(໒໑) ໑. ກຣຊກາຍວຄ຺ໂຄ

໑. ປຐມນິຣຍສຄ຺ຄສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໑. ‘‘ທສຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍ. ກຕເມຫິ ທສຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປາຓາຕິປາຕີ ໂຫຕິ ລຸທ຺ໂທ ໂລຫິຕປາຓິ ຫຕປຫເຕ ນິວິຏ຺ໂຐ ອທຍາປນ຺ໂນ ສພ຺ພປາຓຠູເຕສຸ [ນຕ຺ເຖຕ຺ຖ ປາຐເຠໂທ].

‘‘ອທິນ຺ນາທາຍີ ໂຫຕິ. ຍໍ ຕໍ ປຣສ຺ສ ປຣວິຕ຺ຕູປກຣຓໍ ຄາມຄຕໍ ວາ ອຣຎ຺ຎຄຕໍ ວາ, ຕໍ ອທິນ຺ນໍ ເຖຍ຺ຍສງ຺ຂາຕໍ ອາທາຕາ ໂຫຕິ.

‘‘ກາເມສຸ ມິຈ຺ຉາຈາຣີ ໂຫຕິ. ຍາ ຕາ ມາຕຸຣກ຺ຂິຕາ ປິຕຸຣກ຺ຂິຕາ ມາຕາປິຕຸຣກ຺ຂິຕາ ຠາຕຸຣກ຺ຂິຕາ ຠຄິນິຣກ຺ຂິຕາ ຎາຕິຣກ຺ຂິຕາ ໂຄຕ຺ຕຣກ຺ຂິຕາ ຘມ຺ມຣກ຺ຂິຕາ ສສາມິກາ ສປຣິທຓ຺ຑາ ອນ຺ຕມໂສ ມາລາຄຸຬປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕາປິ, ຕຖາຣູປາສຸ ຈາຣິຕ຺ຕໍ ອາປຊ຺ຊິຕາ ໂຫຕິ.

‘‘ມຸສາວາທີ ໂຫຕິ. ສຠຄ຺ຄໂຕ ວາ ປຣິສຄ຺ຄໂຕ ວາ ຎາຕິມຊ຺ຌຄໂຕ ວາ ປູຄມຊ຺ຌຄໂຕ ວາ ຣາຊກຸລມຊ຺ຌຄໂຕ ວາ ອຠິນີໂຕ ສກ຺ຂິປຸຏ຺ໂຐ – ‘ເອຫມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ຍໍ ຊານາສິ ຕໍ ວເທຫີ’ຕິ, ໂສ ອຊານໍ ວາ ອາຫ ‘ຊານາມີ’ຕິ, ຊານໍ ວາ ອາຫ ‘ນ ຊານາມີ’ຕິ, ອປສ຺ສໍ ວາ ອາຫ ‘ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ປສ຺ສໍ ວາ ອາຫ ‘ນ ປສ຺ສາມີ’ຕິ. ອິຕິ ອຕ຺ຕເຫຕຸ ວາ ປຣເຫຕຸ ວາ ອາມິສກິຎ຺ຈິກ຺ຂເຫຕຸ ວາ ສມ຺ປຊານມຸສາ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ.

‘‘ປິສຸຓວາໂຈ ໂຫຕິ – ອິໂຕ ສຸຕ຺ວາ ອມຸຕ຺ຣ ອກ຺ຂາຕາ ອິເມສໍ ເຠທາຍ, ອມຸຕ຺ຣ ວາ ສຸຕ຺ວາ ອິເມສໍ ອກ຺ຂາຕາ ອມູສໍ ເຠທາຍ. ອິຕິ ສມຄ຺ຄານໍ ວາ ເຠຕ຺ຕາ ຠິນ຺ນານໍ ວາ ອນຸປ຺ປທາຕາ ວຄ຺ຄາຣາໂມ ວຄ຺ຄຣໂຕ ວຄ຺ຄນນ຺ທີ, ວຄ຺ຄກຣຓິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ.

‘‘ຜຣຸສວາໂຈ ໂຫຕິ – ຍາ ສາ ວາຈາ ອຓ຺ຑກາ ກກ຺ກສາ ປຣກຏຸກາ ປຣາຠິສຊ຺ຊນີ ໂກຘສາມນ຺ຕາ ອສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິກາ, ຕຖາຣູປິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ.

‘‘ສມ຺ຜປ຺ປລາປີ ໂຫຕິ ອກາລວາທີ ອຠູຕວາທີ ອນຕ຺ຖວາທີ ອຘມ຺ມວາທີ ອວິນຍວາທີ, ອນິຘານວຕິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ອກາເລນ ອນປເທສໍ ອປຣິຍນ຺ຕວຕິໍ ອນຕ຺ຖສໍຫິຕໍ.

‘‘ອຠິຊ຺ຌາລຸ ໂຫຕິ. ຍໍ ຕໍ ປຣສ຺ສ ປຣວິຕ຺ຕູປກຣຓໍ ຕໍ ອຠິຊ຺ຌາຕາ ໂຫຕິ – ‘ອໂຫ ວຕ ຍໍ ປຣສ຺ສ ຕໍ ມມ ອສ຺ສາ’ຕິ.

‘‘ພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ປທຸຏ຺ຐມນສງ຺ກປ຺ໂປ – ‘ອິເມ ສຕ຺ຕາ ຫຎ຺ຎນ຺ຕຸ ວາ ພຊ຺ຌນ຺ຕຸ ວາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊນ຺ຕຸ ວາ ວິນສ຺ສນ຺ຕຸ ວາ ມາ ວາ ອເຫສຸ’ນ຺ຕິ.

‘‘ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິໂກ ໂຫຕິ ວິປຣີຕທສ຺ສໂນ – ‘ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ, ນຕ຺ຖິ ຍິຏ຺ຐໍ, ນຕ຺ຖິ ຫຸຕໍ, ນຕ຺ຖິ ສຸກຕທຸກ຺ກຏານໍ ກມ຺ມານໍ ຜລໍ ວິປາໂກ, ນຕ຺ຖິ ອຍໍ ໂລໂກ, ນຕ຺ຖິ ປໂຣ ໂລໂກ, ນຕ຺ຖິ ມາຕາ, ນຕ຺ຖິ ປິຕາ, ນຕ຺ຖິ ສຕ຺ຕາ ໂອປປາຕິກາ, ນຕ຺ຖິ ໂລເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສມ຺ມຄ຺ຄຕາ ສມ຺ມາປຏິປນ຺ນາ ເຍ ອິມຎ຺ຈ ໂລກໍ ປຣຎ຺ຈ ໂລກໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທນ຺ຕີ’ຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍ.

‘‘ທສຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ. ກຕເມຫິ ທສຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປາຓາຕິປາຕໍ ປຫາຍ ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ ນິຫິຕທຓ຺ໂຑ ນິຫິຕສຕ຺ໂຖ ລຊ຺ຊີ ທຍາປນ຺ໂນ, ສພ຺ພປາຓຠູຕຫິຕານຸກມ຺ປີ ວິຫຣຕິ.

