໕. ປຎ຺ຈມປຓ຺ຓາສກໍ

(໒໑) ໑. ກິມິລວຄ຺ໂຄ

໑. ກິມິລສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໑. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ກິມິລາຍໍ [ກິມ຺ພິລາຍໍ (ສີ. ປີ.) ອ. ນິ. ໖.໔໐; ໗.໕໙] ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ກິມິໂລ [ກິມ຺ພິໂລ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ກິມິໂລ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ໂກ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ, ເຍນ ຕຖາຄເຕ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ສທ຺ຘມ຺ໂມ ນ ຈິຣຏ຺ຐິຕິໂກ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ອິຘ, ກິມິລ, ຕຖາຄເຕ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸປາສກາ ອຸປາສິກາໂຍ ສຕ຺ຖຣິ ອຄາຣວາ ວິຫຣນ຺ຕິ ອປ຺ປຕິສ຺ສາ, ຘມ຺ເມ ອຄາຣວາ ວິຫຣນ຺ຕິ ອປ຺ປຕິສ຺ສາ, ສງ຺ເຆ ອຄາຣວາ ວິຫຣນ຺ຕິ ອປ຺ປຕິສ຺ສາ, ສິກ຺ຂາຍ ອຄາຣວາ ວິຫຣນ຺ຕິ ອປ຺ປຕິສ຺ສາ, ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ອຄາຣວາ ວິຫຣນ຺ຕິ ອປ຺ປຕິສ຺ສາ. ອຍໍ ໂຂ, ກິມິລ, ເຫຕຸ ອຍໍ ປຈ຺ຈໂຍ, ເຍນ ຕຖາຄເຕ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ສທ຺ຘມ຺ໂມ ນ ຈິຣຏ຺ຐິຕິໂກ ໂຫຕີ’’ຕິ.

‘‘ໂກ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ, ເຍນ ຕຖາຄເຕ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ສທ຺ຘມ຺ໂມ ຈິຣຏ຺ຐິຕິໂກ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ອິຘ, ກິມິລ, ຕຖາຄເຕ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸປາສກາ ອຸປາສິກາໂຍ ສຕ຺ຖຣິ ສຄາຣວາ ວິຫຣນ຺ຕິ ສປ຺ປຕິສ຺ສາ, ຘມ຺ເມ ສຄາຣວາ ວິຫຣນ຺ຕິ ສປ຺ປຕິສ຺ສາ, ສງ຺ເຆ ສຄາຣວາ ວິຫຣນ຺ຕິ ສປ຺ປຕິສ຺ສາ, ສິກ຺ຂາຍ ສຄາຣວາ ວິຫຣນ຺ຕິ ສປ຺ປຕິສ຺ສາ, ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສຄາຣວາ ວິຫຣນ຺ຕິ ສປ຺ປຕິສ຺ສາ. ອຍໍ ໂຂ, ກິມິລ, ເຫຕຸ ອຍໍ ປຈ຺ຈໂຍ, ເຍນ ຕຖາຄເຕ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ສທ຺ຘມ຺ໂມ ຈິຣຏ຺ຐິຕິໂກ ໂຫຕີ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ຘມ຺ມສ຺ສວນສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໒. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານິສໍສາ ຘມ຺ມສ຺ສວເນ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອສ຺ສຸຕໍ ສຸຓາຕິ, ສຸຕໍ ປຣິໂຍທາເປຕິ, ກງ຺ຂໍ ວິຕຣຕິ [ວິຫນຕິ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.)], ທິຏ຺ຐິໍ ອຸຊຸໍ ກໂຣຕິ, ຈິຕ຺ຕມສ຺ສ ປສີທຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອານິສໍສາ ຘມ຺ມສ຺ສວເນ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ອສ຺ສາຊານີຍສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໓. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຣຎ຺ໂຎ ຠທ຺ໂຣ [ຠທ຺ໂທ (ປີ.)] ອສ຺ສາຊານີໂຍ ຣາຊາຣໂຫ ໂຫຕິ ຣາຊໂຠຄ຺ໂຄ, ຣຎ຺ໂຎ ອງ຺ຄນ຺ຕ຺ເວວ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

‘‘ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອຊ຺ຊເວນ, ຊເວນ, ມທ຺ທເວນ, ຂນ຺ຕິຍາ, ໂສຣຈ຺ເຈນ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຣຎ຺ໂຎ ຠທ຺ໂຣ ອສ຺ສາຊານີໂຍ ຣາຊາຣໂຫ ໂຫຕິ ຣາຊໂຠຄ຺ໂຄ, ຣຎ຺ໂຎ ອງ຺ຄນ຺ຕ຺ເວວ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ‘‘ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍ ໂຫຕິ ປາຫຸເນຍ຺ໂຍ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍ ອຎ຺ຊລິກຣຓີໂຍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ.

