(໖) ໑. ປຸຄ຺ຄລວຄ຺ໂຄ

໕໓. ‘‘ທ຺ເວເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາ ໂລເກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ພຫຸຊນຫິຕາຍ ພຫຸຊນສຸຂາຍ, ພຫຸໂນ ຊນສ຺ສ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ. ກຕເມ ທ຺ເວ? ຕຖາຄໂຕ ຈ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ຣາຊາ ຈ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ເວ ປຸຄ຺ຄລາ ໂລເກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ພຫຸຊນຫິຕາຍ ພຫຸຊນສຸຂາຍ, ພຫຸໂນ ຊນສ຺ສ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານ’’ນ຺ຕິ.

໕໔. ‘‘ທ຺ເວເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລາ ໂລເກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ອຈ຺ຉຣິຍມນຸສ຺ສາ. ກຕເມ ທ຺ເວ? ຕຖາຄໂຕ ຈ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ຣາຊາ ຈ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ເວ ປຸຄ຺ຄລາ ໂລເກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ອຈ຺ຉຣິຍມນຸສ຺ສາ’’ຕິ.

໕໕. ‘‘ທ຺ວິນ຺ນໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຄ຺ຄລານໍ ກາລກິຣິຍາ ພຫຸໂນ ຊນສ຺ສ ອນຸຕປ຺ປາ ໂຫຕິ. ກຕເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ? ຕຖາຄຕສ຺ສ ຈ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ, ຣຎ຺ໂຎ ຈ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ. ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ກາລກິຣິຍາ ພຫຸໂນ ຊນສ຺ສ ອນຸຕປ຺ປາ ໂຫຕີ’’ຕິ.

໕໖. ‘‘ທ຺ເວເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖູປາຣຫາ. ກຕເມ ທ຺ເວ? ຕຖາຄໂຕ ຈ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ຣາຊາ ຈ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ເວ ຖູປາຣຫາ’’ຕິ.

໕໗. ‘‘ທ຺ເວເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ພຸທ຺ຘາ. ກຕເມ ທ຺ເວ? ຕຖາຄໂຕ ຈ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ໂຘ ຈ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ເວ ພຸທ຺ຘາ’’ຕິ.

໕໘. ‘‘ທ຺ເວເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສນິຍາ ຜລນ຺ຕິຍາ ນ ສນ຺ຕສນ຺ຕິ. ກຕເມ ທ຺ເວ? ຠິກ຺ຂຸ ຈ ຂີຓາສໂວ, ຫຕ຺ຖາຊານີໂຍ ຈ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ເວ ອສນິຍາ ຜລນ຺ຕິຍາ ນ ສນ຺ຕສນ຺ຕີ’’ຕິ.

໕໙. ‘‘ທ຺ເວເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສນິຍາ ຜລນ຺ຕິຍາ ນ ສນ຺ຕສນ຺ຕິ. ກຕເມ ທ຺ເວ? ຠິກ຺ຂຸ ຈ ຂີຓາສໂວ, ອສ຺ສາຊານີໂຍ ຈ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ເວ ອສນິຍາ ຜລນ຺ຕິຍາ ນ ສນ຺ຕສນ຺ຕີ’’ຕິ.

໖໐. ‘‘ທ຺ເວເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສນິຍາ ຜລນ຺ຕິຍາ ນ ສນ຺ຕສນ຺ຕິ. ກຕເມ ທ຺ເວ? ຠິກ຺ຂຸ ຈ ຂີຓາສໂວ, ສີໂຫ ຈ ມິຄຣາຊາ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ເວ ອສນິຍາ ຜລນ຺ຕິຍາ ນ ສນ຺ຕສນ຺ຕີ’’ຕິ.

໖໑. ‘‘ທ຺ເວເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕ຺ຖວເສ ສມ຺ປສ຺ສມານາ ກິໍປຸຣິສາ ມານຸສິໍ ວາຈໍ ນ ຠາສນ຺ຕິ. ກຕເມ ທ຺ເວ? ມາ ຈ ມຸສາ ຠຓິມ຺ຫາ, ມາ ຈ ປຣໍ ອຠູເຕນ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂິມ຺ຫາຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ເວ ອຕ຺ຖວເສ ສມ຺ປສ຺ສມານາ ກິໍປຸຣິສາ ມານຸສິໍ ວາຈໍ ນ ຠາສນ຺ຕີ’’ຕິ.

໖໒. ‘‘ທ຺ວິນ຺ນໍ ຘມ຺ມານໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕິຕ຺ໂຕ ອປ຺ປຏິວາໂນ ມາຕຸຄາໂມ ກາລໍ ກໂຣຕິ. ກຕເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ? ເມຖຸນສມາປຕ຺ຕິຍາ ຈ ວິຊາຍນສ຺ສ ຈ. ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ວິນ຺ນໍ ຘມ຺ມານໍ ອຕິຕ຺ໂຕ ອປ຺ປຏິວາໂນ ມາຕຸຄາໂມ ກາລໍ ກໂຣຕີ’’ຕິ.

