໕. ອກ຺ໂກສວຄ຺ໂຄ

໑. ວິວາທສຸຕ຺ຕໍ

໔໑. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປາລິ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປາລິ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ໂກ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ, ເຍນ ສງ຺ເຆ ຠຓ຺ຑນກລຫວິຄ຺ຄຫວິວາທາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂູ ຈ ນ ຜາສຸ [ຜາສຸໍ (?)] ວິຫຣນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ອິຘຸປາລິ, ຠິກ຺ຂູ ອຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ອວິນຍໍ ວິນໂຍຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ວິນຍໍ ອວິນໂຍຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ອຸປາລິ, ເຫຕຸ ອຍໍ ປຈ຺ຈໂຍ, ເຍນ ສງ຺ເຆ ຠຓ຺ຑນກລຫວິຄ຺ຄຫວິວາທາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂູ ຈ ນ ຜາສຸ ວິຫຣນ຺ຕີ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ປຐມວິວາທມູລສຸຕ຺ຕໍ

໔໒. ‘‘ກຕິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ວິວາທມູລານີ’’ຕິ? ‘‘ທສ ໂຂ, ອຸປາລິ, ວິວາທມູລານິ. ກຕມານິ ທສ? ອິຘຸປາລິ, ຠິກ຺ຂູ ອຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ອວິນຍໍ ວິນໂຍຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ວິນຍໍ ອວິນໂຍຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປນ຺ຕິ. ອິມານິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ທສ ວິວາທມູລານີ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ທຸຕິຍວິວາທມູລສຸຕ຺ຕໍ

໔໓. ‘‘ກຕິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ວິວາທມູລານີ’’ຕິ? ‘‘ທສ ໂຂ, ອຸປາລິ, ວິວາທມູລານິ. ກຕມານິ ທສ? ອິຘຸປາລິ, ຠິກ຺ຂູ ອນາປຕ຺ຕິໍ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ອາປຕ຺ຕິໍ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ລຫຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ຄຣຸກາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ລຫຸກາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ສາວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອນວເສສາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ອນວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ສາວເສສາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ສປ຺ປຏິກມ຺ມໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອປ຺ປຏິກມ຺ມາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ຕິ, ອປ຺ປຏິກມ຺ມໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ສປ຺ປຏິກມ຺ມາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປນ຺ຕິ. ອິມານິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ທສ ວິວາທມູລານີ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ກຸສິນາຣສຸຕ຺ຕໍ

໔໔. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ກຸສິນາຣາຍໍ ວິຫຣຕິ ພລິຫຣເຓ ວນສຓ຺ເຑ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຠິກ຺ຂໂວ’’ຕິ. ‘‘ຠທນ຺ເຕ’’ຕິ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

