໑໙. ສພ຺ພຄຓວິນິຈ຺ຉຍ

ອິໂຕ ປຣໍ ປວກ຺ຂາມິ, ສພ຺ພຄຓວິນິຈ຺ຉຍໍ;

ໂສຕູນໍ ປຏຸຠາວຕ຺ຖໍ, ປຣເມ ປິຏກຕ຺ຕເຍ.

ປຈ຺ຈຍາທິວິຠາເຄຫິ, ນເຍຫິ ວິວິເຘຫິ ຕໍ;

ສຸຂຄ຺ຄາຫາຍ ໂສຕູນໍ, ສຸຓາຖ ມມ ຠາສໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ປຐໂມ ຠູວາທິຄໂຓ, ທຸຕິໂຍ ຣຸຘາທິຄໂຓ, ຕຕິໂຍ ທິວາທິຄໂຓ, ຈຕຸຕ຺ໂຖ ສ຺ວາທິຄຸໂຓ, ປຎ຺ຈໂມ ກິຍາທິຄໂຓ, ຉຏ຺ໂຐ ຄຫາທິຄໂຓ, ສຕ຺ຕໂມ ຕນາທິຄໂຓ, ອຏ຺ຐໂມ ຈຸຣາທິຄໂຓ, ອິມສ຺ມິໍ ຠຄວໂຕ ປາວຈເນ ອຏ຺ຐວິຘາ ຘາຕຸຄຓາ ຠວນ຺ຕິ. ເອເຕສຸ ວິກຣຓປຈ຺ຈຍວເສນ –

ຠູວາທິໂຕ ອກາໂຣ ຈ, ສານຸສາໂຣ ຣຸຘາທິໂຕ;

ອກາໂຣ ເຈວິວຓ຺ໂຓ ຈ, ເອກາໂຣກາຣເມວ ຈ.

ຍປຈ຺ຈໂຍ ທິວາທິມ຺ຫາ, ຓຸ ຓາ ອຸຓາ ສຸວາທິໂຕ;

ກ຺ຍາທິໂຕ ປນ ນາເຍວ, ປ຺ປຓ຺ຫາ ປນ ຄຫາທິໂຕ.

ໂອຍິຣາ ຕຸ ຕນາທິມ຺ຫາ, ເຓ ຓຍາ ຈ ຈຸຣາທິໂຕ;

ອຄ຺ຄຫິຕຄ຺ຄຫເຓນ, ປຈ຺ຈຍາ ທສ ປຎ຺ຈ ຈ.

ຫິຍ຺ຍຕ຺ຕນີ ສຕ຺ຕມີ ຈ, ວຕ຺ຕມານາ ຈ ປຎ຺ຈມີ;

ຈຕສ຺ເສຕາ ປວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ສພ຺ພຘາຕຸກນາມິກາ.

ເອເຕສຸ ວິສເຍສ຺ເວວ, ອກາໂຣ ສຸທ຺ຘກຕ຺ຕຣິ;

ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຂ ຉ ສາທີຫິ, ສຫາປິ ຈຸປລພ຺ຠຕິ.

‘‘ຠວຕິ ໂຫຕິ ສມ຺ໂຠຕິ, ເຊຕິ ຊຍຕິ ກີຍຕິ;

ເຑຕິ ຍາຕິ ອິຕິ ເອຕິ, ອວຕິ ໂກຕິ ສງ຺ກຕິ.

ຠິກ຺ຂຕິ ປິວຕິ ປາຕິ, ວເທຕິ ວທຕິ’’ ອິຕິ;

ຠູວາທິຘາຕຸຣູປານິ, ຠວນ຺ຕີຕິ ປກາສເຍ.

ຣູປໍ ‘‘ຣຸນ຺ຘຕິ ຣຸນ຺ຘີຕິ, ຣຸນ຺ເຘຕິ ປຸນ ຣຸນ຺ຘິຕິ;

ສຸມ຺ໂຠຕິ’’ຈ຺ຈາທີຣູປານິ, ຣຸຘາທີນ຺ຕິ ທີປເຍ.

‘‘ທິພ຺ພຕິ ສິພ຺ພຕິ ເຈວ, ຍຸຊ຺ຊຕິ ວິຊ຺ຊຕິ ຕຖາ;

ຆາຍຕິ ຫາຍຕິ’’ຈ຺ຈາທິ, ຣູປມາຫຸ ທິວາທິນໍ.

‘‘ສຸໂຓຕິ ຈ ສຸຓາຕິ ຈ, ວຸໂຓຕິ ຈ ວຸຓາຕິ ຈ;

ປາປຸຓາຕິ ຫິໂນຕີ’’ຕິ, ອາທິຣູປໍ ສຸວາທິນໍ.

‘‘ກິນາຕິ ຈ ຊິນາຕິ ຈ, ຘຸນາຕິ ຈ ມຸນາຕິ ຈ;

ອສ຺ນາຕິ’’ຈ຺ຈາທິຣູປຎ຺ຈ, ກ຺ຍາທີນນ຺ຕິ ວິຠາວເຍ.

‘‘ເຆປ຺ປຕິ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ສຓ຺ຫຎ຺ຈ ສຓ຺ຫໂກຕິ ຈ;

ກຓ຺ຫໍ ຕຓ຺ຫາ ຈ ຕິຓ຺ຫຸຓ຺ຫ’’-ມິຈ຺ຈາທິ ຈ ຄຫາທິນໍ.

‘‘ຕໂນຕິ ຈ ກໂຣຕິ ຈ, ກຍິຣຕິ ສໂນຕິ ຈ;

ສກ຺ໂກຕ’ປ຺ໂປຕິ ປປ຺ໂປຕິ’’-ຈ຺ຈາທິຣູປໍ ຕນາທິນໍ.

‘‘ໂຈເຣຕິ ໂຈຣຍນ຺ເຕ ຈ, ຈິນ຺ເຕຕິ ຈິນ຺ຕຍນ຺ຕິ ຈ;

ມນ຺ເຕຕິ’’ຈ຺ຈາທິກຎ຺ຈາປິ, ຣູປມາຫຸ ຈຸຣາທິນໍ.

