໑໗. ສຕ຺ຕຣສມວຄ຺ໂຄ
(໑໖໖) ໑. ອຣຫໂຕ ປຸຎ຺ຎູປຈຍກຖາ
໗໗໖. ອຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ປຸຎ຺ຎູປຈໂຍຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ອປຸຎ຺ຎູປຈໂຍຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ນຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ອປຸຎ຺ຎູປຈໂຍຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ປຸຎ຺ຎູປຈໂຍຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….
໗໗໗. ອຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ປຸຎ຺ຎູປຈໂຍຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອຣຫາ ປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ, ອາເນຎ຺ຊາຠິສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ, ຄຕິສໍວຕ຺ຕນິຍໍ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ຠວສໍວຕ຺ຕນິຍໍ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ອິສ຺ສຣິຍສໍວຕ຺ຕນິຍໍ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ອຘິປຈ຺ຈສໍວຕ຺ຕນິຍໍ [ອາຘິປຈ຺ຈສໍວຕ຺ຕນິກໍ (?)] ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ມຫາໂຠຄສໍວຕ຺ຕນິຍໍ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ມຫາປຣິວາຣສໍວຕ຺ຕນິຍໍ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ເທວໂສຠຄ຺ຍສໍວຕ຺ຕນິຍໍ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ມນຸສ຺ສໂສຠຄ຺ຍສໍວຕ຺ຕນິຍໍ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….
໗໗໘. ອຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ປຸຎ຺ຎູປຈໂຍຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອຣຫາ ອາຈິນາຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ອຣຫາ ອປຈິນາຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ …ເປ… ອຣຫາ ປຊຫຕີຕິ…ເປ… ອຣຫາ ອຸປາທິຍຕີຕິ…ເປ… ອຣຫາ ວິສິເນຕີຕິ…ເປ… ອຣຫາ ອຸສ຺ສິເນຕີຕິ…ເປ… ອຣຫາ ວິຘູເປຕີຕິ …ເປ… ອຣຫາ ສນ຺ຘູເປຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ນນຸ ອຣຫາ ເນວາຈິນາຕິ ນ ອປຈິນາຕິ ອປຈິນິຕ຺ວາ ຐິໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອຣຫາ ເນວາຈິນາຕິ ນາປຈິນາຕິ ອປຈິນິຕ຺ວາ ຐິໂຕ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ອຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ປຸຎ຺ຎູປຈໂຍ’’ຕິ.
ນນຸ ອຣຫາ ເນວ ປຊຫຕິ ນ ອຸປາທິຍຕິ ປຊຫິຕ຺ວາ ຐິໂຕ, ເນວ ວິສິເນຕິ ນ ອຸສ຺ສິເນຕິ ວິສິເນຕ຺ວາ ຐິໂຕ, ເນວ ວິຘູເປຕິ ນ ສນ຺ຘູເປຕິ ວິຘູເປຕ຺ວາ ຐິໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອຣຫາ ເນວ ວິຘູເປຕິ ນ ສນ຺ຘູເປຕິ ວິຘູເປຕ຺ວາ ຐິໂຕ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ອຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ປຸຎ຺ຎູປຈໂຍ’’ຕິ.
໗໗໙. ນຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ປຸຎ຺ຎູປຈໂຍຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອຣຫາ ທານໍ ທເທຍ຺ຍາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອຣຫາ ທານໍ ທເທຍ຺ຍ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ນຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ປຸຎ຺ຎູປຈໂຍ’’ຕິ.
ອຣຫາ ຈີວຣໍ ທເທຍ຺ຍ…ເປ… ປິຓ຺ຑປາຕໍ ທເທຍ຺ຍ… ເສນາສນໍ ທເທຍ຺ຍ… ຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ ທເທຍ຺ຍ… ຂາທນີຍໍ ທເທຍ຺ຍ… ໂຠຊນີຍໍ ທເທຍ຺ຍ… ປານີຍໍ ທເທຍ຺ຍ… ເຈຕິຍໍ ວນ຺ເທຍ຺ຍ… ເຈຕິເຍ ມາລໍ ອາໂຣເປຍ຺ຍ… ຄນ຺ຘໍ ອາໂຣເປຍ຺ຍ… ວິເລປນໍ ອາໂຣເປຍ຺ຍ…ເປ… ເຈຕິຍໍ ອຠິທກ຺ຂິຓໍ [ປທກ຺ຂິຓໍ (?)] ກເຣຍ຺ຍາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອຣຫາ ເຈຕິຍໍ ອຠິທກ຺ຂິຓໍ ກເຣຍ຺ຍ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ນຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ປຸຎ຺ຎູປຈໂຍ’’ຕິ.
ອຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ປຸຎ຺ຎູປຈໂຍຕິກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໑໗. ສຕ຺ຕຣສມວຄ຺ໂຄ
(໑໖໗) ໒. ນຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ອກາລມຈ຺ຈູຕິກຖາ
໗໘໐. ນຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ອກາລມຈ຺ຈູຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນຕ຺ຖິ ອຣຫນ຺ຕຆາຕໂກຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ອຕ຺ຖິ ອຣຫນ຺ຕຆາຕໂກຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ອກາລມຈ຺ຈູຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ນຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ອກາລມຈ຺ຈູຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ໂຍ ອຣຫນ຺ຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕິ, ສຕິ ຊີວິເຕ ຊີວິຕາວເສເສ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕິ, ອສຕິ ຊີວິເຕ ຊີວິຕາວເສເສ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕີຕິ? ສຕິ ຊີວິເຕ ຊີວິຕາວເສເສ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕີຕິ. ຫຎ຺ຈິ ສຕິ ຊີວິເຕ ຊີວິຕາວເສເສ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕິ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ນຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ອກາລມຈ຺ຈູ’’ຕິ. ອສຕິ ຊີວິເຕ ຊີວິຕາວເສເສ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕີຕິ, ນຕ຺ຖິ ອຣຫນ຺ຕຆາຕໂກຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….
໗໘໑. ນຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ອກາລມຈ຺ຈູຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອຣຫໂຕ ກາເຍ ວິສໍ ນ ກເມຍ຺ຍ, ສຕ຺ຖໍ ນ ກເມຍ຺ຍ, ອຄ຺ຄິ ນ ກເມຍ຺ຍາຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ນນຸ ອຣຫໂຕ ກາເຍ ວິສໍ ກເມຍ຺ຍ, ສຕ຺ຖໍ ກເມຍ຺ຍ, ອຄ຺ຄິ ກເມຍ຺ຍາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອຣຫໂຕ ກາເຍ ວິສໍ ກເມຍ຺ຍ, ສຕ຺ຖໍ ກເມຍ຺ຍ, ອຄ຺ຄິ ກເມຍ຺ຍ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ນຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ອກາລມຈ຺ຈູ’’ຕິ.
ອຣຫໂຕ ກາເຍ ວິສໍ ນ ກເມຍ຺ຍ, ສຕ຺ຖໍ ນ ກເມຍ຺ຍ, ອຄ຺ຄິ ນ ກເມຍ຺ຍາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນຕ຺ຖິ ອຣຫນ຺ຕຆາຕໂກຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….
໗໘໒. ອຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ອກາລມຈ຺ຈູຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຎ຺ເຈຕນິການໍ ກມ຺ມານໍ ກຕານໍ ອຸປຈິຕານໍ ອປ຺ປຏິສໍເວທິຕ຺ວາ ພ຺ຍນ຺ຕີຠາວໍ ວທາມິ; ຕຎ຺ຈ ໂຂ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ອຸປປຊ຺ຊໍ ວາ ອປເຣ ວາ ປຣິຍາເຍ’’ຕິ. ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ນຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ອກາລມຈ຺ຈູຕິ.
ນຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ອກາລມຈ຺ຈູຕິກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໑໗. ສຕ຺ຕຣສມວຄ຺ໂຄ
(໑໖໘) ໓. ສພ຺ພມິທໍ ກມ຺ມໂຕຕິກຖາ
໗໘໓. ສພ຺ພມິທໍ ກມ຺ມໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ກມ຺ມມ຺ປິ ກມ຺ມໂຕຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ສພ຺ພມິທໍ ກມ຺ມໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ສພ຺ພມິທໍ ປຸພ຺ເພກຕເຫຕູຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ສພ຺ພມິທໍ ກມ຺ມໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ສພ຺ພມິທໍ ກມ຺ມວິປາກໂຕຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….
໗໘໔. ສພ຺ພມິທໍ ກມ຺ມວິປາກໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ກມ຺ມວິປາເກນ ປາຓໍ ຫເນຍ຺ຍາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ປາຓາຕິປາໂຕ ສຜໂລຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ກມ຺ມວິປາໂກ ສຜໂລຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ກມ຺ມວິປາໂກ ອຜໂລຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ປາຓາຕິປາໂຕ ອຜໂລຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….
