’’ຕິ ສມ຺ມຸຂສມ຺ມຸຂຏ຺ຐາເນເນວ ສິເນຣຸໍ ອຠິຣຸຫນ຺ຕິ, ເທວາປິ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ. ເຕສໍ ໂຄປາລກທາຣການໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ທຓ຺ຑເກຫິ ປຫຣຓສທິສໍ ຍຸທ຺ຘໍ ໂຫຕິ. ສກ຺ໂກ ເທວຣາຊາ ເຫຏ຺ຐາ ປຎ຺ຈສຸ ຐາເນສຸ ອາຣກ຺ຂໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຸປຣິ ເທວປຸຣໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ອຕ຺ຕສທິສາ ວຊິຣຫຕ຺ຖາ ປຏິມາ ຐປາເປສິ. ອສຸຣາ ເຫຏ຺ຐາ ປຎ຺ຈ ຐານານິ ປຏິພາຫິຕ຺ວາ ອຠິຣຸຬ຺ຫາ ອິນ຺ທປຏິມາໂຍ ທິສ຺ວາ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອສຸຣປຸຣເມວ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ.

ທກ຺ຂິເຓນາຠິມຸຂາຕິ ທກ຺ຂິຓາມຸຂາ ຫຸຕ຺ວາ. ອປທໍ ວຘິຕ຺ວາຕິ ນິປ຺ປທໍ ນິຣວເສສໍ ວຘິຕ຺ວາ. ອທສ຺ສນໍ ຄໂຕຕິ ມາໂຣປິ ວຏ຺ຏປາທກໍ ກຕ຺ວາ ຣູປາວຈຣຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ ສມາປນ຺ນສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ຊານາຕິ, ຕເທວ ວິປສ຺ສນາປາທກໍ ກຕ຺ວາ ສມາປນ຺ນສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ຊານາຕິ. ອຣູປາວຈຣສມາປຕ຺ຕິ ປນ ວຏ຺ຏປາທາ ວາ ໂຫຕຸ ວິປສ຺ສນາປາທາ ວາ, ຕໍ ສມາປນ຺ນສ຺ສ ມາໂຣ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ຊານາຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອທສ຺ສນໍ ຄໂຕ ປາປິມໂຕ’’ຕິ.

໙. ນາຄສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໐. ນວເມ ອາຣຎ຺ຎກສ຺ສາຕິ ອຣຎ຺ຎວາສິໂນ. ໂຄຈຣປສຸຕສ຺ສາຕິ ໂຄຈຣຄ຺ຄຫຓຕ຺ຖາຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ. ຫຕ຺ຖິກລຠາຕິ ມຫນ຺ຕາ ມຫນ຺ຕາ ນາຄາ. ຫຕ຺ຖິຈ຺ຉາປາຕິ ຕຣຸຓໂປຕກາ. ໂອຠຄ຺ໂຄຠຄ຺ຄນ຺ຕິ ນາເມຕ຺ວາ ນາເມຕ຺ວາ ຐປິຕໍ. ໂອຄາຫໍ ໂອຕິຓ຺ຓສ຺ສາຕິ ໂອຄາຫິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ໂອຄາຫນ຺ຕິ ລທ຺ຘນາມໍ ອຸທກຕິຕ຺ຖໍ ໂອຕິຓ຺ຓສ຺ສ. ໂອຄາຫາ ອຸຕ຺ຕິຓ຺ຓສ຺ສາຕິ ອຸທກຕິຕ຺ຖໂຕ ອຸຕ຺ຕິຓ຺ຓສ຺ສ. ວູປກຏ຺ໂຐຕິ ວູປກຏ຺ໂຐ ຫຸຕ຺ວາ. ອິທານິ ຍສ຺ມາ ທສພລສ຺ສ ຫຕ຺ຖິນາເຄນ ກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ, ສາສເນ ປນ ຕໍສຣິກ຺ຂກໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອິທມາຫຏໍ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເອວເມວ ໂຂຕິອາທິມາຫ.