ວິກຣຓວເສເນວໍ, ຣູປເຠໂທ ປກາສິໂຕ;

ຘາຕູນໍ ຘາຕຸເຠທາທິ-ກຸສລສ຺ສ ມຕານຸໂຄ.

ກິຣິຍາຍ ຘາຣຓໂຕ, ຘາຕໂວ ເອກຘາ ມຕາ;

ທ຺ວິຘາປິ ຈ ປວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ສກມ຺ມາກມ຺ມໂຕ ປນ.

ຕຕ຺ຖ ສກມ຺ມກາ ນາມ, ຄມິຠກ຺ຂາທຍາ ສິຍຸໍ;

ຐາສາທໂຍ ອກມ຺ມາ ຈ, ອຸປສຄ຺ຄໍ ວິນາ ວເທ;

ສກມ຺ມກກມ຺ມຠູໂຕ, ທິວຸ ອິຈ຺ຈາທໂຍ ປຸນ;

ຄເຫຕ຺ວານ ຕິຘາ ໂຫນ຺ຕິ, ເອວຎ຺ຈາປິ ວິຠາວເຍ.

ສກມ຺ມເກ ທ຺ວິຘາ ຠິຕ຺ວາ, ເອກກມ຺ມທ຺ວິກມ຺ມໂຕ;

ອກມ຺ມເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ເຕ, ຕິວິຘາປິ ຠວນ຺ຕິ ຫິ.

ອກມ຺ມກາ ຣຸຕາເຍວ, ເອກກມ຺ມາ ຄມາທໂຍ;

ໂຫນ຺ຕິ ທ຺ວິກມ຺ມກາ ນາມ, ທຸຫິກຣວຫາທໂຍ.

ສກມ຺ມາກມ຺ມກຕ຺ຕມ຺ຫິ, ຘາຕູນມຸປສຄ຺ຄໂຕ;

ນິຍໂມ ນຕ຺ຖິ ໂສ ຕສ຺ມາ, ນ ມຍາ ເອຕ຺ຖ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ເອກຏ຺ຐານາ ຄມິຈ຺ຈາທີ, ທ຺ວິຏ຺ຐານາ ຠູປຈາທໂຍ;

ຕິຏ຺ຐານາ ສ຺ວາທໂຍ ເອວໍ, ຐານໂຕປິ ຕິຘາ ມຕາ.

ຄຸປາທໂຍ ນິໂຍເຄນ, ອາຂ຺ຍາຕຕ຺ເຕ ສວຸທ຺ຘິກາ;

ວຈ ຕຸຣາທໂຍ ນ ຫິ, ວຸທ຺ຘິກາ ກາຣິຕໍ ວິນາ;

ຂິ ຊິ ອິຈ຺ຈາທໂຍ ຘາຕູ, ສວຸທ຺ຘາວຸທ຺ຘິກາ ມຕາ;

ອິຕິ ວຸທ຺ຘິວເສນາປິ, ຕິວິໂຘ ຘາຕຸສງ຺ຄໂຫ.

ອລຸຕ຺ຕວິກຣຓາ ຈ, ລຸຕ຺ຕວິກຣຓາ ຕຖາ;

ລຸຕ຺ຕາລຸຕ຺ຕວິກຣຓາ, ເອວມ຺ປິ ຕິວິຘາ ສິຍຸໍ.

ຕຕ຺ຣາລຸຕ຺ຕວິກຣຓາ, ຄມິ ຣຸຘິ ທິວາທໂຍ;

ປາ ຠາທໂຍ ຊິນິຈ຺ຈາທີ, ກມໂຕ ອິຕເຣ ສິຍຸໍ.

ສຸທ຺ຘສ຺ສຣາ ເອກສ຺ສຣາ, ຕຖາເນກສ຺ສຣາຕິ ຈ;

ຕິຘາ ຠວນ຺ຕິ ຍຸຍາຕາ-ປາຠາລາທີ ກຣາທໂຍ.

ຈຕຸຘາທິນໂຍ ຈາປິ, ລພ຺ຠມານວເສນ ຈ;

ຄເຫຕພ຺ໂພ ນຍຎ຺ຎູຫິ, ຍຖາວຸຕ຺ຕານຸສາຣໂຕ.

ປຸນ ສຸທ຺ຘສ຺ສຣາ ຘາຕູ, ເອກສ຺ສຣາ ຈ ສຕ຺ຕຘາ;

ອາອິວຓ຺ຓອຸວຓ຺ຓນ຺ຕ-ເອໂອນ຺ຕວສາ ມຕາ.

ອວຓ຺ຓິວຓ຺ຓຸວຓ຺ຓນ຺ເຕ-ກາຣນ຺ຕານໍ ວເສນ ເວ;

ອເນກສ຺ສຣຘາຕູ ຈ, ສຕ຺ຕຘາວ ປກິຕ຺ຕິຕາ.

ເອວໍ ປນ຺ນຣສຘາປິ, ຘາຕູນມິຘ ສງ຺ຄໂຫ;

ຕປ຺ປເຠທໍ ປກາເສຍ຺ຍຸໍ, ອິອຸອິຈ຺ຈາທິນາ ວິທູ.

ຕຕ຺ຣ ‘‘ອິຄຕິຍໍ, ອິ ອຊ຺ຌຍເນ, ອຸ ສທ຺ເທ’’ ອິຈ຺ເຈເຕ ສຸທ຺ຘສ຺ສຣາ ຘາຕໂວ. ຍາ ຣາ ລາ ອິຈ຺ຈາທໂຍ ເອກສ຺ສຣາ ອາກາຣນ຺ຕາ. ຂິຊິນິອິຈ຺ຈາທໂຍ ເອກສ຺ສຣາ ອິກາຣນ຺ຕາ. ປີອິຈ຺ຈາທໂຍ ເອກສ຺ສຣາ ອີກາຣນ຺ຕາ. ຂຸ ທຸ ກຸ ອິຈ຺ຈາທໂຍ ເອກສ຺ສຣາ ອຸກາຣນ຺ຕາ, ຠູ ຫູ ອິຈ຺ຈາທໂຍ ເອກສ຺ສຣາ ອູກາຣນ຺ຕາ. ເຂ ເຊ ເສ ອິຈ຺ຈາທໂຍ ເອກສ຺ສຣາ ເອກາຣນ຺ຕາ. ໂສ ອິຈ຺ຈາທໂຍ ເອກສ຺ສຣາ ໂອກາຣນ຺ຕາ.

