໑໗. ຣຸຘາທິຉກ຺ກ

ຣຸຘາທິຄຓິກ

ອິໂຕ ປຣໍ ປວກ຺ຂາມິ, ຣຸຘາທິກຄຓາທໂຍ;

ສາສນສ຺ໂສປກາຣາຍ, ຄເຓ ຕຸ ຉພ຺ພິເຘ ກຖໍ.

ຣຸຘິ ອາວຣເຓ. ຣຸຘິຘາຕຸ ອາວຣເຓ ວຕ຺ຕຕິ. ເອຕ຺ຖ ອາວຣຓໍ ນາມ ປິທຫນໍ ວາ ປຣິຣຸນ຺ຘນໍ ວາ ປລິພຸທ຺ຘນໍ ວາ ຫຣິຕຸໍ ວາ ອປ຺ປທານໍ, ສພ຺ພເມຕໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຣຸນ຺ຘຕິ, ຣຸນ຺ຘິຕິ, ຣຸນ຺ຘີຕິ, ຣຸນ຺ເຘຕິ, ອວຣຸນ຺ເຘຕິ. ກມ຺ມນິ – ມຄ຺ໂຄ ປຸຣິເສນ ຣຸນ຺ຘິຍຕິ. ໂຣໂຘ, ໂອໂຣໂຘ, ວິໂຣໂຘ, ປຏິວິໂຣໂຘ, ວິຣຸທ຺ໂຘ, ປຏິວິຣຸທ຺ໂຘ, ປຣິຣຸທ຺ໂຘ. ຣຸນ຺ຘິຕຸໍ, ປຣິຣຸນ຺ຘິຕຸໍ. ຣຸນ຺ຘິຕ຺ວາ. ປຣິຣຸນ຺ຘິຕ຺ວາ.

ຕຕ຺ຣ ໂຣໂຘຕິ ຈາຣໂກ. ໂສ ຫິ ຣຸນ຺ຘຕິ ປເວສິຕານໍ ກຸຣູຣກມ຺ມນ຺ຕານໍ ສຕ຺ຕານໍ ຄມນໍ ອາວຣຕີຕິ ໂຣໂຘຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ໂອໂຣໂຘຕິ ຣາຊຸພ຺ພຣີ, ສາ ປນ ຍຖາກາມຈາຣໍ ຈຣິຕຸໍ ອປ຺ປທາເນນ ໂອຣຸນ຺ຘິຍຕິ ອວຣຸນ຺ຘິຍຕີຕິ ໂອໂຣໂຘ. ວິໂຣໂຘຕິ ອນນຸກູລຕາ. ປຏິວິໂຣໂຘຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອນນຸກູລຕາ. ວິຣຸທ຺ໂຘຕິ ວິໂຣຘໍ ອາປນ຺ໂນ. ປຏິວິຣຸທ຺ໂຘຕິ ປຏິສຕ຺ຕຸຠາເວນ ວິໂຣຘໍ ອາປນ຺ໂນ. ປຣິຣຸທ຺ໂຘຕິ ຄຫຓຕ຺ຖາຍ ສມ຺ປຣິວາຣິໂຕ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ‘‘ຍຖາ ອຣີຫິ ປຣິຣຸທ຺ໂຘ, ວິຊ຺ຊນ຺ເຕ ຄມເນ ປເຖ’’ຕິ. ອວຣຸທ຺ໂຘຕິ ປພ຺ພາຊິໂຕ.

ມຸຈ ໂມຈເນ. ມິຄໍ ພນ຺ຘນາ ມຸຎ຺ຈຕິ. ມຸຎ຺ຈນໍ, ໂມຈນໍ. ທຸກ຺ຂປ຺ປໂມຈນໍ, ໂມໂຈ.

ໂມໂຈຕິ ເຈຕ຺ຖ ອຏ຺ຐິກກທລີຣຸກ຺ໂຂ. ມຸຎ຺ຈິຕຸໍ. ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ. ກາຣິເຕ ‘‘ໂມເຈຕິ, ໂມເຈຕຸໍ, ໂມເຈຕ຺ວາ’’ຕິອາທີນິ.

ຣິຈ ວິເຣຈເນ. ຣິຎ຺ຈຕິ. ຣິຎ຺ຈນໍ, ວິເຣຈນໍ, ວິເຣໂກ, ວິເຣຈໂກ. ຣິຎ຺ຈິຕຸໍ. ຣິຎ຺ຈິຕ຺ວາ.

ສິຈ ປຄ຺ຆຣເຓ. ອຸທເກນ ຠູມິໍ ສິຎ຺ຈຕິ. ປຸຕ຺ຕໍ ຣຊ຺ເຊ ອຠິສິຎ຺ຈິ. ອຠິເສໂກ. ມຸທ຺ຘາຠິສິຕ຺ໂຕ ຂຕ຺ຕິໂຍ. ສິຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸ ອິມໍ ນາວໍ, ສິຕ຺ຕາ ເຕ ລຫຸເມສ຺ສຕິ. ສິຕ຺ຕຏ຺ຐານໍ. ສິຎ຺ຈິຕຸໍ. ສິຎ຺ຈິຕ຺ວາ.

ຍຸຊ ໂຍເຄ. ຍຸຎ຺ຊຕິ, ອນຸຍຸຎ຺ຊຕິ. ກມ຺ມນິ ‘‘ຍຸຎ຺ຊິຍຕີ’’ຕິ ຣູປານິ. ເກຈິ ‘‘ຍຸຎ຺ຊເຕ’’ຕິ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຍຸຎ຺ຊນໍ, ສໍໂຍໂຄ, ອນຸໂຍໂຄ, ຠາວນານຸຍຸຕ຺ໂຕ, ສຎ຺ໂຎໂຄ, ສຎ຺ໂຎຊນໍ, ອຕ຺ຖໂຍຊນາ. ທີຆໍ ສນ຺ຕສ຺ສ ໂຍຊນໍ. ຍຸຎ຺ຊິຕຸໍ, ອນຸຍຸຎ຺ຊິຕຸໍ. ອນຸຍຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ. ໂຍເຊຕິ. ຕຕ຺ຖ ສໍໂຍຊນນ຺ຕິ ພນ຺ຘນໍ ກາມຣາຄາທິ. ໂຍຊນນ຺ຕິ –

ວິທຕ຺ຖິ ທ຺ວາທສງ຺ຄຸລ຺ໂຍ, ຕທ຺ວຍໍ ຣຕນໍ ມຕໍ;

ສຕ຺ຕຣຕນິກາ ຍຏ຺ຐິ, ອຸສຠໍ ວີສຍຏ຺ຐິກໍ;

ຄາວຸຕໍ ອຸສຠາສີຕິ, ໂຍຊນໍ ຈຕຸຄາວຸຕໍ.

ຠຸຊ ປາລນພ຺ຍວຫຣເຓສຸ. ປາລນໍ ຣກ຺ຂຓໍ. ພ຺ຍວຫຣຓໍ ອຊ຺ໂຌຫຣຓໍ. ຠຸຎ຺ຊຕິ, ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ສໍຠຸຎ຺ຊຕິ. ທາສປຣິໂຠເຄນ ປຣິຠຸຎ຺ຊິ. ກາຣິເຕ ‘‘ໂຠເຊຕິ ໂຠຊຍຕີ’’ຕິອາທີນິ ຣູປານິ. ໂຠຊນໍ, ສມ຺ໂຠໂຄ, ມຫິຠຸໂຊ, ຄາມໂຠຊໂກ, ອຸປໂຠໂຄ, ປຣິໂຠໂຄ. ຠຸຕ຺ໂຕ ໂອທໂນ ຠວຕາ. ສເຈ ຠຸຕ຺ໂຕ ຠເວຍ຺ຍາຫໍ. ໂອທນໍ ຠຸຕ຺ໂຕ ຠຸຕ຺ຕວາ ຠຸຕ຺ຕາວີ. ຕຸມນ຺ຕາທິຕ຺ເຕ ‘‘ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ, ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ, ໂຠເຊຕຸໍ, ໂຠຊຍິຕຸໍ, ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ, ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວານ, ຠຸຎ຺ຊິຍ, ຠຸຎ຺ຊິຍານ, ໂຠເຊຕ຺ວາ, ໂຠເຊຕ຺ວານ, ໂຠຊຍິຕ຺ວາ, ໂຠຊຍິຕ຺ວານ’’ ອິຈ຺ຈາທີນິ ປຣິສທ຺ທາທີຫິ ວິເສສິຕພ຺ພານິ.

ຕຕ຺ຣ ຠຸຎ຺ຊຕີຕິ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ໂຠຊນີຍໍ ຠຸຎ຺ຊຕິ. ຕຖາ ຫິ ‘‘ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ຂາທຕິ ວາ ຠຸຎ຺ຊຕິ ວາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອປິຈ ກທາຈິ ຂາທນີເຍປິ ‘‘ຠຸຎ຺ຊຕີ’’ຕິ ໂວຫາໂຣ ທິສ຺ສຕິ. ‘‘ຜລານິ ຂຸທ຺ທກປ຺ປານິ, ຠຸຎ຺ຊ ຣາຊ ວຣາວຣ’’ນ຺ຕິ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຣິຠຸຎ຺ຊຕີຕິ ຈີວຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ປິຓ຺ຑປາຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ປຏິເສວຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເຕເນວ ຈ ປຏິເສວຕີຕິ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ ສໍວຓ຺ຓິຍຕິ. ອປິຈ ‘‘ກາເມ ຠຸຎ຺ຊຕີ’’ຕິ ຈ ‘‘ປຎ຺ຈກາມຄຸເຓ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕີ’’ຕິ ຈ ທສ຺ສນໂຕ ປນ ຠຸຎ຺ຊນປຣິຠຸຎ຺ຊນສທ຺ທາ ປຏິເສວນຕ຺ເຖນ ກຕ຺ຖຈິ ສມານຕ຺ຖາປິ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອວຄນ຺ຕພ຺ພາ. ສໍຠຸຎ຺ຊຕີຕິ ສມ຺ໂຠຄໍ ກໂຣຕິ, ເອກໂຕ ວາສໍ ກໂຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຖ ສິຍາ ‘‘ນນຸ ຈ ໂຠ ອຕ຺ຣ ຠຸຊຘາຕຸ ປາລນພ຺ຍວຫຣເຓສຸ ວຸຕ຺ໂຕ, ໂສ ກຖໍ ເອຕ຺ຕເກສຸປິ ອຕ຺ເຖສຸ ວຕ຺ຕຕີ’’ຕິ? ວຕ຺ຕເຕວ, ອເນກຕ຺ຖາ ຫິ ຘາຕໂວ, ເຕ ອຸປສຄ຺ຄສຫາເຍ ລຠິຕ຺ວາປິ ອເນກຕ຺ຖຕຣາວ ໂຫນ຺ຕິ. ອິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຕຸມນ຺ຕາທີນິ ຣູປານິ ນ ວກ຺ຂາມ. ຍຕ຺ຖ ປນ ວິເສໂສ ທິສ຺ສຕິ, ຕຕ຺ຖ ວກ຺ຂາມ.