ກມ຺ມວິປາເກນ ອທິນ຺ນໍ ອາທິເຍຍ຺ຍ…ເປ… ມຸສາ ຠເຓຍ຺ຍ… ປິສຸຓໍ ຠເຓຍ຺ຍ… ຜຣຸສໍ ຠເຓຍ຺ຍ… ສມ຺ຜໍ ປລເປຍ຺ຍ… ສນ຺ຘິໍ ຉິນ຺ເທຍ຺ຍ… ນິລ຺ໂລປໍ ຫເຣຍ຺ຍ… ເອກາຄາຣິກໍ ກເຣຍ຺ຍ… ປຣິປນ຺ເຖ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ… ປຣທາຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ… ຄາມຆາຕກໍ ກເຣຍ຺ຍ… ນິຄມຆາຕກໍ ກເຣຍ຺ຍ… ກມ຺ມວິປາເກນ ທານໍ ທເທຍ຺ຍ… ຈີວຣໍ ທເທຍ຺ຍ … ປິຓ຺ຑປາຕໍ ທເທຍ຺ຍ… ເສນາສນໍ ທເທຍ຺ຍ… ຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ ທເທຍ຺ຍາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາໂຣ ສຜໂລຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ກມ຺ມວິປາໂກ ສຜໂລຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ກມ຺ມວິປາໂກ ອຜໂລຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາໂຣ ອຜໂລຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….
໗໘໕. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ສພ຺ພມິທໍ ກມ຺ມໂຕ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ –
‘‘ກມ຺ມຸນາ ວຕ຺ຕຕີ [ວຕ຺ຕຕິ (ປີ. ກ., ມ. ນິ. ໒.໔໖໐), ວຕ຺ຕເຕ (?)] ໂລໂກ, ກມ຺ມຸນາ ວຕ຺ຕຕີ [ວຕ຺ຕຕິ (ປີ. ກ., ມ. ນິ. ໒.໔໖໐), ວຕ຺ຕເຕ (?)] ປຊາ;
ກມ຺ມນິພນ຺ຘນາ ສຕ຺ຕາ, ຣຖສ຺ສາຓີວ ຍາຍໂຕ [ມ. ນິ. ໒.໔໖໐; ສຸ. ນິ. ໖໕໙].
‘‘ກມ຺ເມນ ກິຕ຺ຕິໍ ລຠເຕ ປສໍສໍ,
ກມ຺ເມນ ຊານິຎ຺ຈ ວຘຎ຺ຈ ພນ຺ຘໍ;
ຕໍ ກມ຺ມໍ ນານາກຣຓໍ ວິທິຕ຺ວາ,
ກສ຺ມາ ວເທ ນຕ຺ຖິ ກມ຺ມນ຺ຕິ ໂລເກ’’ຕິ.
ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ‘‘ສພ຺ພມິທໍ ກມ຺ມໂຕ’’ຕິ.
ສພ຺ພມິທໍ ກມ຺ມໂຕຕິກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໑໗. ສຕ຺ຕຣສມວຄ຺ໂຄ
(໑໖໙) ໔. ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘກຖາ
໗໘໖. ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘຎ຺ເຎວ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘຎ຺ເຎວ ອນິຈ຺ຈໍ ສງ຺ຂຕໍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ຂຍຘມ຺ມໍ ວຍຘມ຺ມໍ ວິຣາຄຘມ຺ມໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມນ຺ຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ນນຸ ອນິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘໍ ອນິຈ຺ຈໍ ສງ຺ຂຕໍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ຂຍຘມ຺ມໍ ວຍຘມ຺ມໍ ວິຣາຄຘມ຺ມໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອນິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘໍ ອນິຈ຺ຈໍ ສງ຺ຂຕໍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ຂຍຘມ຺ມໍ ວຍຘມ຺ມໍ ວິຣາຄຘມ຺ມໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘຎ຺ເຎວ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ.
ອນິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘໍ ອນິຈ຺ຈໍ ສງ຺ຂຕໍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ…ເປ… ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ຕຎ຺ຈ ນ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘໍ ອນິຈ຺ຈໍ ສງ຺ຂຕໍ…ເປ… ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ຕຎ຺ຈ ນ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….
ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘໍ ອນິຈ຺ຈໍ ສງ຺ຂຕໍ…ເປ… ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ຕຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ [ອິທໍ-ປຸຈ຺ຉາທ຺ວເຍນ ປຸຣິມປຸຈ຺ຉາທ຺ວຍສ຺ສ ປຸຣໂຕ ຠວິຕພ຺ພໍ]? ອາມນ຺ຕາ. ອນິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘໍ ອນິຈ຺ຈໍ ສງ຺ຂຕໍ…ເປ… ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ຕຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ [ອິທໍ-ປຸຈ຺ຉາທ຺ວເຍນ ປຸຣິມປຸຈ຺ຉາທ຺ວຍສ຺ສ ປຸຣໂຕ ຠວິຕພ຺ພໍ]? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….
໗໘໗. ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘຎ຺ເຎວ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ຍທນິຈ຺ຈໍ ຕໍ ທຸກ຺ຂໍ [ສໍ. ນິ. ໓.໑໕] ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ອນິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘໍ ອນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ຍທນິຈ຺ຈໍ ຕໍ ທຸກ຺ຂໍ [ສໍ. ນິ. ໓.໑໕] ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ – ອນິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘໍ ອນິຈ຺ຈໍ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘຎ຺ເຎວ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ.
໗໘໘. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘຎ຺ເຎວ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຍຖາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘສ຺ສ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຠຄວຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕິ, ເອວເມວໍ ອນິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘສ຺ສ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຠຄວຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ວຸສ຺ສຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ຍຖາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຣິຎ຺ຎາຕໍ ນ ປຸນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ເອວເມວໍ ອນິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຣິຎ຺ຎາຕໍ ນ ປຸນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ. ເຕນ ຫິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘຎ຺ເຎວ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ.
ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໑໗. ສຕ຺ຕຣສມວຄ຺ໂຄ
(໑໗໐) ໕. ຐເປຕ຺ວາ ອຣິຍມຄ຺ຄນ຺ຕິກຖາ
໗໘໙. ຐເປຕ຺ວາ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ອວເສສາ ສງ຺ຂາຣາ ທຸກ຺ຂາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍປິ ທຸກ຺ໂຂຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍປິ ທຸກ຺ໂຂຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຕີເຓວ ອຣິຍສຈ຺ຈານີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ຕີເຓວ ອຣິຍສຈ຺ຈານີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ວຸຕ຺ຕານິ ຠຄວຕາ – ທຸກ຺ຂໍ, ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ວຸຕ຺ຕານິ ຠຄວຕາ – ທຸກ຺ຂໍ, ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ; ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ຕີເຓວ ອຣິຍສຈ຺ຈານີ’’ຕິ.
ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍປິ ທຸກ຺ໂຂຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເກນຏ຺ເຐນາຕິ? ອນິຈ຺ຈຏ຺ເຐນ. ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ອນິຈ຺ໂຈຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ທຸກ຺ໂຂຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….
ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ອນິຈ຺ໂຈ, ໂສ ຈ ນ ທຸກ຺ໂຂຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ ອນິຈ຺ໂຈ, ໂສ ຈ ນ ທຸກ຺ໂຂຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ… ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ ອນິຈ຺ໂຈ, ໂສ ຈ ທຸກ຺ໂຂຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ອນິຈ຺ໂຈ, ໂສ ຈ ທຸກ຺ໂຂຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….
໗໙໐. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ຐເປຕ຺ວາ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ອວເສສາ ສງ຺ຂາຣາ ທຸກ຺ຂາ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ສາ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ສາ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ຐເປຕ຺ວາ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ອວເສສາ ສງ຺ຂາຣາ ທຸກ຺ຂາ’’ຕິ.
ຐເປຕ຺ວາ ອຣິຍມຄ຺ຄນ຺ຕິກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໑໗. ສຕ຺ຕຣສມວຄ຺ໂຄ
(໑໗໑) ໖. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິກຖາ
໗໙໑. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ສງ຺ໂຆ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍ ປາຫຸເນຍ຺ໂຍ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍ ອຎ຺ຊລິກຣຓີໂຍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ສງ຺ໂຆ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍ ປາຫຸເນຍ຺ໂຍ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍ ອຎ຺ຊລິກຣຓີໂຍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ.
ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຣິສຍຸຄາ ອຏ຺ຐປຸຣິສປຸຄ຺ຄລາ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍາ ວຸຕ຺ຕາ ຠຄວຕາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຣິສຍຸຄາ ອຏ຺ຐ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລາ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍາ ວຸຕ຺ຕາ ຠຄວຕາ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ.
ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຆສ຺ສ ທານໍ ເທນ຺ຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຆສ຺ສ ທານໍ ເທນ຺ຕິ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ. ນນຸ ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຆສ຺ສ ຈີວຣໍ ເທນ຺ຕິ…ເປ… ປິຓ຺ຑປາຕໍ ເທນ຺ຕິ… ເສນາສນໍ ເທນ຺ຕິ… ຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ ເທນ຺ຕິ… ຂາທນີຍໍ ເທນ຺ຕິ… ໂຠຊນີຍໍ ເທນ຺ຕິ…ເປ… ປານີຍໍ ເທນ຺ຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປານີຍໍ ເທນ຺ຕິ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ.
ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ –
‘‘ອາຫຸຕິໍ ຊາຕເວໂທວ, ມຫາເມຆໍວ ເມທນີ;
ສງ຺ໂຆ ສມາຘິສມ຺ປນ຺ໂນ, ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ທກ຺ຂິຓ’’ນ຺ຕິ.
ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ.
໗໙໒. ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ມຄ຺ໂຄ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ຜລໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….
ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໑໗. ສຕ຺ຕຣສມວຄ຺ໂຄ
(໑໗໒) ໗. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕີຕິກຖາ
໗໙໓. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕີ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ສງ຺ໂຆ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍ ປາຫຸເນຍ຺ໂຍ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍ ອຎ຺ຊລິກຣຓີໂຍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ສງ຺ໂຆ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍ…ເປ… ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕີ’’ຕິ.
ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕີ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຣິສຍຸຄາ ອຏ຺ຐ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລາ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍາ ວຸຕ຺ຕາ ຠຄວຕາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຣິສຍຸຄາ ອຏ຺ຐ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລາ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍາ ວຸຕ຺ຕາ ຠຄວຕາ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕີ’’ຕິ.
ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕີ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຆສ຺ສ ທານໍ ທຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓໍ ອາຣາເຘນ຺ຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຆສ຺ສ ທານໍ ທຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓໍ ອາຣາເຘນ຺ຕິ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕີ’’ຕິ.
ນນຸ ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຆສ຺ສ ຈີວຣໍ ທຕ຺ວາ…ເປ… ປິຓ຺ຑປາຕໍ ທຕ຺ວາ…ເປ… ເສນາສນໍ ທຕ຺ວາ… ຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ ທຕ຺ວາ… ຂາທນີຍໍ ທຕ຺ວາ… ໂຠຊນີຍໍ ທຕ຺ວາ…ເປ… ປານີຍໍ ທຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓໍ ອາຣາເຘນ຺ຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປານີຍໍ ທຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓໍ ອາຣາເຘນ຺ຕິ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕີ’’ຕິ.
໗໙໔. ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ມຄ຺ໂຄ ວິໂສເຘຕິ, ຜລໍ ວິໂສເຘຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….
ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕີຕິກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໑໗. ສຕ຺ຕຣສມວຄ຺ໂຄ
(໑໗໓) ໘. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ຠຸຎ຺ຊຕີຕິກຖາ
໗໙໕. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ຠຸຎ຺ຊຕິ ປິວຕິ ຂາທຕິ ສາຍຕີ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຆຠຕ຺ຕານິ ກໂຣນ຺ຕິ, ອຸທ຺ເທສຠຕ຺ຕານິ ກໂຣນ຺ຕິ, ຍາຄຸປານານິ ກໂຣນ຺ຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຆຠຕ຺ຕານິ ກໂຣນ຺ຕິ, ອຸທ຺ເທສຠຕ຺ຕານິ ກໂຣນ຺ຕິ, ຍາຄຸປານານິ ກໂຣນ຺ຕິ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ຠຸຎ຺ຊຕິ ປິວຕິ ຂາທຕິ ສາຍຕີ’’ຕິ.
ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ຠຸຎ຺ຊຕິ ປິວຕິ ຂາທຕິ ສາຍຕີ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ຄຓໂຠຊນໍ ປຣມ຺ປຣໂຠຊນໍ ອຕິຣິຕ຺ຕໂຠຊນໍ ອນຕິຣິຕ຺ຕໂຠຊນ’’ນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ຄຓໂຠຊນໍ ປຣມ຺ປຣໂຠຊນໍ ອຕິຣິຕ຺ຕໂຠຊນໍ ອນຕິຣິຕ຺ຕໂຠຊນໍ’’, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ຠຸຎ຺ຊຕິ ປິວຕິ ຂາທຕິ ສາຍຕີ’’ຕິ.
ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ຠຸຎ຺ຊຕິ ປິວຕິ ຂາທຕິ ສາຍຕີ’’ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ອຏ຺ຐ ປານານິ ວຸຕ຺ຕານິ ຠຄວຕາ – ອມ຺ພປານໍ, ຊມ຺ພຸປານໍ, ໂຈຈປານໍ, ໂມຈປານໍ, ມຘຸກປານໍ, [ມຘຸປານໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.) ມຫາວ. ໓໐໐ ປນ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ] ມຸທ຺ທິກປານໍ, ສາລຸກປານໍ, ຜາຣຸສກປານນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອຏ຺ຐ ປານານິ ວຸຕ຺ຕານິ ຠຄວຕາ – ອມ຺ພປານໍ, ຊມ຺ພຸປານໍ, ໂຈຈປານໍ, ໂມຈປານໍ, ມຘຸກປານໍ, ມຸທ຺ທິກປານໍ, ສາລຸກປານໍ, ຜາຣຸສກປານໍ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ສງ຺ໂຆ ຠຸຎ຺ຊຕິ ປິວຕິ ຂາທຕິ ສາຍຕີ’’ຕິ.
໗໙໖. ສງ຺ໂຆ ຠຸຎ຺ຊຕິ ປິວຕິ ຂາທຕິ ສາຍຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ມຄ຺ໂຄ ຠຸຎ຺ຊຕິ ປິວຕິ ຂາທຕິ ສາຍຕິ, ຜລໍ ຠຸຎ຺ຊຕິ ປິວຕິ ຂາທຕິ ສາຍຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….
ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ຠຸຎ຺ຊຕີຕິກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໑໗. ສຕ຺ຕຣສມວຄ຺ໂຄ
(໑໗໔) ໙. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ຆສ຺ສທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິກຖາ
໗໙໗. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’’ນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ສງ຺ໂຆ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍ ປາຫຸເນຍ຺ໂຍ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍ ອຎ຺ຊລິກຣຓີໂຍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ສງ຺ໂຆ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍ…ເປ… ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’’ນ຺ຕິ.
ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’’ນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຣິສຍຸຄາ ອຏ຺ຐ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລາ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍາ ວຸຕ຺ຕາ ຠຄວຕາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຣິສຍຸຄາ ອຏ຺ຐ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລາ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍາ ວຸຕ຺ຕາ ຠຄວຕາ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’’ນ຺ຕິ.
໗໙໘. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’’ນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ສງ຺ເຆ, ໂຄຕມິ, ເທຫິ, ສງ຺ເຆ ເຕ ທິນ຺ເນ ອຫຎ຺ເຈວ ປູຊິໂຕ ຠວິສ຺ສາມິ ສງ຺ໂຆ ຈາ’’ຕິ [ມ. ນິ. ໓.໓໗໖]. ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິ.
ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’’ນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –
‘‘ຍຊມານານໍ ມນຸສ຺ສານໍ, ປຸຎ຺ຎເປກ຺ຂານ ປາຓິນໍ;
ກໂຣຕໍ ໂອປຘິກໍ ປຸຎ຺ຎໍ, ກຕ຺ຖ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິ.
‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈ ປຏິປນ຺ນາ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈ ຜເລ ຐິຕາ;
ເອສ ສງ຺ໂຆ ອຸຊຸຠູໂຕ, ປຎ຺ຎາສີລສມາຫິໂຕ.
‘‘ຍຊມານານໍ ມນຸສ຺ສານໍ, ປຸຎ຺ຎເປກ຺ຂານ ປາຓິນໍ;
ກໂຣຕໍ ໂອປຘິກໍ ປຸຎ຺ຎໍ, ສງ຺ເຆ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’’ນ຺ຕິ [ສໍ. ນິ. ໑.໒໖໒; ວິ. ວ. ໖໔໒, ໗໕໑].
‘‘ເອໂສ ຫິ ສງ຺ໂຆ ວິປຸໂລ ມຫຄ຺ຄໂຕ,
ເອສປ຺ປເມຍ຺ໂຍ ອຸທຘີວ ສາຄໂຣ;
ເອເຕ ຫິ ເສຏ຺ຐາ ນຣວີຣສາວກາ [ນຣສີຫສາວກາ (ກ.)],
ປຠງ຺ກຣາ ຘມ຺ມມຸທີຣຍນ຺ຕິ.