໖໓. ‘‘ອສນ຺ຕສນ຺ນິວາສຎ຺ຈ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ເທເສສ຺ສາມິ ສນ຺ຕສນ຺ນິວາສຎ຺ຈ. ຕໍ ສຸຓາຖ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຖ; ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສນ຺ຕສນ຺ນິວາໂສ ໂຫຕິ, ກຖຎ຺ຈ ອສນ຺ໂຕ ສນ຺ນິວສນ຺ຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຖຣສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ເຖໂຣປິ ມໍ ນ ວເທຍ຺ຍ, ມຊ຺ຌິໂມປິ ມໍ ນ ວເທຍ຺ຍ, ນໂວປິ ມໍ ນ ວເທຍ຺ຍ; ເຖຣມ຺ປາຫໍ ນ ວເທຍ຺ຍໍ, ມຊ຺ຌິມມ຺ປາຫໍ ນ ວເທຍ຺ຍໍ, ນວມ຺ປາຫໍ ນ ວເທຍ຺ຍໍ. ເຖໂຣ ເຈປິ ມໍ ວເທຍ຺ຍ ອຫິຕານຸກມ຺ປີ ມໍ ວເທຍ຺ຍ ໂນ ຫິຕານຸກມ຺ປີ, ໂນຕິ ນໍ ວເທຍ຺ຍໍ ວິເຫເຐຍ຺ຍໍ [ວິເຫເສຍ຺ຍໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ປສ຺ສມ຺ປິສ຺ສ ນປ຺ປຏິກເຣຍ຺ຍໍ. ມຊ຺ຌິໂມ ເຈປິ ມໍ ວເທຍ຺ຍ…ເປ… ນໂວ ເຈປິ ມໍ ວເທຍ຺ຍ ອຫິຕານຸກມ຺ປີ ມໍ ວເທຍ຺ຍ ໂນ ຫິຕານຸກມ຺ປີ, ໂນຕິ ນໍ ວເທຍ຺ຍໍ ວິເຫເຐຍ຺ຍໍ ປສ຺ສມ຺ປິສ຺ສ ນປ຺ປຏິກເຣຍ຺ຍໍ’. ມຊ຺ຌິມສ຺ສປິ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ໂຫຕິ…ເປ… ນວສ຺ສປິ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ເຖໂຣປິ ມໍ ນ ວເທຍ຺ຍ, ມຊ຺ຌິໂມປິ ມໍ ນ ວເທຍ຺ຍ, ນໂວປິ ມໍ ນ ວເທຍ຺ຍ; ເຖຣມ຺ປາຫໍ ນ ວເທຍ຺ຍໍ, ມຊ຺ຌິມມ຺ປາຫໍ ນ ວເທຍ຺ຍໍ, ນວມ຺ປາຫໍ ນ ວເທຍ຺ຍໍ. ເຖໂຣ ເຈປິ ມໍ ວເທຍ຺ຍ ອຫິຕານຸກມ຺ປີ ມໍ ວເທຍ຺ຍ ໂນ ຫິຕານຸກມ຺ປີ ໂນຕິ ນໍ ວເທຍ຺ຍໍ ວິເຫເຐຍ຺ຍໍ ປສ຺ສມ຺ປິສ຺ສ ນປ຺ປຏິກເຣຍ຺ຍໍ. ມຊ຺ຌິໂມ ເຈປິ ມໍ ວເທຍ຺ຍ…ເປ… ນໂວ ເຈປິ ມໍ ວເທຍ຺ຍ ອຫິຕານຸກມ຺ປີ ມໍ ວເທຍ຺ຍ ໂນ ຫິຕານຸກມ຺ປີ, ໂນຕິ ນໍ ວເທຍ຺ຍໍ ວິເຫເຐຍ຺ຍໍ ປສ຺ສມ຺ປິສ຺ສ ນປ຺ປຏິກເຣຍ຺ຍໍ’. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສນ຺ຕສນ຺ນິວາໂສ ໂຫຕິ, ເອວຎ຺ຈ ອສນ຺ໂຕ ສນ຺ນິວສນ຺ຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສນ຺ຕສນ຺ນິວາໂສ ໂຫຕິ, ກຖຎ຺ຈ ສນ຺ໂຕ ສນ຺ນິວສນ຺ຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຖຣສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ເຖໂຣປິ ມໍ ວເທຍ຺ຍ, ມຊ຺ຌິໂມປິ ມໍ ວເທຍ຺ຍ, ນໂວປິ ມໍ ວເທຍ຺ຍ; ເຖຣມ຺ປາຫໍ ວເທຍ຺ຍໍ, ມຊ຺ຌິມມ຺ປາຫໍ ວເທຍ຺ຍໍ, ນວມ຺ປາຫໍ ວເທຍ຺ຍໍ. ເຖໂຣ ເຈປິ ມໍ ວເທຍ຺ຍ ຫິຕານຸກມ຺ປີ ມໍ ວເທຍ຺ຍ ໂນ ອຫິຕານຸກມ຺ປີ, ສາຘູຕິ ນໍ ວເທຍ຺ຍໍ ນ ວິເຫເຐຍ຺ຍໍ ປສ຺ສມ຺ປິສ຺ສ ປຏິກເຣຍ຺ຍໍ. ມຊ຺ຌິໂມ ເຈປິ ມໍ ວເທຍ຺ຍ…ເປ… ນໂວ ເຈປິ ມໍ ວເທຍ຺ຍ ຫິຕານຸກມ຺ປີ ມໍ ວເທຍ຺ຍ ໂນ ອຫິຕານຸກມ຺ປີ, ສາຘູຕິ ນໍ ວເທຍ຺ຍໍ ນ ນໍ ວິເຫເຐຍ຺ຍໍ ປສ຺ສມ຺ປິສ຺ສ ປຏິກເຣຍ຺ຍໍ’. ມຊ຺ຌິມສ຺ສປິ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ໂຫຕິ…ເປ… ນວສ຺ສປິ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ເຖໂຣປິ ມໍ ວເທຍ຺ຍ, ມຊ຺ຌິໂມປິ ມໍ ວເທຍ຺ຍ, ນໂວປິ ມໍ ວເທຍ຺ຍ; ເຖຣມ຺ປາຫໍ ວເທຍ຺ຍໍ, ມຊ຺ຌິມມ຺ປາຫໍ ວເທຍ຺ຍໍ, ນວມ຺ປາຫໍ ວເທຍ຺ຍໍ. ເຖໂຣ ເຈປິ ມໍ ວເທຍ຺ຍ ຫິຕານຸກມ຺ປີ ມໍ ວເທຍ຺ຍ ໂນ ອຫິຕານຸກມ຺ປີ, ສາຘູຕິ ນໍ ວເທຍ຺ຍໍ ນ ນໍ ວິເຫເຐຍ຺ຍໍ ປສ຺ສມ຺ປິສ຺ສ ປຏິກເຣຍ຺ຍໍ. ມຊ຺ຌິໂມ ເຈປິ ມໍ ວເທຍ຺ຍ…ເປ… ນໂວ ເຈປິ ມໍ ວເທຍ຺ຍ ຫິຕານຸກມ຺ປີ ມໍ ວເທຍ຺ຍ ໂນ ອຫິຕານຸກມ຺ປີ, ສາຘູຕິ ນໍ ວເທຍ຺ຍໍ ນ ນໍ ວິເຫເຐຍ຺ຍໍ ປສ຺ສມ຺ປິສ຺ສ ປຏິກເຣຍ຺ຍໍ’. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສນ຺ຕສນ຺ນິວາໂສ ໂຫຕິ, ເອວຎ຺ຈ ສນ຺ໂຕ ສນ຺ນິວສນ຺ຕີ’’ຕິ.