‘‘ອທິນ຺ນາທານໍ ປຫາຍ ອທິນ຺ນາທານາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ. ຍໍ ຕໍ ປຣສ຺ສ ປຣວິຕ຺ຕູປກຣຓໍ ຄາມຄຕໍ ວາ ອຣຎ຺ຎຄຕໍ ວາ, ນ ຕໍ ອທິນ຺ນໍ ເຖຍ຺ຍສງ຺ຂາຕໍ ອາທາຕາ ໂຫຕິ.

‘‘ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣໍ ປຫາຍ ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ. ຍາ ຕາ ມາຕຸຣກ຺ຂິຕາ…ເປ… ອນ຺ຕມໂສ ມາລາຄຸຬປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕາປິ, ຕຖາຣູປາສຸ ນ ຈາຣິຕ຺ຕໍ ອາປຊ຺ຊິຕາ ໂຫຕິ.

‘‘ມຸສາວາທໍ ປຫາຍ ມຸສາວາທາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ. ສຠຄ຺ຄໂຕ ວາ ປຣິສຄ຺ຄໂຕ ວາ ຎາຕິມຊ຺ຌຄໂຕ ວາ ປູຄມຊ຺ຌຄໂຕ ວາ ຣາຊກຸລມຊ຺ຌຄໂຕ ວາ ອຠິນີໂຕ ສກ຺ຂິປຸຏ຺ໂຐ – ‘ເອຫມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ຍໍ ຊານາສິ ຕໍ ວເທຫີ’ຕິ, ໂສ ອຊານໍ ວາ ອາຫ ‘ນ ຊານາມີ’ຕິ, ຊານໍ ວາ ອາຫ ‘ຊານາມີ’ຕິ, ອປສ຺ສໍ ວາ ອາຫ ‘ນ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ປສ຺ສໍ ວາ ອາຫ ‘ປສ຺ສາມີ’ຕິ. ອິຕິ ອຕ຺ຕເຫຕຸ ວາ ປຣເຫຕຸ ວາ ອາມິສກິຎ຺ຈິກ຺ຂເຫຕຸ ວາ ນ ສມ຺ປຊານມຸສາ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ.

‘‘ປິສຸຓວາຈໍ ປຫາຍ ປິສຸຓາຍ ວາຈາຍ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ – ນ ອິໂຕ ສຸຕ຺ວາ ອມຸຕ຺ຣ ອກ຺ຂາຕາ ອິເມສໍ ເຠທາຍ, ອມຸຕ຺ຣ ວາ ສຸຕ຺ວາ ອິເມສໍ ອກ຺ຂາຕາ ອມູສໍ ເຠທາຍ. ອິຕິ ຠິນ຺ນານໍ ວາ ສນ຺ຘາຕາ ສຫິຕານໍ ວາ ອນຸປ຺ປທາຕາ ສມຄ຺ຄາຣາໂມ ສມຄ຺ຄຣໂຕ ສມຄ຺ຄນນ຺ທີ, ສມຄ຺ຄກຣຓິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ.

‘‘ຜຣຸສວາຈໍ ປຫາຍ ຜຣຸສາຍ ວາຈາຍ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ. ຍາ ສາ ວາຈາ ເນລາ ກຓ຺ຓສຸຂາ ເປມນີຍາ ຫທຍງ຺ຄມາ ໂປຣີ ພຫຸຊນກນ຺ຕາ ພຫຸຊນມນາປາ, ຕຖາຣູປິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ.

‘‘ສມ຺ຜປ຺ປລາປໍ ປຫາຍ ສມ຺ຜປ຺ປລາປາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ ກາລວາທີ ຠູຕວາທີ, ອຕ຺ຖວາທີ ຘມ຺ມວາທີ ວິນຍວາທີ, ນິຘານວຕິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ກາເລນ ສາປເທສໍ ປຣິຍນ຺ຕວຕິໍ ອຕ຺ຖສໍຫິຕໍ.

‘‘ອນຠິຊ຺ຌາລຸ ໂຫຕິ. ຍໍ ຕໍ ປຣສ຺ສ ປຣວິຕ຺ຕູປກຣຓໍ ຕໍ ອນຠິຊ຺ຌາຕາ ໂຫຕິ – ‘ອໂຫ ວຕ ຍໍ ປຣສ຺ສ ຕໍ ມມ ອສ຺ສາ’ຕິ.

‘‘ອພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ອປ຺ປທຸຏ຺ຐມນສງ຺ກປ຺ໂປ – ‘ອິເມ ສຕ຺ຕາ ອເວຣາ ໂຫນ຺ຕຸ ອພ຺ຍາປຊ຺ຊາ ອນີຆາ, ສຸຂີ ອຕ຺ຕານໍ ປຣິຫຣນ຺ຕູ’ຕິ.

‘‘ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໂກ ໂຫຕິ ອວິປຣີຕທສ຺ສໂນ – ‘ອຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ, ອຕ຺ຖິ ຍິຏ຺ຐໍ, ອຕ຺ຖິ ຫຸຕໍ, ອຕ຺ຖິ ສຸກຏທຸກ຺ກຏານໍ ກມ຺ມານໍ ຜລໍ ວິປາໂກ, ອຕ຺ຖິ ອຍໍ ໂລໂກ, ອຕ຺ຖິ ປໂຣ ໂລໂກ, ອຕ຺ຖິ ມາຕາ, ອຕ຺ຖິ ປິຕາ, ອຕ຺ຖິ ສຕ຺ຕາ ໂອປປາຕິກາ, ອຕ຺ຖິ ໂລເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສມ຺ມຄ຺ຄຕາ ສມ຺ມາປຏິປນ຺ນາ ເຍ ອິມຎ຺ຈ ໂລກໍ ປຣຎ຺ຈ ໂລກໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທນ຺ຕີ’ຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ທຸຕິຍນິຣຍສຄ຺ຄສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໒. ‘‘ທສຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍ. ກຕເມຫິ ທສຫິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປາຓາຕິປາຕີ ໂຫຕິ ລຸທ຺ໂທ ໂລຫິຕປາຓິ ຫຕປຫເຕ ນິວິຏ຺ໂຐ ອທຍາປນ຺ໂນ ສພ຺ພປາຓຠູເຕສຸ.

‘‘ອທິນ຺ນາທາຍີ ໂຫຕິ… ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣີ ໂຫຕິ… ມຸສາວາທີ ໂຫຕິ… ປິສຸຓວາໂຈ ໂຫຕິ… ຜຣຸສວາໂຈ ໂຫຕິ … ສມ຺ຜປ຺ປລາປີ ໂຫຕິ… ອຠິຊ຺ຌາລຸ ໂຫຕິ… ພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ… ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິໂກ ໂຫຕິ ວິປຣີຕທສ຺ສໂນ – ‘ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ…ເປ… ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທນ຺ຕີ’ຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍ.

