໒໐. ວີສຕິມວຄ຺ໂຄ

(໑໙໔) ໑. ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈກຖາ

໘໕໗. ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ມາຕຣໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕ຺ວາ ອານນ຺ຕຣິໂກ ໂຫຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ປາຓໍ ຫນ຺ຕ຺ວາ ປາຓາຕິປາຕີ ໂຫຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ມາຕຣໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕ຺ວາ ອານນ຺ຕຣິໂກ ໂຫຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍິຕ຺ວາ…ເປ… ມຸສາ ຠຓິຕ຺ວາ ມຸສາວາທີ ໂຫຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ປາຓໍ ຫນ຺ຕ຺ວາ ປາຓາຕິປາຕີ ນ ໂຫຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ມາຕຣໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕ຺ວາ ອານນ຺ຕຣິໂກ ນ ໂຫຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍິຕ຺ວາ…ເປ… ມຸສາ ຠຓິຕ຺ວາ ມຸສາວາທີ ນ ໂຫຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ມາຕຣໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕ຺ວາ ອານນ຺ຕຣິໂກ ນ ໂຫຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

໘໕໘. ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ມາຕຣໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕ຺ວາ ອານນ຺ຕຣິໂກ ໂຫຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ‘‘ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ມາຕຣໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕ຺ວາ ອານນ຺ຕຣິໂກ ໂຫຕີ’’ຕິ – ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ນຕ຺ຖິ. ‘‘ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ມາຕຣໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕ຺ວາ ອານນ຺ຕຣິໂກ ໂຫຕີ’’ຕິ – ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ‘‘ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ມາຕຣໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕ຺ວາ ອານນ຺ຕຣິໂກ ໂຫຕີ’’ຕິ – ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ມາຕຣໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕ຺ວາ ອານນ຺ຕຣິໂກ ໂຫຕີ’’ຕິ.

໘໕໙. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ມາຕຸຆາຕໂກ ອານນ຺ຕຣິໂກ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ມາຕາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣປິຕາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ມາຕາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣປິຕາ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ມາຕຸຆາຕໂກ ອານນ຺ຕຣິໂກ’’ຕິ.

ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ປິຕຸຆາຕໂກ ອານນ຺ຕຣິໂກ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ປິຕາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣປິໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ປິຕາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣປິໂຕ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ປິຕຸຆາຕໂກ ອານນ຺ຕຣິໂກ’’ຕິ.

ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ອຣຫນ຺ຕຆາຕໂກ ອານນ຺ຕຣິໂກ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ອຣຫາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣປິໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອຣຫາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣປິໂຕ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ອຣຫນ຺ຕຆາຕໂກ ອານນ຺ຕຣິໂກ’’ຕິ.

ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ຣຸຫິຣຸປ຺ປາທໂກ ອານນ຺ຕຣິໂກ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ຕຖາຄຕສ຺ສ ໂລຫິຕໍ ອຸປ຺ປາທິຕນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ໂລຫິຕໍ ອຸປ຺ປາທິຕໍ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ຣຸຫິຣຸປ຺ປາທໂກ ອານນ຺ຕຣິໂກ’’ຕິ.

໘໖໐. ສງ຺ຆເຠທໂກ ອານນ຺ຕຣິໂກຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ສພ຺ເພ ສງ຺ຆເຠທກາ ອານນ຺ຕຣິກາຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ສພ຺ເພ ສງ຺ຆເຠທກາ ອານນ຺ຕຣິກາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຘມ຺ມສຎ຺ຎີ ສງ຺ຆເຠທໂກ ອານນ຺ຕຣິໂກຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

໘໖໑. ຘມ຺ມສຎ຺ຎີ ສງ຺ຆເຠທໂກ ອານນ຺ຕຣິໂກຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ອຕ຺ຖຸປາລິ, ສງ຺ຆເຠທໂກ ອາປາຍິໂກ ເນຣຍິໂກ ກປ຺ປຏ຺ໂຐ ອເຕກິຈ຺ໂຉ; ອຕ຺ຖຸປາລິ, ສງ຺ຆເຠທໂກ ນ ອາປາຍິໂກ ນ ເນຣຍິໂກ ນ ກປ຺ປຏ຺ໂຐ ນ ອເຕກິຈ຺ໂຉ’’ຕິ! ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ຘມ຺ມສຎ຺ຎີ ສງ຺ຆເຠທໂກ ອານນ຺ຕຣິໂກ’’ຕິ.