ກຣ ປຈ ສງ຺ຄາມ ອິຈ຺ຈາທໂຍ ອເນກສ຺ສຣາ ອກາຣນ຺ຕາ, ໂອມາອິຈ຺ຈາທໂຍ ອເນກສ຺ສຣາ ອາກາຣນ຺ຕາ, ສກິ ອິຈ຺ຈາທໂຍ ອເນກສ຺ສຣາ ອິກາຣນ຺ຕາ. ຈກ຺ຂີ ອິຈ຺ຈາທໂຍ ອເນກສ຺ສຣາ ອີກາຣນ຺ຕາ. ອນ຺ຘຸອິຈ຺ຈາທໂຍ ອເນກສ຺ສຣາ ອຸກາຣນ຺ຕາ. ກກ຺ຂູ ອິຈ຺ຈາທໂຍ ອເນກສ຺ສຣາ ອູກາຣນ຺ຕາ. ຄິເລ ມິເລ ອິຈ຺ຈາທໂຍ ອເນກສ຺ສຣາ ເອກາຣນ຺ຕາຕິ ເອວໍ ປນ຺ນຣສວິເຘນ ຘາຕຸສງ຺ຄໂຫ.

ອຖ ເຕຕ຺ຕິໍສວິເຘນປິ ຘາຕຸສງ຺ຄໂຫ ຠວຕິ. ກຖໍ?

ຘາຕູ ສຸທ຺ຘສ຺ສຣາ ເຈວ, ປຸນ ເຈກສ຺ສຣາປິ ຈ;

ກກາຣນ຺ຕາ ຂກາຣນ຺ຕາ, ຄນ຺ຕາ ຆນ຺ຕາ ຈ ຘາຕໂວ.

ຈກາຣນ຺ຕາ ຉກາຣນ຺ຕາ, ຊນ຺ຕາ ຌນ຺ຕາ ຈ ຎນ຺ຕກາ;

ຏກາຣນ຺ຕາ ຐກາຣນ຺ຕາ, ຑນ຺ຕາ ຒນ຺ຕາ ຈ ຓນ຺ຕກາ.

ຕນ຺ຕາ ເຈວ ຕຖາ ຖນ຺ຕາ, ທນ຺ຕາ ຘນ຺ຕາ ຈ ນນ຺ຕກາ;

ປນ຺ຕາ ຜນ຺ຕາ ພກາຣນ຺ຕາ, ຠນ຺ຕາ ມນ຺ຕາ ຈ ຍນ຺ຕກາ.

ຣນ຺ຕາ ລນ຺ຕາ ວກາຣນ຺ຕາ, ສນ຺ຕາ ຫນ຺ຕາ ຈ ຬນ຺ຕກາ;

ອິຕິ ເຕຕ຺ຕິໍສຘາ ເຎຍ຺ໂຍ, ຘາຕູນມິຘ ສງ຺ຄໂຫ.

ມເຕ ສຕ຺ຖຸສ຺ສ ຒຓຬາ, ປທາທິມ຺ຫິ ນ ທິສ຺ສເຣ;

ເຕເນກສ຺ສຣຘາຕູສຸ, ຒຓຬາ ນ ກຖີຍເຣ.

ອິກາຣນ຺ຕຕິກາຣນ຺ຕ-ວເສນ ຕຸ ຍຖາຣຫໍ;

ນາມໍ ສມ຺ໂຠຕິ ຘາຕູນໍ, ອິຕິປ຺ປຈ຺ຈຍໂຍຄໂຕ.

ປຈິຠິກ຺ຂິຉິທິຂາທິ, ກໂຣຕິ ຠວຕິ ຄມິ;

ຄຕິຄຈ຺ຉຕິໂຫຕີຕິ, ອາທິໂວຫາຣມຸທ຺ຘເຣ.

ເອວໍ ເຕຕ຺ຕິໍສເຠເທຫິ ຄຫິເຕສຸ ນິຂິເລສຸ ຘາຕູສຸ –

ສຫຫິໍສອີຫວສາ, ສີຫສທ຺ທຄຕິໍ ວເທ;

ສຫນໂຕ ຫນນໂຕ, ສີໂຫຕິ ຫິ ຄຣູ ວທຸໍ.

ຕຖາ ຫິ ສີໂຫ ວາຕາຕປາທິປຣິສ຺ສຍມ຺ປິ ສຫຕິ, ‘‘ກິໍ ເມ ພຫູຫິ ຆາຏິເຕຫີ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ໂຄຈຣຕ຺ຖາຍ ຂຸທ຺ທເກ ປາເຓ ອຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ, ‘‘ມາຫໍ ຂຸທ຺ທເກ ປາເຓ ວິສມຄເຕ ສງ຺ຆາຕໍ ອາປາເທສີ’’ຕິ ອນຸທ຺ທຍວເສນ ສຫິຕພ຺ເພ ຂຸທ຺ທກສຕ຺ເຕປິ ສຫຕິ. ຫິໍສິຕພ຺ເພ ປນ ກາຍູປປນ຺ເນ ສູກຣມຫິໍສາທໂຍ ສຕ຺ເຕ ຫິໍສຕິ, ຕສ຺ມາປິ ‘‘ສີໂຫ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍຖາ ປນ ກນ຺ຕນຏ຺ເຐນ ອາທິອນ຺ຕວິປລ຺ລາສໂຕ ຕກ຺ກໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອວໍ ຫິໍສນຏ຺ເຐນປິ ສີໂຫຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຖ ວາ ສພ຺ພິຣິຍາປເຖສຸ ທຬ຺ຫວີຣິຍຕ຺ຕາ ສຸຏ຺ຐຸ ອີຫຕີຕິ ສີໂຫ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ –

‘‘ຍຖາ ສີໂຫ ມິຄຣາຊາ, ນິສຊ຺ຊຏ຺ຐານຈງ຺ກເມ;

ອລີນວີຣິໂຍ ໂຫຕິ, ປຄ຺ຄຫິຕມໂນ ສທາ’’ຕິ.