‘‘ອທິນ຺ນາທານໍ ປຫາຍ ອທິນ຺ນາທານາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ… ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣໍ ປຫາຍ ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ… ມຸສາວາທໍ ປຫາຍ ມຸສາວາທາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ… ປິສຸຓໍ ວາຈໍ ປຫາຍ ປິສຸຓາຍ ວາຈາຍ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ… ຜຣຸສໍ ວາຈໍ ປຫາຍ ຜຣຸສາຍ ວາຈາຍ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ… ສມ຺ຜປ຺ປລາປໍ ປຫາຍ ສມ຺ຜປ຺ປລາປາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ… ອນຠິຊ຺ຌາລຸ ໂຫຕິ… ອພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ… ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໂກ ໂຫຕິ ອວິປຣີຕທສ຺ສໂນ – ‘ອຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ…ເປ… ເຍ ອິມຎ຺ຈ ໂລກໍ ປຣຎ຺ຈ ໂລກໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທນ຺ຕີ’ຕິ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ມາຕຸຄາມສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໓. ‘‘ທສຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ມາຕຸຄາໂມ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍ. ກຕເມຫິ ທສຫິ? ປາຓາຕິປາຕີ ໂຫຕິ…ເປ… ອທິນ຺ນາທາຍີ ໂຫຕິ… ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣີ ໂຫຕິ… ມຸສາວາທີ ໂຫຕິ… ປິສຸຓວາໂຈ ໂຫຕິ… ຜຣຸສວາໂຈ ໂຫຕິ… ສມ຺ຜປ຺ປລາປີ ໂຫຕິ… ອຠິຊ຺ຌາລຸ ໂຫຕິ… ພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ… ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິໂກ ໂຫຕິ…. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ມາຕຸຄາໂມ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍ.

‘‘ທສຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ມາຕຸຄາໂມ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ. ກຕເມຫິ ທສຫິ? ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ…ເປ… ອທິນ຺ນາທານາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ… ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ… ມຸສາວາທາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ… ປິສຸຓາຍ ວາຈາຍ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ… ຜຣຸສາຍ ວາຈາຍ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ… ສມ຺ຜປ຺ປລາປາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ… ອນຠິຊ຺ຌາລຸ ໂຫຕິ… ອພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ… ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໂກ ໂຫຕິ… ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ມາຕຸຄາໂມ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ອຸປາສິກາສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໔. ‘‘ທສຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຸປາສິກາ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ນິຣເຍ. ກຕເມຫິ ທສຫິ? ປາຓາຕິປາຕິນີ ໂຫຕິ…ເປ… ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ ໂຫຕິ…. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຸປາສິກາ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ນິຣເຍ.

‘‘ທສຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຸປາສິກາ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ. ກຕເມຫິ ທສຫິ? ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣຕາ ໂຫຕິ…ເປ… ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກາ ໂຫຕິ…. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຸປາສິກາ ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ເອວໍ ສຄ຺ເຄ’’. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ວິສາຣທສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໕. ‘‘ທສຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຸປາສິກາ ອວິສາຣທາ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕິ. ກຕເມຫິ ທສຫິ? ປາຓາຕິປາຕິນີ ໂຫຕິ… ອທິນ຺ນາທາຍິນີ ໂຫຕິ… ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣິນີ ໂຫຕິ… ມຸສາວາທິນີ ໂຫຕິ… ປິສຸຓາວາຈາ ໂຫຕິ… ຜຣຸສວາຈາ ໂຫຕິ… ສມ຺ຜປ຺ປລາປິນີ ໂຫຕິ… ອຠິຊ຺ຌາລຸນີ ໂຫຕິ… ພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ ໂຫຕິ…. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຸປາສິກາ ອວິສາຣທາ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕິ.

‘‘ທສຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຸປາສິກາ ວິສາຣທາ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕິ. ກຕເມຫິ ທສຫິ? ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣຕາ ໂຫຕິ… ອທິນ຺ນາທານາ ປຏິວິຣຕາ ໂຫຕິ… ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ປຏິວິຣຕາ ໂຫຕິ… ມຸສາວາທາ ປຏິວິຣຕາ ໂຫຕິ… ປິສຸຓາຍ ວາຈາຍ ປຏິວິຣຕາ ໂຫຕິ… ຜຣຸສາຍ ວາຈາຍ ປຏິວິຣຕາ ໂຫຕິ… ສມ຺ຜປ຺ປລາປາ ປຏິວິຣຕາ ໂຫຕິ… ອນຠິຊ຺ຌາລຸນີ ໂຫຕິ… ອພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກາ ໂຫຕິ…. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຸປາສິກາ ວິສາຣທາ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕີ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ສໍສປ຺ປນີຍສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໖. ‘‘ສໍສປ຺ປນີຍປຣິຍາຍໍ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມປຣິຍາຍໍ ເທເສສ຺ສາມິ. ຕໍ ສຸຓາຖ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຖ; ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສໍສປ຺ປນີຍປຣິຍາໂຍ ຘມ຺ມປຣິຍາໂຍ? ກມ຺ມສ຺ສກາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາ ກມ຺ມທາຍາທາ ກມ຺ມໂຍນີ ກມ຺ມພນ຺ຘູ ກມ຺ມປຏິສຣຓາ, ຍໍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕິ – ກລ຺ຍາຓໍ ວາ ປາປກໍ ວາ – ຕສ຺ສ ທາຍາທາ ຠວນ຺ຕິ.

‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປາຓາຕິປາຕີ ໂຫຕິ ລຸທ຺ໂທ ໂລຫິຕປາຓິ ຫຕປຫເຕ ນິວິຏ຺ໂຐ, ອທຍາປນ຺ໂນ ສພ຺ພປາຓຠູເຕສຸ. ໂສ ສໍສປ຺ປຕິ ກາເຍນ, ສໍສປ຺ປຕິ ວາຈາຍ, ສໍສປ຺ປຕິ ມນສາ. ຕສ຺ສ ຊິມ຺ຫໍ ກາຍກມ຺ມໍ ໂຫຕິ, ຊິມ຺ຫໍ ວຈີກມ຺ມໍ, ຊິມ຺ຫໍ ມໂນກມ຺ມໍ, ຊິມ຺ຫາ ຄຕິ, ຊິມ຺ຫຸປປຕ຺ຕິ.

‘‘ຊິມ຺ຫຄຕິກສ຺ສ ໂຂ ປນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊິມ຺ຫຸປປຕ຺ຕິກສ຺ສ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຄຕີນໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຄຕິໍ ວທາມິ – ເຍ ວາ ເອກນ຺ຕທຸກ຺ຂາ ນິຣຍາ ຍາ ວາ ສໍສປ຺ປຊາຕິກາ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິ. ກຕມາ ຈ ສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສໍສປ຺ປຊາຕິກາ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິ? ອຫິ ວິຈ຺ຉິກາ ສຕປທີ ນກຸລາ ພິຬາຣາ ມູສິກາ ອຸລູກາ, ເຍ ວາ ປນຎ຺ເຎປິ ເກຈິ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິກາ ສຕ຺ຕາ ມນຸສ຺ເສ ທິສ຺ວາ ສໍສປ຺ປນ຺ຕິ. ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠູຕາ ຠູຕສ຺ສ ອຸປປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ. ຍໍ ກໂຣຕິ ເຕນ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອຸປປນ຺ນເມນໍ ຜສ຺ສາ ຜຸສນ຺ຕິ. ເອວມຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ກມ຺ມທາຍາທາ ສຕ຺ຕາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ອທິນ຺ນາທາຍີ ໂຫຕິ…ເປ… ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣີ ໂຫຕິ… ມຸສາວາທີ ໂຫຕິ… ປິສຸຓວາໂຈ ໂຫຕິ… ຜຣຸສວາໂຈ ໂຫຕິ… ສມ຺ຜປ຺ປລາປີ ໂຫຕິ… ອຠິຊ຺ຌາລຸ ໂຫຕິ… ພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ… ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິໂກ ໂຫຕິ ວິປຣີຕທສ຺ສໂນ – ‘ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ…ເປ… ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທນ຺ຕີ’ຕິ. ໂສ ສໍສປ຺ປຕິ ກາເຍນ, ສໍສປ຺ປຕິ ວາຈາຍ, ສໍສປ຺ປຕິ ມນສາ. ຕສ຺ສ ຊິມ຺ຫໍ ກາຍກມ຺ມໍ ໂຫຕິ, ຊິມ຺ຫໍ ວຈີກມ຺ມໍ, ຊິມ຺ຫໍ ມໂນກມ຺ມໍ, ຊິມ຺ຫາ ຄຕິ, ຊິມ຺ຫຸປປຕ຺ຕິ.