໘໖໒. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ຘມ຺ມສຎ຺ຎີ ສງ຺ຆເຠທໂກ ອານນ຺ຕຣິໂກ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ –

‘‘ອາປາຍິໂກ ເນຣຍິໂກ, ກປ຺ປຏ຺ໂຐ ສງ຺ຆເຠທໂກ;

ວຄ຺ຄຣໂຕ ອຘມ຺ມຏ຺ໂຐ, ໂຍຄກ຺ເຂມາ ປຘໍສຕິ;

ສງ຺ຆໍ ສມຄ຺ຄໍ ເຠຕ຺ວານ, ກປ຺ປໍ ນິຣຍມ຺ຫິ ປຈ຺ຈຕີ’’ຕິ [ຈູຬວ. ໓໕໔; ອ. ນິ. ໑໐.໓໙; ອິຕິວຸ. ໑໘].

ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ສງ຺ຆເຠທໂກ ອານນ຺ຕຣິໂກຕິ.

ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒໐. ວີສຕິມວຄ຺ໂຄ

(໑໙໕) ໒. ຎາຓກຖາ

໘໖໓. ນຕ຺ຖິ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ຎາຓນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນຕ຺ຖິ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ປຎ຺ຎາ ປຊານນາ ວິຈໂຍ ປວິຈໂຍ ຘມ຺ມວິຈໂຍ ສລ຺ລກ຺ຂຓາ ອຸປລກ຺ຂຓາ ປຈ຺ຈຸປລກ຺ຂຓາຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ນນຸ ອຕ຺ຖິ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ປຎ຺ຎາ ປຊານນາ ວິຈໂຍ…ເປ… ປຈ຺ຈຸປລກ຺ຂຓາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖິ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ປຎ຺ຎາ ປຊານນາ ວິຈໂຍ…ເປ… ປຈ຺ຈຸປລກ຺ຂຓາ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ນຕ຺ຖິ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ຎາຓ’’ນ຺ຕິ.

໘໖໔. ນຕ຺ຖິ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ຎາຓນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ປຐມໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ປຐມໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ນຕ຺ຖິ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ຎາຓ’’ນ຺ຕິ.

ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ທຸຕິຍໍ ຌານໍ…ເປ… ຕຕິຍໍ ຌານໍ…ເປ… ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ…ເປ… ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ ສມາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ສມາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ທານໍ ທເທຍ຺ຍ …ເປ… ຈີວຣໍ ທເທຍ຺ຍ, ປິຓ຺ຑປາຕໍ ທເທຍ຺ຍ, ເສນາສນໍ ທເທຍ຺ຍ, ຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ ທເທຍ຺ຍາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ ທເທຍ຺ຍ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ນຕ຺ຖິ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ຎາຓ’’ນ຺ຕິ.

໘໖໕. ອຕ຺ຖິ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ຎາຓນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ເຕນ ຎາເຓນ ທຸກ຺ຂໍ ປຣິຊານາຕິ, ສມຸທຍໍ ປຊຫຕິ, ນິໂຣຘໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ, ມຄ຺ຄໍ ຠາເວຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ຎາຓກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒໐. ວີສຕິມວຄ຺ໂຄ

(໑໙໖) ໓. ນິຣຍປາລກຖາ

໘໖໖. ນຕ຺ຖິ ນິຣເຍສຸ ນິຣຍປາລາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນຕ຺ຖິ ນິຣເຍສຸ ກມ຺ມກາຣຓາຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ອຕ຺ຖິ ນິຣເຍສຸ ກມ຺ມກາຣຓາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອຕ຺ຖິ ນິຣເຍສຸ ນິຣຍປາລາຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ອຕ຺ຖິ ມນຸສ຺ເສສຸ ກມ຺ມກາຣຓາ, ອຕ຺ຖິ ຈ ກາຣຓິກາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອຕ຺ຖິ ນິຣເຍສຸ ກມ຺ມກາຣຓາ, ອຕ຺ຖິ ຈ ກາຣຓິກາຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ອຕ຺ຖິ ນິຣເຍສຸ ກມ຺ມກາຣຓາ, ນຕ຺ຖິ ຈ ກາຣຓິກາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອຕ຺ຖິ ມນຸສ຺ເສສຸ ກມ຺ມກາຣຓາ, ນຕ຺ຖິ ຈ ກາຣຓິກາຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