‘‘ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອຊ຺ຊເວນ, ຊເວນ, ມທ຺ທເວນ, ຂນ຺ຕິຍາ, ໂສຣຈ຺ເຈນ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍ ໂຫຕິ ປາຫຸເນຍ຺ໂຍ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍ ອຎ຺ຊລິກຣຓີໂຍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສາ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ພລສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໔. ‘‘ປຎ຺ຈິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ພລານິ. ກຕມານິ ປຎ຺ຈ? ສທ຺ຘາພລໍ, ຫິຣິພລໍ, ໂອຕ຺ຕປ຺ປພລໍ, ວີຣິຍພລໍ, ປຎ຺ຎາພລໍ – ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ພລານີ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ເຈໂຕຂິລສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໕. [ອ. ນິ. ໙.໗໑; ມ. ນິ. ໑.໑໘໕; ທີ. ນິ. ໓.໓໑໙] ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຈໂຕຂິລາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສຕ຺ຖຣິ ກງ຺ຂຕິ ວິຈິກິຈ຺ຉຕິ ນາຘິມຸຈ຺ຈຕິ ນ ສມ຺ປສີທຕິ. ໂຍ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສຕ຺ຖຣິ ກງ຺ຂຕິ ວິຈິກິຈ຺ຉຕິ ນາຘິມຸຈ຺ຈຕິ ນ ສມ຺ປສີທຕິ, ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ນມຕິ ອາຕປ຺ປາຍ ອນຸໂຍຄາຍ ສາຕຈ຺ຈາຍ ປຘານາຍ. ຍສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ນມຕິ ອາຕປ຺ປາຍ ອນຸໂຍຄາຍ ສາຕຈ຺ຈາຍ ປຘານາຍ, ອຍໍ ປຐໂມ ເຈໂຕຂິໂລ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຘມ຺ເມ ກງ຺ຂຕິ…ເປ… ສງ຺ເຆ ກງ຺ຂຕິ…ເປ… ສິກ຺ຂາຍ ກງ຺ຂຕິ…ເປ… ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີສຸ ກຸປິໂຕ ໂຫຕິ ອນຕ຺ຕມໂນ ອາຫຕຈິຕ຺ໂຕ ຂິລຊາໂຕ. ໂຍ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີສຸ ກຸປິໂຕ ໂຫຕິ ອນຕ຺ຕມໂນ ອາຫຕຈິຕ຺ໂຕ ຂິລຊາໂຕ, ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ນມຕິ ອາຕປ຺ປາຍ ອນຸໂຍຄາຍ ສາຕຈ຺ຈາຍ ປຘານາຍ. ຍສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ນມຕິ ອາຕປ຺ປາຍ ອນຸໂຍຄາຍ ສາຕຈ຺ຈາຍ ປຘານາຍ, ອຍໍ ປຎ຺ຈໂມ ເຈໂຕຂິໂລ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ເຈໂຕຂິລາ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ວິນິພນ຺ຘສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໖. [ອ. ນິ. ໙.໗໒; ທີ. ນິ. ໓.໓໒໐] ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຈຕໂສວິນິພນ຺ຘາ [ເຈໂຕວິນິພທ຺ຘາ (ສາຣຕ຺ຖທີປນີຏີກາຍໍ)]. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ກາເມສຸ ອວີຕຣາໂຄ [ອວິຄຕຣາໂຄ (ກ.)] ໂຫຕິ ອວິຄຕຈ຺ຉນ຺ໂທ ອວິຄຕເປໂມ ອວິຄຕປິປາໂສ ອວິຄຕປຣິຬາໂຫ ອວິຄຕຕຓ຺ໂຫ. ໂຍ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ກາເມສຸ ອວີຕຣາໂຄ ໂຫຕິ ອວິຄຕຈ຺ຉນ຺ໂທ ອວິຄຕເປໂມ ອວິຄຕປິປາໂສ ອວິຄຕປຣິຬາໂຫ ອວິຄຕຕຓ຺ໂຫ, ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ນມຕິ ອາຕປ຺ປາຍ ອນຸໂຍຄາຍ ສາຕຈ຺ຈາຍ ປຘານາຍ. ຍສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ນມຕິ ອາຕປ຺ປາຍ ອນຸໂຍຄາຍ ສາຕຈ຺ຈາຍ ປຘານາຍ, ອຍໍ ປຐໂມ ເຈຕໂສວິນິພນ຺ໂຘ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ກາເຍ ອວີຕຣາໂຄ ໂຫຕິ…ເປ… ຣູເປ ອວີຕຣາໂຄ ໂຫຕິ…ເປ… ຍາວທຕ຺ຖໍ ອຸທຣາວເທຫກໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເສຍ຺ຍສຸຂໍ ປສ຺ສສຸຂໍ ມິທ຺ຘສຸຂໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ ວິຫຣຕິ…ເປ… ອຎ຺ຎຕຣໍ ເທວນິກາຍໍ ປຓິຘາຍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣຕິ – ‘ອິມິນາຫໍ ສີເລນ ວາ ວເຕນ ວາ ຕເປນ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິເຍນ ວາ ເທໂວ ວາ ຠວິສ຺ສາມິ ເທວຎ຺ຎຕໂຣ ວາ’ຕິ. ໂຍ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ເທວນິກາຍໍ ປຓິຘາຍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣຕິ – ‘ອິມິນາຫໍ ສີເລນ ວາ ວເຕນ ວາ ຕເປນ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິເຍນ ວາ ເທໂວ ວາ ຠວິສ຺ສາມິ ເທວຎ຺ຎຕໂຣ ວາ’ຕິ, ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ນມຕິ ອາຕປ຺ປາຍ ອນຸໂຍຄາຍ ສາຕຈ຺ຈາຍ ປຘານາຍ. ຍສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ນມຕິ ອາຕປ຺ປາຍ ອນຸໂຍຄາຍ ສາຕຈ຺ຈາຍ ປຘານາຍ, ອຍໍ ປຎ຺ຈໂມ ເຈຕໂສວິນິພນ຺ໂຘ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ເຈຕໂສວິນິພນ຺ຘາ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ຍາຄຸສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໗. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານິສໍສາ ຍາຄຸຍາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ຂຸທ຺ທໍ [ຂຸທໍ (ສີ. ປີ.) ຂຸຘາຕິ ສກ຺ກຕານຸໂລມໍ. ມຫາວ. ໒໘໒] ປຏິຫນຕິ, ປິປາສໍ ປຏິວິເນຕິ, ວາຕໍ ອນຸໂລເມຕິ, ວຕ຺ຖິໍ ໂສເຘຕິ, ອາມາວເສສໍ ປາເຈຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອານິສໍສາ ຍາຄຸຍາ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ທນ຺ຕກຏ຺ຐສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໘. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ທນ຺ຕກຏ຺ຐສ຺ສ ອຂາທເນ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອຈກ຺ຂຸສ຺ສໍ, ມຸຂໍ ທຸຄ຺ຄນ຺ຘໍ ໂຫຕິ, ຣສຫຣຓິໂຍ ນ ວິສຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ປິຕ຺ຕໍ ເສມ຺ຫໍ ຠຕ຺ຕໍ ປຣິໂຍນນ຺ຘຕິ [ປຣິໂຍນທ຺ຘນ຺ຕິ (ສີ. ປີ.), ປຣິໂຍນທ຺ຘຕິ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.) ຈູຬວ. ໒໘໒ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ], ຠຕ຺ຕມສ຺ສ ນຈ຺ຉາເທຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ທນ຺ຕກຏ຺ຐສ຺ສ ອຂາທເນ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານິສໍສາ ທນ຺ຕກຏ຺ຐສ຺ສ ຂາທເນ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ຈກ຺ຂຸສ຺ສໍ, ມຸຂໍ ນ ທຸຄ຺ຄນ຺ຘໍ ໂຫຕິ, ຣສຫຣຓິໂຍ ວິສຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ປິຕ຺ຕໍ ເສມ຺ຫໍ ຠຕ຺ຕໍ ນ ປຣິໂຍນນ຺ຘຕິ, ຠຕ຺ຕມສ຺ສ ຉາເທຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອານິສໍສາ ທນ຺ຕກຏ຺ຐສ຺ສ ຂາທເນ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ຄີຕສ຺ສຣສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໙. [ຈູຬວ. ໒໔໙] ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ອາຍຕເກນ ຄີຕສ຺ສເຣນ ຘມ຺ມໍ ຠຓນ຺ຕສ຺ສ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອຕ຺ຕນາປິ ຕສ຺ມິໍ ສເຣ ສາຣຊ຺ຊຕິ, ປເຣປິ ຕສ຺ມິໍ ສເຣ ສາຣຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຄຫປຕິກາປິ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ – ‘ຍເຖວ ມຍໍ ຄາຍາມ, ເອວເມວໍ ໂຂ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ຄາຍນ຺ຕີ’ຕິ, ສຣກຸຕ຺ຕິມ຺ປິ ນິກາມຍມານສ຺ສ ສມາຘິສ຺ສ ຠງ຺ໂຄ ໂຫຕິ, ປຈ຺ຉິມາ ຊນຕາ ທິຏ຺ຐານຸຄຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ອາຍຕເກນ ຄີຕສ຺ສເຣນ ຘມ຺ມໍ ຠຓນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໐. [ມຫາວ. ໓໕໓] ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິສ຺ສ ອສມ຺ປຊານສ຺ສ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມຍໂຕ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ທຸກ຺ຂໍ ສຸປຕິ, ທຸກ຺ຂໍ ປຏິພຸຊ຺ຌຕິ, ປາປກໍ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕິ, ເທວຕາ ນ ຣກ຺ຂນ຺ຕິ, ອສຸຈິ ມຸຈ຺ຈຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິສ຺ສ ອສມ຺ປຊານສ຺ສ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມຍໂຕ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານິສໍສາ ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕິສ຺ສ ສມ຺ປຊານສ຺ສ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມຍໂຕ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ສຸຂໍ ສຸປຕິ, ສຸຂໍ ປຏິພຸຊ຺ຌຕິ, ນ ປາປກໍ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕິ, ເທວຕາ ຣກ຺ຂນ຺ຕິ, ອສຸຈິ ນ ມຸຈ຺ຈຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອານິສໍສາ ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕິສ຺ສ ສມ຺ປຊານສ຺ສ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມຍໂຕ’’ຕິ. ທສມໍ.