ອປໂຣ ນໂຍ –

ສຫນາ ຈ ຫິໍສນາ ຈ, ຕຖາ ສີຆຊວຕ຺ຕໂຕ;

ສີໂຫ ອິຈ຺ຈປິ ຠາເສຍ຺ຍ, ສກ຺ຍສີຫສ຺ສ ສາສເນ.

ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ສຸຕ຺ຕນິປາຕຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ສຫຣາ ຈ ຫນນາ ຈ ສີຆຊວຕ຺ຕາ ຈ ສີໂຫ’’ຕິ.

ອິທານິ ຕທຕ຺ຖຸທ຺ຘາໂຣ ວຸຈ຺ຈເຕ, ສີຫສທ຺ໂທ ‘‘ສີໂຫ ຠິກ຺ຂເວ ມິຄຣາຊາ’’ຕິອາທີສຸ ມິຄຣາເຊ ອາຄໂຕ. ‘‘ອຖ ໂຂ ສີໂຫ ເສນາປຕິ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມີ’’ຕິອາທີສຸ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍໍ. ‘‘ສີໂຫຕິ ໂຂ ຠິກ຺ຂເວ ຕຖາຄຕສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສາ’’ຕິອາທີສຸ ຕຖາຄເຕ. ຕຕ຺ຖ ຕຖາຄເຕ ສທິສກປ຺ປນາຍ ອາຄໂຕ.

ເອຕ຺ເຖຕໍ ວຸຈ຺ຈຕິ –

ສີເຫ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍຎ຺ຈາປິ, ພຸທ຺ເຘ ອປ຺ປຏິປຸຄ຺ຄເລ;

ອິເມສຸ ຕີສຸ ອຕ຺ເຖສຸ, ສີຫສທ຺ໂທ ປວຕ຺ຕຕິ.

ຣູປິຣຸປ຺ປຕິຘາຕູຫິ, ຣູປສທ຺ທຄຕິໍ ວເທ;

‘‘ຣູປຍຕິ ຣຸປ຺ປຕີ’’ຕິ, ວຕ຺ວາ ນິພ຺ພຈນທ຺ວຍໍ.

ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ຄຣູຫິ ‘‘ຣູປຍຕີຕິ ຣູປໍ, ວຓ຺ຓວິກາຣໍ ອາປຊ຺ຊມານໍ ຫທຍງ຺ຄຕຠາວໍ ປກາເສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ ‘‘ຣູປນ຺ຕິ ເກນຏ຺ເຐນ ຣູປໍ? ຣຸປ຺ປນຏ຺ເຐນາ’’ຕິ. ຠຄວຕາ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ກິຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂເວ ຣູປໍ ວເທຖ, ຣຸປ຺ປຕີຕິ ໂຂ ຠິກ຺ຂເວ ຕສ຺ມາ ຣູປນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເກນ ຣຸປ຺ປຕິ, ສີເຕນປິ ຣຸປ຺ປຕີ’’ຕິ ວິຕ຺ຖາໂຣ. ອຕ຺ຖຸທ຺ຘາໂຣ ປນສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ໂຕວ.

ປສວເຕມນຕ຺ເຖນ, ຘາຕຸນາ ອຸທິນາ ປນ;

ສມຸທ຺ທສທ຺ທນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ, ວເທຍ຺ຍ ມຕິມາ ນໂຣ.

ເອຕ຺ຖ ຫິ ສມຸທ຺ໂທຕິ ອຏ຺ຐຫິ ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠຸຕຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ສມຸທ຺ທຕິ ອຕ຺ຕສນ຺ນິສ຺ສິຕານໍ ມຈ຺ຉມກຣາທີນໍ ປີຕິໂສມນສ຺ສໍ ປສວຕິ ຊເນຕີຕິ ສມຸທ຺ໂທ. ອຍມສ຺ມາກໍ ຂນ຺ຕິ. ອຏ຺ຐກຖາຈຣິຍາ ປນ ‘‘ສມຸທ຺ທນຏ຺ເຐນ ສມຸທ຺ໂທ, ກິເລທນຏ຺ເຐນ ເຕນມນຏ຺ເຐນາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ມິລິນ຺ທປຎ຺ເຫ ປນ ອາຍສ຺ມາ ນາຄເສໂນ ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ ສມຸທ຺ໂທ ສມຸທ຺ໂທຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເກນ ກາຣເຓນ ອາປໍ ອຸທກໍ ສມຸທ຺ໂທຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ມິລິນ຺ເທນ ຣຎ຺ຎາ ປຸຏ຺ໂຐ ອາຫ ‘‘ຍຕ຺ຕກໍ ມຫາຣາຊ ອຸທກໍ, ຕຕ຺ຕກໍ ໂລຓໍ, ຍຕ຺ຕກໍ ໂລຓໍ, ຕຕ຺ຕກໍ ອຸທກໍ, ອຸທກສມຕ຺ຕາ ສມຸທ຺ໂທຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. ຕທາ ຣຎ຺ຎາ ມິລິນ຺ເທນ ‘‘ກລ຺ໂລສິ ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ສມໍ ອຸທເກນ ໂລຓໍ ເອຕ຺ຖາຕິ ສມຸທ຺ໂທຕິ ນິພ຺ພຈນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ ‘‘ນີໂລທ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ວິຍ. ຕຕ຺ຖ ຠທນ຺ຕນາຄເສນມຕຎ຺ຈ ອມ຺ຫາກໍ ມຕຎ຺ຈ ປກຕິສມຸທ຺ທໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ນ ວິຣຸຊ຺ຌຕິ, ອຏ຺ຐກຖາຈຣິຍານໍ ມຕມ຺ປິ ‘‘ຕຓ຺ຫາສມຸທ຺ໂທ’’ຕິ ຈ ‘‘ສມຸທ຺ໂທເປໂສ’’ຕິ ຈ ອາຄຕານິ ສມຸທ຺ທສຣິກ຺ຂການິ ຈ ຕຓ຺ຫາຈກ຺ຂຸໂສຕາທີນິ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ນ ວິຣຸຊ຺ຌຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ຂາທຘາຕຸວສາ ຈາປິ, ຂນຸຘາຕຸວເສນ ວາ;