໘໖໗. ອຕ຺ຖິ ນິຣເຍສຸ ນິຣຍປາລາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ –

‘‘ນ ເວສ຺ສຠູ ໂນປິ ຈ ເປຕ຺ຕິຣາຊາ,

ໂສໂມ ຍໂມ ເວສ຺ສວໂຓ ຈ ຣາຊາ;

ສການິ ກມ຺ມານິ ຫນນ຺ຕິ ຕຕ຺ຖ, ອິໂຕ ປຓຸນ຺ນໍ [ປຓຸຓ຺ຓໍ (ສ຺ຍາ. ກ.), ປນຸນ຺ນໍ (ສີ.)] ປຣໂລກປຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ.

ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ນຕ຺ຖິ ນິຣເຍສຸ ນິຣຍປາລາຕິ.

໘໖໘. ນຕ຺ຖິ ນິຣເຍສຸ ນິຣຍປາລາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ຕເມນໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣຍປາລາ ປຎ຺ຈວິຘພນ຺ຘນໍ ນາມ ກາຣຓໍ ກາເຣນ຺ຕິ [ກໂຣນ຺ຕິ (ມ. ນິ. ໓.໒໕໐; ອ. ນິ. ໓.໓໖)] – ຕຕ຺ຕໍ ອໂຍຂີລໍ ຫຕ຺ເຖ ຄເມນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຕໍ ອໂຍຂີລໍ ທຸຕິເຍ ຫຕ຺ເຖ ຄເມນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຕໍ ອໂຍຂີລໍ ປາເທ ຄເມນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຕໍ ອໂຍຂີລໍ ທຸຕິເຍ ປາເທ ຄເມນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຕໍ ອໂຍຂີລໍ ມຊ຺ເຌອຸຣສ຺ມິໍ ຄເມນ຺ຕິ; ໂສ ຕຕ຺ຖ ທຸກ຺ຂາ ຕິພ຺ພາ ກຏຸກາ ເວທນາ ເວເທຕິ; ນ ຈ ຕາວ ກາລໍ ກໂຣຕິ ຍາວ ນ ຕໍ ປາປກມ຺ມໍ ພ຺ຍນ຺ຕີໂຫຕີ’’ຕິ [ມ. ນິ. ໓.໒໕໐; ອ. ນິ. ໓.໓໖]! ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ອຕ຺ຖິ ນິຣເຍສຸ ນິຣຍປາລາຕິ.