ກິມິລວຄ຺ໂຄ ປຐໂມ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ກິມິໂລ ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ, ອາຊານີໂຍ ພລໍ ຂິລໍ;

ວິນິພນ຺ຘໍ ຍາຄຸ ກຏ຺ຐໍ, ຄີຕໍ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິນາ ຈາຕິ.

(໒໒) ໒. ອກ຺ໂກສກວຄ຺ໂຄ

໑. ອກ຺ໂກສກສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໑. ‘‘ໂຍ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອກ຺ໂກສກປຣິຠາສໂກ ອຣິຍູປວາທີ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ, ຕສ຺ສ ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ປາຏິກງ຺ຂາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ປາຣາຊິໂກ ວາ ໂຫຕິ ຉິນ຺ນປຣິປນ຺ໂຖ [ຉິນ຺ນປຣິພນ຺ໂຘ (ກ.)], ອຎ຺ຎຕຣໍ ວາ ສໍກິລິຏ຺ຐໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ພາຬ຺ຫໍ ວາ ໂຣຄາຕງ຺ກໍ ຜຸສຕິ, ສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ກາລໍ ກໂຣຕິ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ໂຍ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອກ຺ໂກສກປຣິຠາສໂກ ອຣິຍູປວາທີ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ, ຕສ຺ສ ອິເມ ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ປາຏິກງ຺ຂາ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ຠຓ຺ຑນກາຣກສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໒. ‘‘ໂຍ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຠຓ຺ຑນກາຣໂກ ກລຫກາຣໂກ ວິວາທກາຣໂກ ຠສ຺ສກາຣໂກ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣໂກ, ຕສ຺ສ ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ປາຏິກງ຺ຂາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອນຘິຄຕໍ ນາຘິຄຈ຺ຉຕິ, ອຘິຄຕາ [ອຘິຄຕໍ (ສພ຺ພຕ຺ຖ)] ປຣິຫາຍຕິ, ປາປໂກ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ກາລໍ ກໂຣຕິ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ໂຍ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຠຓ຺ຑນກາຣໂກ ກລຫກາຣໂກ ວິວາທກາຣໂກ ຠສ຺ສກາຣໂກ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣໂກ, ຕສ຺ສ ອິເມ ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ປາຏິກງ຺ຂາ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ສີລສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໓. [ມຫາວ. ໒໐໙; ທີ. ນິ. ໓.໓໑໖] ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ ສີລວິປຕ຺ຕິຍາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸສ຺ສີໂລ ສີລວິປນ຺ໂນ ປມາທາຘິກຣຓໍ ມຫຕິໍ ໂຠຄຊານິໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຐໂມ ອາທີນໂວ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ ສີລວິປຕ຺ຕິຍາ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸສ຺ສີລສ຺ສ ສີລວິປນ຺ນສ຺ສ ປາປໂກ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸຕິໂຍ ອາທີນໂວ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ ສີລວິປຕ຺ຕິຍາ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸສ຺ສີໂລ ສີລວິປນ຺ໂນ ຍຎ຺ຎເທວ ປຣິສໍ ອຸປສງ຺ກມຕິ – ຍທິ ຂຕ຺ຕິຍປຣິສໍ, ຍທິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປຣິສໍ, ຍທິ ຄຫປຕິປຣິສໍ, ຍທິ ສມຓປຣິສໍ – ອວິສາຣໂທ ອຸປສງ຺ກມຕິ ມງ຺ກຸຠູໂຕ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຕິໂຍ ອາທີນໂວ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ ສີລວິປຕ຺ຕິຍາ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸສ຺ສີໂລ ສີລວິປນ຺ໂນ ສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ກາລໍ ກໂຣຕິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸຕ຺ໂຖ ອາທີນໂວ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ ສີລວິປຕ຺ຕິຍາ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸສ຺ສີໂລ ສີລວິປນ຺ໂນ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈໂມ ອາທີນໂວ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ ສີລວິປຕ຺ຕິຍາ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ທຸສ຺ສີລສ຺ສ ສີລວິປຕ຺ຕິຍາ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານິສໍສາ ສີລວໂຕ ສີລສມ຺ປທາຍ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ສີລວາ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ອປ຺ປມາທາຘິກຣຓໍ ມຫນ຺ຕໍ ໂຠຄກ຺ຂນ຺ຘໍ ອຘິຄຈ຺ຉຕິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຐໂມ ອານິສໍໂສ ສີລວໂຕ ສີລສມ຺ປທາຍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສີລວໂຕ ສີລສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ກລ຺ຍາໂຓ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸຕິໂຍ ອານິສໍໂສ ສີລວໂຕ ສີລສມ຺ປທາຍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສີລວາ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ຍຎ຺ຎເທວ ປຣິສໍ ອຸປສງ຺ກມຕິ – ຍທິ ຂຕ຺ຕິຍປຣິສໍ, ຍທິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປຣິສໍ, ຍທິ ຄຫປຕິປຣິສໍ, ຍທິ ສມຓປຣິສໍ – ວິສາຣໂທ ອຸປສງ຺ກມຕິ ອມງ຺ກຸຠູໂຕ. ອຍໍ ຠິກ຺ຂເວ, ຕຕິໂຍ ອານິສໍໂສ ສີລວໂຕ ສີລສມ຺ປທາຍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສີລວາ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ອສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ກາລໍ ກໂຣຕິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸຕ຺ໂຖ ອານິສໍໂສ ສີລວໂຕ ສີລສມ຺ປທາຍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສີລວາ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈໂມ ອານິສໍໂສ ສີລວໂຕ ສີລສມ຺ປທາຍ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອານິສໍສາ ສີລວໂຕ ສີລສມ຺ປທາຍາ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ພຫຸຠາຓິສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໔. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ພຫຸຠາຓິສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄເລ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ມຸສາ ຠຓຕິ, ປິສຸຓໍ ຠຓຕິ, ຜຣຸສໍ ຠຓຕິ, ສມ຺ຜປ຺ປລາປໍ ຠຓຕິ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ພຫຸຠາຓິສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄເລ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານິສໍສາ ມນ຺ຕຠາຓິສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄເລ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ນ ມຸສາ ຠຓຕິ, ນ ປິສຸຓໍ ຠຓຕິ, ນ ຜຣຸສໍ ຠຓຕິ, ນ ສມ຺ຜປ຺ປລາປໍ ຠຓຕິ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອານິສໍສາ ມນ຺ຕຠາຓິສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄເລ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ປຐມອກ຺ຂນ຺ຕິສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໕. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ອກ຺ຂນ຺ຕິຍາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ພຫຸໂນ ຊນສ຺ສ ອປ຺ປິໂຍ ໂຫຕິ ອມນາໂປ, ເວຣພຫຸໂລ ຈ ໂຫຕິ, ວຊ຺ຊພຫຸໂລ ຈ, ສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ກາລໍ ກໂຣຕິ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ອກ຺ຂນ຺ຕິຍາ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານິສໍສາ ຂນ຺ຕິຍາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ພຫຸໂນ ຊນສ຺ສ ປິໂຍ ໂຫຕິ ມນາໂປ, ນ ເວຣພຫຸໂລ ໂຫຕິ, ນ ວຊ຺ຊພຫຸໂລ, ອສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ກາລໍ ກໂຣຕິ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອານິສໍສາ ຂນ຺ຕິຍາ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ທຸຕິຍອກ຺ຂນ຺ຕິສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໖. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ອກ຺ຂນ຺ຕິຍາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ພຫຸໂນ ຊນສ຺ສ ອປ຺ປິໂຍ ໂຫຕິ ອມນາໂປ, ລຸທ຺ໂທ ຈ ໂຫຕິ, ວິປ຺ປຏິສາຣີ ຈ, ສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ກາລໍ ກໂຣຕິ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ອກ຺ຂນ຺ຕິຍາ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານິສໍສາ ຂນ຺ຕິຍາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ພຫຸໂນ ຊນສ຺ສ ປິໂຍ ໂຫຕິ ມນາໂປ, ອລຸທ຺ໂທ ຈ ໂຫຕິ, ອວິປ຺ປຏິສາຣີ ຈ, ອສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ກາລໍ ກໂຣຕິ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອານິສໍສາ ຂນ຺ຕິຍາ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ປຐມອປາສາທິກສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໗. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ອປາສາທິເກ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອຕ຺ຕາປິ ອຕ຺ຕານໍ ອຸປວທຕິ, ອນຸວິຈ຺ຈ ວິຎ຺ຎູ ຄຣຫນ຺ຕິ, ປາປໂກ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ກາລໍ ກໂຣຕິ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ອປາສາທິເກ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານິສໍສາ ປາສາທິເກ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອຕ຺ຕາປິ ອຕ຺ຕານໍ ນ ອຸປວທຕິ, ອນຸວິຈ຺ຈ ວິຎ຺ຎູ ປສໍສນ຺ຕິ, ກລ຺ຍາໂຓ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ອສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ກາລໍ ກໂຣຕິ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອານິສໍສາ ປາສາທິເກ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ທຸຕິຍອປາສາທິກສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໘. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ອປາສາທິເກ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອປ຺ປສນ຺ນາ ນປ຺ປສີທນ຺ຕິ, ປສນ຺ນານຎ຺ຈ ເອກຈ຺ຈານໍ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ສຕ຺ຖຸສາສນໍ ອກຕໍ [ນ ກຕໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ໂຫຕິ, ປຈ຺ຉິມາ ຊນຕາ ທິຏ຺ຐານຸຄຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຈິຕ຺ຕມສ຺ສ ນປ຺ປສີທຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ອປາສາທິເກ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານິສໍສາ ປາສາທິເກ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອປ຺ປສນ຺ນາ ປສີທນ຺ຕິ, ປສນ຺ນານຎ຺ຈ ຠິຍ຺ໂຍຠາໂວ ໂຫຕິ, ສຕ຺ຖຸສາສນໍ ກຕໍ ໂຫຕິ, ປຈ຺ຉິມາ ຊນຕາ ທິຏ຺ຐານຸຄຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຈິຕ຺ຕມສ຺ສ ປສີທຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອານິສໍສາ ປາສາທິເກ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ອຄ຺ຄິສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໙. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ອຄ຺ຄິສ຺ມິໍ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອຈກ຺ຂຸສ຺ໂສ, ທຸພ຺ພຓ຺ຓກຣໂຓ, ທຸພ຺ພລກຣໂຓ, ສງ຺ຄຓິກາປວຑ຺ຒໂນ [ສງ຺ຄຓິກາປວທ຺ຘໂນ (ສີ.), ສງ຺ຄຓິກາຣາມພທ຺ຘໂນ (ກ.)], ຕິຣຈ຺ຉານກຖາປວຕ຺ຕນິໂກ ໂຫຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ອຄ຺ຄິສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ມຘຸຣາສຸຕ຺ຕໍ

໒໒໐. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ມຘຸຣາຍໍ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ວິສມາ, ພຫຸຣຊາ, ຈຓ຺ຑສຸນຂາ, ວາຬຍກ຺ຂາ, ທຸລ຺ລຠປິຓ຺ຑາ – ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ມຘຸຣາຍ’’ນ຺ຕິ. ທສມໍ.

ອກ຺ໂກສກວຄ຺ໂຄ ທຸຕິໂຍ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ອກ຺ໂກສຠຓ຺ຑນສີລໍ, ພຫຸຠາຓີ ທ຺ເວ ອຂນ຺ຕິໂຍ;

ອປາສາທິກາ ທ຺ເວ ວຸຕ຺ຕາ, ອຄ຺ຄິສ຺ມິໍ ມຘຸເຣນ ຈາຕິ.