‘‘ຊິມ຺ຫຄຕິກສ຺ສ ໂຂ ປນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊິມ຺ຫຸປປຕ຺ຕິກສ຺ສ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຄຕີນໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຄຕິໍ ວທາມິ – ເຍ ວາ ເອກນ຺ຕທຸກ຺ຂາ ນິຣຍາ ຍາ ວາ ສໍສປ຺ປຊາຕິກາ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິ. ກຕມາ ຈ ສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສໍສປ຺ປຊາຕິກາ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິ? ອຫິ ວິຈ຺ຉິກາ ສຕປທີ ນກຸລາ ພິຬາຣາ ມູສິກາ ອຸລູກາ, ເຍ ວາ ປນຎ຺ເຎປິ ເກຈິ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິກາ ສຕ຺ຕາ ມນຸສ຺ເສ ທິສ຺ວາ ສໍສປ຺ປນ຺ຕິ. ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠູຕາ ຠູຕສ຺ສ ອຸປປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ, ຍໍ ກໂຣຕິ ເຕນ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອຸປປນ຺ນເມນໍ ຜສ຺ສາ ຜຸສນ຺ຕິ. ເອວມຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ກມ຺ມທາຍາທາ ສຕ຺ຕາ’ຕິ ວທາມິ. ກມ຺ມສ຺ສກາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາ ກມ຺ມທາຍາທາ ກມ຺ມໂຍນີ ກມ຺ມພນ຺ຘູ ກມ຺ມປຏິສຣຓາ, ຍໍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕິ – ກລ຺ຍາຓໍ ວາ ປາປກໍ ວາ – ຕສ຺ສ ທາຍາທາ ຠວນ຺ຕິ.

‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປາຓາຕິປາຕໍ ປຫາຍ ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ ນິຫິຕທຓ຺ໂຑ ນິຫິຕສຕ຺ໂຖ, ລຊ຺ຊີ ທຍາປນ຺ໂນ ສພ຺ພປາຓຠູຕຫິຕານຸກມ຺ປີ ວິຫຣຕິ. ໂສ ນ ສໍສປ຺ປຕິ ກາເຍນ, ນ ສໍສປ຺ປຕິ ວາຈາຍ, ນ ສໍສປ຺ປຕິ ມນສາ. ຕສ຺ສ ອຸຊຸ ກາຍກມ຺ມໍ ໂຫຕິ, ອຸຊຸ ວຈີກມ຺ມໍ, ອຸຊຸ ມໂນກມ຺ມໍ, ອຸຊຸ ຄຕິ, ອຸຊຸປປຕ຺ຕິ.

‘‘ອຸຊຸຄຕິກສ຺ສ ໂຂ ປນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸຊຸປປຕ຺ຕິກສ຺ສ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຄຕີນໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຄຕິໍ ວທາມິ – ເຍ ວາ ເອກນ຺ຕສຸຂາ ສຄ຺ຄາ ຍານິ ວາ ປນ ຕານິ ອຸຈ຺ຈາກຸລານິ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລກຸລານິ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລກຸລານິ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລກຸລານິ ວາ ອຑ຺ຒານິ ມຫທ຺ຘນານິ ມຫາໂຠຄານິ ປຫູຕຊາຕຣູປຣຊຕານິ ປຫູຕວິຕ຺ຕູປກຣຓານິ ປຫູຕຘນຘຎ຺ຎານິ. ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠູຕາ ຠູຕສ຺ສ ອຸປປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ. ຍໍ ກໂຣຕິ ເຕນ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອຸປປນ຺ນເມນໍ ຜສ຺ສາ ຜຸສນ຺ຕິ. ເອວມຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ກມ຺ມທາຍາທາ ສຕ຺ຕາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ອທິນ຺ນາທານໍ ປຫາຍ ອທິນ຺ນາທານາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ…ເປ… ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ… ມຸສາວາທໍ ປຫາຍ ມຸສາວາທາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ… ປິສຸຓໍ ວາຈໍ ປຫາຍ ປິສຸຓາຍ ວາຈາຍ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ… ຜຣຸສໍ ວາຈໍ ປຫາຍ ຜຣຸສາຍ ວາຈາຍ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ… ສມ຺ຜປ຺ປລາປໍ ປຫາຍ ສມ຺ຜປ຺ປລາປາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ… ອນຠິຊ຺ຌາລຸ ໂຫຕິ… ອພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ… ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໂກ ໂຫຕິ ອວິປຣີຕທສ຺ສໂນ – ‘ອຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ…ເປ… ເຍ ອິມຎ຺ຈ ໂລກໍ ປຣຎ຺ຈ ໂລກໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທນ຺ຕີ’ຕິ. ໂສ ນ ສໍສປ຺ປຕິ ກາເຍນ, ນ ສໍສປ຺ປຕິ ວາຈາຍ, ນ ສໍສປ຺ປຕິ ມນສາ. ຕສ຺ສ ອຸຊຸ ກາຍກມ຺ມໍ ໂຫຕິ, ອຸຊຸ ວຈີກມ຺ມໍ, ອຸຊຸ ມໂນກມ຺ມໍ, ອຸຊຸ ຄຕິ, ອຸຊຸປປຕ຺ຕິ.

