໔. ຊຫຕິກຖາ

໑. ນສຸຕ຺ຕາຫຣຓກຖາ

໒໗໙. ຊຫຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ຊຫຕິ, ອນວເສສໍ ຊຫຕິ, ອປ຺ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ຊຫຕິ, ສມູລໍ ຊຫຕິ, ສຕຓ຺ຫໍ ຊຫຕິ, ສານຸສຍໍ ຊຫຕິ, ອຣິເຍນ ຎາເຓນ ຊຫຕິ, ອຣິເຍນ ມຄ຺ເຄນ ຊຫຕິ, ອກຸປ຺ປໍ ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ໂຕ ຊຫຕິ, ອນາຄາມິຜລໍ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ໂຕ ຊຫຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ, ອນວເສສໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ, ອປ຺ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ, ສມູລໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ, ສຕຓ຺ຫໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ, ສານຸສຍໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ, ອຣິເຍນ ຎາເຓນ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ, ອຣິເຍນ ມຄ຺ເຄນ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ, ອກຸປ຺ປໍ ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ໂຕ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ, ອນາຄາມິຜລໍ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ໂຕ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ຊຫຕິ ອນາຄາມິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ປຸຄ຺ຄໂລ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທໍ, ໂສ ຈ ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ຊຫຕິ, ອນວເສສໍ ຊຫຕິ…ເປ… ອນາຄາມິຜລໍ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ໂຕ ຊຫຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຊຫຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທໍ, ໂສ ຈ ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ຊຫຕິ, ອນວເສສໍ ຊຫຕິ…ເປ… ອນາຄາມິຜລໍ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ໂຕ ຊຫຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ ອນາຄາມິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ປຸຄ຺ຄໂລ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທໍ, ໂສ ຈ ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ, ອນວເສສໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ…ເປ… ອນາຄາມິຜລໍ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ໂຕ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທໍ, ໂສ ຈ ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ, ອນວເສສໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ …ເປ… ອນາຄາມິຜລໍ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ໂຕ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ຊຫຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທໍ, ໂສ ຈ ນ ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ຊຫຕິ, ນ ອນວເສສໍ ຊຫຕິ…ເປ… ນ ອນາຄາມິຜລໍ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ໂຕ ຊຫຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຊຫຕິ ອນາຄາມິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ປຸຄ຺ຄໂລ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທໍ, ໂສ ຈ ນ ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ຊຫຕິ…ເປ… ນ ອນາຄາມິຜລໍ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ໂຕ ຊຫຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທໍ, ໂສ ຈ ນ ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ, ນ ອນວເສສໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ…ເປ… ນ ອນາຄາມິຜລໍ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ໂຕ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ ອນາຄາມິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ປຸຄ຺ຄໂລ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທໍ, ໂສ ຈ ນ ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ, ນ ອນວເສສໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕິ…ເປ… ນ ອນາຄາມິຜລໍ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ໂຕ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ຊຫຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ກຕເມນ ມຄ຺ເຄນາຕິ? ຣູປາວຈເຣນ ມຄ຺ເຄນາຕິ. ຣູປາວຈໂຣ ມຄ຺ໂຄ ນິຍ຺ຍານິໂກ ຂຍຄາມີ ໂພຘຄາມີ ອປຈຍຄາມີ ອນາສໂວ ອສໍໂຍຊນິໂຍ ອຄນ຺ຖນິໂຍ ອໂນຆນິໂຍ ອໂຍຄນິໂຍ ອນີວຣຓິໂຍ ອປຣາມຏ຺ໂຐ ອນຸປາທານິໂຍ ອສໍກິເລສິໂຍຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ. ນນຸ ຣູປາວຈໂຣ ມຄ຺ໂຄ ອນິຍ຺ຍານິໂກ ນ ຂຍຄາມີ ນ ໂພຘຄາມີ ນ ອປຈຍຄາມີ ສາສໂວ ສໍໂຍຊນິໂຍ…ເປ… ສໍກິເລສິໂຍຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ຣູປາວຈໂຣ ມຄ຺ໂຄ ອນິຍ຺ຍານິໂກ ນ ຂຍຄາມີ…ເປ… ສໍກິເລສິໂຍ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ຊຫຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຣູປາວຈເຣນ ມຄ຺ເຄນ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທ’’ນ຺ຕິ.