ນຕ຺ຖິ ນິຣເຍສຸ ນິຣຍປາລາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ຕເມນໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣຍປາລາ ສໍເວເສຕ຺ວາ ກຸຐາຣີຫິ [ກຸຘາຣີຫິ (ສພ຺ພຕ຺ຖ)] ຕຈ຺ຉນ຺ຕິ…ເປ… ຕເມນໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣຍປາລາ ອຸທ຺ຘມ຺ປາທໍ ອໂຘສິຣໍ ຐເປຕ຺ວາ ວາສີຫິ ຕຈ຺ຉນ຺ຕິ…ເປ… ຕເມນໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣຍປາລາ ຣເຖ ໂຍເຊຕ຺ວາ ອາທິຕ຺ຕາຍ ປຖວິຍາ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕາຍ ສໂຊຕິຠູຕາຍ [ສຎ຺ໂຊຕິຠູຕາຍ (ສ຺ຍາ.)] ສາເຣນ຺ຕິປິ ປຈ຺ຈາສາເຣນ຺ຕິປິ…ເປ… ຕເມນໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣຍປາລາ ມຫນ຺ຕໍ ອງ຺ຄາຣປພ຺ພຕໍ ອາທິຕ຺ຕໍ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕໍ ສໂຊຕິຠູຕໍ ອາໂຣເປນ຺ຕິປິ ໂອໂຣເປນ຺ຕິປິ…ເປ… ຕເມນໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣຍປາລາ ອຸທ຺ຘມ຺ປາທໍ ອໂຘສິຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕຕ຺ຕາຍ ໂລຫກຸມ຺ຠິຍາ ປກ຺ຂິປນ຺ຕິ ອາທິຕ຺ຕາຍ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕາຍ ສໂຊຕິຠູຕາຍ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ເຜຓຸທ຺ເທຫກໍ ປຈ຺ຈຕິ, ໂສ ຕຕ຺ຖ ເຜຓຸທ຺ເທຫກໍ ປຈ຺ຈມາໂນ ສກິມ຺ປິ ອຸທ຺ຘໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ສກິມ຺ປິ ອໂຘ ຄຈ຺ຉຕິ, ສກິມ຺ປິ ຕິຣິຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ທຸກ຺ຂາ ຕິພ຺ພາ ກຏຸກາ ເວທນາ ເວທຍຕິ, ນ ຈ ຕາວ ກາລໍ ກໂຣຕິ ຍາວ ນ ຕໍ ປາປກມ຺ມໍ ພ຺ຍນ຺ຕີໂຫຕິ. ຕເມນໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິຣຍປາລາ ມຫານິຣເຍ ປກ຺ຂິປນ຺ຕິ! ໂສ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫານິຣໂຍ –

‘‘ຈຕຸກ຺ກຓ຺ໂຓ ຈຕຸທ຺ວາໂຣ, ວິຠຕ຺ໂຕ ຠາຄໂສ ມິໂຕ;

ອໂຍປາກາຣປຣິຍນ຺ໂຕ, ອຍສາ ປຏິກຸຊ຺ຊິໂຕ.

‘‘ຕສ຺ສ ອໂຍມຍາ ຠູມິ, ຊລິຕາ ເຕຊສາ ຍຸຕາ;

ສມນ຺ຕາ ໂຍຊນສຕໍ, ຜຣິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ ສພ຺ພທາ’’ຕິ [ມ. ນິ. ໓.໒໕໐; ອ. ນິ. ໓.໓໖; ເປ. ວ. ໗໑].

ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ອຕ຺ຖິ ນິຣເຍສຸ ນິຣຍປາລາຕິ.

ນິຣຍປາລກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒໐. ວີສຕິມວຄ຺ໂຄ

(໑໙໗) ໔. ຕິຣຈ຺ຉານກຖາ

໘໖໙. ອຕ຺ຖິ ເທເວສຸ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອຕ຺ຖິ ຕິຣຈ຺ຉານຄເຕສຸ ເທວາຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ອຕ຺ຖິ ເທເວສຸ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເທວໂລໂກ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ອຕ຺ຖິ ເທເວສຸ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ກີຏາ ປຏງ຺ຄາ ມກສາ ມກ຺ຂິກາ ອຫີ ວິຈ຺ຉິກາ ສຕປທີ ຄຓ຺ຑຸປ຺ປາທາຕິ [ຄຓ຺ຑຸປາທາຕິ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)]? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

໘໗໐. ນຕ຺ຖິ ເທເວສຸ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ເອຣາວໂຓ ນາມ ຫຕ຺ຖິນາໂຄ ສຫສ຺ສຍຸຕ຺ຕໍ ທິພ຺ພໍ ຍານນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ເອຣາວໂຓ ນາມ ຫຕ຺ຖິນາໂຄ ສຫສ຺ສຍຸຕ຺ຕໍ ທິພ຺ພໍ ຍານໍ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ອຕ຺ຖິ ເທເວສຸ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕາ’’ຕິ.

໘໗໑. ອຕ຺ຖິ ເທເວສຸ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ຫຕ຺ຖິພນ຺ຘາ ອສ຺ສພນ຺ຘາ [ຫຕ຺ຖິຠຓ຺ຑາ ອສ຺ສຠຓ຺ຑາ (?)] ຍາວສິກາ ກາຣຓິກາ ຠຕ຺ຕກາຣກາຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ. ເຕນ ຫິ ນຕ຺ຖິ ເທເວສຸ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕາຕິ.