(໒໓) ໓. ທີຆຈາຣິກວຄ຺ໂຄ

໑. ປຐມທີຆຈາຣິກສຸຕ຺ຕໍ

໒໒໑. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ທີຆຈາຣິກໍ ອນວຕ຺ຖຈາຣິກໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອສ຺ສຸຕໍ ນ ສຸຓາຕິ, ສຸຕໍ ນ ປຣິໂຍທາເປຕິ, ສຸເຕເນກຈ຺ເຈນ ອວິສາຣໂທ ໂຫຕິ, ຄາຬ຺ຫໍ [ພາຬ຺ຫໍ (ສ຺ຍາ.)] ໂຣຄາຕງ຺ກໍ ຜຸສຕິ, ນ ຈ ມິຕ຺ຕວາ ໂຫຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ທີຆຈາຣິກໍ ອນວຕ຺ຖຈາຣິກໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານິສໍສາ ສມວຕ຺ຖຈາເຣ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອສ຺ສຸຕໍ ສຸຓາຕິ, ສຸຕໍ ປຣິໂຍທາເປຕິ, ສຸເຕເນກຈ຺ເຈນ ວິສາຣໂທ ໂຫຕິ, ນ ຄາຬ຺ຫໍ ໂຣຄາຕງ຺ກໍ ຜຸສຕິ, ມິຕ຺ຕວາ ຈ ໂຫຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອານິສໍສາ ສມວຕ຺ຖຈາເຣ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ທຸຕິຍທີຆຈາຣິກສຸຕ຺ຕໍ

໒໒໒. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ທີຆຈາຣິກໍ ອນວຕ຺ຖຈາຣິກໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອນຘິຄຕໍ ນາຘິຄຈ຺ຉຕິ, ອຘິຄຕາ ປຣິຫາຍຕິ, ອຘິຄເຕເນກຈ຺ເຈນ ອວິສາຣໂທ ໂຫຕິ, ຄາຬ຺ຫໍ ໂຣຄາຕງ຺ກໍ ຜຸສຕິ, ນ ຈ ມິຕ຺ຕວາ ໂຫຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ທີຆຈາຣິກໍ ອນວຕ຺ຖຈາຣິກໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານິສໍສາ ສມວຕ຺ຖຈາເຣ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອນຘິຄຕໍ ອຘິຄຈ຺ຉຕິ, ອຘິຄຕາ ນ ປຣິຫາຍຕິ, ອຘິຄເຕເນກຈ຺ເຈນ ວິສາຣໂທ ໂຫຕິ, ນ ຄາຬ຺ຫໍ ໂຣຄາຕງ຺ກໍ ຜຸສຕິ, ມິຕ຺ຕວາ ຈ ໂຫຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອານິສໍສາ ສມວຕ຺ຖຈາເຣ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ອຕິນິວາສສຸຕ຺ຕໍ

໒໒໓. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ອຕິນິວາເສ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ພຫຸຠຓ຺ໂຑ ໂຫຕິ ພຫຸຠຓ຺ຑສນ຺ນິຈໂຍ, ພຫຸເຠສຊ຺ໂຊ ໂຫຕິ ພຫຸເຠສຊ຺ຊສນ຺ນິຈໂຍ, ພຫຸກິຈ຺ໂຈ ໂຫຕິ ພຫຸກຣຓີໂຍ ພ຺ຍຕ຺ໂຕ ກິໍກຣຓີເຍສຸ, ສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ ຄຫຏ຺ຐປພ຺ພຊິເຕຫິ ອນນຸໂລມິເກນ ຄິຫິສໍສຄ຺ເຄນ, ຕມ຺ຫາ ຈ ອາວາສາ ປກ຺ກມນ຺ໂຕ ສາເປກ຺ໂຂ ປກ຺ກມຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ອຕິນິວາເສ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານິສໍສາ ສມວຕ຺ຖວາເສ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ນ ພຫຸຠຓ຺ໂຑ ໂຫຕິ ນ ພຫຸຠຓ຺ຑສນ຺ນິຈໂຍ, ນ ພຫຸເຠສຊ຺ໂຊ ໂຫຕິ ນ ພຫຸເຠສຊ຺ຊສນ຺ນິຈໂຍ, ນ ພຫຸກິຈ຺ໂຈ ໂຫຕິ ນ ພຫຸກຣຓີໂຍ ນ ພ຺ຍຕ຺ໂຕ ກິໍກຣຓີເຍສຸ, ອສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ ຄຫຏ຺ຐປພ຺ພຊິເຕຫິ ອນນຸໂລມິເກນ ຄິຫິສໍສຄ຺ເຄນ, ຕມ຺ຫາ ຈ ອາວາສາ ປກ຺ກມນ຺ໂຕ ອນເປກ຺ໂຂ ປກ຺ກມຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອານິສໍສາ ສມວຕ຺ຖວາເສ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ມຈ຺ຉຣີສຸຕ຺ຕໍ

໒໒໔. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ອຕິນິວາເສ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອາວາສມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ, ກຸລມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ, ລາຠມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ, ວຓ຺ຓມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ, ຘມ຺ມມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ອຕິນິວາເສ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານິສໍສາ ສມວຕ຺ຖວາເສ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ນ ອາວາສມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ, ນ ກຸລມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ, ນ ລາຠມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ, ນ ວຓ຺ຓມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ, ນ ຘມ຺ມມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອານິສໍສາ ສມວຕ຺ຖວາເສ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ປຐມກຸລູປກສຸຕ຺ຕໍ

໒໒໕. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ກຸລູປເກ [ກຸລຸປເກ (ສ຺ຍາ. ປີ.), ກຸລູປເຄ (ສີ.)]. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອນາມນ຺ຕຈາເຣ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຣໂຫ ນິສຊ຺ຊາຍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນ ອາສເນ ອາປຊ຺ຊຕິ, ມາຕຸຄາມສ຺ສ ອຸຕ຺ຕຣິ ຉປ຺ປຎ຺ຈວາຈາຫິ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ ອາປຊ຺ຊຕິ, ກາມສງ຺ກປ຺ປພຫຸໂລ ວິຫຣຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ກຸລູປເກ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ທຸຕິຍກຸລູປກສຸຕ຺ຕໍ