໖໔. ‘‘ຍສ຺ມິໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຘິກຣເຓ ອຸຠໂຕ ວຈີສໍສາໂຣ ທິຏ຺ຐິປຬາໂສ ເຈຕໂສ ອາຆາໂຕ ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ ອນຠິຣທ຺ຘິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອວູປສນ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ເມຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຘິກຣເຓ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ‘ທີຆຕ຺ຕາຍ ຂຣຕ຺ຕາຍ ວາຬຕ຺ຕາຍ ສໍວຕ຺ຕິສ຺ສຕິ, ຠິກ຺ຂູ ຈ ນ ຜາສຸໍ [ຜາສຸ (ກ.)] ວິຫຣິສ຺ສນ຺ຕິ’. ຍສ຺ມິຎ຺ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຘິກຣເຓ ອຸຠໂຕ ວຈີສໍສາໂຣ ທິຏ຺ຐິປຬາໂສ ເຈຕໂສ ອາຆາໂຕ ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ ອນຠິຣທ຺ຘິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸວູປສນ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ເມຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຘິກຣເຓ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ‘ນ ທີຆຕ຺ຕາຍ ຂຣຕ຺ຕາຍ ວາຬຕ຺ຕາຍ ສໍວຕ຺ຕິສ຺ສຕິ, ຠິກ຺ຂູ ຈ ຜາສຸໍ ວິຫຣິສ຺ສນ຺ຕີ’’’ຕິ.

ປຸຄ຺ຄລວຄ຺ໂຄ ປຐໂມ.