ກຕິ ເຉທເນ. ກນ຺ຕຕິ, ວິກນ຺ຕຕິ. ສລ຺ລກຕ຺ໂຕ.

ຠິທິ ວິທາຣເຓ. ຠິນ຺ທຕິ. ອນາຄຕຕ຺ເຖ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ‘‘ເຠຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ຠິນ຺ທິສ຺ສຕີ’’ຕິ ທ຺ວິຘາ ຠວນ຺ຕິ ຣູປານິ. ປາປເກ ອກຸສເລ ຘມ຺ເມ ຠິນ຺ທຕີຕິ ຠິກ຺ຂຸ. ເຕນາຫ –

‘‘ນ ເຕນ ຠິກ຺ຂຸ ໂສ ໂຫຕິ, ຍາວຕາ ຠິກ຺ຂເຕ ປເຣ;

ວິສໍ ຘມ຺ມໍ ສມາທາຍ, ຠິກ຺ຂຸ ໂຫຕິ ນ ຕາວຕາ.

ໂຍຘ ປຸຎ຺ຎຎ຺ຈ ປາປຎ຺ຈ, ພາຫິຕ຺ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ;

ສງ຺ຂາຍ ໂລເກ ຈຣຕິ, ສເວ ‘ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ.

ອິທຎ຺ຈ ຂີຓາສວໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ເສກ຺ຂປຸຖຸຊ຺ຊນສມຓາປິ ຍຖາສມ຺ຠວໍ ‘‘ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕໍ ປາປຸຓນ຺ຕິເຍວ. ສງ຺ຆໍ ຠິນ຺ທຕີຕິ ສງ຺ຆເຠທໂກ. ເທວທຕ຺ເຕນ ສງ຺ໂຆ ຠິນ຺ໂນ,. ຠິນ຺ທິຍຕີຕິ ຠິນ຺ໂນຕິ ຫິ ນິພ຺ພຈນໍ. ນ ເຕ ກຏ຺ຐານິ ຠິນ຺ນານິ. ຠິນ຺ທຕີຕິ ເຠຕ຺ຕາ.

ຉິທິ ທ຺ເວຘາກຣເຓ. ຉິນ຺ທຕີຕິ ເຉທໂກ, ເອວໍ ເຉຕ຺ຕາ. ເກເສ ເຉຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຉິນ຺ທິຍຕີຕິ ຉິນ຺ໂນ. ຉິນ຺ໂນປິ ຣຸກ຺ໂຂ ປຸນເທວ ຣູຫຕິ. ອິທໍ ປນ ຠິທິຉິທິທ຺ວຍໍ ທິວາທິຄຓໍ ປຕ຺ວາ ‘‘ຠິຊ຺ຊຕິ ຉິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ສຸທ຺ຘກຕ຺ຕຸວາຈກໍ ຣູປທ຺ວຍໍ ຊເນຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຠິຊ຺ຊຕີຕິ ຠິນ຺ໂນ’’ຕິອາທິນາ ສຸທ຺ຘກຕ຺ຕຸວເສນປິ ນິພ຺ພຈນໍ ກາຕພ຺ພໍ.

ຕທິ ຫິໍສານາທເຣສຸ. ຕນ຺ທຕິ. ຕນ຺ທີ, ຕທ຺ທຸ. ຕທ຺ທຕິ ກຈ຺ຉຸ.

ອຸທິ ປສວກິເລທເນສຸ. ປສວນໍ ສນ຺ທນໍ. ກິເລທນໍ ຕິນ຺ທຕາ. ອຸນ຺ທຕິ. ອຸນ຺ທູໂຣ, ສມຸທ຺ໂທ.

ວິທ ລາເຠ. ວິນ຺ທຕິ. ໂຄວິນ຺ໂທ, ວິຕ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ວິຕ຺ຕີຕິ ອນຸຠວນໍ, ເວທນາ ວາ.

ວິທ ຕຸຏ຺ຐິຍໍ. ວິນ຺ທຕິ, ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ນິພ຺ພິນ຺ທນໍ. ວິຣຊ຺ຊຕິ. ນິພ຺ພິນ຺ໂທ ກາມຣຕິຍາ. ວິຕ຺ຕິ, ວິຕ຺ຕໍ, ເວໂທ. ລຠຕິ ອຕ຺ຖເວທໍ ຘມ຺ມເວທໍ.

ເອຕ຺ຖ ວິຕ຺ຕີຕິ ໂສມນສ຺ສໍ. ‘‘ວິຕ຺ຕິ ຫິ ມໍ ວິນ຺ທຕິ ສຸຕ ທິສ຺ວາ’’ຕິ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິຕ຺ຕນ຺ຕິ ວິຕ຺ຕິຊນນຕ຺ຕາ ວິຕ຺ຕສງ຺ຂາຕໍ ຘນໍ. ເວໂທຕິ ຄນ຺ໂຖປິ ຎາຓມ຺ປິ ໂສມນສ຺ສມ຺ປິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ‘‘ຕິຓ຺ຓໍ ເວທານໍ ປາຣຄູ’’ຕິອາທີສຸ ຫິ ຄນ຺ໂຖ ‘‘ເວໂທ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ເວທຄຸມຠິຊຎ຺ຎາ ອກິຎ຺ຈນໍ ກາມຠເວ ອສຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ຎາຓໍ. ‘‘ເຍ ເວທຊາຕາ ວິຈຣນ຺ຕິ ໂລເກ’’ຕິອາທີສຸ ໂສມນສ຺ສໍ.

ເວທຄນ຺ເຖ ຈ ຎາເຓ ຈ, ໂສມນສ຺ເສ ຈ ວຕ຺ຕຕິ;

ເວທສທ຺ໂທ ອິມໍ ນານາ-ຘາຕຸໂຕ ສມຸທີຣເຍ.

ລິປ ລິມ຺ປເນ. ລິມ຺ປຕິ, ລິມ຺ປໂກ. ອວເລໂປ. ອວເລໂປຕິ ອຫງ຺ກາໂຣ.

ລຸປ ອຈ຺ເຉທເນ. ລຸມ຺ປຕິ. ວິລຸມ຺ປໂກ, ວິລຸຕ຺ໂຕ ວິໂລໂປ.

ວິລຸມ຺ປເຕວ ປຸຣິໂສ, ຍາວສ຺ສ ອຸປກປ຺ປຕິ;

ຍທາ ຈຎ຺ເຎ ວິລຸມ຺ປນ຺ຕິ, ໂສ ວິລຸຕ຺ໂຕ ວິລຸມ຺ປຕີຕິ.

ປິສ ຈຸຓ຺ຓເນ. ປິໍສຕິ. ປິສໂກ. ປິສຸຓາ ວາຈາ. ອາຄມຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ປິຍຠາວໍ ປຣສ຺ສ ຈ ສຸຎ຺ຎຠາວໍ ຍາຍ ວາຈາຍ ຠາສຕິ, ສາ ປິສຸຓາ ວາຈາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ນິຣຸຕ຺ຕິລກ຺ຂເຓນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ຫິສິ ວິຫິໍສາຍໍ. ຫິໍສຕິ, ວິຫິໍສຕິ. ຫິໍສໂກ.

ອຫິໍສໂກຕິ ເມ ນາມໍ, ຫິໍສກສ຺ສ ປຸເຣ ສໂຕ;

ອຊ຺ຊາຫໍ ສຈ຺ຈນາໂມມ຺ຫິ, ນ ນໍ ຫິໍສາມິ ກິຎ຺ຈນໍ.

ຫິໍສິຕພ຺ພໍ ກິໍສຕີຕິ ສີໂຫ. ອາທິອນ຺ຕກ຺ຂຣວິປລ຺ລາສວເສນ ສທ຺ທສິທ຺ຘິ, ຍຖາ ‘‘ກນ຺ຕນຏ຺ເຐນ ຕກ຺ກ’’ນ຺ຕິ. ວິເຫສໂກ, ວິເຫສນໍ.

ສຸມ຺ຠ ປຫາເຣ. ໂຍ ໂນ ຄາໂວວ ສຸມ຺ຠຕິ. ປຣິສຸມ຺ຠຕິ. ສຸມ຺ໂຠຕິ. ອຕ຺ຣິເມ ປາຬິໂຕ ປໂຍຄາ –

‘‘ສໍສຸມ຺ຠມານາ ອຕ຺ຕານໍ, ກາລມາຄມຍາມເສ’’ຕິ ຈ,

‘‘ເກສຄ຺ຄຫຓມຸກ຺ເຂປາ, ຠູມ຺ຍາ ຈ ປຣິສຸມ຺ຠນາ;

ທຕ຺ວາ ຈ ໂນ ປກ຺ກມຕິ, ພຫຸທຸກ຺ຂໍ ອນປ຺ປກ’’ນ຺ຕິ ຈ,

‘‘ຠູມິໍ ສຸມ຺ຠາມິ ເວຄສາ’’ຕິ ຈ.

ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ປນ ອຎ຺ຎາປິ ວຸຕ຺ຕາ. ຕາ ອິຘ ອນຸປປຕ຺ຕິໂຕ ນ ວຸຕ຺ຕາ. ເກເຈຕ຺ຖ ມຎ຺ເຎຍ຺ຍຸໍ, ຍຖາ ຠູວາທິຄເຓ ‘‘ສກິ ສງ຺ກາຍໍ ຂຊິ ຄຕິເວກລ຺ເລ’’ຕິອາທີນໍ ຘາຕູນໍ ປຏິລທ຺ຘວຄ຺ຄນ຺ຕຠາວສ຺ສ ນິຄ຺ຄຫີຕາຄມສ຺ສ ວເສນ ‘‘ສງ຺ກຕິ ຂຎ຺ຊຕີ’’ຕິ ຣູປານິ ຠວນ຺ຕິ, ຕຖາ ອິມສ຺ມິໍ ຣຸຘາທິຄເຓ ‘‘ມຸຈ ໂມຈເນ ກຕິ ເຉທເນ’’ຕິອາທີນໍ ຘາຕູນໍ ປຏິລທ຺ຘວຄ຺ຄນ຺ຕຠາວສ຺ສ ນິຄ຺ຄຫີຕາຄມສ຺ສ ວເສນ ‘‘ມຸຎ຺ຈຕິ ກນ຺ຕຕີ’’ຕິອາທີນິ ຣູປານິ ຠວນ຺ຕິ. ເອວໍ ສນ຺ເຕ ໂກ ອິເມສໍ ເຕສຎ຺ຈ ວິເສໂສຕິ? ເອຕ຺ຖ ວຸຈ຺ຈເຕ – ເຍ ຠູວາທິຄຓສ຺ມິໍ ອເນກສ຺ສຣາ ອສໍໂຍຄນ຺ຕາ ອິກາຣນ຺ຕວເສນ ນິທ຺ທິຏ຺ຐາ, ເຕ ອາຂ຺ຍາຕຕ຺ຕຎ຺ຈ ນາມິກຕ຺ຕຎ຺ຈ ປຕ຺ວາ ສຸທ຺ຘກຕ຺ຕຸເຫຕຸກຕ຺ຕຸວິສເຍສຸ ເອກນ຺ຕໂຕ ນິຄ຺ຄຫີຕາຄເມນ ນິປ຺ຜນ຺ນຣູປາ ຠວນ຺ຕິ, ນ ກຕ຺ຖຈິປິ ເຕສໍ ວິນາ ນິຄ຺ຄຫີຕາຄເມນ ຣູປປ຺ປວຕ຺ຕິ ທິສ຺ສຕິ. ຕໍ ຍຖາ? ສງ຺ກຕິ, ສງ຺ກາ, ຂຎ຺ຊຕິ, ຂຎ຺ໂຊ ອິຈ຺ຈາທິ. ອຍໍ ອເນກສ຺ສຣານໍ ອິກາຣນ຺ຕວເສນ ນິທ຺ທິຏ຺ຐານໍ ຠູວາທິຄຓິການໍ ວິເສໂສ.

ເຍ ຈ ຣຸຘາທິຄຓສ຺ມິໍ ອເນກສ຺ສຣາ ອສໍໂຍຄນ຺ຕ຺ວາ ອກາຣນ຺ຕວເສນ ວາ ອຸກາຣນ຺ຕວເສນ ວາ ນິທ຺ທິຏ຺ຐາ, ເຕ ອາຂ຺ຍາຕຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ສຸທ຺ຘກຕ຺ຕຸວິສເຍເຍວ ເອກນ຺ຕໂຕ ນິຄ຺ຄຫີຕາຄເມນ ນິປ຺ຜນ຺ນຣູປາ ຠວນ຺ຕິ, ນ ເຫຕຸກຕ຺ຕຸວິສເຍ. ນາມິກຕ຺ຕໍ ປນ ສຫນິຄ຺ຄຫີຕາຄເມນ ວິນາ ຈ ນິຄ຺ຄຫີຕາຄເມນ ນິປ຺ຜນ຺ນຣູປາ ຠວນ຺ຕິ. ຍຕ຺ຖ ວິນາ ນິຄ຺ຄຫີຕາຄເມນ ນິປ຺ຜນ຺ນຣູປາ, ຕຕ຺ຖ ສສໍໂຍຄຣູປາເຍວ ຠວນ຺ຕິ. ຕໍ ຍຖາ? ມຸຎ຺ຈຕິ, ມຸຎ຺ຈາເປຕິ, ໂມເຈຕິ, ໂມຈາເປຕິ. ຉິນ຺ທາເປຕິ. ເຉເທຕິ, ເຉທາເປຕິ. ຉິນ຺ທນໍ, ເຉໂທ. ມຸຎ຺ຈນໍ, ໂມຈນໍ. ກນ຺ຕຕິ, ກນ຺ຕນໍ, ສລ຺ລກຕ຺ໂຕ. ປິຏ຺ຐິມໍສານິ ອຕ຺ຕໂນ, ສາມໍ ອຸກ຺ກຈ຺ຈ ຂາທສິ ອິຈ຺ຈາທີນິ. ຕຕ຺ຖ ອຸກ຺ກຈ຺ຈາຕິ ອຸກ຺ກນ຺ຕິຕ຺ວາ, ຉິນ຺ທິຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ນນຸ ຈ ໂຠ ເອວໍ ສນ຺ເຕ ອາຂ຺ຍາຕນາມິກຠາວໍ ປຕ຺ວາ ສຸທ຺ຘກຕ຺ຕຸເຫຕຸກຕ຺ຕຸວິສເຍສຸ ເອກນ຺ຕໂຕ ປຏິລທ຺ຘນິຄ຺ຄຫີຕາຄເມຫິ ສກິ ຂຊິ ອາທີຫິເຍວ ຣຸຘາທິຄຓິເກຫິ ຠວິຕພ຺ພໍ, ນ ປນ ມຸຈຉິທິອາທີຫີຕິ? ຕນ຺ນ, ມຸຈຉິທິອາທີຫິເຍວ ຣຸຘາທິຄຓິເກຫິ ຠວິຕພ຺ພໍ ຣຸຈຘາຕຸຍາ ສມານຄຕິກຕ຺ຕາ, ຕຖາ ຫິ ຍຖາ ‘‘ຣຸນ຺ຘິສ຺ສ, ຣຸນ຺ຘຍຕິ, ຣຸນ຺ຘາເປຕິ, ຣຸນ຺ຘນໍ, ໂຣໂຘ, ວິໂຣໂຘ’’ຕິອາທີສຸ ນິຄ຺ຄຫີຕາຄມານິຄ຺ຄຫີຕາຄມວເສນ ທ຺ວິປ຺ປກາຣານິ ຣູປານິ ທິສ຺ສນ຺ຕິ, ຕຖາ ມຸຈຉິທິອາທີນມ຺ປີຕິ.

ນນຸ ກຈ຺ຈາຍເນ ນິຄ຺ຄຫີຕາຄມສ຺ສ ນິຈ຺ຈວິຘານຕ຺ຖໍ ‘‘ຣຸຘາທິໂຕ ນິຄ຺ຄຫີຕປຸພ຺ພຎ຺ຈາ’’ຕິ ລກ຺ຂຓໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ? ສຈ຺ຈໍ, ຕໍ ປນ ກ຺ຣິຍາປທຕ຺ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍທິ ຈ ນາມິກປທຕ຺ຕມ຺ປິ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠເວຍ຺ຍ, ‘‘ວິໂຣໂຘ’’ຕິອາທີນໍ ທສ຺ສນໂຕ ວາສທ຺ທໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ, ນ ຈ ວາສທ຺ທໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ, ເຕນ ຎາຍຕິ ກ຺ຣິຍາປທຕ຺ຕໍເຍວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ.

ນນຸ ຈ ໂຠ ເອວໍ ສນ຺ເຕ ສກິຂຊິອາທີນໍ ນິຈ຺ຈໍ ສນິຄ຺ຄຫີຕາຄມກ຺ຣິຍາປທຕ຺ຕໍເຍວ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ຣຸຘາທິໂຕ ນິຄ຺ຄຫີຕປຸພ຺ພຎ຺ຈາ’’ຕິ ອິທໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສກ຺ກາ ມນ຺ຕຸນ຺ຕິ? ນ ສກ຺ກາ, ສກິຂຊິອາທີນໍ ຣຸຘຘາຕຸຍາ ອສມານຄຕິກຕ຺ຕາ ນາມິກຕ຺ເຕ ທ຺ວິປ຺ປກາຣສ຺ສ ອສມ຺ຠວໂຕ. ຕຖາ ຫິ ເຍສໍ ຍາ ນາມິກຕ຺ເຕ ນິຄ຺ຄຫີຕາຄມານິຄ຺ຄຫີຕາຄມວເສນ ທ຺ວິປ຺ປກາຣວນ຺ຕຕາ, ສາ ເອວ ເຕສໍ ຣຸຘາທິຄຓຠາວສ຺ສ ລກ຺ຂຓໍ. ຕຎ຺ຈ ສກິຂຊິອາທີນໍ ນຕ຺ຖິ. ‘‘ສງ຺ກາ ຂຎ຺ໂຊ’’ຕິອາທິນາ ຫິ ນາມຕ຺ເຕ ເອໂກເຍວ ປກາໂຣ ທິສ຺ສຕິ ສນິຄ຺ຄຫີຕາຄໂມ, ‘‘ກມຸ ປທວິກ຺ເຂເປ’’ອິຈ຺ຈາທີນໍ ປນ ‘‘ກໂມ, ກມນໍ, ຈງ຺ກໂມ, ຈງ຺ກມນ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນາມິກຕ຺ເຕ ທ຺ວິປ຺ປກາຣວນ຺ຕຕາສມ຺ຠເວປິ ນິຄ຺ຄຫີຕາຄມສ຺ສ ອພ຺ຠາສວິສເຍ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ສາ ທ຺ວິປ຺ປກາຣວນ຺ຕຕາ ຣຸຘາທິຄຓຠາວສ຺ສ ລກ຺ຂຓໍ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ອພ຺ຠາສວິສເຍ ປວຕ຺ຕໍ ນິຄ຺ຄຫີຕາຄມໍ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຍາ ທ຺ວິປ຺ປກາຣວນ຺ຕຕາ, ສາເຍວ ຣຸຘາທິຄຓິກຠາວສ຺ສ ລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ ກາຕພ຺ພໍ. ອຍໍ ນໂຍ ອຕີວ ສຸຂຸໂມ ສມ຺ມາ ມນສິ ກາຕພ຺ໂພ.