໒໒໖. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ກຸລູປກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຕິເວລໍ ກຸເລສຸ ສໍສຏ຺ຐສ຺ສ ວິຫຣໂຕ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ມາຕຸຄາມສ຺ສ ອຠິຓ຺ຫທສ຺ສນໍ, ທສ຺ສເນ ສຕິ ສໍສຄ຺ໂຄ, ສໍສຄ຺ເຄ ສຕິ ວິສ຺ສາໂສ, ວິສ຺ສາເສ ສຕິ ໂອຕາໂຣ, ໂອຕິຓ຺ຓຈິຕ຺ຕສ຺ເສຕໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ‘ອນຠິຣໂຕ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສຕິ ອຎ຺ຎຕຣໍ ວາ ສໍກິລິຏ຺ຐໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ ສິກ຺ຂໍ ວາ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕິສ຺ສຕິ’. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ກຸລູປກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຕິເວລໍ ກຸເລສຸ ສໍສຏ຺ຐສ຺ສ ວິຫຣໂຕ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ໂຠຄສຸຕ຺ຕໍ

໒໒໗. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ໂຠເຄສຸ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອຄ຺ຄິສາຘາຣຓາ ໂຠຄາ, ອຸທກສາຘາຣຓາ ໂຠຄາ, ຣາຊສາຘາຣຓາ ໂຠຄາ, ໂຈຣສາຘາຣຓາ ໂຠຄາ, ອປ຺ປິເຍຫິ ທາຍາເທຫິ ສາຘາຣຓາ ໂຠຄາ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ໂຠເຄສຸ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານິສໍສາ ໂຠເຄສຸ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ໂຠເຄ ນິສ຺ສາຍ ອຕ຺ຕານໍ ສຸເຂຕິ ປີເຓຕິ ສມ຺ມາ ສຸຂໍ ປຣິຫຣຕິ, ມາຕາປິຕໂຣ ສຸເຂຕິ ປີເຓຕິ ສມ຺ມາ ສຸຂໍ ປຣິຫຣຕິ, ປຸຕ຺ຕທາຣທາສກມ຺ມກຣໂປຣິເສ ສຸເຂຕິ ປີເຓຕິ ສມ຺ມາ ສຸຂໍ ປຣິຫຣຕິ, ມິຕ຺ຕາມຈ຺ເຈ ສຸເຂຕິ ປີເຓຕິ ສມ຺ມາ ສຸຂໍ ປຣິຫຣຕິ, ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ອຸທ຺ຘຄ຺ຄິກໍ ທກ຺ຂິຓໍ ປຕິຏ຺ຐາເປຕິ ໂສວຄ຺ຄິກໍ ສຸຂວິປາກໍ ສຄ຺ຄສໍວຕ຺ຕນິກໍ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອານິສໍສາ ໂຠເຄສູ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ອຸສ຺ສູຣຠຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໒໒໘. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ອຸສ຺ສູຣຠຕ຺ເຕ ກຸເລ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ເຍ ເຕ ອຕິຖີ ປາຫຸນາ, ເຕ ນ ກາເລນ ປຏິປູເຊນ຺ຕິ; ຍາ ຕາ ພລິປຏິຄ຺ຄາຫິກາ ເທວຕາ, ຕາ ນ ກາເລນ ປຏິປູເຊນ຺ຕິ; ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອກຠຕ຺ຕິກາ ຣຕ຺ຕູປຣຕາ ວິຣຕາ ວິກາລໂຠຊນາ, ເຕ ນ ກາເລນ ປຏິປູເຊນ຺ຕິ; ທາສກມ຺ມກຣໂປຣິສາ ວິມຸຂາ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕິ; ຕາວຕກໍເຍວ ອສມເຍນ ຠຸຕ຺ຕໍ ອໂນຊວນ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ອຸສ຺ສູຣຠຕ຺ເຕ ກຸເລ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານິສໍສາ ສມຍຠຕ຺ເຕ ກຸເລ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ເຍ ເຕ ອຕິຖີ ປາຫຸນາ, ເຕ ກາເລນ ປຏິປູເຊນ຺ຕິ; ຍາ ຕາ ພລິປຏິຄ຺ຄາຫິກາ ເທວຕາ, ຕາ ກາເລນ ປຏິປູເຊນ຺ຕິ; ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອກຠຕ຺ຕິກາ ຣຕ຺ຕູປຣຕາ ວິຣຕາ ວິກາລໂຠຊນາ, ເຕ ກາເລນ ປຏິປູເຊນ຺ຕິ; ທາສກມ຺ມກຣໂປຣິສາ ອວິມຸຂາ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕິ; ຕາວຕກໍເຍວ ສມເຍນ ຠຸຕ຺ຕໍ ໂອຊວນ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອານິສໍສາ ສມຍຠຕ຺ເຕ ກຸເລ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ປຐມກຓ຺ຫສປ຺ປສຸຕ຺ຕໍ

໒໒໙. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ກຓ຺ຫສປ຺ເປ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອສຸຈິ, ທຸຄ຺ຄນ຺ໂຘ, ສຠີຣຸ, ສປ຺ປຏິຠໂຍ, ມິຕ຺ຕທຸພ຺ຠີ – ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ກຓ຺ຫສປ຺ເປ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈິເມ ອາທີນວາ ມາຕຸຄາເມ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອສຸຈິ, ທຸຄ຺ຄນ຺ໂຘ, ສຠີຣຸ, ສປ຺ປຏິຠໂຍ, ມິຕ຺ຕທຸພ຺ຠີ – ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ມາຕຸຄາເມ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ທຸຕິຍກຓ຺ຫສປ຺ປສຸຕ຺ຕໍ

໒໓໐. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ກຓ຺ຫສປ຺ເປ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ໂກຘໂນ, ອຸປນາຫີ, ໂຆຣວິໂສ, ທຸຊ຺ຊິວ຺ໂຫ, ມິຕ຺ຕທຸພ຺ຠີ – ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ກຓ຺ຫສປ຺ເປ.

‘‘ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈິເມ ອາທີນວາ ມາຕຸຄາເມ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ໂກຘໂນ, ອຸປນາຫີ, ໂຆຣວິໂສ, ທຸຊ຺ຊິວ຺ໂຫ, ມິຕ຺ຕທຸພ຺ຠີ. ຕຕ຺ຣິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕຸຄາມສ຺ສ ໂຆຣວິສຕາ – ເຍຠຸຍ຺ເຍນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕຸຄາໂມ ຕິພ຺ພຣາໂຄ. ຕຕ຺ຣິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕຸຄາມສ຺ສ ທຸຊ຺ຊິວ຺ຫຕາ – ເຍຠຸຍ຺ເຍນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕຸຄາໂມ ປິສຸຓວາໂຈ. ຕຕ຺ຣິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕຸຄາມສ຺ສ ມິຕ຺ຕທຸພ຺ຠິຕາ – ເຍຠຸຍ຺ເຍນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕຸຄາໂມ ອຕິຈາຣິນີ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ມາຕຸຄາເມ’’ຕິ. ທສມໍ.