‘‘ເຕສໍ ສຸທິນ຺ນໍ ສຸຫຸຕໍ ສຸຍິຏ຺ຐໍ,
ເຍ ສງ຺ຆມຸທ຺ທິສ຺ສ ທທນ຺ຕິ ທານໍ;
ສາ ທກ຺ຂິຓາ ສງ຺ຆຄຕາ ປຕິຏ຺ຐິຕາ,
ມຫປ຺ຜລາ ໂລກວິທູນ ວຓ຺ຓິຕາ.
‘‘ເອຕາທິສໍ ຍຎ຺ຎມນຸສ຺ສຣນ຺ຕາ,
ເຍ ເວທຊາຕາ ວິຈຣນ຺ຕິ [ວິຫຣນ຺ຕິ (ສີ. ກ.)] ໂລເກ;
ວິເນຍ຺ຍ ມຈ຺ເຉຣມລໍ ສມູລໍ,
ອນິນ຺ທິຕາ ສຄ຺ຄມຸເປນ຺ຕິ ຐານ’’ນ຺ຕິ [ວິ. ວ. ໖໔໕, ໗໕໔].
ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິ.
ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໑໗. ສຕ຺ຕຣສມວຄ຺ໂຄ
(໑໗໕) ໑໐. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິກຖາ
໗໙໙. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ພຸທ຺ຘສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’’ນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ຠຄວາ ທ຺ວິປທານໍ ອຄ຺ໂຄ, ທ຺ວິປທານໍ ເສຏ຺ໂຐ, ທ຺ວິປທານໍ ປໂມກ຺ໂຂ, ທ຺ວິປທານໍ ອຸຕ຺ຕໂມ, ທ຺ວິປທານໍ ປວໂຣ ອສໂມ ອສມສໂມ ອປ຺ປຏິສໂມ ອປ຺ປຏິຠາໂຄ ອປ຺ປຏິປຸຄ຺ຄໂລຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ຠຄວາ ທ຺ວິປທານໍ ອຄ຺ໂຄ, ທ຺ວິປທານໍ ເສຏ຺ໂຐ, ທ຺ວິປທານໍ ປໂມກ຺ໂຂ, ທ຺ວິປທານໍ ອຸຕ຺ຕໂມ, ທ຺ວິປທານໍ ປວໂຣ ອສໂມ ອສມສໂມ ອປ຺ປຏິສໂມ ອປ຺ປຏິຠາໂຄ ອປ຺ປຏິປຸຄ຺ຄໂລ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ພຸທ຺ຘສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’’ນ຺ຕິ.
ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ພຸທ຺ຘສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’’ນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອຕ຺ຖິ ໂກຈິ ພຸທ຺ເຘນ ສມສໂມ – ສີເລນ ສມາຘິນາ ປຎ຺ຎາຍາຕິ? ນຕ຺ຖິ. ຫຎ຺ຈິ ນຕ຺ຖິ ໂກຈິ ພຸທ຺ເຘນ ສມສໂມ – ສີເລນ ສມາຘິນາ ປຎ຺ຎາຍ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ພຸທ຺ຘສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’’ນ຺ຕິ.
ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ພຸທ຺ຘສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’’ນ຺ຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ –
‘‘ນຍິມສ຺ມິໍ ວາ ໂລເກ ປຣສ຺ມິໍ ວາ ປນ,
ພຸທ຺ເຘນ ເສຏ຺ໂຐ ຈ ສໂມ ຈ ວິຊ຺ຊຕິ;
ຍມາຫຸເນຍ຺ຍານໍ ອຄ຺ຄຕໍ ຄໂຕ,
ປຸຎ຺ຎຕ຺ຖິການໍ ວິປຸລປ຺ຜເລສິນ’’ນ຺ຕິ [ວິ. ວ. ໑໐໔໗].
ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິ.
ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
໑໗. ສຕ຺ຕຣສມວຄ຺ໂຄ
(໑໗໖) ໑໑. ທກ຺ຂິຓາວິສຸທ຺ຘິກຖາ
໘໐໐. ທາຍກໂຕວ ທານໍ ວິສຸຊ຺ຌຕິ, ໂນ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ປຏິຄ຺ຄາຫກາ ອາຫຸເນຍ຺ຍາ ປາຫຸເນຍ຺ຍາ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍາ ອຎ຺ຊລິກຣຓີຍາ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ປຏິຄ຺ຄາຫກາ ອາຫຸເນຍ຺ຍາ ປາຫຸເນຍ຺ຍາ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍາ ອຎ຺ຊລິກຣຓີຍາ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ທາຍກໂຕວ ທານໍ ວິສຸຊ຺ຌຕິ, ໂນ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ’’ຕິ.