ຕິຣຈ຺ຉານກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒໐. ວີສຕິມວຄ຺ໂຄ

(໑໙໘) ໕. ມຄ຺ຄກຖາ

໘໗໒. ປຎ຺ຈງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ສມ຺ມາສມາຘີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ …ເປ… ສມ຺ມາສມາຘິ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ປຎ຺ຈງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ’’ຕິ.

ປຎ຺ຈງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ –

‘‘ມຄ຺ຄານໍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ເສຏ຺ໂຐ, ສຈ຺ຈານໍ ຈຕຸໂຣ ປທາ;

ວິຣາໂຄ ເສຏ຺ໂຐ ຘມ຺ມານໍ, ທ຺ວິປທານຎ຺ຈ ຈກ຺ຂຸມາ’’ຕິ [ຘ. ປ. ໒໗໓ ຘມ຺ມປເທ].

ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄຕິ.

໘໗໓. ສມ຺ມາວາຈາ ມຄ຺ຄງ຺ຄໍ, ສາ ຈ ນ ມຄ຺ໂຄຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ມຄ຺ຄງ຺ຄໍ, ສາ ຈ ນ ມຄ຺ໂຄຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ສມ຺ມາວາຈາ ມຄ຺ຄງ຺ຄໍ, ສາ ຈ ນ ມຄ຺ໂຄຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ…ເປ… ສມ຺ມາວາຍາໂມ…ເປ… ສມ຺ມາສຕິ…ເປ… ສມ຺ມາສມາຘິ ມຄ຺ຄງ຺ຄໍ, ໂສ ຈ ນ ມຄ຺ໂຄຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ໂຕ…ເປ… ສມ຺ມາອາຊີໂວ ມຄ຺ຄງ຺ຄໍ, ໂສ ຈ ນ ມຄ຺ໂຄຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ສມ຺ມາສມາຘິ ມຄ຺ຄງ຺ຄໍ, ໂສ ຈ ນ ມຄ຺ໂຄຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ມຄ຺ຄງ຺ຄໍ, ສາ ຈ ມຄ຺ໂຄຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ສມ຺ມາວາຈາ ມຄ຺ຄງ຺ຄໍ, ສາ ຈ ມຄ຺ໂຄຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ມຄ຺ຄງ຺ຄໍ, ສາ ຈ ມຄ຺ໂຄຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ໂຕ…ເປ… ສມ຺ມາອາຊີໂວ ມຄ຺ຄງ຺ຄໍ, ໂສ ຈ ມຄ຺ໂຄຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ…ເປ… ສມ຺ມາວາຍາໂມ…ເປ… ສມ຺ມາສຕິ…ເປ… ສມ຺ມາສມາຘິ ມຄ຺ຄງ຺ຄໍ, ໂສ ຈ ມຄ຺ໂຄຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ສມ຺ມາວາຈາ…ເປ… ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ໂຕ…ເປ… ສມ຺ມາອາຊີໂວ ມຄ຺ຄງ຺ຄໍ, ໂສ ຈ ມຄ຺ໂຄຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

໘໗໔. ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ປຸພ຺ເພວ ໂຂ ປນສ຺ສ ກາຍກມ຺ມໍ ວຈີກມ຺ມໍ ອາຊີໂວ ສຸປຣິສຸທ຺ໂຘ ໂຫຕິ; ເອວມສ຺ສາຍໍ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ຠາວນາປາຣິປູຣິໍ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ [ມ. ນິ. ໓.໔໓໑]! ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ປຎ຺ຈງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄຕິ.