ຂນິໂຕ ວາປິ ຘາຕຸມ຺ຫາ, ຘາໂຕ ຂໍປຸພ຺ພໂຕປິ ວາ;

ຂນ຺ຘສທ຺ທສ຺ສ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ, ສທ຺ທກ຺ຂນ຺ຘວິທູ ວເທ.

ຕຕ຺ຖ ‘‘ສໍຂິຕ຺ເຕນ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາປິ ທຸກ຺ຂາ’’ຕິ ວຈນໂຕ ສຍມ຺ປິ ທຸກ຺ຂຘມ຺ໂມເຍວ ສມາໂນ ຊາຕິຊຣາພ຺ຍາຘິມຣຓທຸກ຺ຂາທີຫິ ອເນເກຫິ ທຸກ຺ເຂຫິ ຂຊ຺ຊຕິ ຂາທິຍຕີຕິ ຂນ຺ໂຘ, ເຕເຫວ ທຸກ຺ເຂຫິ ຂຎ຺ຎຕິ ອວທາຣິຍຕີຕິປິ ຂນ຺ໂຘ, ຂນິຍຕິ ປຣິຂຎ຺ຎຕີຕິປິ ຂນ຺ໂຘ, ອຕ຺ເຕນ ວາ ອຕ຺ຕນິເຍນ ວາ ຕຸຈ຺ຉຕ຺ຕາ ຂໍ ສຸຎ຺ຎາກາຣໍ ຘາເຣຕີຕິປິ ຂນ຺ໂຘ, ຣູປກ຺ຂນ຺ຘາທິ. ອຕ຺ຖຸທ຺ຘາຣໂຕ ປນ –

ຂນ຺ຘສທ຺ໂທ ຣາສິຄຸຓ-ປຓ຺ຓຕ຺ຕີສຸ ຈ ຣູຬ຺ຫິຍໍ;

ໂກຏ຺ຐາເສ ເຈວ ອໍເສ ຈ, ວຕ຺ຕຕີຕິ ວິຠາວເຍ.

ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ສມ຺ໂມຫວິໂນທນິຍໍ ວິຠງ຺ຄຏ຺ຐກຖາຍໍ – ຂນ຺ຘສທ຺ໂທ ສມ຺ພຫຸເລສຸ ຐາເນສຸ ນິປຕຕິ ຣາສິມ຺ຫິ ຄຸເຓ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິຍໍ ຣູຬ຺ຫິຍນ຺ຕິ. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ ຠິກ຺ຂເວ ມຫາສມຸທ຺ເທ ນ ສຸກຣໍ ອຸທກສ຺ສ ປມາຓໍ ຄເຫຕຸໍ ‘‘ເອຕ຺ຕການິ ອຸທກາຬ຺ຫການີ’ຕິ ວາ ‘ເອຕ຺ຕການິ ອຸທກາຬ຺ຫກສຕານີ’ຕິ ວາ ‘ເອຕ຺ຕການິ ອຸທກາຬ຺ຫກສຫສ຺ສານີ’ຕິ ວາ ‘ເອຕ຺ຕການິ ອຸທກາຬ຺ຫກສຕສຫສ຺ສານີ’ຕິ ວາ, ອຖ ໂຂ ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ໂຍ ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍ ມຫາອຸທກກ຺ຂນ຺ໂຘຕ຺ເວວ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິອາທີສຸ ຫິ ຣາສິໂຕ ຂນ຺ໂຘ ນາມ. ນ ຫິ ປຣິຕ຺ຕກໍ ອຸທກໍ ອຸທກກ຺ຂນ຺ໂຘຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ພຫຸກເມວ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕຖາ ນ ປຣິຕ຺ຕກໍ ຣໂຊ ຣຊກ຺ຂນ຺ໂຘ, ນ ອປ຺ປມຕ຺ຕກາ ຄາໂວ ຄວກ຺ຂນ຺ໂຘ, ນ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ພລໍ ພລກ຺ຂນ຺ໂຘ, ນ ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ປຸຎ຺ຎໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ຂນ຺ໂຘຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ພຫຸກເມວ ຫິ ຣໂຊ ຣຊກ຺ຂນ຺ໂຘ, ພຫຸກາ ຈ ຄວາທໂຍ ຄວກ຺ຂນ຺ໂຘ, ພລກ຺ຂນ຺ໂຘ, ປຸຎ຺ຎກ຺ຂນ຺ໂຘຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ‘‘ສີລກ຺ຂນ຺ໂຘ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ໂຘ’’ຕິອາທີສຸ ປນ ຄຸຓໂຕ ຂນ຺ໂຘ ນາມ. ‘‘ອທ຺ທສາ ຂາ ຠຄວາ ມຫນ຺ຕໍ ທາຣຸກ຺ຂນ຺ຘໍ ຄງ຺ຄາຍ ນທິຍາ ໂສເຕນ ວຸຍ຺ຫມານ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິໂຕ ຂນ຺ໂຘ ນາມ. ‘‘ຍໍ ຈິຕ຺ຕໍ ມໂນ ມານສໍ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ’’ຕິອາທີສຸ ຣູຬ຺ຫີໂຕ ຂນ຺ໂຘ ນາມ. ສ຺ວາຍມິຘ ຣາສິໂຕ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ອຍຎ຺ຫິ ຂນ຺ຘຏ຺ໂຐ ນາມ ປິຓ຺ຑຏ຺ໂຐ ປູຄຏ຺ໂຐ ຆຏຏ຺ໂຐ ຣາສຏ຺ໂຐ, ຕສ຺ມາ ຣາສິລກ຺ຂຓາ ຂນ຺ຘາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ໂກຏ຺ຐາສຏ຺ຐາຕິປິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ໂລກສ຺ມິຎ຺ຫິ ອິຓໍ ຄເຫຕ຺ວາ ໂຈທິຍມານາ ‘‘ທ຺ວີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ທສ຺ສາມ, ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ທສ຺ສາມາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ອິຕິ ໂກຏ຺ຐາສລກ຺ຂຓາ ຂນ຺ຘາຕິປິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເອວເມຕ຺ຖ ‘‘ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘຕິ ຣູປຣາສິ ຣູປໂກຏ຺ຐາໂສ, ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘຕິ ເວທນາຣາສິ ເວທນາໂກຏ຺ຐາໂສ’’ຕິ ອິມິນາ ນເຍນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ‘‘ຂນ຺ເຘ ຠາຣໍ. ຂນ຺ຘໂຕ ໂອຕາເຣຕິ, ມຫາຫນຸສຠກ຺ຂນ຺ໂຘ’’ຕິອາທີສຸ ປນ ອໍໂສ ‘‘ຂນ຺ໂຘ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ອາປຸພ຺ພຍຕໂຕ ຈາປິ, ອາຍູປປທໂຕ ປຸນ;