ຣຸຘາທີ ເອຕ຺ຕກາ ທິຏ຺ຐາ, ຘາຕໂວ ເມ ຍຖາພລໍ;

ສຸຕ຺ເຕສ຺ວຎ຺ເຎປິ ເປກ຺ຂິຕ຺ວາ, ຄຓ຺ຫວ຺ໂຫ ອຕ຺ຖຍຸຕ຺ຕິໂຕຕິ.

ທຸຘາທິຄໂຓຍໍ.

ທິວາທິຄຓິກ

ທິວຸ ກີຬາວິຊິຄິສາພ຺ຍວຫາຣຊຸຕິຖຸຕິກນ຺ຕິຄຕິສຕ຺ຕີສຸ. ເອຕ຺ຖ ຈ ກີຬາຕິ ລຬນາ, ວິຫາໂຣ ວາ. ລຬນາຕິ ຈ ລຬິຕານຸຠວນວເສນ ຣມຓໍ. ວິຫາໂຣ ອິຣິຍາປຖປຣິວຕ຺ຕນາທິນາ ວຕ຺ຕນໍ. ວິຊິຄິສາຕິ ວິຊຍິຈ຺ຉາ. ພ຺ຍວຫາໂຣຕິ ໂວຫາໂຣ. ຊຸຕີຕິ ໂສຠາ. ຖຸຕີຕິ ໂຖມນາ. ກນ຺ຕີຕິ ກມນີຍຕາ. ຄຕີຕິ ຄມນໍ. ສຕ຺ຕີຕິ ສາມຕ຺ຖິຍໍ. ອິເມສຸ ອຕ຺ເຖສຸ ທິວຸຘາຕຸ ວຕ຺ຕຕິ. ທິພ຺ພຕິ. ເທໂວ. ເທວີ. ເທວຕາ.

ເອຕ຺ຖ ເທໂວຕິ ຕິວິຘາ ເທວາ ສມ຺ມຸຕິເທວາ ອຸປປຕ຺ຕິເທວາ ວິສຸທ຺ຘິເທວາຕິ. ເຕສຸ ມຫາສມ຺ມຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ໂລເກນ ‘‘ເທວາ’’ຕິ ສມ຺ມຕຕ຺ຕາ ຣາຊຣາຊກຸມາຣາທໂຍ ສມ຺ມຸຕິເທວາ ນາມ. ເທວໂລເກ ອຸປປນ຺ນາ ອຸປປຕ຺ຕິເທວາ ນາມ. ຂີຓາສວາ ວິສຸທ຺ຘິເທວາ ນາມ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ ‘‘ສມ຺ມຸຕິເທວາ ນາມ ຣາຊາໂນ ເທວິໂຍ ກຸມາຣາ. ອຸປປຕ຺ຕິເທວາ ນາມ ຠຸມ຺ມເທເວ ອຸປາທາຍ ຕທຸຕ຺ຕຣິເທວາ. ວິສຸທ຺ຘິເທວາ ນາມ ພຸທ຺ຘປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘຂີຓາສວາ’’ຕິ.

ອິທໍ ປເນຕ຺ຖ ນິພ຺ພຈນໍ – ທິພ຺ພນ຺ຕິ ກາມຄຸຓຌານາຠິຎ຺ຎາຈິຕ຺ຕິສ຺ສຣິຍາທີຫິ ກີຬນ຺ຕິ, ເຕສຸ ວາ ວິຫຣນ຺ຕີຕິ ເທວາ. ທິພ຺ພນ຺ຕິ ຍຖາຠິລາສິຕໍ ວິສຍໍ ອປ຺ປຏິຆາເຕນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ເທວາ. ທິພ຺ພນ຺ຕິ ຍຖິຈ຺ຉິຕນິປ຺ຜາທເນ ສກ຺ໂກນ຺ຕີຕິ ເທວາ. ອຖ ວາ ຕໍຕໍພ຺ຍສນນິຕ຺ຖຣຓຕ຺ຖິເກຫິ ສຣຓໍ ປຣາຍຓນ຺ຕິ ເທວນີຍາ ອຠິຕ຺ຖວນີຍາຕິ ເທວາ. ໂສຠາວິເສສໂຍເຄນ ກມນີຍາຕິ ວາ ເທວາ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ຖຸຕິກນ຺ຕິ ອຕ຺ຖາ ກມ຺ມສາຘນວເສນ ທຏ຺ຐພ຺ພາ, ກີຬາທໂຍ ຉ ອຕ຺ຖາ ກຕ຺ຕຸສາຘນວເສນ. ເກຈິ ປນ ‘‘ທິວຸ ກີຬາວິຊິຄິສາພ຺ຍວຫາຣຊຸຕິຖຸຕິຄຕີສູ’’ຕິ ປຐນ຺ຕິ. ເກຈິ ‘‘ຄຕີ’’ຕິ ປທໍ ວິຫາຍ ‘‘ຊຸຕິຖຸຕີສູ’’ຕິ ປຐນ຺ຕິ. ເກຈິ ‘‘ຖຸຕີ’’ຕິ ປທໍ ວິຫາຍ ‘‘ຊຸຕິຄຕີສູ’’ຕິ ປຐນ຺ຕິ, ເກຈິ ປນ ທິວຸຘາຕຸໍ ‘‘ສຕ຺ຕິຖຸຕິກ’’ນ຺ຕິອຕ຺ເຖປິ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເຕນາຫ ອຠິຘມ຺ມສ຺ສ ອນຸຏີກາກາໂຣ ‘‘ເທວສທ຺ໂທ ຍຖາ ກີຬາວິຊິຄິສາໂວຫາຣຊຸຕິຄຕິອຕ຺ໂຖ, ເອວໍ ສຕ຺ຕິອຠິຕ຺ຖວກມນຕ຺ໂຖປິ ໂຫຕິ ຘາຕຸສທ຺ທານໍ ອເນກຕ຺ຖຠາວໂຕ’’ຕິອາທິ.

ອິທໍ ປນ ຍຖາວຸຕ຺ເຕສຸ ສມ຺ມຸຕິເທວາທີສຸ ປຈ຺ເຈກໍ ນິພ຺ພຈນໍ – ທິພ຺ພນ຺ຕິ ກີຬນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ວິສເຍ ອິສ຺ສຣິຍໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ເທວາ, ຣາຊາໂນ. ທິພ຺ພນ຺ຕິ ກີຬນ຺ຕິ ປຎ຺ຈຫິ ກາມຄຸເຓຫິ, ປຏິປກ຺ເຂ ວາ ວິເຊຕຸໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ໂວຫຣນ຺ຕິ ຈ ໂລກສ຺ສ ຍຸຕ຺ຕາຍຸຕ຺ຕໍ, ໂຊຕນ຺ຕິ ປຣມາຍ ສຣີຣຊຸຕິຍາ, ໂຖມິຍນ຺ຕິ ຕພ຺ຠາວຕ຺ຖິເກຫິ, ກາມິຍນ຺ຕິ ທຏ຺ຐຸໍ ໂສຕຸຎ຺ຈ ໂສຠາວິເສສໂຍເຄນ, ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ຈ ຍຖິຈ຺ຉິຕຏ຺ຐານໍ ອປ຺ປຏິຫຕຄມເນນ, ສກ຺ໂກນ຺ຕິ ຈ ອານຸຠາວສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຕໍຕໍກິຈ຺ຈໍ ນິປ຺ຜາເທຕຸນ຺ຕິ ເທວາ, ຈາຕຸມຫາຣາຊິກາທໂຍ. ກີຬນ຺ຕິ ປຣມາຍ ຌານກີຬາຍ, ວິເຊຕຸໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ ປຏິປກ຺ຂໍ, ປຣມສຸຂຸມຎາຓວິເສສວິສຍໍ ອຕ຺ຖຎ຺ຈ ໂວຫຣນ຺ຕິ, ໂຊຕນ຺ຕິ ສພ຺ພກິເລສໂທສກລຸສາຠາວາ ປຣມວິສຸທ຺ຘາຍ ຎາຓຊຸຕິຍາ, ໂຖມິຍນ຺ຕິ ຈ ວິຎ຺ຎາຕສຠາເວຫິ ປຣມນິມ຺ມລຄຸຓວິເສສໂຍຄໂຕ, ກາມິຍນ຺ຕິ ຈ ອນຸຕ຺ຕຣປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕຕາຍ ທຏ຺ຐຸໍ ໂສຕຸໍ ປູຊິຕຸຎ຺ຈ, ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ຈ ອມຕມຫານິພ຺ພານໍ ອປຈ຺ຈາຄມນີຍາຍ ຄຕິຍາ, ສກ຺ໂກນ຺ຕິ ຈ ຈິຕ຺ຕາຈາຣໍ ຎຕ຺ວາ ເຕ ເຕ ສຕ຺ເຕ ຫິເຕ ນິໂຍເຊຕຸໍ ອມຕມຫານິພ຺ພານສຸເຂ ຈ ປຕິຏ຺ຐາເປຕຸນ຺ຕິ ເທວາ, ວິສຸທ຺ຘິເທວາ.

ເທວສທ຺ທ ‘‘ວິທ຺ເຘ ວິຄຕວລາຫເກ ເທເວ’’ຕິອາທີສຸ ອຊຏາກາເສ ອາຄໂຕ. ‘‘ເທໂວ ຈ ໂຖກໍ ໂຖກໍ ຜຸສາຍຕີ’’ຕິອາທີສຸ ເມເຆ. ‘‘ອຍຎ຺ຫິ ເທວ ກຸມາໂຣ’’ຕິອາທີສຸ ຂຕ຺ຕິເຍ. ‘‘ອຫໍ ເທວ ສກລຊມ຺ພຸທີເປ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ສນ຺ຕິເກ ກິຎ຺ຈິ ຠຍໍ ນ ປສ຺ສາມີ’’ຕິອາທີສຸ ອິສ຺ສຣປຸຄ຺ຄເລ. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ ກາມຄຸເຓຫິ ສມປ຺ປິໂຕ ສມງ຺ຄີຠູໂຕ ປຣິຈາເຣຕິ ເທໂວ ມຎ຺ເຎ’’ຕິອາທີສຸ ອຸປປຕ຺ຕິເທເວ. ‘‘ເທວາຕິເທວໍ ນຣທມ຺ມສາຣຖິ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ວິສຸທ຺ຘິເທເວ ອາຄໂຕ.

