(໑໗໗) ໑. ມນຸສ຺ສໂລກກຖາ

໘໐໒. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ມນຸສ຺ສໂລເກ ອຏ຺ຐາສີ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ອຕ຺ຖິ ພຸທ຺ຘວຸຕ຺ຖານິ ເຈຕິຍານິ ອາຣາມວິຫາຣຄາມນິຄມນຄຣານິ ຣຏ຺ຐານິ ຊນປທານີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖິ ພຸທ຺ຘວຸຕ຺ຖານິ ເຈຕິຍານິ ອາຣາມວິຫາຣຄາມນິຄມນຄຣານິ ຣຏ຺ຐານິ ຊນປທານິ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ມນຸສ຺ສໂລເກ ອຏ຺ຐາສີ’’ຕິ.

ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ມນຸສ຺ສໂລເກ ອຏ຺ຐາສີ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ຠຄວາ ລຸມ຺ພິນິຍາ ຊາໂຕ, ໂພຘິຍາ ມູເລ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ພາຣາຓສິຍໍ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ຕິຕໍ, ຈາປາເລ ເຈຕິເຍ ອາຍຸສງ຺ຂາໂຣ ໂອສ຺ສຏ຺ໂຐ, ກຸສິນາຣາຍໍ ຠຄວາ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ຠຄວາ ລຸມ຺ພິນິຍາ ຊາໂຕ…ເປ… ກຸສິນາຣາຍໍ ຠຄວາ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ມນຸສ຺ສໂລເກ ອຏ຺ຐາສີ’’ຕິ.

ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ມນຸສ຺ສໂລເກ ອຏ຺ຐາສີ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ເອກມິທາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຍໍ ອຸກ຺ກຏ຺ຐາຍໍ ວິຫຣາມິ ສຸຠຄວເນ ສາລຣາຊມູເລ’’ຕິ [ທີ. ນິ. ໒.໙໑]; ‘‘ເອກມິທາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຍໍ ອຸຣຸເວລາຍໍ ວິຫຣາມິ ອຊປາລນິຄ຺ໂຣເຘ ປຐມາຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ’’ຕິ [ອ. ນິ. ໔.໒໑]; ‘‘ເອກມິທາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຍໍ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣາມິ ເວຬຸວເນ ກຬນ຺ທກນິວາເປ’’ຕິ [ທີ. ນິ. ໒.໑໘໐]; ‘‘ເອກມິທາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຍໍ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣາມິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ’’ຕິ; ‘‘ເອກມິທາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຍໍ ເວສາລິຍໍ ວິຫຣາມິ ມຫາວເນ ກູຏາຄາຣສາລາຍ’’ນ຺ຕິ [ທີ. ນິ. ໓.໑໑]! ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ມນຸສ຺ສໂລເກ ອຏ຺ຐາສີຕິ.

໘໐໓. ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ມນຸສ຺ສໂລເກ ອຏ຺ຐາສີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ຠຄວາ ໂລເກ ຊາໂຕ, ໂລເກ ສໍວຑ຺ໂຒ, ໂລກໍ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ວິຫຣຕິ ອນຸປລິຕ຺ໂຕ ໂລເກນາຕິ [ອ. ນິ. ໔.໓໖]? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ຠຄວາ ໂລເກ ຊາໂຕ, ໂລເກ ສໍວຑ຺ໂຒ, ໂລກໍ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ວິຫຣຕິ ອນຸປລິຕ຺ໂຕ ໂລເກນ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ມນຸສ຺ສໂລເກ ອຏ຺ຐາສີ’’ຕິ.

ມນຸສ຺ສໂລກກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.