໑໐. ຕປຸສ຺ສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໑. ທສເມ ມລ຺ເລສູຕິ ມລ຺ລຣຏ຺ເຐ. ອິເຘວ ຕາວ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ໂຫຕີຕິ ອິຘ ຠຄວາ ‘‘ຕປຸສ຺ສຄຫປຕິໂນ ອິຘ ຐິເຕນ ອານນ຺ເທນ ສທ຺ຘິໍ ກຖາສລ຺ລາໂປ ຠວິສ຺ສຕິ, ຕໂຕນິທານໍ ອຫໍ ມຫນ຺ຕໍ ຘມ຺ມປຣິຍາຍໍ ເທເສສ຺ສາມີ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ອາຫ. ອຸປສງ຺ກມີຕິ ໂສ ກິຣ ຠຸຕ຺ຕປາຕຣາໂສ ‘‘ທສພລສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐານໍ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນິກ຺ຂມນ຺ໂຕ ທູຣໂຕວ ເຖຣໍ ທິສ຺ວາ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ປປາໂຕ ວິຍ ຂາຍຕິ, ຍທິທໍ ເນກ຺ຂມ຺ມນ຺ຕິ ຍມິທໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາສງ຺ຂາຕໍ ເນກ຺ຂມ຺ມໍ, ຕໍ ອມ຺ຫາກໍ ມຫາປປາໂຕ ວິຍ ໂອຄາຫິຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐາຕິ. ເນກ຺ຂມ຺ເມ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕີຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອາຣມ຺ມຓວເສນ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ, ຕເທວ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ປສີທຕິ, ຕເທວ ປຕິຏ຺ຐາຕິ, ປຈ຺ຈນີກຘມ຺ເມຫິ ຈ ວິມຸຈ຺ຈຕິ. ‘ເອຕໍ ສນ຺ຕ’ນ຺ຕິ ປສ຺ສໂຕຕິ ເອຕໍ ເນກ຺ຂມ຺ມໍ ສນ຺ຕໍ ວິຄຕທຣຖປຣິຬາຫນ຺ຕິ ເອວໍ ປສ຺ສນ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ. ພຫຸນາ ຊເນນ ວິສຠາໂຄຕິ ຕຍິທໍ ພຫຸນາ ມຫາຊເນນ ສທ຺ຘິໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ວິສຠາຄໍ, ອສທິສນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ກຖາປາຠຕນ຺ຕິ ກຖາມູລໍ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ອານນ຺ທ, ເນກ຺ຂມ຺ເມ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ປກ຺ຂນ຺ທຕີຕິ ຕສ຺ສ ເອວໍ ວິຕກ຺ເກນ຺ຕສ຺ສາປິ ມຍ຺ຫໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ໂອຕຣຕິ. ‘‘ເອຕໍ ສນ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ປສ຺ສໂຕຕິ ‘‘ສາຘຸ ເນກ຺ຂມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ປຣິວິຕກ຺ກນວເສນ ‘‘ເອຕໍ ເນກ຺ຂມ຺ມໍ ສນ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສປິ. ອນາເສວິໂຕຕິ ນ ອາເສວິໂຕ ນ ຜສ຺ສິໂຕ ນ ສຈ຺ຉິກໂຕ. ອຘິຄມ຺ມາຕິ ອຘິຄນ຺ຕ຺ວາ ປຕ຺ວາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ. ຕມາເສເວຍ຺ຍນ຺ຕິ ຕໍ ອານິສໍສໍ ເສເວຍ຺ຍໍ ຠເຊຍ຺ຍໍ. ຍໍ ເມຕິ ເຍນ ກາຣເຓນ ມຍ຺ຫໍ. ອຘິຄມ຺ມາຕິ ອຘິຄນ຺ຕ຺ວາ. ສ຺ວາສ຺ສ ເມ ໂຫຕິ ອາພາໂຘຕິ ໂສ ມຍ຺ຫໍ ອາພາຘນຏ຺ເຐນ ອາພາໂຘ ໂຫຕິ. ອວິຕກ຺ເກ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ປກ຺ຂນ຺ທຕີຕິ ອວິຕກ຺ກວິຈາເຣ ທຸຕິຍຊ຺ຌາເນ ອາຣມ຺ມຓວເສນ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ. ວິຕກ຺ເກສູຕິ ວິຕກ຺ກວິຈາເຣສຸ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ມຫາວຄ຺ໂຄ ຈຕຸຕ຺ໂຖ.

໕. ສາມຎ຺ຎວຄ຺ໂຄ

໑. ສມ຺ພາຘສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໒. ປຎ຺ຈມສ຺ສ ປຐເມ ອຸທາຍີຕິ ກາຬຸທາຍິຕ຺ເຖໂຣ. ອວິທ຺ວາຕິ ອຎ຺ຎາສິ. ຠູຣິເມຘໂສຕິ ມຫາປຎ຺ໂຎ. ໂຍ ຌານມພຸຊ຺ຌີຕິ ໂຍ ຌານໍ ອພຸຊ຺ຌິ. ປຏິລີນນິສໂຠຕິ ເອກີຠາວວເສນ ປຏິລີໂນ ເຈວ ອຸຕ຺ຕມຏ຺ເຐນ ຈ ນິສໂຠ. ມຸນີຕິ ພຸທ຺ຘມຸນິ. ປຣິຍາເຍນາຕິ ເອເກນ ກາຣເຓນ. ກາມສມ຺ພາຘສ຺ສ ຫິ ອຠາວມຕ຺ເຕເນວ ປຐມຊ຺ຌານໍ ໂອກາສາຘິຄໂມ ນາມ, ນ ສພ຺ພຖາ ສພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຣາປຕ຺ຖິ ສມ຺ພາໂຘຕິ ຕສ຺ມິມ຺ປິ ປຐມຊ຺ຌາເນ ສມ຺ພາໂຘ ປຏິປີຬນໍ ອຕ຺ຖິເຍວ. ຕຕ຺ຣາປິຕ຺ຖີຕິປິ ປາໂຐ. ກິຎ຺ຈ ຕຕ຺ຖ ສມ຺ພາໂຘຕິ ຕສ຺ມິໍ ປນ ຌາເນ ກິໍ ສມ຺ພາໂຘ ນາມ. ອຍເມຕ຺ຖ ສມ຺ພາໂຘຕິ ອຍໍ ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ອນິຣຸທ຺ຘຠາໂວ ສມ຺ພາໂຘ ສໍປີຬາ ນາມ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ສພ຺ພວາເຣສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ນິປ຺ປຣິຍາເຍນາຕິ ນ ເອເກນ ກາຣເຓນ, ອຖ ໂຂ ອາສວກ຺ຂໂຍ ນາມ ສພ຺ພສມ຺ພາຘານໍ ປຫີນຕ຺ຕາ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ໂອກາສາຘິຄໂມ ນາມາຕິ.