ເທວີຕິ ຣາຊຠຣິຍາປິ ເທວຘີຕາປິ ‘‘ເທວີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເທວສ຺ສ ຠຣິຍາຕິ ຫິ ເທວີ, ສາປິ ອຕ຺ຖໂຕ ‘‘ທິພ຺ພຕີຕິ ເທວີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ, ຍຖາ ‘‘ຠິກ຺ຂຕີຕິ ຠິກ຺ຂຸນີ’’ຕິ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ວິມານວຕ຺ຖຸອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ທິພ຺ພຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຎ຺ຎິທ຺ຘິຍາ ກີຬຕີຕິ ເທວີ’’ຕິ.

ເທວຕາຕິ ເທວປຸຕ຺ໂຕປິ ພ຺ຣຫ຺ມາປິ ເທວຘີຕາປິ. ‘‘ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕຣາ ເທວຕາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕາຍ ຣຸຕ຺ຕິຍາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕວຓ຺ຓາ’’ຕິອາທີສຸ ຫິ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ‘‘ເທວຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ‘‘ເທໂວເຍວ ເທວຕາ’’ຕິ ກຕ຺ວາ, ຕຖາ ‘‘ຕາ ເທວຕາ ສຕ຺ຕສຕາ ອຸຬາຣາ, ພ຺ຣຫ຺ມາ ວິມານາ ອຠິນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ’’ຕິອາທີສຸ ພ຺ຣຫ຺ມາໂນ.

‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ເຕນ ວຓ຺ເຓນ, ຍາ ຕ຺ວໍ ຕິຏ຺ຐສິ ເທວເຕ;

ໂອຠາເສນ຺ຕີ ທິສາ ສພ຺ພາ, ໂອສຘີ ວິຍ ຕາຣກາ’’ຕິ-

ອາທີສຸ ເທວຘີຕາ.

ອິມານິ ອຸປປຕ຺ຕິເທວານໍ ນາມານິ –

ເທໂວ ສຸໂຣ ຈ ວິພຸໂຘ, ນິຊ຺ຊໂຣ ອມໂຣ ມຣຸ;

ສຸຘາສີ ຕິທໂສ ສຄ຺ຄ-ວາສີ ອນິມິໂສປິ ຈ;

ທິໂວໂກ’ມຕປາຍີ ຈ, ສຄ຺ຄຏ຺ໂຐ ເທວຕານິ ຈ.

ຂິ ຂເຍ. ຂິຍຕິ. ຂໂຍ. ຂິຍນໍ. ຣາຄກ຺ຂໂຍ.

ຂິ ນິວາເສ ໂກຘຫິໍສາສຸ ຈ. ຂິຍຕິ. ນ ຄຈ຺ຉສິ ຍມກ຺ຂຍໍ. ນາຄທາເນນ ຂິຍນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຂິຍຕີຕິ ນິວສຕິ. ຍມກ຺ຂຍນ຺ຕິ ຍມນິເວສນໍ. ຂິຍນ຺ຕີຕິ ກຸຊ຺ຌນ຺ຕິ ຫິໍສນ຺ຕິ ວາ.

ຆາ ຄນ຺ໂຘປາທາເນ. ຆາຍຕີຕິ ຆານໍ. ຆາເນນ ຄນ຺ຘໍ ຆາຍິຕຸໍ ຆາຍິຕ຺ວາ.

ຣຸຈ ໂຣຈເນ. ໂຣຈນໍ ຣຸຈິ. ຠຕ຺ຕໍ ເມ ຣຸຈ຺ຈຕິ. ຠຕ຺ຕມ຺ປິຕສ຺ສ ນ ຣຸຈ຺ຈຕິ. ປພ຺ພຊ຺ຊາ ມມ ຣຸຈ຺ຈຕິ. ຣຸຈ຺ຈິຕຸໍ, ຣຸຈ຺ຈິຕ຺ວາ. ເກຈິ ປນ ອິມສ຺ມິໍ ທິວາທິຄເຓ ‘‘ຣຸຈ ທິຕ຺ຕິມ຺ຫີ’’ຕິ ປຐນ຺ຕິ. ຕໍ ນ ຍຸຕ຺ຕໍ ກຕ຺ຖຈິປິ ທິຕ຺ຕິສງ຺ຂາຕໂສຠນຕ຺ຖວາຈກສ຺ສ ຣຸຈຘາຕຸໂນ ‘‘ຣຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ຣູປາຠາວໂຕ. ຕສ຺ມາ ເອວໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕພ຺ພໍ, ທິຕ຺ຕິຣຸຈີນໍ ວາຈໂກ ຣຸຈຘາຕຸ ຠຸວາທິຄຓິໂກ. ຕສ຺ສ ຫິ ‘‘ໂຣຈຕິ, ວິໂຣຈຕິ. ເອກຕ຺ຕມຸປໂຣຈິຕ’’ນ຺ຕິ ຣູປານິເຍວ ຠວນ຺ຕິ, ນ ‘‘ຣຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ຣູປໍ. ຣຸຈິຍາເຍວ ວາຈໂກ ປນ ທິວາທິຄຓິໂກປິ ໂຫຕິ ຈຸຣາທິຄຓິໂກປິ. ຕສ຺ສ ຫິ ທິວາທິຄຓິກກາເລ ‘‘ຄມນໍ ມຍ຺ຫໍ ຣຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ຣູປໍ. ຈຸຣາທິຄຓິກກາເລ ‘‘ກິໍ ນຸ ຊາຕິໍ ນ ໂຣເຈສີ’’ຕິ ຣູປໍ. ອາປຸພ຺ໂພ ເຈ ອາຈິກ຺ຂເນ ວຕ຺ຕຕິ, ‘‘ອາໂຣເຈຕິ, ອາໂຣຈຍຕີ’’ຕິ ຣູປານິ ທິສ຺ສນ຺ຕິ.

ມຸຈ ໂມກ຺ເຂ. ທຸກ຺ຂໂຕ ມຸຈ຺ຈຕິ. ສທ຺ຘາຍ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ມຸຕ຺ຕິ, ວິມຸຕ຺ຕິ, ອຘິມຸຕ຺ຕິ, ມຸຈ຺ຈມາໂນ.

ອຸຈ ສມວາເຍ. ອຸຈ຺ຈຕິ. ໂອໂກ, ອູກາ, ອຸກ຺ກາ.

ໂອໂກຕິ ອຸທກມ຺ປິ ອາວາໂສປິ. ‘‘ໂອກປຸຓ຺ເຓຫິ ຈີວເຣຫີ’’ຕິ ຈ, ‘‘ວາຣິໂຊວ ຖເລ ຂິຕ຺ໂຕ, ໂອກໂມກຕມຸພ຺ຠໂຕ’’ຕິ ເຈຕ຺ຖ ປໂຍໂຄ. ອູກາຕິ ສີເສ ນິພ຺ພຕ຺ຕກິມິວິເສໂສ.

ອຸກ຺ກາຕິ ທີປິກາທໂຍ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ‘‘ອຸກ຺ກາສຸ ຘາຣິຍມານາສູ’’ຕິ ຫິ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ທີປິກາ ‘‘ອຸກ຺ກາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ‘‘ອຸກ຺ກໍ ພນ຺ເຘຍ຺ຍ, ອຸກ຺ກໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ, ອຸກ຺ກາມຸຂໍ ອາລິມ຺ເປຍ຺ຍາ’’ຕິ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ອງ຺ຄາຣກປລ຺ລໍ. ‘‘ກມ຺ມາຣານໍ ຍຖາ ອຸກ຺ກາ, ອນ຺ໂຕ ຌາຍຕິ ໂນ ພຫີ’’ຕິ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ກມ຺ມາຣຸທ຺ຘນໍ. ‘‘ເອວໍ ວິປາໂກ ອຸກ຺ກາປາໂຕ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ວາຕເວໂຄ ‘‘ອຸກ຺ກາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ‘‘ສຓ຺ຑາເສນ ຊາຕຣູປໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຸກ຺ກາມຸເຂ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍາ’’ຕິ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ສຸວຓ຺ຓກາຣານໍ ມູສາ ‘‘ອຸກ຺ກາ’’ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ອິຈ຺ເຈວໍ –

ທີປິກາວາຕເວເຄສຸ, ກມ຺ມາຣານຎ຺ຈ ອຸທ຺ຘເນ;

ມູສາຍມ຺ປິ ຈ ອງ຺ຄາຣ-ກປລ຺ເລ ຈາຕິ ປຎ຺ຈສຸ;

ວິສເຍສຸ ປເນເຕສຸ, ອຸກ຺ກາສທ຺ໂທ ປວຕ຺ຕຕິ;

ເຉ ເຉທເນ. ຉິຍຕິ, ຉິຍນ຺ຕິ. ອວຈ຺ຉິຕໍ, ອວຈ຺ຉາຕໍ. ເຉຕ຺ວານ ໂມຬິໍ ວຣຄນ຺ຘວາສິຕໍ.

ສຊ ສງ຺ເຄ. ສງ຺ໂຄ ລຄນໍ. ສຊ຺ຊຕິ. ສຊ຺ຊນໍ, ສຊ຺ຊິໂຕ, ສຕ຺ໂຕ.

ຍຸຊ ສມາຘິມ຺ຫິ. ສມາຘານໍ ສມາຘິ, ກາຍກມ຺ມາທີນໍ ສມ຺ມາປໂຍຄວເສນ ອວິປ຺ປກິຓ຺ຓຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍຸຊ຺ຊຕິ. ໂຍໂຄ, ໂຍຄີ.

