໑. ສຸມນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໑. ຈຕຸຕ຺ຖສ຺ສ ປຐເມ ສຸມນາ ຣາຊກຸມາຣີຕິ ມຫາສກ຺ກາຣໍ ກຕ຺ວາ ປຕ຺ຖນໍ ປຕ຺ເຖຕ຺ວາ ເອວໍ ລທ຺ຘນາມາ ຣາຊກຎ຺ຎາ. ວິປສ຺ສິສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘກາລສ຺ມິໍ ຫິ ນາຄເຣສຸ ‘‘ຍຸທ຺ຘມ຺ປິ ກຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ອມ຺ຫາກໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມາ’’ຕິ ເສນາປຕິໍ ນິສ຺ສາຍ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂໍ ສງ຺ຆໍ ລຠິຕ຺ວາ ປຏິປາຏິຍາ ປຸຎ຺ຎານິ ກາຕຸໍ ອາຣທ຺ເຘສຸ ສພ຺ພປຐມທິວໂສ ເສນາປຕິສ຺ສ ວາໂຣ ອໂຫສິ. ຕສ຺ມິໍ ທິວເສ ເສນາປຕິ ມຫາທານໍ ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ‘‘ອຊ຺ຊ ຍຖາ ອຎ຺ໂຎ ໂກຈິ ເອກຠິກ຺ຂມ຺ປິ ນ ເທຕິ, ເອວໍ ຣກ຺ຂຖາ’’ຕິ ສມນ຺ຕາ ປຸຣິເສ ຐເປສິ. ຕໍທິວສໍ ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາ ໂຣທມານາ ປຎ຺ຈຫິ ກຸມາຣິກາສເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ກີຬິຕ຺ວາ ອາຄຕໍ ຘີຕຣໍ ອາຫ – ‘‘ສເຈ, ອມ຺ມ, ຕວ ປິຕາ ຊີເວຍ຺ຍ, ອຊ຺ຊາຫໍ ປຐມໍ ທສພລໍ ໂຠເຊຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ສາ ຕໍ ອາຫ – ‘‘ອມ຺ມ, ມາ ຈິນ຺ຕຍິ, ອຫໍ ຕຖາ ກຣິສ຺ສາມິ, ຍຖາ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸໂຂ ສງ຺ໂຆ ອມ຺ຫາກໍ ປຐມໍ ຠິກ຺ຂໍ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ຕໂຕ ສຕສຫສ຺ສຄ຺ຆນິກາຍ ສຸວຓ຺ຓປາຕິຍາ ນິຣຸທກປາຍາສໍ ປູເຣຕ຺ວາ ສປ຺ປິມຘຸສກ຺ຂຣາທີຫິ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎິສ຺ສາ ປາຕິຍາ ປຏິກຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຕໍ ສຸມນມາລາຄຸເຬຫິ ປຣິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ມາລາຄຸຬສທິສໍ ກຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ຄາມໍ ປວິສນເວລາຍ ສຍເມວ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຘາຕິຄຓປຣິວຸຕາ ຆຣາ ນິກ຺ຂມິ.

ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ເສນາປຕິໂນ ອຸປຏ຺ຐາກາ, ‘‘ອມ຺ມ, ມາ ອິໂຕ ອາຄມາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ມຫາປຸຎ຺ຎາ ນາມ ມນາປກຖາ ໂຫນ຺ຕິ, ນ ຈ ເຕສໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຠຓນ຺ຕານໍ ກຖາ ປຏິກ຺ຂິປິຕຸໍ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ. ສາ ‘‘ຈູຬປິຕ, ມຫາປິຕ, ມາຕຸລ, ກິສ຺ສ ຕຸມ຺ເຫ ຄນ຺ຕຸໍ ນ ເທຖາ’’ຕິ ອາຫ. ເສນາປຕິນາ ‘‘ອຎ຺ຎສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ມາ ເທຖາ’’ຕິ ຐປິຕມ຺ຫ, ອມ຺ມາຕິ. ກິໍ ປນ ມມ ຫຕ຺ເຖ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ປສ຺ສຖາຕິ? ມາລາຄຸຬໍ ປສ຺ສາມາຕິ. ກິໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ເສນາປຕິ ມາລາປູຊມ຺ປິ ກາຕຸໍ ນ ເທຕີຕິ? ເທຕິ, ອມ຺ມາຕິ. ເຕນ ຫິ ອເປຖາຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ‘‘ມາລາຄຸຬໍ ຄຓ຺ຫຖ ຠຄວາ’’ຕິ ອາຫ. ຠຄວາ ເອກໍ ເສນາປຕິສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາກໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ມາລາຄຸຬໍ ຄຓ຺ຫາເປສິ. ສາ ຠຄວນ຺ຕໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ‘‘ຠວາຠວາຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິຍໍ ເມ ສຕິ ປຣິຕສ຺ສນຊີວິຕໍ ນາມ ມາ ໂຫຕຸ, ອຍໍ ສຸມນມາລາ ວິຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕນິພ຺ພຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ປິຍາວ ໂຫມິ, ນາເມນ ຈ ສຸມນາເຍວາ’’ຕິ ປຕ຺ຖນໍ ກຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣາ ‘‘ສຸຂິນີ ໂຫຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ.

ຠຄວາປິ ເສນາປຕິສ຺ສ ເຄຫໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາສເນ ນິສີທິ. ເສນາປຕິ ຍາຄຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຸປຄຎ຺ຉິ, ສຕ຺ຖາ ຫຕ຺ເຖນ ປຕ຺ຕໍ ປິທຫິ. ນິສິນ຺ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆຕິ. ອຕ຺ຖິ ໂນ ເອໂກ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ລທ຺ໂຘຕິ? ມາລໍ ອປເນຕ຺ວາ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ອທ຺ທສ. ຈູຬຸປຏ຺ຐາໂກ ອາຫ – ‘‘ສາມິ ມາລາຕິ ມໍ ວຕ຺ວາ ມາຕຸຄາໂມ ວຎ຺ເຈສີ’’ຕິ. ປາຍາໂສ ຠຄວນ຺ຕໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ສພ຺ພຠິກ຺ຂູນໍ ປໂຫສິ. ເສນາປຕິ ອຕ຺ຕໂນ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມໍ ອທາສິ. ສຕ຺ຖາ ຠຕ຺ຕກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ມງ຺ຄລໍ ວຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ເສນາປຕິ ‘‘ກາ ນາມ ສາ ປິຓ຺ຑປາຕມທາສີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ເສຏ຺ຐິຘີຕາ ສາມີຕິ. ສປ຺ປຎ຺ຎາ ອິຕ຺ຖີ, ເອວຣູປາຍ ຆເຣ ວສນ຺ຕິຍາ ປຸຣິສສ຺ສ ສຄ຺ຄສມ຺ປຕ຺ຕິ ນາມ ນ ທຸລ຺ລຠາຕິ ກໍ ອາເນຕ຺ວາ ເຊຏ຺ຐກຏ຺ຐາເນ ຐເປສິ?