ຕນຸໂຕ ຕນິໂຕ ວາປິ, ອາຍຕນຣໂວ ຄໂຕ.

ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ – ອາຍຕນໂຕ, ອາຍານໍ ວາ ຕນນໂຕ, ອາຍຕສ຺ສ ຈ ນຍນໂຕ ອາຍຕນນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຈກ຺ຂຸ ຣູປາທີສຸ ຫິ ຕໍຕໍທ຺ວາຣາຣມ຺ມຓາ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິກາ ຘມ຺ມາ ເສນ ເສນ ອນຸຠວນາທິກິຈ຺ເຈນ ອາຍຕນ຺ຕິ ອຸຏ຺ຐຫນ຺ຕິ ຆຏນ຺ຕິ ວາຍມນ຺ຕີຕິ ວາ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເຕ ຈ ປນ ອາຍຠູເຕ ຘມ຺ເມ ເອຕານິ ຕນນ຺ຕິ ວິຕ຺ຖາເຣນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອິທຎ຺ຈ ອນມຕຄ຺ເຄ ສໍສາເຣ ປວຕ຺ຕໍ ອຕີວ ອາຍຕໍ ສໍສາຣທຸກ຺ຂໍ ຍາວ ນ ນິວຕ຺ຕຕິ, ຕາວ ນຍນ຺ຕິ, ປວຕ຺ຕຍນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອິຕິ ສພ຺ເພປິເມ ຘມ຺ມາ ອາຍຕນໂຕ, ອາຍານໍ ວາ ຕນນໂຕ, ອາຍຕສ຺ສ ຈ ນຍນໂຕ ອາຍຕນນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ.

ອປິຈ ນິວາສຏ຺ຐານຏ຺ເຐນ ອາກຣຏ຺ເຐນ ສໂມສຣຓຏ຺ຐານຏ຺ເຐນ ສຎ຺ຊາຕິເທສຏ຺ເຐນ ກາຣຓຏ຺ເຐນ ອາຍຕນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕຖາ ຫິ ‘‘ໂລເກ ອິສ຺ສຣາຍຕນໍ ວາສຸເທວາຍຕນ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ນິວາສຏ຺ຐານໍ ອາຍຕນນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ‘‘ສຸວຓ຺ຓາຍຕນໍ ຣຊຕາຍຕນ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ອາກໂຣ, ສາສເນ ປນ ‘‘ມໂນຣເມ ອາຍຕເນ, ເສວນ຺ຕິ ນໍ ວິຫງ຺ຄມາ’’ຕິອາທີສຸ ສໂມສຣຓຏ຺ຐານໍ. ‘‘ທກ຺ຂິຓາປໂຖ ຄຸນ຺ນໍ ອາຍຕນ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ສຎ຺ຊາຕິເທໂສ. ‘‘ຕຕ຺ຣ ຕຕ຺ເຣວ ສກ຺ຂິຠພ຺ພຕໍ ປາປຸຓາຕິ ສຕິ ສຕິອາຍຕເນ’’ຕິອາທີສຸ ກາຣຓໍ.

ຈກ຺ຂຸອາທີສຸ ຈາປິ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິກາ ຘມ຺ມາ ນິວສນ຺ຕິ ຕທາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິຕາຍາຕິ ຈກ຺ຂາທໂຍ ຈ ເນສໍ ນິວາສຏ຺ຐານໍ. ຈກ຺ຂາທີສຸ ເຕ ອາກິຓ຺ຓາ ຕນ຺ນິສ຺ສິຕຕ຺ຕາ ຕທາຣມ຺ມຓຕ຺ຕາ ຈາຕິ ຈກ຺ຂາທໂຍ ຈ ເນສໍ ອາກໂຣ. ຈກ຺ຂາທໂຍ ຈ ເນສໍ ສໂມສຣຓຏ຺ຐານໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ທ຺ວາຣາຣມ຺ມຓວເສນ ສໂມສຣຓໂຕ. ຈກ຺ຂາທໂຍ ຈ ເນສໍ ສຎ຺ຊາຕິເທໂສ ຕນ຺ນິສ຺ສຍາຣມ຺ມຓຠາເວນ ຕຕ຺ເຖວ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ, ຈກ຺ຂາທໂຍ ຈ ເນສໍ ກາຣຓໍ ເຕສໍ ອຠາເວ ອຠາວໂຕ. ອິຕິ ນິວາສຏ຺ຐານຏ຺ເຐນ ອາກຣຏ຺ເຐນ ສໂມສຣຓຏ຺ຐານຏ຺ເຐນ ສຎ຺ຊາຕິເທສຏ຺ເຐນ ກາຣຓຏ຺ເຐນາຕິ ອິເມຫິ ກາຣເຓຫິ ເອເຕ ຘມ຺ມາ ອາຍຕນນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ຍຖາວຸຕ຺ເຕນຕ຺ເຖນ ຈກ຺ຂຸ ຈ ຕໍ ອາຍຕນຎ຺ຈາຕິ ຈກ຺ຂາຍຕນໍ…ເປ… ຘມ຺ມາ ຈ ເຕ ອາຍຕນຎ຺ຈາຕິ ຘມ຺ມາຍຕນນ຺ຕິ ເອວໍ ຕາເວຕ຺ຖ ອຕ຺ຖໂຕ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ໂພ ວິນິຈ຺ຉໂຍຕິ. ອິຈ຺ເຈວໍ –