໒. ກາຍສກ຺ຂິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໓. ທຸຕິເຍ ຍຖາ ຍຖາ ຈ ຕທາຍຕນນ຺ຕິ ເຍນ ເຍນ ກາຣເຓນ ເຍນ ເຍນາກາເຣນ ຕໍ ປຐມຊ຺ຌານສງ຺ຂາຕໍ ອາຍຕນໍ ໂຫຕິ. ຕຖາ ຕຖາ ນໍ ກາເຍນ ຜຸສິຕ຺ວາ ວິຫຣຕີຕິ ເຕນ ເຕນ ກາຣເຓນ ເຕນ ເຕນາກາເຣນ ຕໍ ສມາປຕ຺ຕິໍ ສຫຊາຕນາມກາເຍນ ຜຸສິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ສມາປຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກາຍສກ຺ຂິ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ ປຣິຍາເຍນາຕິ ຍສ຺ມາ ເຕນ ນາມາກາເຍນ ປຐມຊ຺ຌານໍ ສຈ຺ຉິກຕໍ, ຕສ຺ມາ ອິມິນາ ປຣິຍາເຍນ ກາຍສກ຺ຂິ ວຸຕ຺ໂຕ. ນິປ຺ປຣິຍາເຍນາຕິ ຍຕ຺ຕກໍ ກາເຍນ ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພໍ, ສພ຺ພສ຺ສ ກຕຕ຺ຕາ ອຍໍ ນິປ຺ປຣິຍາເຍນ ກາຍສກ຺ຂິ ນາມ.

໓. ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໔. ຕຕິເຍ ປຎ຺ຎາຍ ຈ ນໍ ປຊານາຕີຕິ ຕໍ ປຐມຊ຺ຌານວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາຍ ຊານາຕິ. ອິຘາປິ ປຣິຍາຍນິປ຺ປຣິຍາຍາ ປຸຣິມນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍຖາ ຈ ອິຘ, ເອວໍ ອິໂຕ ປເຣສຸປິ.

໔. ອຸຠໂຕຠາຄວິມຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໕. ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອຸຠເຍນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອຸຠໂຕຠາຄວິມຸຕ຺ໂຕຕິ ອຸຠໂຕຠາເຄຫິ ສມຖວິປສ຺ສນານໍ ປຈ຺ຈນີກກິເລເສຫິ ວິມຸຕ຺ໂຕ. ປຣິໂຍສາເນ ປນ ສມາປຕ຺ຕິຍາ ຣູປກາຍໂຕ, ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ນາມກາຍໂຕ ວິມຸຕ຺ໂຕເຍວ ອຸຠໂຕຠາຄວິມຸຕ຺ໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໕-໑໐. ສນ຺ທິຏ຺ຐິກຘມ຺ມສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໔໖-໕໑. ປຎ຺ຈມາທີສຸ ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກຕິ ສຍໍ ປສ຺ສິຕພ຺ພໂກ. ນິພ຺ພານນ຺ຕິ ກິເລສນິພ຺ພານໍ. ປຣິນິພ຺ພານນ຺ຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ຕທງ຺ຄນິພ຺ພານນ຺ຕິ ປຐມຊ຺ຌານາທິນາ ເຕນ ເຕນ ອງ຺ເຄນ ນິພ຺ພານໍ. ທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານນ຺ຕິ ອິສ຺ມິໍເຍວ ອຕ຺ຕຠາເວ ນິພ຺ພານໍ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ສາມຎ຺ຎວຄ຺ໂຄ ປຎ຺ຈໂມ.

ປຐມປຓ຺ຓາສກໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໒. ທຸຕິຍປຓ຺ຓາສກວຓ຺ຓນາ

໕໒. ອິໂຕ ປເຣສຸ ເຂມນ຺ຕິ ນິຣຸປທ຺ທວໍ. ເຂມປ຺ປຕ຺ໂຕຕິ ເຂມຠາວໍ ປຕ຺ໂຕ. ສິກ຺ຂາທຸພ຺ພລ຺ຍານີຕິ ສິກ຺ຂາຍ ທຸພ຺ພລຠາວກຣຓານິ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ມໂນຣຖປູຣຓິຍາ ອງ຺ຄຸຕ຺ຕຣນິກາຍ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ນວກນິປາຕສ຺ສ ສໍວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.