‘‘ອຸຊຸຄຕິກສ຺ສ ໂຂ ປນ ອຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸຊຸປປຕ຺ຕິກສ຺ສ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຄຕີນໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຄຕິໍ ວທາມິ – ເຍ ວາ ເອກນ຺ຕສຸຂາ ສຄ຺ຄາ ຍານິ ວາ ປນ ຕານິ ອຸຈ຺ຈາກຸລານິ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລກຸລານິ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລກຸລານິ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລກຸລານິ ວາ ອຑ຺ຒານິ ມຫທ຺ຘນານິ ມຫາໂຠຄານິ ປຫູຕຊາຕຣູປຣຊຕານິ ປຫູຕວິຕ຺ຕູປກຣຓານິ ປຫູຕຘນຘຎ຺ຎານິ. ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠູຕາ ຠູຕສ຺ສ ອຸປປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ. ຍໍ ກໂຣຕິ ເຕນ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອຸປປນ຺ນເມນໍ ຜສ຺ສາ ຜຸສນ຺ຕິ. ເອວມຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ກມ຺ມທາຍາທາ ສຕ຺ຕາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ກມ຺ມສ຺ສກາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາ ກມ຺ມທາຍາທາ ກມ຺ມໂຍນີ ກມ຺ມພນ຺ຘູ ກມ຺ມປຏິສຣຓາ, ຍໍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕິ – ກລ຺ຍາຓໍ ວາ ປາປກໍ ວາ – ຕສ຺ສ ທາຍາທາ ຠວນ຺ຕິ. ອຍໍ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສໍສປ຺ປນີຍປຣິຍາໂຍ ຘມ຺ມປຣິຍາໂຍ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ປຐມສຎ຺ເຈຕນິກສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໗. ‘‘ນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຎ຺ເຈຕນິການໍ ກມ຺ມານໍ ກຕານໍ ອຸປຈິຕານໍ ອປ຺ປຏິສໍເວທິຕ຺ວາ [ອປ຺ປຏິສໍວິທິຕ຺ວາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ພ຺ຍນ຺ຕີຠາວໍ ວທາມິ. ຕຎ຺ຈ ໂຂ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ອຸປປຊ຺ເຊ ວາ [ອຸປປຊ຺ຊໍ ວາ (ກ.) ອ. ນິ. ໖.໖໓ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ, ອຸປປຊ຺ຊ ວາ (ມ. ນິ. ໓.໓໐໓)] ອປເຣ ວາ ປຣິຍາເຍ. ນ ຕ຺ເວວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຎ຺ເຈຕນິການໍ ກມ຺ມານໍ ກຕານໍ ອຸປຈິຕານໍ ອປ຺ປຏິສໍເວທິຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກິຣິຍໍ ວທາມິ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ກາຍກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ [ອກຸສລໍ ສຎ຺ເຈຕນິກໍ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍໍ ທຸກ຺ຂວິປາກໍ (ກ.)] ໂຫຕິ; ຈຕຸພ຺ພິຘາ ວຈີກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ໂຫຕິ; ຕິວິຘາ ມໂນກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ກາຍກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປາຓາຕິປາຕີ ໂຫຕິ ລຸທ຺ໂທ ໂລຫິຕປາຓິ ຫຕປຫເຕ ນິວິຏ຺ໂຐ ອທຍາປນ຺ໂນ ສພ຺ພປາຓຠູເຕສຸ.

‘‘ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣີ ໂຫຕິ. ຍາ ຕາ ມາຕຸຣກ຺ຂິຕາ…ເປ… ອນ຺ຕມໂສ ມາລາຄຸຬປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕາປິ, ຕຖາຣູປາສຸ ຈາຣິຕ຺ຕໍ ອາປຊ຺ຊິຕາ ໂຫຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ກາຍກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸພ຺ພິຘາ ວຈີກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ມຸສາວາທີ ໂຫຕິ. ສຠຄ຺ຄໂຕ ວາ ປຣິສຄ຺ຄໂຕ ວາ ຎາຕິມຊ຺ຌຄໂຕ ວາ ປູຄມຊ຺ຌຄໂຕ ວາ ຣາຊກຸລມຊ຺ຌຄໂຕ ວາ ອຠິນີໂຕ ສກ຺ຂິປຸຏ຺ໂຐ ‘ເອຫມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ຍໍ ຊານາສິ ຕໍ ວເທຫີ’ຕິ, ໂສ ອຊານໍ ວາ ອາຫ ‘ຊານາມີ’ຕິ, ຊານໍ ວາ ອາຫ ‘ນ ຊານາມີ’ຕິ, ອປສ຺ສໍ ວາ ອາຫ ‘ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ປສ຺ສໍ ວາ ອາຫ ‘ນ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ອິຕິ ອຕ຺ຕເຫຕຸ ວາ ປຣເຫຕຸ ວາ ອາມິສກິຎ຺ຈິກ຺ຂເຫຕຸ ວາ ສມ຺ປຊານມຸສາ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ.

‘‘ປິສຸຓວາໂຈ ໂຫຕິ. ອິໂຕ ສຸຕ຺ວາ ອມຸຕ຺ຣ ອກ຺ຂາຕາ ອິເມສໍ ເຠທາຍ, ອມຸຕ຺ຣ ວາ ສຸຕ຺ວາ ອິເມສໍ ອກ຺ຂາຕາ ອມູສໍ ເຠທາຍ. ອິຕິ ສມຄ຺ຄານໍ ວາ ເຠຕ຺ຕາ ຠິນ຺ນານໍ ວາ ອນຸປ຺ປທາຕາ ວຄ຺ຄາຣາໂມ ວຄ຺ຄຣໂຕ ວຄ຺ຄນນ຺ທີ, ວຄ຺ຄກຣຓິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ.

‘‘ຜຣຸສວາໂຈ ໂຫຕິ. ຍາ ສາ ວາຈາ ອຓ຺ຑກາ ກກ຺ກສາ ປຣກຏຸກາ ປຣາຠິສຊ຺ຊນີ ໂກຘສາມນ຺ຕາ. ອສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິກາ, ຕຖາຣູປິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ.

‘‘ສມ຺ຜປ຺ປລາປີ ໂຫຕິ ອກາລວາທີ ອຠູຕວາທີ ອນຕ຺ຖວາທີ ອຘມ຺ມວາທີ ອວິນຍວາທີ, ອນິຘານວຕິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ອກາເລນ ອນປເທສໍ ອປຣິຍນ຺ຕວຕິໍ ອນຕ຺ຖສໍຫິຕໍ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸພ຺ພິຘາ ວຈີກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ມໂນກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ອຠິຊ຺ຌາລຸ ໂຫຕິ. ຍໍ ຕໍ ປຣສ຺ສ ປຣວິຕ຺ຕູປກຣຓໍ, ຕໍ ອຠິຊ຺ຌາຕາ ໂຫຕິ – ‘ອໂຫ ວຕ, ຍໍ ປຣສ຺ສ ຕໍ ມມ ອສ຺ສາ’ຕິ.

ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິໂກ ໂຫຕິ ວິປຣີຕທສ຺ສໂນ – ‘ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ…ເປ. … ເຍ ອິມຎ຺ຈ ໂລກໍ ປຣຎ຺ຈ ໂລກໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທນ຺ຕີ’ຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ມໂນກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ໂຫຕິ.

‘‘ຕິວິຘ ກາຍກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາເຫຕຸ [… ສຎ຺ເຈຕນິກເຫຕຸ (ກ.)] ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ; ຈຕຸພ຺ພິຘວຈີກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາເຫຕຸ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ; ຕິວິຘມໂນກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາເຫຕຸ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປຓ຺ຓໂກ ມຓິ ອຸທ຺ຘໍຂິຕ຺ໂຕ ເຍນ ເຍເນວ ປຕິຏ຺ຐາຕິ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕໍເຍວ ປຕິຏ຺ຐາຕິ; ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘກາຍກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາເຫຕຸ ວາ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ; ຈຕຸພ຺ພິຘວຈີກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາເຫຕຸ ວາ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ; ຕິວິຘມໂນກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາເຫຕຸ ວາ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ.