ຊຫຕິ ອນາຄາມິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນາຄາມິມຄ຺ເຄນ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທໍ, ໂສ ຈ ມຄ຺ໂຄ ນິຍ຺ຍານິໂກ ຂຍຄາມີ ໂພຘຄາມີ ອປຈຍຄາມີ ອນາສໂວ…ເປ… ອສໍກິເລສິໂຍຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຊຫຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຣູປາວຈເຣນ ມຄ຺ເຄນ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທໍ, ໂສ ຈ ມຄ຺ໂຄ ນິຍ຺ຍານິໂກ ຂຍຄາມີ ໂພຘຄາມີ ອປຈຍຄາມີ ອນາສໂວ…ເປ… ອສໍກິເລສິໂຍຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ຊຫຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຣູປາວຈເຣນ ມຄ຺ເຄນ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທໍ, ໂສ ຈ ມຄ຺ໂຄ ອນິຍ຺ຍານິໂກ ນ ຂຍຄາມີ ນ ໂພຘຄາມີ ນ ອປຈຍຄາມີ ສາສໂວ…ເປ… ສໍກິເລສິໂຍຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຊຫຕິ ອນາຄາມິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນາຄາມິມຄ຺ເຄນ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທໍ, ໂສ ຈ ມຄ຺ໂຄ ອນິຍ຺ຍານິໂກ ນ ຂຍຄາມີ ນ ໂພຘຄາມີ ນ ອປຈຍຄາມີ ສາສໂວ…ເປ… ສໍກິເລສິໂຍຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

໒໘໐. ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາເມສຸ ວີຕຣາໂຄ ສຫ ຘມ຺ມາຠິສມຍາ ອນາຄາມິຜເລ ສຓ຺ຐາຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອຣຫຕ຺ເຕ ສຓ຺ຐາຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາເມສຸ ວີຕຣາໂຄ ສຫ ຘມ຺ມາຠິສມຍາ ອນາຄາມິຜເລ ສຓ຺ຐາຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອປຸພ຺ພໍ ອຈຣິມໍ ຕໂຍ ມຄ຺ເຄ ຠາເວຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ອປຸພ຺ພໍ ອຈຣິມໍ ຕໂຍ ມຄ຺ເຄ ຠາເວຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອປຸພ຺ພໍ ອຈຣິມໍ ຕີຓິ ສາມຎ຺ຎຜລານິ ສຈ຺ຉິກໂຣຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ອປຸພ຺ພໍ ອຈຣິມໍ ຕີຓິ ສາມຎ຺ຎຜລານິ ສຈ຺ຉິກໂຣຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຕິຓ຺ຓໍ ຜສ຺ສານໍ ຕິສ຺ສນ຺ນໍ ເວທນານໍ ຕິສ຺ສນ຺ນໍ ສຎ຺ຎານໍ ຕິສ຺ສນ຺ນໍ ເຈຕນານໍ ຕິຓ຺ຓໍ ຈິຕ຺ຕານໍ ຕິສ຺ສນ຺ນໍ ສທ຺ຘານໍ ຕິຓ຺ຓໍ ວີຣິຍານໍ ຕິສ຺ສນ຺ນໍ ສຕີນໍ ຕິຓ຺ຓໍ ສມາຘີນໍ ຕິສ຺ສນ຺ນໍ ປຎ຺ຎານໍ ສໂມຘານໍ ໂຫຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາເມສຸ ວີຕຣາໂຄ ສຫ ຘມ຺ມາຠິສມຍາ ອນາຄາມິຜເລ ສຓ຺ຐາຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ເຄນາຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ສກທາຄາມິມຄ຺ເຄນາຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ. ກຕເມນ ມຄ຺ເຄນາຕິ? ອນາຄາມິມຄ຺ເຄນາຕິ. ອນາຄາມິມຄ຺ເຄນ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິໍ ວິຈິກິຈ຺ຉໍ ສີລພ຺ພຕປຣາມາສໍ ຊຫຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

໒. ສຸຕ຺ຕາຫຣຓກຖາ

໒໘໑. ອນາຄາມິມຄ຺ເຄນ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິໍ ວິຈິກິຈ຺ຉໍ ສີລພ຺ພຕປຣາມາສໍ ຊຫຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ຕິຓ຺ຓໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ຕິຓ຺ຓໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ອນາຄາມິມຄ຺ເຄນ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິໍ ວິຈິກິຈ຺ຉໍ ສີລພ຺ພຕປຣາມາສໍ ຊຫຕີ’’ຕິ. ອນາຄາມິມຄ຺ເຄນ ໂອຬາຣິກໍ ກາມຣາຄໍ ໂອຬາຣິກໍ ພ຺ຍາປາທໍ ຊຫຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ອນາຄາມິມຄ຺ເຄນ ໂອຬາຣິກໍ ກາມຣາຄໍ ໂອຬາຣິກໍ ພ຺ຍາປາທໍ ຊຫຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທານໍ ຕນຸຠາວາ ສກທາຄາມິຜລໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທານໍ ຕນຸຠາວາ ສກທາຄາມິຜລໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ອນາຄາມິມຄ຺ເຄນ ໂອຬາຣິກໍ ກາມຣາຄໍ ໂອຬາຣິກໍ ພ຺ຍາປາທໍ ຊຫຕີ’’ຕິ.

ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາເມສຸ ວີຕຣາໂຄ ສຫ ຘມ຺ມາຠິສມຍາ ອນາຄາມິຜເລ ສຓ຺ຐາຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຍ ເກຈິ ຘມ຺ມໍ ອຠິສເມນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ສຫ ຘມ຺ມາຠິສມຍາ ອນາຄາມິຜເລ ສຓ຺ຐຫນ຺ຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ຊຫຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທ’’ນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ –

‘‘ອເຫສຸໍ ເຕ [ອຫິໍສກາ (ອ. ນິ. ໖.໕໔)] ອຕີຕໍເສ, ຉ ສຕ຺ຖາໂຣ ຍສສ຺ສິໂນ;

ນິຣາມຄນ຺ຘາ ກຣຸເຓຘິມຸຕ຺ຕາ [ກຣຸຓາຘິມຸຕ຺ຕາ (ສີ. ກ.)], ກາມສໍໂຍຊນາຕິຄາ.

‘‘ກາມຣາຄໍ ວິຣາເຊຕ຺ວາ, ພ຺ຣຫ຺ມໂລກູປຄາ ອຫຸ;

ອເຫສຸໍ ສາວກາ ເຕສໍ, ອເນການິ ສຕານິປິ.

‘‘ນິຣາມຄນ຺ຘາ ກຣຸເຓຘິມຸຕ຺ຕາ, ກາມສໍໂຍຊນາຕິຄາ;

ກາມຣາຄໍ ວິຣາເຊຕ຺ວາ, ພ຺ຣຫ຺ມໂລກູປຄາ ອຫູ’’ຕິ [ອ. ນິ. ໖.໕໔].

ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ຊຫຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທນ຺ຕິ.

ຊຫຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ໂສ ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸເນຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາ ເອວໍ ທີຆາຍຸໂກ ສມາໂນ ເອວໍ ຈິຣຏ຺ຐິຕິໂກ ອປຣິມຸຕ຺ໂຕ ອໂຫສິ ຊາຕິຍາ ຊຣາຍ ມຣເຓນ ໂສເກຫິ ປຣິເທເວຫິ ທຸກ຺ເຂຫິ ໂທມນສ຺ເສຫິ ອຸປາຍາເສຫິ ອປຣິມຸຕ຺ໂຕ ທຸກ຺ຂສ຺ມາຕິ ວທາມິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຈຕຸນ຺ນໍ ຘມ຺ມານໍ ອນນຸໂພຘາ ອປ຺ປຏິເວຘາ. ກຕເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ? ອຣິຍສ຺ສ ສີລສ຺ສ ອນນຸໂພຘາ ອປ຺ປຏິເວຘາ, ອຣິຍສ຺ສ ສມາຘິສ຺ສ, ອຣິຍາຍ ປຎ຺ຎາຍ, ອຣິຍາຍ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ອນນຸໂພຘາ ອປ຺ປຏິເວຘາ. ຕຍິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍໍ ສີລໍ ອນຸພຸທ຺ຘໍ ປຏິວິທ຺ຘໍ, ອຣິໂຍ ສມາຘິ ອນຸພຸທ຺ໂຘ ປຏິວິທ຺ໂຘ, ອຣິຍາ ປຎ຺ຎາ ອນຸພຸທ຺ຘາ ປຏິວິທ຺ຘາ, ອຣິຍາ ວິມຸຕ຺ຕິ ອນຸພຸທ຺ຘາ ປຏິວິທ຺ຘາ, ອຸຈ຺ຉິນ຺ນາ ຠວຕຓ຺ຫາ, ຂີຓາ ຠວເນຕ຺ຕິ, ນຕ຺ຖິ ທານິ ປຸນພ຺ຠໂວຕິ.

‘‘ສີລໍ ສມາຘິ ປຎ຺ຎາ ຈ, ວິມຸຕ຺ຕິ ຈ ອນຸຕ຺ຕຣາ;

ອນຸພຸທ຺ຘາ ອິເມ ຘມ຺ມາ, ໂຄຕເມນ ຍສສ຺ສິນາ.

‘‘ອິຕິ ພຸທ຺ໂຘ ອຠິຎ຺ຎາຍ, ຘມ຺ມມກ຺ຂາສິ ຠິກ຺ຂຸນໍ;

ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກໂຣ ສຕ຺ຖາ, ຈກ຺ຂຸມາ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ’’ຕິ [ອ. ນິ. ໗.໖໖].

ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ຊຫຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທ’’ນ຺ຕິ.

ຊຫຕິກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.