ເອຕ຺ຖ ໂຍໂຄຕິ ວີຣິຍໍ. ຕຎ຺ຫິ –

‘‘ວາຍເມເຖວ ປຸຣິໂສ, ນ ນິພ຺ພິນ຺ເທຍ຺ຍ ປຓ຺ຑິໂຕ;

ປສ຺ສາມິ ໂວ’ຫ’ມຕ຺ຕານໍ, ຍຖາ ອິຈ຺ຉິໍ ຕຖາ ອຫຸ’’ນ຺ຕິ

ວຈນໂຕ ອວສ຺ສໍ ກາຕຸໍ ຍຸຊ຺ຊຕິ ອຸປປຊ຺ຊຕີຕິ ໂຍໂຄຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ຣນ຺ຊ ຣາເຄ. ຣຊ຺ຊຕິ. ວິຣຊ຺ຊຕິ. ຣຊ຺ຊມາໂນ, ຣຊ຺ຊໍ, ຣຊ຺ຊນ຺ໂຕ, ຣາໂຄ, ວິຣາໂຄ, ຣຊ຺ຊນໍ, ວິຣຊ຺ຊນໍ, ຣຊນີຍໍ. ອຸປສຄ຺ຄວເສນ ອຎ຺ໂຎ ອຕ຺ໂຖ ຠວຕິ. ສມ຺ຫາ ຣຏ຺ຐາ ນິຣຊ຺ຊຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ຣຏ຺ຐາ ນິຄ຺ຄຈ຺ຉຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຕຕ຺ຖ ວິຣາໂຄຕິ ວິຣຊ຺ຊນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສໍກິເລສຘມ຺ມາຕິ ວິຣາໂຄ, ນິພ຺ພານໍ ມຄ຺ໂຄ ຈ.

ວິຊີ ຠຍຈລເນສຸ. ວິຊ຺ຊຕິ, ສໍວິຊ຺ຊຕິ. ສໍເວໂຄ, ສໍເວຊນີຍໍ. ອຸພ຺ພິຊ຺ຊຕິ. ອຸພ຺ເພໂຄ, ອຸພ຺ພິຄ຺ຄຫທໂຍ.

ລຸຊ ວິນາເສ. ລຸຊ຺ຊຕີຕິ ໂລໂກ. ໂລໂປ, ລຸຕ຺ຕິ, ລຸຊ຺ຊນໍ, ລຸຕ຺ໂຕ.

ຐາ ຄຕິນິວຕ຺ຕິຍໍ. ຐາຍຕິ. ຐາຍີ, ຐິຕິ, ຐານໍ, ຐິໂຕ, ຕຕ຺ຣຏ຺ໂຐ, ຕິຏ຺ຐໍ, ກປ຺ປຏ຺ຐາຍີ, ອາສຠຏ຺ຐານຏ຺ຐາຍີ.

‘‘ສຸຂໍ ສຍາມິ ຐາຍາມິ, ສຸຂໍ ກປ຺ເປມິ ຊີວິຕໍ;

ອຫຕ຺ຖປາໂສ ມາຣສ຺ສ, ອໂຫ ສຕ຺ຖານຸກມ຺ປໂກ’’ຕິ

ປາຬິ ນິທສ຺ສນໍ. ລາປໍ ໂຄຈຣຏ຺ຐາຍິນນ຺ຕິ ຈ. ຕຕ຺ຖ ຐາຍາມີຕິ ຕິຏ຺ຐາມິ.

ຑິຄຕິຍໍ. ຑິຍຕິ. ເຑມາໂນ. ຑິໂນ ວາ. ‘‘ອຸຈ຺ເຈ ສກຸຓ ເຑມານ, ປຕ຺ຕຍານ ວິຫງ຺ຄມ. ວຊ຺ເຊສິ ໂຂ ຕ຺ວໍ ວາມູຣຸ’’ນ຺ຕິ ນິທສ຺ສນໍ.

ເອຕ຺ຖ ຑິຍຕີຕິ ເຑມາໂນຕິ ນິພ຺ພຈນໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

ຕາ ປາລເນ. ຕາຍຕິ. ອຆສ຺ສ ຕາຕາ. ໂສ ນູນ ກປໂຓ ຕາໂຕ, ຈິຣໍ ຣຸຊ຺ຊຕິ ອສ຺ສເມ. ຕາຓໍ, ປຣິຕ຺ຕໍ, ໂຄຕ຺ຕໍ. ຕ຺ວໍ ໂຂສິ ອຸປາສກ ກຕກລ຺ຍາໂຓ ກຕຠີຣຸຕ຺ຕາໂຓ.

ຕຕ຺ຣ ປຣິຕ຺ຕນ຺ຕິ ມຫາເຕຊວນ຺ຕຕາຍ ສມນ຺ຕໂຕ ສຕ຺ຕານໍ ຠຍໍ ອຸປທ຺ທວໍ ອຸປສຄ຺ຄຎ຺ຈ ຕາຍຕິ ຣກ຺ຂຕີຕິ ປຣິຕ຺ຕໍ, ຄໍ ຕາຍຕີຕິ ໂຄຕ຺ຕໍ.

ນຕ ຄຕ຺ຕວິນາເມ. ຄຕ຺ຕວິນາໂມ ຄຕ຺ຕວິກ຺ເຂໂປ. ນຈ຺ຈຕິ. ນຈ຺ຈໍ. ນິຄຓ຺ໂຐ ນາຏປຸຕ຺ໂຕ.

ທາ ໂສຘເນ. ທາຍຕິ. ທານໍ. ອນຸໂຍຄທາປນຕ຺ຖໍ. ອນຸໂຍຄໍ ທຕ຺ວາ. ທານໍ ທຕ຺ວາ.

ທາ ສຸປເນ. ທາຍຕິ. ນິທ຺ທາຍຕິ. ນິທ຺ທາຍນໍ, ນິທ຺ທາຍມາໂນ, ນິທ຺ທາຍນ຺ໂຕ.

ທາທາເນ. ປຸຣິໂສ ທານໍ ທາຍຕິ. ອາປຸພ຺ໂພ ຄຫເຓ. ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍຕິ. ສີລໍ ສມາທິຍຕິ. ກມ຺ເມ – ປຸຣິເສນ ທານໍ ທີຍຕິ, ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍຕິ. ກາຣິເຕ – ອາທເປຕິ, ສມາທເປຕິ, ອາທປຍຕິ, ສມາທປຍຕິ, ເຍ ຘມ຺ມເມວາທປຍນ຺ຕິ ສນ຺ໂຕ.

ທາ ອວຂຓ຺ຑເນ. ທິຍຕິ, ທິຍນ຺ຕິ. ປຣິຕ຺ຕໍ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ປຣິຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມນ຺ຕໂຕ ຂຓ຺ຑິຕຕ຺ຕາ ປຣິຕ຺ຕໍ. ອປ຺ປມຕ຺ຕກຎ຺ຫິ ໂຄມຍປິຓ຺ຑໍ ປຣິຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕສ຺ມາ ປຣິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອປ຺ປກສ຺ສ ນາມໍ ກາມາວຈຣສ຺ສ ຈ ຘມ຺ມສ຺ສ ອປ຺ເປສກ຺ຂຕ຺ຕາ.

ທາ ສຸທ຺ຘິຍໍ. ທາຍຕິ. ໂວທາຍຕິ. ໂວທານໍ. ອກມ຺ມໂກຍໍ ຘາຕຸ. ຕຖາ ຫິ ‘‘ໂວທາຍຕິ ສຸຊ຺ຌຕິ ເອເຕນາຕິ ໂວທານໍ, ສມຖວິປສ຺ສນາ’’ຕິ ເນຕ຺ຕິສໍວຓ຺ຓນາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ທີ ຂເຍ. ທີຍເຕ. ທີໂນ, ອາທີນໂວ.

ຕຕ຺ຣ ທີໂນຕິ ປຣິກ຺ຂີຓຎາຕິຘນາທິຠາເວນ ທຸກ຺ຂິໂຕ. ອາທີນໂວຕິອາທີນໍ ທຸກ຺ຂໍ ວາຕິ ອຘິຄຈ຺ຉຕິ ເອເຕນາຕິອາທີນໂວ, ໂທໂສ.

ທຸ ປຣິຕາເປ. ທຸຍເຕ. ທຸໂນ, ທູໂຕ.

ຠິທິ ຠິຊ຺ຊເນ. ຠິຊ຺ຊນຘມ຺ມໍ ຠິຊ຺ຊຕິ. ຠິຊ຺ຊຕີຕິ ຠິນ຺ໂນ. ຠິຊ຺ຊນໍ ເຠໂທ.

ຉິທິ ຉິຊ຺ຊເນ. ສຸຕ຺ຕໍ ຉິຊ຺ຊຕິ. ຉິຊ຺ຊຕີຕິ ຉິນ຺ໂນ. ເອວໍ ຉິທ຺ທໍ. ຉິຊ຺ຊນໍ ເຉໂທ.

ຂິທິ ທີນິເຍ. ທີນຠາໂວ ທີນິຍໍ, ຍຖາ ທກ຺ຂິຍໍ. ຂິຊ຺ຊຕິ, ຂິນ຺ໂນ, ອຂິນ຺ນມຕິ, ເຂໂທ, ເຂທງ຺ຄໂຕ ໂລກຫິຕາຍ ນາໂຖ.

ເອຕ຺ຖ ເຂທງ຺ຄໂຕຕິ ກາຍິກທຸກ຺ຂສງ຺ຂາຕໍ ປຣິສ຺ສມໍ ປຕ຺ໂຕ, ທຸກ຺ຂມນຸຠວີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ປທ ຄຕິຍໍ. ປຊ຺ຊຕິ. ມຄ຺ຄໍ ປຏິປຊ຺ຊຕິ. ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປຏິປຊ຺ຊຕິ. ອທ຺ຘານມຄ຺ຄປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ຜລສມາປຕ຺ຕິໍ ສມາປຊ຺ຊຕິ. ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ອກມ຺ມກມ຺ປິ ຠວຕິ, ເຕສໍ ອຘມ຺ໂມ ອາປຊ຺ຊຕິ, ປຊ຺ໂຊ, ພ຺ຍຄ຺ຆປຊ຺ໂຊ, ສມ຺ປທາໂຍ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ປຊ຺ໂຊຕິ ມຄ຺ໂຄ. ພ຺ຍຄ຺ຆປຊ຺ເຊ ສທ຺ທຸລປເຖ ຊາໂຕຕິ ພ຺ຍຄ຺ຆປຊ຺ໂຊ, ເອວໍນາມໂກ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ. ສມ຺ປທິຍຕິ ຎາປິຍຕິ ຘມ຺ໂມ ເອເຕນາຕິ ສມ຺ປທາໂຍ, ອກ຺ຂາຕາ.