໘໗໕. ປຎ຺ຈງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ຍສ຺ມິໍ ໂຂ, ສຸຠທ຺ທ, ຘມ຺ມວິນເຍ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ນ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ສມໂຓປິ ຕຕ຺ຖ ນ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ທຸຕິໂຍປິ ຕຕ຺ຖ ສມໂຓ ນ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ຕຕິໂຍປິ ຕຕ຺ຖ ສມໂຓ ນ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ຈຕຸຕ຺ໂຖປິ ຕຕ຺ຖ ສມໂຓ ນ ອຸປລພ຺ຠຕິ. ຍສ຺ມິຎ຺ຈ ໂຂ, ສຸຠທ຺ທ, ຘມ຺ມວິນເຍ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ສມໂຓປິ ຕຕ຺ຖ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ທຸຕິໂຍປິ…ເປ… ຕຕິໂຍປິ…ເປ… ຈຕຸຕ຺ໂຖປິ ຕຕ຺ຖ ສມໂຓ ອຸປລພ຺ຠຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ໂຂ, ສຸຠທ຺ທ, ຘມ຺ມວິນເຍ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ອຸປລພ຺ຠຕິ. ອິເຘວ, ສຸຠທ຺ທ, ສມໂຓ, ອິຘ ທຸຕິໂຍ ສມໂຓ, ອິຘ ຕຕິໂຍ ສມໂຓ, ອິຘ ຈຕຸຕ຺ໂຖ ສມໂຓ. ສຸຎ຺ຎາ ປຣປ຺ປວາທາ ສມເຓຠິ ອຎ຺ເຎຫີ’’ຕິ [ທີ. ນິ. ໒.໒໑໔]! ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄຕິ.

ມຄ຺ຄກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒໐. ວີສຕິມວຄ຺ໂຄ

(໑໙໙) ໖. ຎາຓກຖາ

໘໗໖. ທ຺ວາທສວຕ຺ຖຸກໍ ຎາຓໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ທ຺ວາທສ ໂລກຸຕ຺ຕຣຎາຓານີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ທ຺ວາທສ ໂລກຸຕ຺ຕຣຎາຓານີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ທ຺ວາທສ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄາຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ທ຺ວາທສ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ທ຺ວາທສ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລານີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ທ຺ວາທສ ສກທາຄາມິມຄ຺ຄາ…ເປ… ອນາຄາມິມຄ຺ຄາ…ເປ… ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄາຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ທ຺ວາທສ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ທ຺ວາທສ ອຣຫຕ຺ຕຜລານີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….

໘໗໗. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ທ຺ວາທສວຕ຺ຖຸກໍ ຎາຓໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣ’’ນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ. ‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ປຣິຎ຺ຎາຕນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ [ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອຣິຍສຈ຺ຈ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂສມຸທຍໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ປຫາຕພ຺ພ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ປຫີນນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ [ທຸກ຺ຂນິໂຣຘາ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອຣິຍສຈ຺ຈ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ສຈ຺ຉິກຕນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ຠາເວຕພ຺ພ’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ຠາວິຕນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ…ເປ… ອາໂລໂກ ອຸທປາທີ’’ຕິ [ມຫາວ. ໑໕; ສໍ. ນິ. ໕.໑໐໘໑; ປຏິ. ມ. ໒.໓໐]! ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ທ຺ວາທສວຕ຺ຖຸກໍ ຎາຓໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ.

ຎາຓກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ວີສຕິມວຄ຺ໂຄ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ມາຕຸຆາຕໂກ ອານນ຺ຕຣິໂກ ປິຕຸຆາຕໂກ ອານນ຺ຕຣິໂກ ອຣຫນ຺ຕຆາຕໂກ ອານນ຺ຕຣິໂກ ຣຸຫິຣຸປ຺ປາທໂກ ອານນ຺ຕຣິໂກ ສງ຺ຆເຠທໂກ ອານນ຺ຕຣິໂກ, ນຕ຺ຖິ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ຎາຓໍ, ນຕ຺ຖິ ນິຣເຍສຸ ນິຣຍປາລາ, ອຕ຺ຖິ ເທເວສຸ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕາ, ປຎ຺ຈງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ, ທ຺ວາທສວຕ຺ຖຸກໍ ຎາຓໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ.

ຈຕຸຕ຺ໂຖ ປຓ຺ຓາສໂກ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ນິຄ຺ຄໂຫ, ປຸຎ຺ຎສຎ຺ຈໂຍ, ອຏ຺ຐາສິ, ອຕີເຕນ ຈ ມາຕຸຆາຕໂກ.