ນິວາໂສ ອາກໂຣ ເຈວ, ຊາຕິເທໂສ ຈ ກາຣຓໍ;

ສໂມສຣຓຏ຺ຐານຎ຺ຈ, ວຸຈ຺ຈຕາ’ຍຕນໍ ອິຕິ;

ວິທິວິເທຫິ ຘາຕູຫິ, ອກາຣປຸພ຺ພເກຫິ ວາ;

ອນ຺ຕວິຣຫິຕສທ຺ທູ-ປປເທນ ຊຸນາປິ ວາ.

ອວິຊ຺ຊາສທ຺ທນິປ຺ຜຕ຺ຕິ, ທີເປຕພ຺ພາ ສຸຘີມຕາ.

ເອຕ຺ຖ ປູເຣຕຸໍ ອຍຸຕ຺ຕຏ຺ເຐນ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທິ ອວິນ຺ທິຍໍ ນາມ, ອລທ຺ຘພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ, ຕໍ ອວິນ຺ທິຍໍ ວິນ຺ທຕີຕິ ອວິຊ຺ຊາ, ຕພ຺ພິປຣີຕໂຕ ກາຍສຸຈຣິຕາທິ ວິນ຺ທິຍໍ ນາມ, ຕໍ ວິນ຺ທິຍໍ ນ ວິນ຺ທຕີຕິ ອວິຊ຺ຊາ. ຂນ຺ຘານໍ ຣາສຏ຺ຐໍ, ອາຍຕນານໍ ອາຍຕນຏ຺ຐໍ, ຘາຕູນໍ ສຸຎ຺ຎຏ຺ຐໍ, ສຈ຺ຈານໍ ຕຖຏ຺ຐໍ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ອຘິປຕິຍຏ຺ຐໍ ອວິທິຕໍ ກໂຣຕີຕິ ອວິຊ຺ຊາ. ທຸກ຺ຂາທີນໍ ປີຬນາທິວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ອຕ຺ຖໍ ອວິທິຕໍ ກໂຣຕີຕິ ອວິຊ຺ຊາ, ອນ຺ຕວິຣຫິເຕ ສໍສາເຣ ສພ຺ພຠວໂຍນິຄຕິວິຎ຺ຎາຓຏ຺ຐິຕິສຕ຺ຕາວາເສສຸ ສຕ຺ເຕ ຊວາເປຕີຕິ ອວິຊ຺ຊາ, ປຣມຕ຺ຖໂຕ ອວິຊ຺ຊມາເນສຸ ອິຕ຺ຖິປຸຣິສາທີສຸ ຊວຕິ, ວິຊ຺ຊມາເນສຸປິ ຂນ຺ຘາທີສຸ ນ ຊວຕີຕິ ອວິຊ຺ຊາ.

ຍໍ ປນ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ອປິຈ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທີນໍ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນາ ນໍ ຘມ຺ມານໍ ຉາທນໂຕປິ ອວິຊ຺ຊາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ເອຕໍ ນ ສທ຺ທຕ຺ຖໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຖ ໂຂ ອວິຊ຺ຊາຍ ຉາທນກິຈ຺ຈຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ຫິ ອຠິຘມ຺ມຏີກາຍໍ ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ພ຺ຍຎ຺ຊນຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສຠາວຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘ອປິຈາ’ຕິອາທິມາຫ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທີນໍ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓານິ ‘ອິທໍ ວຕ຺ຕຸ, ອິທມາຣມ຺ມຓ’ນ຺ຕິ ອວິຊ຺ຊາຍ ຎາຕຸໍ ນ ສກ຺ກາຕິ ອວິຊ຺ຊາ ຕປ຺ປຏິຈ຺ຉາທິກາ ວຸຕ຺ຕາ, ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓສຠາວຈ຺ຉາທນໂຕ ເອວ ອວິຊ຺ຊາທີນໍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທຠາວສ຺ສ, ຊຣາມຣຓາທີນໍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນຠາວສ຺ສ ຈ ຉາທນໂຕ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນຉາທນໍ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ທຸຄ຺ຄຕິຄາມິກມ຺ມສ຺ສ ວິເສສປ຺ປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາ ອວິຊ຺ຊາ ‘ອວິນ຺ທິຍໍ ວິນ຺ທຕີ’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ, ຕຖາ ວິເສສປຈ຺ຈໂຍ ວິນ຺ທນີຍສ຺ສ ນ ໂຫຕີຕິ ‘ວິນ຺ທິຍໍ ນ ວິນ຺ທຕີ’ຕິ ຈ, ອຕ຺ຕນິສ຺ສິຕານໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທີນໍ ປວຕ຺ຕາປນໍ ອຸປ຺ປາທນໍ ອາຍຕນໍ, ສມ຺ໂມຫຠາເວເນວ ອນຠິສມຍຠູຕຕ຺ຕາ ‘ອວິທິຕໍ ອຎ຺ຎາຕໍ ກໂຣຕິ, ອນ຺ຕວິຣຫິເຕ ຊວາເປຕີ’ຕິ ວຓ຺ຓາຄມວິປຣິຍາຍວິກາຣວິນາສຘາຕຸອຕ຺ຖວິເສສໂຍເຄຫິ ປຎ຺ຈວິຘສ຺ສ ນິຣຸຕ຺ຕິລກ຺ຂຓສ຺ສ ວເສນ ຕີສຸປິ ປເທສຸ ອກາຣວິກາຣຊກາເຣ ຄເຫຕ຺ວາ ອຎ຺ເຎສໍ ວຓ຺ຓານໍ ໂລປໍ ກຕ຺ວາ ຊກາຣສ຺ສ ຈ ທຸຕິຍສ຺ສ ອາຄມໍ ກຕ຺ວາ ອວິຊ຺ຊາຕິ ວຸຕ຺ຕາ’’ຕິ.