ວິທ ສຕ຺ຕາຍໍ. ສຕ຺ຕາ ວິຊ຺ຊມານາກາໂຣ. ວິຊ຺ຊຕິ, ສໍວິຊ຺ຊຕິ. ຊາຕເວໂທ, ວິຊ຺ຊາ, ອວິຊ຺ຊາ, ວິທິໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ຊາຕເວໂທຕິ ອຄ຺ຄິ. ໂສ ຫິ ຊາໂຕວ ເວທຍຕິ ຘູມຊາລຸຏ຺ຐາເນນ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຕສ຺ມາ ຊາຕເວໂທຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ວິຊ຺ຊາຕິ ຘມ຺ມານໍ ສຠາວໍ ວິທິຕໍ ກໂຣຕີຕິ ວິຊ຺ຊາ, ຎາຓໍ. ອວິຊ຺ຊາຕິ ຂນ຺ຘານໍ ຣາສຏ຺ຐໍ, ອາຍຕນານໍ ອາຍຕນຏ຺ຐໍ, ຘາຕູນໍ ສຸຎ຺ຎຏ຺ຐໍ, ສຈ຺ຈານໍ ຕຖຏ຺ຐໍ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ອຘິປຕິຍຏ຺ຐໍ ອວິທິຕໍ ກໂຣຕີຕິ ອວິຊ຺ຊາ. ທຸກ຺ຂາທີນໍ ປີຬນາທິວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ອຕ຺ຖໍ ອວິທິຕໍ ກໂຣຕີຕິ ອວິຊ຺ຊາ, ໂມໂຫ.

ມທ ອຸມ຺ມາເທ. ອຸມ຺ມາໂທ ນາມ ມຸຍ຺ຫ ນໍ ວາ ສຕິວິປ຺ປວາໂສ ວາ ຈິຕ຺ຕວິກ຺ເຂໂປ ວາ. ມຊ຺ຊຕິ, ປມຊ຺ຊຕິ. ມຕ຺ໂຕ, ສຸຣາມທມຕ຺ໂຕ. ມຕ຺ໂຕ ອຫໍ ມຫາຣາຊ. ປຸຕ຺ຕມໍສານິ ຂາທຍິໍ. ມຕ຺ຕຫຕ຺ຖີ, ປມຕ຺ໂຕ, ອຸມ຺ມຕ຺ໂຕ.

ອປ຺ປມາໂທ ອມຕໍ ປທໍ, ປມາໂທ ມຈ຺ຈຸໂນ ປທໍ;

ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ນ ມິຍ຺ຍນ຺ຕິ, ເຍ ປມຕ຺ຕາ ຍຖາ ມຕາ.

ມິທ ສິເນຫເນ. ເມຊ຺ຊຕິ. ເມຕ຺ຕາ, ເມຕ຺ຕິ, ມິຕ຺ຕໍ, ມິຕ຺ໂຕ.

ອນ຺ຕຣຘາ ອທສ຺ສເນ. ອນ຺ຕຣປຸພ຺ໂພ ຘາຘາຕຸ ວິຊ຺ຊມານສ຺ສ ວຕ຺ຖຸໂນ ອທສ຺ສເນ ວຕ຺ຕຕິ. ອນ຺ຕຣຘາຍຕິ. ອນ຺ຕຣຘານໍ, ອນ຺ຕຣຘາຍນ຺ໂຕ. ສາ ເທວຕາ ອນ຺ຕຣຫິຕາ. ອນ຺ຕຣາປິຘາຍຕິ.

ພຸຘ ອວຄມເນ. ອວຄມນໍ ຊານນໍ. ພຸຊ຺ຌຕິ, ພຸທ຺ໂຘ, ພຸທ຺ຘິ, ພຸທ຺ຘໍ, ໂພໂຘ, ໂພຘິ. ພຸຊ຺ຌິຕາ ສຈ຺ຈານິ. ສກລໍ ພຸທ຺ໂຘ, ພຸທ຺ຘວາ, ວິໂພເຘຕິ, ໂພເຘຕາ, ພຸທ຺ໂຘ, ວິພຸທ຺ໂຘ ອິຈ຺ຈາທີນິ.

ຕຕ຺ຣ ພຸທ຺ໂຘຕິ ພຸຊ຺ຌິຕາ ສຈ຺ຈານີຕິ ພຸທ຺ໂຘ, ໂພເຘຕາ ປຊາຍາຕິ ພຸທ຺ໂຘ. ອຖ ວາ ປາຣມິຕາປຣິຠາວິຕາຍ ປຎ຺ຎາຍ ສພ຺ພມ຺ປິ ເຎຍ຺ຍໍ ອພຸຊ຺ຌີຕິ ພຸທ຺ໂຘ. ເກຈິ ປນ ກມ຺ເມນປິ ພຸທ຺ຘສທ຺ທສ຺ສ ສິທ຺ຘໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕາ ເອວໍ ນິພ຺ພຈນໍ ກໂຣນ຺ຕິ ‘‘ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ວຕ ໂສ ຠຄວາຕິ ອຘິຄຕຄຸຓວິເສເສຫິ ຂີຓາສເວຫິ ພຸຊ຺ຌິຕພ຺ໂພຕິ ພຸທ຺ໂຘ’’ຕິ. ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນ ນິທ຺ເທເສ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ພຸທ຺ຘີຕິ ພຸຊ຺ຌຕີຕິ ພຸທ຺ຘິ. ເອວໍ ພຸທ຺ຘໍ ໂພໂຘ ໂພຘິ ຈ. ອຖ ວາ ພຸຊ຺ຌນໍ ພຸທ຺ຘິ. ເອວໍ ໂພໂຘ ໂພຘິ ຈ, ສພ຺ພເມຕໍ ປຎ຺ຎາຍາຘິວຈນໍ.

ອິທານິ ໂພຘິສທ຺ທສ຺ສ ອຕ຺ຖຸທ຺ຘາຣໍ ວທາມ. ໂພຘີຕິ ຫິ ຣຸກ຺ໂຂປິ ມຄ຺ໂຄປິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ນິພ຺ພານມ຺ປິ ເອວໍປຓ຺ຓຕ຺ຕິໂກ ປຸຄ຺ຄໂລປິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕຖາ ຫິ ‘‘ໂພຘິຣຸກ຺ຂມູເລ ປຐມາຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ’’ຕິ ຈ, ‘‘ອນ຺ຕຣາ ຈ ໂພຘິໍ ອນ຺ຕຣາ ຈ ຄຍ’’ນ຺ຕິ ຈ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ຣຸກ຺ໂຂ ໂພຘີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ‘‘ຈຕູສຸ ມຄ຺ເຄສຸ ຎາຓ’’ນ຺ຕິ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ມຄ຺ໂຄ. ‘‘ປປ຺ໂປຕິ ໂພຘິໍ ວຣຠູຣິ ສຸເມຘໂສ’’ຕິ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ. ‘‘ປຕ຺ວານ ໂພຘິໍ ອມຕໍ ອສງ຺ຂຕ’’ນ຺ຕິ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ນິພ຺ພານໍ. ‘‘ໂພຘິ ຠນ຺ເຕ ຣາຊກຸມາໂຣ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕີ’’ຕິ ‘‘ອຣິຍສາວໂກ ໂພຘີຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ຈ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ເອວໍປຓ຺ຓຕ຺ຕິໂກ ປຸຄ຺ຄໂລ.

ອຕ຺ຣິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ –

ຣຸກ຺ເຂ ມຄ຺ເຄ ຈ ນິພ຺ພາເນ, ຎາເຓ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕາຍ ຈ;

ຕຖາ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິຍຎ຺ເຈວ, ໂພຘິສທ຺ໂທ ປວຕ຺ຕຕິ.

ພຸຊ຺ຌຕີຕິ ພຸຊ຺ຌິຕາ, ໂພເຘຕີຕິ ໂພເຘຕາ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ໂກຈິ ປໂຍໂຄ ຕຸມນ຺ຕາທີນິ ຈ ຣູປານິ ວຸຈ຺ຈນ຺ເຕ – ‘‘ຄຸຍ຺ຫມຕ຺ຖມສມ຺ພຸທ຺ຘໍ, ສມ຺ໂພຘຍຕິ ໂຍ ນໂຣ. ປຣໍ ສມ຺ພຸທ຺ຘຸມຣຫຕິ. ພຸຊ຺ຌິຕຸໍ, ພຸທ຺ຘຸໍ, ພຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ, ພຸຊ຺ຌິຕ຺ວານ, ພຸຊ຺ຌິຕຸນ, ພຸທ຺ຘິຍ, ພຸທ຺ຘິຍານ, ພຸທ຺ຘາ, ພຸທ຺ຘານ’’ ອິຕິ ຠວນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຣ ອສມ຺ພຸທ຺ຘນ຺ຕິ ປເຣຫິ ອຎ຺ຎາຕໍ, ‘‘ອສມ຺ໂພຘ’’ນ຺ຕິປິ ປາໂຐ, ປເຣສໍ ໂພເຘຕຸໍ ອຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມ຺ພຸທ຺ຘຸນ຺ຕິ ສໍພຸຊ຺ຌິຕຸໍ. ພຸທ຺ຘາຕິ ພຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ, ເອວໍ ພຸທ຺ຘານາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ.