[ຈູຬວ. ໓໙໙; ປຣິ. ໔໓໖] ‘‘ໂຈທເກນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ປຣໍ ໂຈເທຕຸກາເມນ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ປໂຣ ໂຈເທຕພ຺ໂພ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພາ? ໂຈທເກນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ປຣໍ ໂຈເທຕຸກາເມນ ເອວໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພໍ – ‘ປຣິສຸທ຺ຘກາຍສມາຈາໂຣ ນຸ ໂຂມ຺ຫິ, ປຣິສຸທ຺ເຘນມ຺ຫິ ກາຍສມາຈາເຣນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຈ຺ຉິທ຺ເທນ ອປ຺ປຏິມໍເສນ. ສໍວິຊ຺ຊຕິ ນຸ ໂຂ ເມ ເອໂສ ຘມ຺ໂມ ອຸທາຫຸ ໂນ’ຕິ? ໂນ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຣິສຸທ຺ຘກາຍສມາຈາໂຣ ໂຫຕິ ປຣິສຸທ຺ເຘນ ກາຍສມາຈາເຣນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຈ຺ຉິທ຺ເທນ ອປ຺ປຏິມໍເສນ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ – ‘ອິງ຺ຆ ຕາວ ອາຍສ຺ມາ ກາຍິກໍ ສິກ຺ຂສ຺ສູ’ຕິ, ອິຕິສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຈທເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຣໍ ໂຈເທຕຸກາເມນ ເອວໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພໍ – ‘ປຣິສຸທ຺ຘວຈີສມາຈາໂຣ ນຸ ໂຂມ຺ຫິ, ປຣິສຸທ຺ເຘນມ຺ຫິ ວຈີສມາຈາເຣນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຈ຺ຉິທ຺ເທນ ອປ຺ປຏິມໍເສນ. ສໍວິຊ຺ຊຕິ ນຸ ໂຂ ເມ ເອໂສ ຘມ຺ໂມ ອຸທາຫຸ ໂນ’ຕິ? ໂນ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຣິສຸທ຺ຘວຈີສມາຈາໂຣ ໂຫຕິ ປຣິສຸທ຺ເຘນ ວຈີສມາຈາເຣນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຈ຺ຉິທ຺ເທນ ອປ຺ປຏິມໍເສນ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ – ‘ອິງ຺ຆ ຕາວ ອາຍສ຺ມາ ວາຈສິກໍ ສິກ຺ຂສ຺ສູ’ຕິ, ອິຕິສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຈທເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຣໍ ໂຈເທຕຸກາເມນ ເອວໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພໍ – ‘ເມຕ຺ຕໍ ນຸ ໂຂ ເມ ຈິຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີສຸ ອນາຆາຕໍ. ສໍວິຊ຺ຊຕິ ນຸ ໂຂ ເມ ເອໂສ ຘມ຺ໂມ ອຸທາຫຸ ໂນ’ຕິ? ໂນ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເມຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕໍ ໂຫຕິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີສຸ ອນາຆາຕໍ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ – ‘ອິງ຺ຆ ຕາວ ອາຍສ຺ມາ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີສຸ ເມຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຫີ’ຕິ, ອິຕິສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຈທເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຣໍ ໂຈເທຕຸກາເມນ ເອວໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພໍ – ‘ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ນຸ ໂຂມ຺ຫິ ສຸຕຘໂຣ ສຸຕສນ຺ນິຈໂຍ, ເຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ອາທິກລ຺ຍາຓາ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓາ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓາ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອຠິວທນ຺ຕິ, ຕຖາຣູປາ ເມ ຘມ຺ມາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ໂຫນ຺ຕິ ຘາຕາ ວຈສາ ປຣິຈິຕາ ມນສານຸເປກ຺ຂິຕາ ທິຏ຺ຐິຍາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາ. ສໍວິຊ຺ຊຕິ ນຸ ໂຂ ເມ ເອໂສ ຘມ຺ໂມ ອຸທາຫຸ ໂນ’ຕິ? ໂນ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ ສຸຕຘໂຣ ສຸຕສນ຺ນິຈໂຍ, ເຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ອາທິກລ຺ຍາຓາ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓາ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓາ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອຠິວທນ຺ຕິ, ຕຖາຣູປາສ຺ສ ຘມ຺ມາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ໂຫນ຺ຕິ ຘາຕາ ວຈສາ ປຣິຈິຕາ ມນສານຸເປກ຺ຂິຕາ ທິຏ຺ຐິຍາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ – ‘ອິງ຺ຆ ຕາວ ອາຍສ຺ມາ ອາຄມໍ ປຣິຍາປຸຓສ຺ສູ’ຕິ, ອິຕິສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຈທເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຣໍ ໂຈເທຕຸກາເມນ ເອວໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພໍ – ‘ອຸຠຍານິ ໂຂ ປນ ເມ ປາຕິໂມກ຺ຂານິ ວິຕ຺ຖາເຣນ ສ຺ວາຄຕານິ ໂຫນ຺ຕິ ສຸວິຠຕ຺ຕານິ ສຸປ຺ປວຕ຺ຕີນິ ສຸວິນິຈ຺ຉິຕານິ ສຸຕ຺ຕໂສ ອນຸພ຺ຍຎ຺ຊນໂສ. ສໍວິຊ຺ຊຕິ ນຸ ໂຂ ເມ ເອໂສ ຘມ຺ໂມ ອຸທາຫຸ ໂນ’ຕິ? ໂນ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຸຠຍານິ ປາຕິໂມກ຺ຂານິ ວິຕ຺ຖາເຣນ ສ຺ວາຄຕານິ ໂຫນ຺ຕິ ສຸວິຠຕ຺ຕານິ ສຸປ຺ປວຕ຺ຕີນິ ສຸວິນິຈ຺ຉິຕານິ ສຸຕ຺ຕໂສ ອນຸພ຺ຍຎ຺ຊນໂສ, ‘ອິທໍ ປນາຍສ຺ມາ, ກຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ’ຕິ, ອິຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ນ ສມ຺ປາຍິສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ – ‘ອິງ຺ຆ ຕາວ ອາຍສ຺ມາ ວິນຍໍ ສິກ຺ຂສ຺ສູ’ຕິ, ອິຕິສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ອິເມ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພາ.