‘‘ນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຎ຺ເຈຕນິການໍ ກມ຺ມານໍ ກຕານໍ ອຸປຈິຕານໍ ອປ຺ປຏິສໍເວທິຕ຺ວາ ພ຺ຍນ຺ຕີຠາວໍ ວທາມິ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ອຸປປຊ຺ເຊ ວາ ອປເຣ ວາ ປຣິຍາເຍ. ນ ຕ຺ເວວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຎ຺ເຈຕນິການໍ ກມ຺ມານໍ ກຕານໍ ອຸປຈິຕານໍ ອປ຺ປຏິສໍເວທິຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກິຣິຍໍ ວທາມິ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ກາຍກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິ ກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ສຸຂຸທ຺ຣຍາ ສຸຂວິປາກາ ໂຫຕິ; ຈຕຸພ຺ພິຘາ ວຈີກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິ ກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ສຸຂຸທ຺ຣຍາ ສຸຂວິປາກາ ໂຫຕິ; ຕິວິຘາ ມໂນກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິ ກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ສຸຂຸທ຺ຣຍາ ສຸຂວິປາກາ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ກາຍກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິ ກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ສຸຂຸທ຺ຣຍາ ສຸຂວິປາກາ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ປາຓາຕິປາຕໍ ປຫາຍ ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ ນິຫິຕທຓ຺ໂຑ ນິຫິຕສຕ຺ໂຖ ລຊ຺ຊີ ທຍາປນ຺ໂນ, ສພ຺ພປາຓຠູຕຫິຕານຸກມ຺ປີ ວິຫຣຕິ…ເປ….

‘‘ອທິນ຺ນາທານໍ ປຫາຍ, ອທິນ຺ນາທານາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ. ຍໍ ຕໍ ປຣສ຺ສ ປຣວິຕ຺ຕູປກຣຓໍ ຄາມຄຕໍ ວາ ອຣຎ຺ຎຄຕໍ ວາ, ນ ຕໍ ອທິນ຺ນໍ ເຖຍ຺ຍສງ຺ຂາຕໍ ອາທາຕາ ໂຫຕິ.

‘‘ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣໍ ປຫາຍ, ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ. ຍາ ຕາ ມາຕຸຣກ຺ຂິຕາ …ເປ… ອນ຺ຕມໂສ ມາລາຄຸຬປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕາປິ, ຕຖາຣູປາສຸ ນ ຈາຣິຕ຺ຕໍ ອາປຊ຺ຊິຕາ ໂຫຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ກາຍກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິ ກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ສຸຂຸທ຺ຣຍາ ສຸຂວິປາກາ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸພ຺ພິຘາ ວຈີກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິ ກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ສຸຂຸທ຺ຣຍາ ສຸຂວິປາກາ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ມຸສາວາທໍ ປຫາຍ ມຸສາວາທາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ. ສຠຄ຺ຄໂຕ ວາ ປຣິສຄ຺ຄໂຕ ວາ ຎາຕິມຊ຺ຌຄໂຕ ວາ ປູຄມຊ຺ຌຄໂຕ ວາ ຣາຊກຸລມຊ຺ຌຄໂຕ ວາ ອຠິນີໂຕ ສກ຺ຂິປຸຏ຺ໂຐ ‘ເອຫມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ຍໍ ຊານາສິ ຕໍ ວເທຫີ’ຕິ, ໂສ ອຊານໍ ວາ ອາຫ ‘ນ ຊານາມີ’ຕິ, ຊານໍ ວາ ອາຫ ‘ຊານາມີ’ຕິ, ອປສ຺ສໍ ວາ ອາຫ ‘ນ ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ປສ຺ສໍ ວາ ອາຫ ‘ປສ຺ສາມີ’ຕິ, ອິຕິ ອຕ຺ຕເຫຕຸ ວາ ປຣເຫຕຸ ວາ ອາມິສກິຎ຺ຈິກ຺ຂເຫຕຸ ວາ ນ ສມ຺ປຊານມຸສາ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ.

‘‘ປິສຸຓໍ ວາຈໍ ປຫາຍ, ປິສຸຓາຍ ວາຈາຍ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ – ນ ອິໂຕ ສຸຕ຺ວາ ອມຸຕ຺ຣ ອກ຺ຂາຕາ ອິເມສໍ ເຠທາຍ, ອມຸຕ຺ຣ ວາ ສຸຕ຺ວາ ນ ອິເມສໍ ອກ຺ຂາຕາ ອມູສໍ ເຠທາຍ. ອິຕິ ຠິນ຺ນານໍ ວາ ສນ຺ຘາຕາ ສຫິຕານໍ ວາ ອນຸປ຺ປທາຕາ ສມຄ຺ຄາຣາໂມ ສມຄ຺ຄຣໂຕ ສມຄ຺ຄນນ຺ທິໍ, ສມຄ຺ຄກຣຓິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ.

‘‘ຜຣຸສໍ ວາຈໍ ປຫາຍ, ຜຣຸສາຍ ວາຈາຍ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ. ຍາ ສາ ວາຈາ ເນລາ ກຓ຺ຓສຸຂາ ເປມນີຍາ ຫທຍງ຺ຄມາ ໂປຣີ ພຫຸຊນກນ຺ຕາ ພຫຸຊນມນາປາ, ຕຖາຣູປິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ.

‘‘ສມ຺ຜປ຺ປລາປໍ ປຫາຍ, ສມ຺ຜປ຺ປລາປາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ ກາລວາທີ ຠູຕວາທີ ອຕ຺ຖວາທີ ຘມ຺ມວາທີ ວິນຍວາທີ, ນິຘານວຕິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ ກາເລນ ສາປເທສໍ ປຣິຍນ຺ຕວຕິໍ ອຕ຺ຖສໍຫິຕໍ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸພ຺ພິຘາ ວຈີກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິ ກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ສຸຂຸທ຺ຣຍາ ສຸຂວິປາກາ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ມໂນກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິ ກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ສຸຂຸທ຺ຣຍາ ສຸຂວິປາກາ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ອນຠິຊ຺ຌາລຸ ໂຫຕິ. ຍໍ ຕໍ ປຣສ຺ສ ປຣວິຕ຺ຕູປກຣຓໍ ຕໍ ອນຠິຊ຺ຌາຕາ ໂຫຕິ – ‘ອໂຫ ວຕ, ຍໍ ປຣສ຺ສ ຕໍ ມມສ຺ສາ’ຕິ.

‘‘ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໂກ ໂຫຕິ ອວິປຣີຕທສ຺ສໂນ – ‘ອຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ, ອຕ຺ຖິ ຍິຏ຺ຐໍ…ເປ… ເຍ ອິມຎ຺ຈ ໂລກໍ ປຣຎ຺ຈ ໂລກໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທນ຺ຕີ’ຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ມໂນກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິ ກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ສຸຂຸທ຺ຣຍາ ສຸຂວິປາກາ ໂຫຕິ.

‘‘ຕິວິຘກາຍກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາເຫຕຸ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ; ຈຕຸພ຺ພິຘວຈີກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາເຫຕຸ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ; ຕິວິຘມໂນກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາເຫຕຸ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປຓ຺ຓໂກ ມຓິ ອຸທ຺ຘໍຂິຕ຺ໂຕ ເຍນ ເຍເນວ ປຕິຏ຺ຐາຕິ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕໍເຍວ ປຕິຏ຺ຐາຕິ; ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘກາຍກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາເຫຕຸ ວາ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ; ຈຕຸພ຺ພິຘວຈີກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາເຫຕຸ ວາ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ; ຕິວິຘມໂນກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາເຫຕຸ ວາ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຎ຺ເຈຕນິການໍ ກມ຺ມານໍ ກຕານໍ ອຸປຈິຕານໍ ອປ຺ປຏິສໍເວທິຕ຺ວາ ພ຺ຍນ຺ຕີຠາວໍ ວທາມິ. ຕຎ຺ຈ ໂຂ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ອຸປປຊ຺ເຊ ວາ ອປເຣ ວາ ປຣິຍາເຍ. ນ ຕ຺ເວວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຎ຺ເຈຕນິການໍ ກມ຺ມານໍ ກຕານໍ ອຸປຈິຕານໍ ອປ຺ປຏິສໍເວທິຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກິຣິຍໍ ວທາມີ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ. [ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ອຏ຺ຐມສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເອຕ຺ເຖວ ປຣິຍາປນ຺ນໍ ວິຍ ສໍວຓ຺ຓນາ ທິສ຺ສຕິ]

໘. ທຸຕິຍສຎ຺ເຈຕນິກສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໘. ‘‘ນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຎ຺ເຈຕນິການໍ ກມ຺ມານໍ ກຕານໍ ອຸປຈິຕານໍ ອປ຺ປຏິສໍເວທິຕ຺ວາ ພ຺ຍນ຺ຕີຠາວໍ ວທາມິ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ອຸປປຊ຺ເຊ ວາ ອປເຣ ວາ ປຣິຍາເຍ. ນ ຕ຺ເວວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຎ຺ເຈຕນິການໍ ກມ຺ມານໍ ກຕານໍ ອຸປຈິຕານໍ ອປ຺ປຏິສໍເວທິຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກິຣິຍໍ ວທາມິ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ກາຍກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ໂຫຕິ; ຈຕຸພ຺ພິຘາ ວຈີກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ໂຫຕິ; ຕິວິຘາ ມໂນກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ກາຍກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ໂຫຕິ…ເປ… ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ກາຍກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸພ຺ພິຘາ ວຈີກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ໂຫຕິ…ເປ… ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸພ຺ພິຘາ ວຈີກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ມໂນກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ໂຫຕິ…ເປ… ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ມໂນກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ທຸກ຺ຂຸທ຺ຣຍາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ໂຫຕິ.

‘‘ຕິວິຘ ກາຍກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາເຫຕຸ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຈຕຸພ຺ພິຘວຈີກມ຺ມນ຺ຕ…ເປ… ຕິວິຘມໂນກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາເຫຕຸ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ.

‘‘ຕຕ຺ຣ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ກາຍກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິ ກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ສຸຂຸທ຺ຣຍາ ສຸຂວິປາກາ ໂຫຕິ; ຈຕຸພ຺ພິຘາ ວຈີກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິ ກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ສຸຂຸທ຺ຣຍາ ສຸຂວິປາກາ ໂຫຕິ; ຕິວິຘາ ມໂນກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິ ກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ສຸຂຸທ຺ຣຍາ ສຸຂວິປາກາ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ກາຍກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິ ກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ສຸຂຸທ຺ຣຍາ ສຸຂວິປາກາ ໂຫຕິ…ເປ… ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ກາຍກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິ ກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ສຸຂຸທ຺ຣຍາ ສຸຂວິປາກາ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸພ຺ພິຘາ ວຈີກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິ ກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ສຸຂຸທ຺ຣຍາ ສຸຂວິປາກາ ໂຫຕິ…ເປ… ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸພ຺ພິຘາ ວຈີກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິ ກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ສຸຂຸທ຺ຣຍາ ສຸຂວິປາກາ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ມໂນກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິ ກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ສຸຂຸທ຺ຣຍາ ສຸຂວິປາກາ ໂຫຕິ…ເປ… ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວິຘາ ມໂນກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິ ກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາ ສຸຂຸທ຺ຣຍາ ສຸຂວິປາກາ ໂຫຕິ.

‘‘ຕິວິຘກາຍກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາເຫຕຸ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ; ຈຕຸພ຺ພິຘວຈີກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິ…ເປ… ຕິວິຘມໂນກມ຺ມນ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິກຸສລສຎ຺ເຈຕນິກາເຫຕຸ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ…ເປ…. [ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ. (ສ຺ຍາ. ກ.) ຕຖາ ສຕິ ‘‘ນາຫໍ ຠິກ຺ຂເວ ສຎ຺ເຈຕນິການ’’ ມິຈ຺ຈາທິນາ ວຸຈ຺ຈມານວຈເນນ ສຫ ເອກສຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ເປຍ຺ຍາເລນ ປນ ປຸຣິມສຸຕ຺ເຕ ວິຍ ນິຄມນໍ ທສ຺ສິຕໍ] ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ກຣຊກາຍສຸຕ຺ຕໍ

໒໑໙. ‘‘ນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຎ຺ເຈຕນິການໍ ກມ຺ມານໍ ກຕານໍ ອຸປຈິຕານໍ ອປ຺ປຏິສໍເວທິຕ຺ວາ ພ຺ຍນ຺ຕີຠາວໍ ວທາມິ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ອຸປປຊ຺ເຊ ວາ ອປເຣ ວາ ປຣິຍາເຍ. ນ ຕ຺ເວວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຎ຺ເຈຕນິການໍ ກມ຺ມານໍ ກຕານໍ ອຸປຈິຕານໍ ອປ຺ປຏິສໍເວທິຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກິຣິຍໍ ວທາມິ.

‘‘ສ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ເອວໍ ວິຄຕາຠິຊ຺ໂຌ ວິຄຕພ຺ຍາປາໂທ ອສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ສມ຺ປຊາໂນ ປຏິສ຺ສໂຕ ເມຕ຺ຕາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ເອກໍ ທິສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ ຕຖາ ທຸຕິຍໍ ຕຖາ ຕຕິຍໍ ຕຖາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ [ຈຕຸຕ຺ຖິໍ (?)]. ອິຕິ ອຸທ຺ຘມໂຘ ຕິຣິຍໍ ສພ຺ພຘິ ສພ຺ພຕ຺ຕຕາຍ ສພ຺ພາວນ຺ຕໍ ໂລກໍ ເມຕ຺ຕາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ວິປຸເລນ ມຫຄ຺ຄເຕນ ອປ຺ປມາເຓນ ອເວເຣນ ອພ຺ຍາປຊ຺ເຊນ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ.