ທີຆຈາຣິກວຄ຺ໂຄ ຕຕິໂຍ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ທ຺ເວ ທີຆຈາຣິກາ ວຸຕ຺ຕາ, ອຕິນິວາສມຈ຺ຉຣີ;

ທ຺ເວ ຈ ກຸລູປກາ ໂຠຄາ, ຠຕ຺ຕໍ ສປ຺ປາປເຣ ທຸເວຕິ.

(໒໔) ໔. ອາວາສິກວຄ຺ໂຄ

໑. ອາວາສິກສຸຕ຺ຕໍ

໒໓໑. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອຠາວນີໂຍ ໂຫຕິ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ນ ອາກປ຺ປສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ນ ວຕ຺ຕສມ຺ປນ຺ໂນ; ນ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ ນ ສຸຕຘໂຣ; ນ ປຏິສລ຺ເລຂິຕາ [ສລ຺ເລຂິຕາ (ກ. ສີ.)] ໂຫຕິ ນ ປຏິສລ຺ລານາຣາໂມ; ນ ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ໂຫຕິ ນ ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓ; ທຸປ຺ປຎ຺ໂຎ ໂຫຕິ ຊໂຬ ເອຬມູໂຄ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອຠາວນີໂຍ ໂຫຕິ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຠາວນີໂຍ ໂຫຕິ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອາກປ຺ປສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ວຕ຺ຕສມ຺ປນ຺ໂນ; ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ ສຸຕຘໂຣ; ປຏິສລ຺ເລຂິຕາ ໂຫຕິ ປຏິສລ຺ລານາຣາໂມ; ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓ; ປຎ຺ຎວາ ໂຫຕິ ອຊໂຬ ອເນຬມູໂຄ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຠາວນີໂຍ ໂຫຕີ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ປິຍສຸຕ຺ຕໍ

໒໓໒. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ປິໂຍ ຈ ໂຫຕິ ມນາໂປ ຈ ຄຣຸ ຈ ຠາວນີໂຍ ຈ.

‘‘ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ສີລວາ ໂຫຕິ, ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສໍວຸໂຕ ວິຫຣຕິ ອາຈາຣໂຄຈຣສມ຺ປນ຺ໂນ ອຓຸມຕ຺ເຕສຸ ວຊ຺ເຊສຸ ຠຍທສ຺ສາວີ, ສມາທາຍ ສິກ຺ຂຕິ ສິກ຺ຂາປເທສຸ; ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ ສຸຕຘໂຣ ສຸຕສນ຺ນິຈໂຍ, ເຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ອາທິກລ຺ຍາຓາ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓາ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓາ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອຠິວທນ຺ຕິ, ຕຖາຣູປາສ຺ສ ຘມ຺ມາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ໂຫນ຺ຕິ ຘາຕາ ວຈສາ ປຣິຈິຕາ ມນສານຸເປກ຺ຂິຕາ ທິຏ຺ຐິຍາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາ; ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓ ໂປຣິຍາ ວາຈາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ວິສ຺ສຏ຺ຐາຍ ອເນລຄລາຍ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນິຍາ; ຈຕຸນ຺ນໍ ຌານານໍ ອາຠິເຈຕສິການໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣານໍ ນິກາມລາຠີ ໂຫຕິ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ; ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ປິໂຍ ຈ ໂຫຕິ ມນາໂປ ຈ ຄຣຸ ຈ ຠາວນີໂຍ ຈາ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ໂສຠນສຸຕ຺ຕໍ

໒໓໓. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອາວາສໍ ໂສເຠຕິ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ສີລວາ ໂຫຕິ…ເປ… ສມາທາຍ ສິກ຺ຂຕິ ສິກ຺ຂາປເທສຸ; ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ…ເປ… ທິຏ຺ຐິຍາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາ; ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓ ໂປຣິຍາ ວາຈາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ວິສ຺ສຏ຺ຐາຍ ອເນລຄລາຍ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນິຍາ; ປຏິພໂລ ໂຫຕິ ອຸປສງ຺ກມນ຺ເຕ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕຸໍ ສມາທເປຕຸໍ ສມຸຕ຺ເຕເຊຕຸໍ ສມ຺ປຫໍເສຕຸໍ; ຈຕຸນ຺ນໍ ຌານານໍ ອາຠິເຈຕສິການໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣານໍ ນິກາມລາຠີ ໂຫຕິ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອາວາສໍ ໂສເຠຕີ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ພຫູປກາຣສຸຕ຺ຕໍ

໒໓໔. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອາວາສສ຺ສ ພຫູປກາໂຣ ໂຫຕິ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ສີລວາ ໂຫຕິ…ເປ… ສມາທາຍ ສິກ຺ຂຕິ ສິກ຺ຂາປເທສຸ; ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ…ເປ… ທິຏ຺ຐິຍາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາ; ຂຓ຺ຑຜຸລ຺ລໍ ປຏິສງ຺ຂໂຣຕິ; ມຫາ ໂຂ ປນ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ອຠິກ຺ກນ຺ໂຕ ນານາເວຣຊ຺ຊກາ ຠິກ຺ຂູ ຄິຫີນໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາໂຣເຈຕິ – ‘ມຫາ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ອຠິກ຺ກນ຺ໂຕ ນານາເວຣຊ຺ຊກາ ຠິກ຺ຂູ, ກໂຣຖ ປຸຎ຺ຎານິ, ສມໂຍ ປຸຎ຺ຎານິ ກາຕຸ’ນ຺ຕິ; ຈຕຸນ຺ນໍ ຌານານໍ ອາຠິເຈຕສິການໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣານໍ ນິກາມລາຠີ ໂຫຕິ ອກິຈ຺ຉລາຠີ ອກສິຣລາຠີ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອາວາສສ຺ສ ພຫູປກາໂຣ ໂຫຕີ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ອນຸກມ຺ປສຸຕ຺ຕໍ

໒໓໕. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຄິຫີນໍ [ຄິຫິໍ (ສ຺ຍາ.), ຄິຫີ (ກຕ຺ຖຈິ)] ອນຸກມ຺ປຕິ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອຘິສີເລ [ອຘິສີເລສຸ (ສ຺ຍາ.)] ສມາທເປຕິ; ຘມ຺ມທສ຺ສເນ ນິເວເສຕິ; ຄິລານເກ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສຕິໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ – ‘ອຣຫຄ຺ຄຕໍ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຖາ’ຕິ; ມຫາ ໂຂ ປນ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ອຠິກ຺ກນ຺ໂຕ ນານາເວຣຊ຺ຊກາ ຠິກ຺ຂູ ຄິຫີນໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາໂຣເຈຕິ – ‘ມຫາ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ອຠິກ຺ກນ຺ໂຕ ນານາເວຣຊ຺ຊກາ ຠິກ຺ຂູ, ກໂຣຖ ປຸຎ຺ຎານິ, ສມໂຍ ປຸຎ຺ຎານິ ກາຕຸ’ນ຺ຕິ; ຍໍ ໂຂ ປນສ຺ສ ໂຠຊນໍ ເທນ຺ຕິ ລູຂໍ ວາ ປຓີຕໍ ວາ ຕໍ ອຕ຺ຕນາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ນ ວິນິປາເຕຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຄິຫີນໍ ອນຸກມ຺ປຕີ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ປຐມອວຓ຺ຓາຣຫສຸຕ຺ຕໍ