ທາຍກໂຕວ ທານໍ ວິສຸຊ຺ຌຕິ, ໂນ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຣິສຍຸຄາ ອຏ຺ຐ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລາ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍາ ວຸຕ຺ຕາ ຠຄວຕາຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຣິສຍຸຄາ ອຏ຺ຐ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລາ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍາ ວຸຕ຺ຕາ ຠຄວຕາ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ທາຍກໂຕວ ທານໍ ວິສຸຊ຺ຌຕິ, ໂນ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ’’ຕິ.
ທາຍກໂຕວ ທານໍ ວິສຸຊ຺ຌຕິ, ໂນ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ໂສຕາປນ຺ເນ ທານໍ ທຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓໍ ອາຣາເຘນ຺ຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ໂສຕາປນ຺ເນ ທານໍ ທຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓໍ ອາຣາເຘນ຺ຕິ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ທາຍກໂຕວ ທານໍ ວິສຸຊ຺ຌຕິ, ໂນ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ’’ຕິ.
ນນຸ ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ສກທາຄາມິສ຺ສ…ເປ… ອນາຄາມິສ຺ສ…ເປ… ອຣຫໂຕ ທານໍ ທຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓໍ ອາຣາເຘນ຺ຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ຫຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ອຣຫໂຕ ທານໍ ທຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓໍ ອາຣາເຘນ຺ຕິ, ໂນ ຈ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ – ‘‘ທາຍກໂຕວ ທານໍ ວິສຸຊ຺ຌຕິ, ໂນ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ’’ຕິ.
໘໐໑. ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ ທານໍ ວິສຸຊ຺ຌຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ອຎ຺ໂຎ ອຎ຺ຎສ຺ສ ກາຣໂກ, ປຣກຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ, ອຎ຺ໂຎ ກໂຣຕິ ອຎ຺ໂຎ ປຏິສໍເວເທຕີຕິ? ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ…ເປ….
ທາຍກໂຕວ ທານໍ ວິສຸຊ຺ຌຕິ, ໂນ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ຈຕສ຺ໂສ ໂຂ ອິມາ, ອານນ຺ທ, ທກ຺ຂິຓາ ວິສຸທ຺ຘິໂຍ! ກຕມາ ຈຕສ຺ໂສ? ອຕ຺ຖານນ຺ທ, ທກ຺ຂິຓາ ທາຍກໂຕ ວິສຸຊ຺ຌຕິ, ໂນ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ; ອຕ຺ຖານນ຺ທ, ທກ຺ຂິຓາ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ ວິສຸຊ຺ຌຕິ, ໂນ ທາຍກໂຕ; ອຕ຺ຖານນ຺ທ, ທກ຺ຂິຓາ ທາຍກໂຕ ເຈວ ວິສຸຊ຺ຌຕິ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ ຈ; ອຕ຺ຖານນ຺ທ, ທກ຺ຂິຓາ ເນວ ທາຍກໂຕ ວິສຸຊ຺ຌຕິ, ໂນ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ. ອິມາ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຈຕສ຺ໂສ ທກ຺ຂິຓາ ວິສຸທ຺ຘິໂຍ’’ຕິ [ມ. ນິ. ໓.໓໘໑]. ອຕ຺ເຖວ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕຕິ? ອາມນ຺ຕາ. ເຕນ ຫິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ – ‘‘ທາຍກໂຕວ ທານໍ ວິສຸຊ຺ຌຕິ, ໂນ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ’’ຕິ.
ທກ຺ຂິຓາວິສຸທ຺ຘິກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.
ສຕ຺ຕຣສມວຄ຺ໂຄ.
ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –
ອຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ປຸຎ຺ຎູປຈໂຍ, ນຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ອກາລມຈ຺ຈຸ, ສພ຺ພມິທໍ ກມ຺ມໂຕ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘຎ຺ເຎວ ທຸກ຺ຂໍ, ຐເປຕ຺ວາ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ອວເສສາ ສງ຺ຂາຣາ ທຸກ຺ຂາ, ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕິ, ສງ຺ໂຆ ຠຸຎ຺ຊຕິ ປິວຕິ ຂາທຕິ ສາຍຕິ, ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ, ອຕ຺ຖິ ທານໍ ວິສຸທ຺ຘິຍາຕິ [ວິສຸຊ຺ຌຕີຕິ (ສ຺ຍາ.)].