ສາ ປິຕຸເຄເຫ ຈ ເສນາປຕິເຄເຫ ຈ ຘນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຍາວຕາຍຸກໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ທານໍ ທຕ຺ວາ ປຸຎ຺ຎານິ ກຣິຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸຕາ ກາມາວຈຣເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ນິພ຺ພຕ຺ຕກ຺ຂເຓເຍວ ຊາຓຸປ຺ປມາເຓນ ໂອຘິນາ ສກລໍ ເທວໂລກໍ ປຣິປູຣຍມານໍ ສຸມນວສ຺ສໍ ວສ຺ສິ. ເທວຕາ ‘‘ອຍໍ ອຕ຺ຕນາວ ອຕ຺ຕໂນ ນາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອາຄຕາ’’ຕິ ‘‘ສຸມນາ ເທວຘີຕາ’’ຕ຺ເວວສ຺ສາ ນາມໍ ອກໍສຸ. ສາ ເອກນວຸຕິກປ຺ເປ ເທເວສຸ ຈ ມນຸສ຺ເສສຸ ຈ ສໍສຣນ຺ຕີ ນິພ຺ພຕ຺ຕນິພ຺ພຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ອວິຊຫິຕສຸມນວສ຺ສາ ‘‘ສຸມນາ ສຸມນາ’’ຕ຺ເວວ ນາມາ ອໂຫສິ. ອິມສ຺ມິໍ ປນ ກາເລ ໂກສລຣຎ຺ໂຎ ອຄ຺ຄມເຫສິຍາ ກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິ. ຕາປິ ປຎ຺ຈສຕາ ກຸມາຣິກາ ຕໍທິວສຎ຺ເຎວ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ກຸເລ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເອກທິວເສເຍວ ສພ຺ພາ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໂຕ ນິກ຺ຂມິໍສຸ. ຕໍຂຓໍເຍວ ຊາຓຸປ຺ປມາເຓນ ໂອຘິນາ ສຸມນວສ຺ສໍ ວສ຺ສິ. ຕໍ ທິສ຺ວາ ຣາຊາ ‘‘ປຸພ຺ເພ ກຕາຠິນີຫາຣາ ເອສາ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຕຸຏ຺ຐມານໂສ ‘‘ຘີຕາ ເມ ອຕ຺ຕນາວ ອຕ຺ຕໂນ ນາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອາຄຕາ’’ຕິ ສຸມນາຕ຺ເວວສ຺ສາ ນາມໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ມຍ຺ຫໍ ຘີຕາ ນ ເອກິກາວ ນິພ຺ພຕ຺ຕິສ຺ສຕີ’’ຕິ ນຄຣໍ ວິຈິນາເປນ຺ໂຕ ‘ປຎ຺ຈ ທາຣິກາສຕານິ ຊາຕານີ’’ຕິ ສຸຕ຺ວາ ສພ຺ພາ ອຕ຺ຕນາວ ໂປສາເປສິ. ມາເສ ມາເສ ສມ຺ປເຕ ‘‘ອາເນຕ຺ວາ ມມ ຘີຕຸ ທສ຺ເສຖາ’’ຕິ ອາຫ. ເອວເມສາ ມຫາສກ຺ກາຣໍ ກຕ຺ວາ ປຕ຺ຖນໍ ປຕ຺ເຖຕ຺ວາ ເອວໍລທ຺ຘນາມາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຕສ຺ສາ ສຕ຺ຕວສ຺ສິກກາເລ ອນາຖປິຓ຺ຑິເກນ ວິຫາຣໍ ນິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ຕຖາຄຕສ຺ສ ທູເຕ ເປສິເຕ ສຕ຺ຖາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆປຣິວາໂຣ ສາວຕ຺ຖິໍ ອຄມາສິ. ອນາຖປິຓ຺ຑິໂກ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ເອວມາຫ – ‘‘ມຫາຣາຊ, ສຕ຺ຖຸ ອິຘາຄມນໍ ອມ຺ຫາກມ຺ປິ ມງ຺ຄລໍ ຕຸມ຺ຫາກມ຺ປິ ມງ຺ຄລເມວ, ສຸມນໍ ຣາຊກຸມາຣິໍ ປຎ຺ຈຫິ ທາຣິກາສເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ປຸຓ຺ຓຆເຏ ຈ ຄນ຺ຘມາລາທີນິ ຈ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ທສພລສ຺ສ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນໍ ເປເສຖາ’’ຕິ. ຣາຊາ ‘‘ສາຘຸ ມຫາເສຏ຺ຐີ’’ຕິ ຕຖາ ອກາສິ. ສາປິ ຣຎ຺ຎາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ຄນ຺ຘມາລາທີຫິ ປູເຊຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສາ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ. ສາ ປຎ຺ຈຫິ ກຸມາຣິກາສເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐາສິ. ອຎ຺ຎານິປິ ປຎ຺ຈ ທາຣິກາສຕານິ ປຎ຺ຈ ມາຕຸຄາມສຕານິ ປຎ຺ຈ ອຸປາສກສຕານິ ຕສ຺ມິໍເຍວ ຂເຓ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໍ ປາປຸຓິໍສຸ. ເອວໍ ຕສ຺ມິໍ ທິວເສ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄເຍວ ທ຺ເວ ໂສຕາປນ຺ນສຫສ຺ສານິ ຊາຕານິ.

ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມີຕິ ກສ຺ມາ ອຸປສງ຺ກມີຕິ? ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິຕຸກາມຕາຍ. ກສ຺ສປສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘກາເລ ກິຣ ສຫາຍກາ ທ຺ເວ ຠິກ຺ຂູ ອເຫສຸໍ. ເຕສຸ ເອໂກ ສາຣຓີຍຘມ຺ມໍ ປູເຣຕິ, ເອໂກ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄວຕ຺ຕໍ. ສາຣຓີຍຘມ຺ມປູຣໂກ ອິຕຣໍ ອາຫ – ‘‘ອາວຸໂສ, ອທິນ຺ນສ຺ສ ຜລໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ອຕ຺ຕນາ ລທ຺ຘໍ ປເຣສໍ ທຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ. ອິຕໂຣ ປນ ອາຫ – ‘‘ອາວຸໂສ, ຕ຺ວໍ ນ ຊານາສິ, ເທຍ຺ຍຘມ຺ມໍ ນາມ ວິນິປາເຕຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ຍາປນມຕ຺ຕເມວ ຄຓ຺ຫນ຺ເຕນ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄວຕ຺ຕໍ ປູເຣຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ. ເຕສຸ ເອໂກປິ ເອກໍ ອຕ຺ຕໂນ ໂອວາເທ ໂອຕາເຣຕຸໍ ນາສກ຺ຂິ. ທ຺ເວປິ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປູເຣຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸຕາ ກາມາວຈຣເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໍສຸ. ຕຕ຺ຖ ສາຣຓີຍຘມ຺ມປູຣໂກ ອິຕຣໍ ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ອຘິຄຓ຺ຫິ.

ເອວໍ ເຕ ເທເວສຸ ຈ ມນຸສ຺ເສສຸ ຈ ສໍສຣນ຺ຕາ ເອກໍ ພຸທ຺ຘນ຺ຕຣໍ ເຂເປຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ກາເລ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໍສຸ. ສາຣຓີຍຘມ຺ມປູຣໂກ ໂກສລຣຎ຺ໂຎ ອຄ຺ຄມເຫສິຍາ ກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິ, ອິຕໂຣ ຕສ຺ສາເຍວ ອຸປຏ຺ຐາກອິຕ຺ຖິຍາ ກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິ. ເຕ ທ຺ເວປິ ຊນາ ເອກທິວເສເນວ ຊາຍິໍສຸ. ເຕ ນາມຄ຺ຄຫຓທິວເສ ນ຺ຫາເປຕ຺ວາ ສິຣິຄພ຺ເຠ ນິປຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ມາຕໂຣ ພຫິ ສກ຺ກາຣໍ ສໍວິທຫິໍສຸ. ເຕສຸ ສາຣຓີຍຘມ຺ມປູຣໂກ ອກ຺ຂີນິ ອຸມ຺ມີເລຕ຺ວາ ມຫນ຺ຕໍ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ສຸປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ສິຣິສຍນໍ ອລງ຺ກຕປຏິຍຕ຺ຕຎ຺ຈ ນິເວສນໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ເອກສ຺ມິໍ ຣາຊກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕສ຺ມີ’’ຕິ ອຎ຺ຎາສິ. ໂສ ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ອິຘ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕສ຺ມີ’’ຕິ ອາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ‘‘ສາຣຓີຍຘມ຺ມນິສ຺ສນ຺ເທນາ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ‘‘ສຫາໂຍ ເມ ກຸຫິໍ ນຸ ໂຂ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ’’ຕິ ອາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ນີຈສຍເນ ນິປນ຺ນໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄວຕ຺ຕໍ ປູເຣມີຕິ ມມ ວຈນໍ ນ ຄຓ຺ຫິ, ອິມສ຺ມິໍ ອິທານິ ຕໍ ຐາເນ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ‘‘ສມ຺ມ ມມ ວຈນໍ ນາກາສີ’’ຕິ ອາຫ. ອຖ ກິໍ ຊາຕນ຺ຕິ. ປສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ, ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາ ສິຣິສຍເນ ນິປນ຺ໂນສ຺ມິ, ຕ຺ວໍ ນີຈມຎ຺ເຈ ຖທ຺ຘອຕ຺ຖຣຓມຕ຺ເຕ ນິປນ຺ໂນສີຕິ. ກິໍ ປນ ຕ຺ວໍ ເອຕໍ ນິສ຺ສາຍ ມານໍ ກໂຣສິ, ນນຸ ເວຬຸສລາກາຫິ ກຕ຺ວາ ປິໂລຕິກາຍ ປລິເວຐິຕໍ ສພ຺ພເມຕໍ ປຖວີຘາຕຸມຕ຺ຕເມວາຕິ?