໒໓໖. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ; ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ; ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອປ຺ປສາທນີເຍ ຐາເນ ປສາທໍ ອຸປທໍເສຕິ; ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ປສາທນີເຍ ຐາເນ ອປ຺ປສາທໍ ອຸປທໍເສຕິ; ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ວິນິປາເຕຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ; ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ; ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອປ຺ປສາທນີເຍ ຐາເນ ອປ຺ປສາທໍ ອຸປທໍເສຕິ; ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ປສາທນີເຍ ຐາເນ ປສາທໍ ອຸປທໍເສຕິ; ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ນ ວິນິປາເຕຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ທຸຕິຍອວຓ຺ຓາຣຫສຸຕ຺ຕໍ

໒໓໗. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ; ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ; ອາວາສມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ ອາວາສປລິເຄຘີ; ກຸລມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ ກຸລປລິເຄຘີ; ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ວິນິປາເຕຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ; ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ; ນ ອາວາສມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ ນ ອາວາສປລິເຄຘີ; ນ ກຸລມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ ນ ກຸລປລິເຄຘີ; ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ນ ວິນິປາເຕຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ຕຕິຍອວຓ຺ຓາຣຫສຸຕ຺ຕໍ

໒໓໘. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ; ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ; ອາວາສມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ; ກຸລມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ; ລາຠມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ອວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ; ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ວຓ຺ຓາຣຫສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ; ນ ອາວາສມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ; ນ ກຸລມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ; ນ ລາຠມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ປຐມມຈ຺ຉຣິຍສຸຕ຺ຕໍ

໒໓໙. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອາວາສມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ; ກຸລມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ; ລາຠມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ; ວຓ຺ຓມຈ຺ຉຣີ [ຘມ຺ມມຈ຺ຉຣີ (ກ.)] ໂຫຕິ; ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ວິນິປາເຕຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ນ ອາວາສມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ; ນ ກຸລມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ; ນ ລາຠມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ; ນ ວຓ຺ຓມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ; ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍໍ ນ ວິນິປາເຕຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ທຸຕິຍມຈ຺ຉຣິຍສຸຕ຺ຕໍ

໒໔໐. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອາວາສມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ; ກຸລມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ; ລາຠມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ; ວຓ຺ຓມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ; ຘມ຺ມມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍ.

‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ນ ອາວາສມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ; ນ ກຸລມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ; ນ ລາຠມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ; ນ ວຓ຺ຓມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ; ນ ຘມ຺ມມຈ຺ຉຣີ ໂຫຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາວາສິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ’’ຕິ. ທສມໍ.

ອາວາສິກວຄ຺ໂຄ ຈຕຸຕ຺ໂຖ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ອາວາສິໂກ ປິໂຍ ຈ ໂສຠໂນ,

ພຫູປກາໂຣ ອນຸກມ຺ປໂກ ຈ;

ຕໂຍ ອວຓ຺ຓາຣຫາ ເຈວ,

ມຈ຺ຉຣິຍາ ທຸເວປິ ຈາຕິ [ຍຖາຠຕໍ ຈາປິ ອວຓ຺ຓເຄຘາ, ຈຕຸກ຺ກມຈ຺ເຉຣ ປຎ຺ຈເມນ ຈາຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ.) ຍຖາຠຕໍ ອວຓ຺ຓຎ຺ຈ, ຈຕຸໂກ ມຈ຺ຉຣິເຍນ ຈາຕິ (ກ.)].

(໒໕) ໕. ທຸຈ຺ຈຣິຕວຄ຺ໂຄ

໑. ປຐມທຸຈ຺ຈຣິຕສຸຕ຺ຕໍ

໒໔໑. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ທຸຈ຺ຈຣິເຕ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອຕ຺ຕາປິ ອຕ຺ຕານໍ ອຸປວທຕິ; ອນຸວິຈ຺ຈ ວິຎ຺ຎູ ຄຣຫນ຺ຕິ; ປາປໂກ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ; ສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ກາລໍ ກໂຣຕິ; ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ທຸຈ຺ຈຣິເຕ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານິສໍສາ ສຸຈຣິເຕ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອຕ຺ຕາປິ ອຕ຺ຕານໍ ນ ອຸປວທຕິ; ອນຸວິຈ຺ຈ ວິຎ຺ຎູ ປສໍສນ຺ຕິ; ກລ຺ຍາໂຓ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ; ອສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ກາລໍ ກໂຣຕິ; ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອານິສໍສາ ສຸຈຣິເຕ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ປຐມກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕສຸຕ຺ຕໍ

໒໔໒. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິເຕ…ເປ… ອານິສໍສາ ກາຍສຸຈຣິເຕ…ເປ…. ທຸຕິຍໍ.

໓. ປຐມວຈີທຸຈ຺ຈຣິຕສຸຕ຺ຕໍ

໒໔໓. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ວຈີທຸຈ຺ຈຣິເຕ…ເປ… ອານິສໍສາ ວຈີສຸຈຣິເຕ…ເປ…. ຕຕິຍໍ.

໔. ປຐມມໂນທຸຈ຺ຈຣິຕສຸຕ຺ຕໍ

໒໔໔. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ມໂນທຸຈ຺ຈຣິເຕ…ເປ… ອານິສໍສາ ມໂນສຸຈຣິເຕ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອຕ຺ຕາປິ ອຕ຺ຕານໍ ນ ອຸປວທຕິ; ອນຸວິຈ຺ຈ ວິຎ຺ຎູ ປສໍສນ຺ຕິ; ກລ຺ຍາໂຓ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ; ອສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ກາລໍ ກໂຣຕິ; ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອານິສໍສາ ມໂນສຸຈຣິເຕ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ທຸຕິຍທຸຈ຺ຈຣິຕສຸຕ຺ຕໍ

໒໔໕. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ທຸຈ຺ຈຣິເຕ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ອຕ຺ຕາປິ ອຕ຺ຕານໍ ອຸປວທຕິ; ອນຸວິຈ຺ຈ ວິຎ຺ຎູ ຄຣຫນ຺ຕິ; ປາປໂກ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ; ສທ຺ຘມ຺ມາ ວຸຏ຺ຐາຕິ; ອສທ຺ຘມ຺ເມ ປຕິຏ຺ຐາຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ທຸຈ຺ຈຣິເຕ.