‘‘ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ປຸພ຺ເພ ໂຂ ເມ ອິທໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຕ຺ຕໍ ອໂຫສິ ອຠາວິຕໍ, ເອຕຣຫິ ປນ ເມ ອິທໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອປ຺ປມາຓໍ ສຸຠາວິຕໍ. ຍໍ ໂຂ ປນ ກິຎ຺ຈິ ປມາຓກຕໍ ກມ຺ມໍ, ນ ຕໍ ຕຕ຺ຣາວສິສ຺ສຕິ ນ ຕໍ ຕຕ຺ຣາວຕິຏ຺ຐຕີ’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຫຣຕຄ຺ເຄ ເຈ ໂສ ອຍໍ [ເຈ ອຍໍ (ສ຺ຍາ.)] ກຸມາໂຣ ເມຕ຺ຕໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ຠາເວຍ຺ຍ, ອປິ ນຸ ໂຂ [ອປິ ນຸ ໂສ (?)] ປາປກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ອກໂຣນ຺ຕໍ ໂຂ ປນ ປາປກມ຺ມໍ ອປິ ນຸ ໂຂ ທຸກ຺ຂໍ ຜຸເສຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ. ອກໂຣນ຺ຕຎ຺ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ປາປກມ຺ມໍ ກຸໂຕ ທຸກ຺ຂໍ ຜຸສິສ຺ສຕີ’’ຕິ!

‘‘ຠາເວຕພ຺ພາ ໂຂ ປນາຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ເມຕ຺ຕາເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ ອິຕ຺ຖິຍາ ວາ ປຸຣິເສນ ວາ. ອິຕ຺ຖິຍາ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິສສ຺ສ ວາ ນາຍໍ ກາໂຍ ອາທາຍ ຄມນີໂຍ. ຈິຕ຺ຕນ຺ຕໂຣ ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຈ຺ໂຈ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ຍໍ ໂຂ ເມ ອິທໍ ກິຎ຺ຈິ ປຸພ຺ເພ ອິມິນາ ກຣຊກາເຍນ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ອິຘ ເວທນີຍໍ; ນ ຕໍ ອນຸຄໍ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເອວໍ ຠາວິຕາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເມຕ຺ຕາ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ ອນາຄາມິຕາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ, ອິຘ ປຎ຺ຎສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຸຕ຺ຕຣິ [ອຸຕ຺ຕຣິໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ວິມຸຕ຺ຕິໍ ອປ຺ປຏິວິຊ຺ຌໂຕ.

‘‘ກຣຸຓາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ… ມຸທິຕາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ… ອຸເປກ຺ຂາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ເອກໍ ທິສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ ຕຖາ ທຸຕິຍໍ ຕຖາ ຕຕິຍໍ ຕຖາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ. ອິຕິ ອຸທ຺ຘມໂຘ ຕິຣິຍໍ ສພ຺ພຘິ ສພ຺ພຕ຺ຕຕາຍ ສພ຺ພາວນ຺ຕໍ ໂລກໍ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ວິປຸເລນ ມຫຄ຺ຄເຕນ ອປ຺ປມາເຓນ ອເວເຣນ ອພ຺ຍາປຊ຺ເຊນ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຫຣຕຄ຺ເຄ ເຈ ໂສ ອຍໍ ກຸມາໂຣ ອຸເປກ຺ຂໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ຠາເວຍ຺ຍ, ອປິ ນຸ ໂຂ ປາປກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຠາເວຕພ຺ພາ ໂຂ ປນາຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸເປກ຺ຂາ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ ອິຕ຺ຖິຍາ ວາ ປຸຣິເສນ ວາ. ອິຕ຺ຖິຍາ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິສສ຺ສ ວາ ນາຍໍ ກາໂຍ ອາທາຍ ຄມນີໂຍ. ຈິຕ຺ຕນ຺ຕໂຣ ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຈ຺ໂຈ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ຍໍ ໂຂ ເມ ອິທໍ ກິຎ຺ຈິ ປຸພ຺ເພ ອິມິນາ ກຣຊກາເຍນ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ອິຘ ເວທນີຍໍ; ນ ຕໍ ອນຸຄໍ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເອວໍ ຠາວິຕາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸເປກ຺ຂາ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ ອນາຄາມິຕາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ, ອິຘ ປຎ຺ຎສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຸຕ຺ຕຣິ ວິມຸຕ຺ຕິໍ ອປ຺ປຏິວິຊ຺ຌໂຕ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ອຘມ຺ມຈຣິຍາສຸຕ຺ຕໍ

໒໒໐. [ອ. ນິ. ໒.໑໖] ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ໂກ ນຸ ໂຂ, ໂຠ ໂຄຕມ, ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ເຍນມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາເຫຕຸ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອວມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ.

‘‘ໂກ ປນ, ໂຠ ໂຄຕມ, ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ເຍນມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາເຫຕຸ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອວມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ.

‘‘ນ ໂຂ ອຫໍ ອິມສ຺ສ ໂຠໂຕ ໂຄຕມສ຺ສ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຠາສິຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານາມິ. ສາຘຸ ເມ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ຕຖາ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸ ຍຖາຫໍ ອິມສ຺ສ ໂຠໂຕ ໂຄຕມສ຺ສ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຠາສິຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອາຊາເນຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ສຸຓາຫິ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຫິ; ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ໂຠ’’ຕິ ໂຂ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສິ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ຕິວິຘາ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ກາເຍນ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາ ໂຫຕິ; ຈຕຸພ຺ພິຘາ ວາຈາຍ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາ ໂຫຕິ; ຕິວິຘາ ມນສາ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຕິວິຘາ ກາເຍນ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາ ໂຫຕິ…ເປ… ເອວໍ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຕິວິຘາ ກາເຍນ ອຘມ຺ມຈຣິຍາ ວິສມຈຣິຍາ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຈຕຸພ຺ພິຘາ ວາຈາຍ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາ ໂຫຕິ…ເປ… ເອວໍ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຈຕຸພ຺ພິຘາ ວາຈາຍ ອຘມ຺ມຈຣິຍາ ວິສມຈຣິຍາ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຕິວິຘາ ມນສາ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາ ໂຫຕິ…ເປ… ເອວໍ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຕິວິຘາ ມນສາ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາ ໂຫຕິ. ເອວໍ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາເຫຕຸ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອວມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ.

‘‘ຕິວິຘາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ກາເຍນ ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາ ໂຫຕິ; ຈຕຸພ຺ພິຘາ ວາຈາຍ ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາ ໂຫຕິ; ຕິວິຘາ ມນສາ ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຕິວິຘາ ກາເຍນ ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາ ໂຫຕິ…ເປ… ເອວໍ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຕິວິຘາ ກາເຍນ ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຈຕຸພ຺ພິຘາ ວາຈາຍ ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາ ໂຫຕິ…ເປ… ເອວໍ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຈຕຸພ຺ພິຘາ ວາຈາຍ ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຕິວິຘາ ມນສາ ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາ ໂຫຕິ…ເປ… ເອວໍ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຕິວິຘາ ມນສາ ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາ ໂຫຕິ. ເອວໍ ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາເຫຕຸ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອວມິເຘກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ.

‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ…ເປ… ອຸປາສກໍ ມໍ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ຘາເຣຕຸ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕ’’ນ຺ຕິ. ທສມໍ.

ກຣຊກາຍວຄ຺ໂຄ ປຐໂມ.