ສຸມນາ ເຕສໍ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ມມ ຠາຕິການໍ ສນ຺ຕິເກ ໂກຈິ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ເຕສໍ ສມີປໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ ທ຺ວາຣໍ ນິສ຺ສາຍ ຐິຕາ ‘‘ຘາຕູ’’ຕິ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ອິທໍ ຘາຕູຕິ ວຈນໍ ພຫິທ຺ຘາ ນຕ຺ຖິ. ມມ ຠາຕິກາ ສມຓເທວປຸຕ຺ຕາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ – ‘‘ສຈາຫໍ ‘ອິເມ ເອວໍ ກເຖນ຺ຕີ’ຕິ ມາຕາປິຕູນໍ ກເຖສ຺ສາມິ, ‘ອມນຸສ຺ສາ ເອເຕ’ຕິ ນີຫຣາເປສ຺ສນ຺ຕິ. ອິທໍ ກາຣຓໍ ອຎ຺ຎສ຺ສ ອກເຖຕ຺ວາ ກງ຺ຂຈ຺ເຉທກໍ ປຸຣິສເຫຣຎ຺ຎິກໍ ມມ ປິຕຣໍ ມຫາໂຄຕມທສພລໍເຍວ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຠຸຕ຺ຕປາຕຣາສາ ຣາຊານໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ‘‘ທສພລສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐານໍ ຄມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາຫ. ຣາຊາ ປຎ຺ຈ ຣຖສຕານິ ໂຍຊາເປສິ. ຊມ຺ພຸທີປຕລສ຺ມິຎ຺ຫິ ຕິສ຺ໂສວ ກຸມາຣິໂຍ ປິຕູນໍ ສນ຺ຕິກາ ປຎ຺ຈ ຣຖສຕານິ ລຠິໍສຸ – ພິມ຺ພິສາຣຣຎ຺ໂຎ ຘີຕາ ຈຸນ຺ທີ ຣາຊກຎ຺ຎາ, ຘນຎ຺ຈຍສ຺ສ ເສຏ຺ຐິສ຺ສ ຘີຕາ ວິສາຂາ, ອຍໍ ສຸມນາ ຣາຊກຎ຺ຎາຕິ. ສາ ຄນ຺ຘມາລໍ ອາທາຍ ຣເຖ ຐິຕາ ປຎ຺ຈຣຖສຕປຣິວາຣາ ‘‘ອິມໍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ.