‘‘ກຕເມ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ? ‘ກາເລນ ວກ຺ຂາມິ, ໂນ ອກາເລນ; ຠູເຕນ ວກ຺ຂາມິ, ໂນ ອຠູເຕນ; ສຓ຺ເຫນ ວກ຺ຂາມິ, ໂນ ຜຣຸເສນ; ອຕ຺ຖສໍຫິເຕນ ວກ຺ຂາມິ, ໂນ ອນຕ຺ຖສໍຫິເຕນ; ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ວກ຺ຂາມິ, ໂນ ໂທສນ຺ຕໂຣ’ຕິ – ອິເມ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ. ໂຈທເກນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ປຣໍ ໂຈເທຕຸກາເມນ ອິເມ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ອິເມ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ປໂຣ ໂຈເທຕພ຺ໂພ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ຣາຊນ຺ເຕປຸຣປ຺ປເວສນສຸຕ຺ຕໍ

໔໕. [ປາຈິ. ໔໙໗] ‘‘ທສຍິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ຣາຊນ຺ເຕປຸຣປ຺ປເວສເນ. ກຕເມ ທສ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣາຊາ ມເຫສິຍາ ສທ຺ຘິໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຣ ຠິກ຺ຂຸ ປວິສຕິ. ມເຫສີ ວາ ຠິກ຺ຂຸໍ ທິສ຺ວາ ສິຕໍ ປາຕຸກໂຣຕິ, ຠິກ຺ຂຸ ວາ ມເຫສິໍ ທິສ຺ວາ ສິຕໍ ປາຕຸກໂຣຕິ. ຕຕ຺ຖ ຣຎ຺ໂຎ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ອທ຺ຘາ ອິເມສໍ ກຕໍ ວາ ກຣິສ຺ສນ຺ຕິ ວາ’ຕິ! ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຐໂມ ອາທີນໂວ ຣາຊນ຺ເຕປຸຣປ຺ປເວສເນ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣາຊາ ພຫຸກິຈ຺ໂຈ ພຫຸກຣຓີໂຍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ອິຕ຺ຖິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ນ ສຣຕິ – ‘ສາ ເຕນ ຄພ຺ຠໍ ຄຓ຺ຫາຕິ’. ຕຕ຺ຖ ຣຎ຺ໂຎ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ນ ໂຂ ອິຘ ອຎ຺ໂຎ ໂກຈິ ປວິສຕິ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປພ຺ພຊິເຕນ. ສິຍາ ນຸ ໂຂ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ກມ຺ມ’ນ຺ຕິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸຕິໂຍ ອາທີນໂວ ຣາຊນ຺ເຕປຸຣປ຺ປເວສເນ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣຎ຺ໂຎ ອນ຺ເຕປຸເຣ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຣຕນໍ ນສ຺ສຕິ. ຕຕ຺ຖ ຣຎ຺ໂຎ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ນ ໂຂ ອິຘ ອຎ຺ໂຎ ໂກຈິ ປວິສຕິ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປພ຺ພຊິເຕນ. ສິຍາ ນຸ ໂຂ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ກມ຺ມ’ນ຺ຕິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຕິໂຍ ອາທີນໂວ ຣາຊນ຺ເຕປຸຣປ຺ປເວສເນ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣຎ຺ໂຎ ອນ຺ເຕປຸເຣ ອພ຺ຠນ຺ຕຣາ ຄຸຍ຺ຫມນ຺ຕາ ພຫິທ຺ຘາ ສມ຺ເຠທໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຣຎ຺ໂຎ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ນ ໂຂ ອິຘ ອຎ຺ໂຎ ໂກຈິ ປວິສຕິ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປພ຺ພຊິເຕນ. ສິຍາ ນຸ ໂຂ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ກມ຺ມ’ນ຺ຕິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸຕ຺ໂຖ ອາທີນໂວ ຣາຊນ຺ເຕປຸຣປ຺ປເວສເນ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣຎ຺ໂຎ ອນ຺ເຕປຸເຣ ປິຕາ ວາ ປຸຕ຺ຕໍ ປຕ຺ເຖຕິ ປຸຕ຺ໂຕ ວາ ປິຕຣໍ ປຕ຺ເຖຕິ. ເຕສໍ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ນ ໂຂ ອິຘ ອຎ຺ໂຎ ໂກຈິ ປວິສຕິ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປພ຺ພຊິເຕນ. ສິຍາ ນຸ ໂຂ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ກມ຺ມ’ນ຺ຕິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈໂມ ອາທີນໂວ ຣາຊນ຺ເຕປຸຣປ຺ປເວສເນ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣາຊາ ນີຈຏ຺ຐານິຍໍ ອຸຈ຺ເຈ ຐາເນ ຐເປຕິ. ເຍສໍ ຕໍ ອມນາປໍ ເຕສໍ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ຣາຊາ ໂຂ ປພ຺ພຊິເຕນ ສໍສຏ຺ໂຐ. ສິຍາ ນຸ ໂຂ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ກມ຺ມ’ນ຺ຕິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉຏ຺ໂຐ ອາທີນໂວ ຣາຊນ຺ເຕປຸຣປ຺ປເວສເນ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣາຊາ ອຸຈ຺ຈຏ຺ຐານິຍໍ ນີເຈ ຐາເນ ຐເປຕິ. ເຍສໍ ຕໍ ອມນາປໍ ເຕສໍ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ຣາຊາ ໂຂ ປພ຺ພຊິເຕນ ສໍສຏ຺ໂຐ. ສິຍາ ນຸ ໂຂ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ກມ຺ມ’ນ຺ຕິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕໂມ ອາທີນໂວ ຣາຊນ຺ເຕປຸຣປ຺ປເວສເນ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣາຊາ ອກາເລ ເສນໍ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕິ. ເຍສໍ ຕໍ ອມນາປໍ ເຕສໍ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ຣາຊາ ໂຂ ປພ຺ພຊິເຕນ ສໍສຏ຺ໂຐ. ສິຍາ ນຸ ໂຂ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ກມ຺ມ’ນ຺ຕິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐໂມ ອາທີນໂວ ຣາຊນ຺ເຕປຸຣປ຺ປເວສເນ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣາຊາ ກາເລ ເສນໍ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ຄໂຕ ນິວຕ຺ຕາເປຕິ. ເຍສໍ ຕໍ ອມນາປໍ ເຕສໍ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ຣາຊາ ໂຂ ປພ຺ພຊິເຕນ ສໍສຏ຺ໂຐ. ສິຍາ ນຸ ໂຂ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ກມ຺ມ’ນ຺ຕິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນວໂມ ອາທີນໂວ ຣາຊນ຺ເຕປຸຣປ຺ປເວສເນ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣຎ຺ໂຎ ອນ຺ເຕປຸຣໍ ຫຕ຺ຖິສມ຺ມທ຺ທໍ ອສ຺ສສມ຺ມທ຺ທໍ ຣຖສມ຺ມທ຺ທໍ ຣຊນີຍານິ ຣູປສທ຺ທຄນ຺ຘຣສໂຜຏ຺ຐພ຺ພານິ, ຍານິ ນ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ສາຣຸປ຺ປານິ. ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສໂມ ອາທີນໂວ ຣາຊນ຺ເຕປຸຣປ຺ປເວສເນ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສ ອາທີນວາ ຣາຊນ຺ເຕປຸຣປ຺ປເວສເນ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ສກ຺ກສຸຕ຺ຕໍ