ອຣຫຘາຕຸໂຕ ເຎຍ຺ຍາ, ອຣຫໍສທ຺ທສຓ຺ຐິຕິ;

ອຣາຣູປປທຫນ-ຘາຕຸໂຕ ວາຖວາ ປນ.

ຣຫໂຕ ຣຫິໂຕ ຈາປິ, ອກາຣປຸພ຺ພໂຕ ອິຘ;

ວຸຈ຺ຈເຕ ອສ຺ສ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິ, ອາຣກາທິຣວສ຺ສິຕາ.

ຕຖາ ຫິ ອຣຫນ຺ຕິ ອຄ຺ຄທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍຕ຺ຕາ ຈີວຣາທິປຈ຺ຈເຍ ອຣຫຕິ ປູຊາວິເສສຎ຺ຈາຕິ ອຣຫໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຈ –

‘‘ປູຊາວິເສສໍ ສຫ ປຈ຺ຈເຍຫິ,

ຍສ຺ມາ ອຍໍ ອຣຫຕິ ໂລກນາໂຖ;

ອຕ຺ຖານຸຣູປໍ ອຣຫນ຺ຕິ ໂລເກ,

ຕສ຺ມາ ຊິໂນ ອຣຫຕິ ນາມເມຕ’’ນ຺ຕິ.

ຕຖາ ໂສ ກິເລສາຣໂຍ ມຄ຺ເຄນ ຫນີຕິ ອຣຫໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຈ –

‘‘ຍສ຺ມາ ຣາຄາທິສງ຺ຂາຕາ, ສພ຺ເພປິ ອຣໂຍ ຫຕາ;

ປຎ຺ຎາສຕ຺ເຖນ ນາເຖນ, ຕສ຺ມາປິ ອຣຫໍ ມໂຕ’’ຕິ.

ຍຎ຺ເຈຕໍ ອວິຊ຺ຊາຠວຕຓ຺ຫາມຍນາຠິໍ ປຸຎ຺ຎາທິອຠິສງ຺ຂາຣາຣໍ ຊຣາມຣຓເນມິໍ ອາສວສມຸທຍມເຍນ ອກ຺ເຂນ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ວິຠວຣເຖ ສມາໂຍຊິຕໍ ອນາທິກາລປ຺ປວຕ຺ຕໍ ສໍສາຣຈກ຺ກໍ, ຕສ຺ສ ໂສ ໂພຘິມຓ຺ເຑ ວີຣິຍປາເທຫິ ສີລປຖວິຍໍ ປຕິຏ຺ຐາຍ ສທ຺ຘາຫຕ຺ເຖນ ກມ຺ມກ຺ຂຍກຣໍ ຎາຓປຣສຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສພ຺ເພ ອເຣ ຫນີຕິປິ ອຣຫໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຈ –

‘‘ອຣາ ສໍສາຣຈກ຺ກສ຺ສ, ຫຕາ ຎາຓາສິນາ ຍໂຕ;

ໂລກນາເຖນ ເຕເນສ, ອຣຫນ຺ຕິ ປວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ.

ຕຖາ ອຕ຺ຕຫິຕໍ ປຣຫິຕຎ຺ຈ ປຣິປູເຣຕຸໍ ສມ຺ມາ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ເຕຫິ ສາຘູຫິ ທູຣໂຕ ຣຫິຕພ຺ພາ ປຣິຈ຺ຈຊິຕພ຺ພາ ປຣິຫາຕພ຺ພາຕິ ຣຫາ, ຣາຄາທໂຍ ປາປຘມ຺ມາ, ນ ສນ຺ຕິ ເອຕສ຺ສ ຣຫາຕິ ອຣຫໍ. ‘‘ອຣໂຫ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ໂອກາຣສ຺ສ ສານຸສາຣໍ ອກາຣາເທສໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ອຣຫໍ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອາຫ ຈ –

‘‘ປາປຘມ຺ມາ ຣຫາ ນາມ, ສາຘູຫິ ຣຫິຕພ຺ພໂຕ;

ເຕສໍ ສຸຏ຺ຐຸ ປຫີນຕ຺ຕາ, ຠຄວາ ອຣຫໍ ມໂຕ’’ຕິ.

ອຖ ວາ ຂີຓາສເວຫິ ເສກ຺ເຂຫິ ກລ຺ຍາຓປຸຖຸຊ຺ຊເນຫິ ຈ ນ ຣຫິຕພ຺ໂພ ນ ປຣິຈ຺ຈຊິຕພ຺ໂພ, ເຕ ຈ ຠຄວາຕິ ອຣຫໍ. ອາຫ ຈ –

‘‘ເຍ ຈ ສຈ຺ຉິກຕຘມ຺ມາ,

ອຣິຍາ ສຸທ຺ຘໂຄຈຣາ;

ນ ເຕຫິ ຣຫິໂຕ ໂຫຕິ,

ນາໂຖ ເຕນາ’ຣຫໍ ມໂຕ’’ຕິ.

ຣໂຫຕິ ຈ ຄມນໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ນຕ຺ຖິ ເອຕສ຺ສ ຣໂຫ ຄມນໍ ຄຕີສຸ ປຈ຺ຈາຊາຕີຕິ ອຣຫໍ. ອາຫ ຈ –

‘‘ຣໂຫ ວາ ຄມນໍ ຍສ຺ສ, ສໍສາເຣ ນຕ຺ຖິ ສພ຺ພໂສ;