ອິຘສ຺ສູຕິ ອິຘ ຠເວຍ຺ຍຸໍ. ເອໂກ ທາຍໂກຕິ ເອໂກ ອຕ຺ຕນາ ລທ຺ຘລາຠໂຕ ປຣສ຺ສ ທຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊນໂກ ສາຣຓີຍຘມ຺ມປູຣໂກ. ເອໂກ ອທາຍໂກຕິ ເອໂກ ອຕ຺ຕນາ ລທ຺ຘໍ ປຣສ຺ສ ອທຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊນໂກ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄວຕ຺ຕປູຣໂກ. ເທວຠູຕານໍ ປນ ເນສນ຺ຕິ ເທວຠູຕານໍ ເອເຕສໍ. ອຘິຄຓ຺ຫາຕີຕິ ອຘິຠວິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫາຕິ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣຕິ ອຕິເສຕິ. ອາຘິປເຕຍ຺ເຍນາຕິ ເຊຏ຺ຐກກາຣເຓນ. ອິເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ ຐາເນຫີຕິ ເສສເທເວ ສກ຺ໂກ ເທວຣາຊາ ວິຍ ອິເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ ກາຣເຓຫິ ອຘິຄຓ຺ຫາຕິ. ມານຸສເກນາຕິອາທີສຸ ອາຍຸນາ ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖໂຣ ວິຍ ພາກຸລຕ຺ເຖໂຣ ວິຍ ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ວິຍ ຈ, ວຓ຺ເຓນ ມຫາຄຕິມ຺ພອຠຍຕ຺ເຖໂຣ ວິຍ ຠຓ຺ຑາຄາຣອມຈ຺ໂຈ ວິຍ ຈ, ສຸເຂນ ຣຏ຺ຐປາລກຸລປຸຕ຺ໂຕ ວິຍ ໂສຓເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ໂຕ ວິຍ ຍສທາຣໂກ ວິຍ ຈ, ຍເສນ ຘມ຺ມາໂສໂກ ວິຍ, ຕຖາ ອາຘິປຈ຺ເຈນາຕິ ອິເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ ກາຣເຓຫິ ອຕິເຣໂກ ເຊຏ຺ຐໂກ ໂຫຕິ.

ຍາຈິໂຕວ ພຫຸລນ຺ຕິ ພາກຸລຕ຺ເຖຣ-ສີວລິຕ຺ເຖຣ-ອານນ຺ທຕ຺ເຖຣາທໂຍ ວິຍ ຍາຈິໂຕວ ພຫຸລໍ ຈີວຣາທີນິ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕີຕິ ອິເມຫິ ກາຣເຓຫິ ອຕິເຣໂກ ໂຫຕິ ເຊຏ຺ຐໂກ. ຍທິທໍ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ວິມຸຕ຺ຕິນ຺ຕິ ຍໍ ເອກສ຺ສ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ສທ຺ຘິໍ ອິຕຣສ຺ສ ວິມຸຕ຺ຕິໍ ອາຣພ຺ຠ ນານາກຣຓໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ຠເວຍ຺ຍ, ຕໍ ນ ວທາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຕ຺ຕວສ຺ສິກທາຣໂກ ວາ ຫິ ວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຏິວິຊ຺ຌຕຸ ວສ຺ສສຕິກຕ຺ເຖໂຣ ວາ ຠິກ຺ຂຸ ວາ ຠິກ຺ຂຸນີ ວາ ອຸປາສໂກ ວາ ອຸປາສິກາ ວາ ເທໂວ ວາ ມາໂຣ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມາ ວາ, ປຏິວິທ຺ຘໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ເຄ ນານຕ຺ຕໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ອລເມວາຕິ ຍຸຕ຺ຕເມວ. ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມາຕິ ຍານິ ນາມ.

ຄຈ຺ຉໍ ອາກາສຘາຕຸຍາຕິ ອາກາເສນ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ. ສທ຺ໂຘຕິ ຣຕນຕ຺ຕຍຄຸຓານໍ ສທ຺ຘາຕາ. ຖນຍນ຺ຕິ ຄຊ຺ຊນ຺ໂຕ. ວິຊ຺ຊຸມາລີຕິ ມາລາສທິສາຍ ເມຆມຸເຂ ຈຣນ຺ຕິຍາ ວິຊ຺ຊຸລຕາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ສຕກ຺ກກູຕິ ສຕກູໂຏ, ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ອຸຏ຺ຐິເຕນ ວລາຫກກູຏສເຕນ ສມນ຺ນາຄໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ໂສຕາປນ຺ໂນ. ໂຠຄປຣິພ຺ຍູຬ຺ໂຫຕິ ອຸທໂກເຆນ ວິຍ ທານວເສນ ທີຍມາເນຫິ ໂຠເຄຫິ ປຣິພ຺ຍູຬ຺ໂຫ, ເທວໂລກໍ ສມ຺ປາປິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເປຈ຺ຈາຕິ ປຣໂລເກ. ສຄ຺ເຄ ປໂມທຕີຕິ ຍສ຺ມິໍ ສຄ຺ເຄ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຕ຺ເຖວ ໂມທຕີຕິ.