ເກຈິ ປນ ‘‘ນາມຣູປປຣິຈ຺ເຉເທ ‘ໂພຘິມຄ຺ເຄນ ພຸຘ຺ວາ’ຕິ ຈ, ‘‘ພຸຘ຺ວາ ໂພຘິຕເລ ຍມາຫ ສຸຄໂຕ’ຕິ ຈ ຘກາຣວກາຣສຎ຺ໂຎຄວໂຕ ປທສ຺ສ ທສ຺ສນໂຕ ຕ຺ວາປຈ຺ຈຍນ຺ຕຠາວໂຕ ຈ ຘກາຣວກາຣສໍໂຍຄວເສນ ‘‘ພຸຘ຺ວາ’’ຕິ ປທສິທ຺ຘິ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ຕາທິສສ຺ສ ປທຣູປສ຺ສ ພຸທ຺ຘວຈເນ ອທສ຺ສນໂຕ ຈ, ພຸທ຺ຘວຈນສ຺ສ ອນນຸກູລຕາຍ ຈ, ປຣິສຸທ຺ເຘ ຈ ໂປຣາຓໂປຕ຺ຖເກ ວກາຣສໍໂຍຄວິຄຕສ຺ສ ‘‘ໂພຘິມຄ຺ເຄນ ພຸທ຺ຘາ’’ຕິຈ, ‘‘ພຸທ຺ຘາ ໂພຘິຕເລ’’ຕິ ຈ ປທສ຺ສ ທສ຺ສນໂຕ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຕຖາ ຫິ ນ ຕາທິໂສ ປາໂຐ ພຸທ຺ຘວຈນສ຺ສ ອນຸກູໂລ ໂຫຕີຕິ. ນ ຫິ ພຸທ຺ຘວຈເນ ວສ຺ສສຕມ຺ປິ ວສ຺ສສຫສ຺ສມ຺ປິ ປຣິເຍສນ຺ຕາ ຕາທິສໍ ວກາຣຘກາຣສຎ຺ໂຎຄປທໍ ປສ຺ສິສ຺ສນ຺ຕິ. ເອວໍ ‘‘ພຸຘ຺ວາ’’ຕິ ປທຣູປສ຺ສ ພຸທ຺ຘວຈນສ຺ສ ອນນຸກູລຕາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ຕຎ຺ຫິ ສກ຺ກຏຄນ຺ເຖ ກຕປຣິຈຍຠາເວນ ວຎ຺ຈິເຕຫິ ວິທູຫິ ອິຈ຺ຉິຕໍ, ນ ສທ຺ຘມ຺ມນີຕິວິທູຫິ. ເອຕ຺ຖ ອິມານິ ນິທສ຺ສນປທານິ ເວທິຕພ຺ພານິ –

ໂກ ມໍ ວິທ຺ຘາ ນິລີຍຕິ. ລທ຺ຘາ ມຈ຺ໂຈ ຍທິຈ຺ຉຕິ. ລທ຺ຘານ ປຸພ຺ພາປຣິຍໍ ວິເສສໍ, ອທສ຺ສນໍ ມຈ຺ຈຸຣາຊສ຺ສ ຄຈ຺ເຉ.

ອຸມ຺ມາທນ຺ຕິມຫໍ ທິຏ຺ຐາ, ອາມຸກ຺ກມຓິກຸຓ຺ຑລໍ;

ນ ສຸປາມິ ທິວາຣຕ຺ຕິໍ, ສຫສ຺ສໍວ ປຣາຊິໂຕ’’ຕິ;

ຕຕ຺ຖ ວິທ຺ຘາຕິ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ. ລທ຺ຘາຕິ ລຠິຕ຺ວາ. ລທ຺ຘານາຕິ ລຠິຕ຺ວານ. ທິຏ຺ຐາຕິ ທິສ຺ວາ. ອິຕິ ‘‘ວິທ຺ຘາ ລທ຺ຘາ ລທ຺ຘານ ທິຏ຺ຐາ’’ຕິ ປທານິ ຕ຺ວາປຈ຺ຈເຍນ ສທ຺ຘິໍ ຄຕານິປິ ສຎ຺ໂຎຄວເສນ ວກາຣປຏິພທ຺ຘານິ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ພຸທ຺ຘາ ພຸທ຺ຘານ’’ ອິຈ຺ເຈຕານິປິ ‘‘ລທ຺ຘາ ລທ຺ຘານ’’ ອິຈ຺ຈາທີນິ ວິຍ ປຣິຫີນວກາຣສຎ຺ໂຎຄານິ ເອວ ຄເຫຕພ຺ພານິ. ເຍ ‘‘ພຸຘ຺ວາ’’ຕິ ຣູປໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ ປຐນ຺ຕິ ຈ, ມຎ຺ເຎ ເຕ ຕ຺ວາປຈ຺ຈໂຍ ວຎ຺ເຈຕິ, ເຕນ ເຕ ວຎ຺ຈນໍ ປາປຸຓນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ຕາທິສໍ ຣູປໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ໂຍ ສທ຺ທນີຕິຍໍ ສທ຺ທວິນິຈ຺ຉໂຍ ວຸຕ຺ໂຕ, ໂສເຍວ ອາຍສ຺ມນ຺ເຕຫິ ສາຣໂຕ ປຈ຺ເຈຕພ຺ໂພ.

ພຸຘ ໂພຘເນ. ສກມ຺ມກາກມ຺ມໂກຍໍ ຘາຕຸ. ຕຖາ ຫິ ໂພຘນສທ຺ທຸຈ຺ຈາຣເຓນ ຊານນໍ ວິກສນໍ ນິທ຺ທກ຺ຂໂຍ ຈ ຄຫິໂຕ, ຕສ຺ມາ ‘‘ພຸຘ ຎາເຓ, ພຸຘ ວິກສເນ, ພຸຘ ນິທ຺ທກ຺ຂເຍ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ພຸຊ຺ຌຕິ ຠຄວາ, ຘມ຺ເມ ພຸຊ຺ຌຕິ, ປພຸຊ຺ຌຕິ, ປທຸມໍ ພຸຊ຺ຌຕິ. ປຸຣິໂສ ພຸທ຺ໂຘ, ປພຸທ຺ໂຘ, ໂພຘຕິ, ປໂພຘຕິ ອິຈ຺ຈາທີນິ.

ສໍຘາ ສນ຺ຘິມ຺ຫິ. ສໍປຸພ຺ໂພ ຘາຘາຕຸ ສນ຺ຘິມ຺ຫິ ວຕ຺ຕຕິ. ເນວສ຺ສ ມທ຺ທີ ຠາກຸຏິ, ນ ສນ຺ຘິຍຕິ ນ ໂຣທຕິ. ນ ສນ຺ຘິຍຕີຕິ ອິທໍ ອຎ຺ເຎຫິ ປກຣເຓຫິ ອສາຘາຣຓໍ ທິວາທິຣູປໍ.

ຘນຸ ຍາຈເນ. ມາຕາ ຫິ ຕວ ອິຣນ຺ຘຕິ, ວິຘຣສ຺ສ ຫທຍໍ ຘນິຍ຺ຍຕິ. ອິທມ຺ປິ ອສາຘາຣຓໍ ທິວາທິຣູປໍ.

ຘີ ອນາທເຣ. ຘີຍເຕ. ຘີໂນ.

ຍຸຘ ສມ຺ປຫາເຣ. ຍຸຊ຺ຌຕິ. ໂຍໂຘ, ຍຸທ຺ຘໍ, ຈຣຓາຍຸໂຘ, ຍກາຣສ຺ສ ວກາຣຠາເວ ‘‘ອາວຸຘ’’ນ຺ຕິ ຣູປໍ. ຕຕ຺ຣ ຈຣຓາຍຸໂຘຕິ ກຸກ຺ກຸໂຏ.

ກຸຘ ໂກເປ. ກຸຊ຺ຌຕິ. ໂກໂຘ, ກຸຊ຺ຌນາ, ກຸຊ຺ຌິຕຕ຺ຕໍ. ກຸທ຺ໂຘ ອຕ຺ຖໍ ນ ຊານາຕິ, ກຸທ຺ໂຘ ຘມ຺ມໍ ນ ປສ຺ສຕິ.

ສຸຘ ໂສເຈຍ຺ເຍ. ໂສເຈຍ຺ຍໍ ສຸຈິຠາໂວ. ສຸຊ຺ຌຕິ. ສຸທ຺ຘິ, ວິສຸທ຺ຘິ, ສຸຊ຺ຌນໍ, ສຸທ຺ໂຘ, ວິສຸທ຺ໂຘ, ປຣິສຸທ຺ໂຘ. ກາຣິເຕ ‘‘ໂສເຘຕິ, ໂສຘໂກ’’ ອິຈ຺ຈາທີນິ.

ສິຘຸ ສໍຣາຘເນ. ສິຊ຺ຌຕິ. ສິທ຺ຘິ.

ຣຘ ຫິໍສາຍໍ. ຣຊ຺ຌຕິ, ວິຣຊ຺ຌຕິ, ອປຣຊ຺ຌຕິ. ອປຣາໂຘ.

ຣາຘ ສາຘ ສໍສິທ຺ຘິຍໍ. ຣາຘຍຕິ, ສາຘຍຕິ. ອາຣາຘນໍ, ສາຘນໍ. ສປຣຫິຕໍ ສາເຘຕີຕິ ສາຘຸ, ສປ຺ປຸຣິໂສ. ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ສາເຘຕພ຺ພນ຺ຕິ ສາຘຸ, ລທ຺ຘກໍ ສຸນ຺ທຣໍ ທານສີລາທິ.

ວິຘ ວິຊ຺ຌເນ. ວິຊ຺ຌຕິ. ປຏິວິຊ຺ຌຕິ. ຂຓ ວິທ຺ຘ, ວິຘຸ, ວິຊ຺ຌນໂກ, ວິທ຺ໂຘ, ປຏິວິທ຺ໂຘ, ວິຊ຺ຌນໍ, ເວໂຘ, ປຏິເວໂຘ, ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ, ວິທ຺ຘາ, ວິທ຺ຘານ. ໂກ ມໍ ວິທ຺ຘາ ນິລີຍຕິ.

ອິຘ ວຸທ຺ຘິຍໍ. ອິຊ຺ຌຕິ, ສມິຊ຺ຌຕິ. ອິທ຺ຘິ, ອິຊ຺ຌນໍ, ສມິຊ຺ຌນໍ, ອິທ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ອິທ຺ຘີຕິ ອິຊ຺ຌນໍ ອິທ຺ຘິ. ອິຊ຺ຌນ຺ຕິ ວາ ສຕ຺ຕາ ເອຕາຍ ອິທ຺ຘາ ວຸທ຺ຘາ ອຸກ຺ກໍສຄຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອິທ຺ຘິ.

ຄິຘຸ ອຠິກງ຺ຂາຍໍ. ຄິຊ຺ຌຕິ, ຄິຊ຺ໂຌ. ຄທ຺ໂຘ. ຄທ຺ຘພາຘິປຸພ຺ໂພ. ກາມຄິທ຺ໂຘ ນ ຊານາສິ. ເຄໂຘ.