໔໖. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສກ຺ເກສຸ ວິຫຣຕິ ກປິລວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ນິຄ຺ໂຣຘາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ສກ຺ກາ ອຸປາສກາ ຕທຫຸໂປສເຖ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ເນ ໂຂ ສກ຺ເກ ອຸປາສເກ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອປິ ນຸ ຕຸມ຺ເຫ, ສກ຺ກາ, ອຏ຺ຐງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ ອຸໂປສຖໍ ອຸປວສຖາ’’ຕິ? ‘‘ອປ຺ເປກທາ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຏ຺ຐງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ ອຸໂປສຖໍ ອຸປວສາມ, ອປ຺ເປກທາ ນ ອຸປວສາມາ’’ຕິ. ‘‘ເຕສໍ ໂວ, ສກ຺ກາ, ອລາຠາ ເຕສໍ ທຸລ຺ລທ຺ຘໍ, ເຍ ຕຸມ຺ເຫ ເອວໍ ໂສກສຠເຍ ຊີວິເຕ ມຣຓສຠເຍ ຊີວິເຕ ອປ຺ເປກທາ ອຏ຺ຐງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ ອຸໂປສຖໍ ອຸປວສຖ, ອປ຺ເປກທາ ນ ອຸປວສຖ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ສກ຺ກາ, ອິຘ ປຸຣິໂສ ເຍນ ເກນຈິ ກມ຺ມຏ຺ຐາເນນ ອນາປຊ຺ຊ ອກຸສລໍ ທິວສໍ ອຑ຺ຒກຫາປຓໍ ນິພ຺ພິເສຍ຺ຍ. ທກ຺ໂຂ ປຸຣິໂສ ອຸຏ຺ຐານສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ອລໍ ວຈນາຍາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ສກ຺ກາ, ອິຘ ປຸຣິໂສ ເຍນ ເກນຈິ ກມ຺ມຏ຺ຐາເນນ ອນາປຊ຺ຊ ອກຸສລໍ ທິວສໍ ກຫາປຓໍ ນິພ຺ພິເສຍ຺ຍ. ທກ຺ໂຂ ປຸຣິໂສ ອຸຏ຺ຐານສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ອລໍ ວຈນາຍາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ, ມຎ຺ຎຖ, ສກ຺ກາ, ອິຘ ປຸຣິໂສ ເຍນ ເກນຈິ ກມ຺ມຏ຺ຐາເນນ ອນາປຊ຺ຊ ອກຸສລໍ ທິວສໍ ທ຺ເວ ກຫາປເຓ ນິພ຺ພິເສຍ຺ຍ … ຕໂຍ ກຫາປເຓ ນິພ຺ພິເສຍ຺ຍ… ຈຕ຺ຕາໂຣ ກຫາປເຓ ນິພ຺ພິເສຍ຺ຍ… ປຎ຺ຈ ກຫາປເຓ ນິພ຺ພິເສຍ຺ຍ… ຉ ກຫາປເຓ ນິພ຺ພິເສຍ຺ຍ… ສຕ຺ຕ ກຫາປເຓ ນິພ຺ພິເສຍ຺ຍ… ອຏ຺ຐ ກຫາປເຓ ນິພ຺ພິເສຍ຺ຍ… ນວ ກຫາປເຓ ນິພ຺ພິເສຍ຺ຍ… ທສ ກຫາປເຓ ນິພ຺ພິເສຍ຺ຍ… ວີສ ກຫາປເຓ ນິພ຺ພິເສຍ຺ຍ… ຕິໍສ ກຫາປເຓ ນິພ຺ພິເສຍ຺ຍ… ຈຕ຺ຕາຣີສໍ ກຫາປເຓ ນິພ຺ພິເສຍ຺ຍ… ປຎ຺ຎາສໍ ກຫາປເຓ ນິພ຺ພິເສຍ຺ຍ… ກຫາປຓສຕໍ ນິພ຺ພິເສຍ຺ຍ. ທກ຺ໂຂ ປຸຣິໂສ ອຸຏ຺ຐານສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ອລໍ ວຈນາຍາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ສກ຺ກາ, ອປິ ນຸ ໂສ ປຸຣິໂສ ທິວເສ ທິວເສ ກຫາປຓສຕໍ ກຫາປຓສຫສ຺ສໍ ນິພ຺ພິສມາໂນ ລທ຺ຘໍ ລທ຺ຘໍ ນິກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ວສ຺ສສຕາຍຸໂກ ວສ຺ສສຕຊີວີ ມຫນ຺ຕໍ ໂຠຄກ຺ຂນ຺ຘໍ ອຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ສກ຺ກາ, ອປິ ນຸ ໂສ ປຸຣິໂສ ໂຠຄເຫຕຸ ໂຠຄນິທານໍ ໂຠຄາຘິກຣຓໍ ເອກໍ ວາ ຣຕ຺ຕິໍ ເອກໍ ວາ ທິວສໍ ອຸປຑ຺ຒໍ ວາ ຣຕ຺ຕິໍ ອຸປຑ຺ຒໍ ວາ ທິວສໍ ເອກນ຺ຕສຸຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ວິຫເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ’’? ‘‘ກາມາ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອນິຈ຺ຈາ ຕຸຈ຺ຉາ ມຸສາ ໂມສຘມ຺ມາ’’ຕິ.

‘‘ອິຘ ປນ ໂວ, ສກ຺ກາ, ມມ ສາວໂກ ທສ ວສ຺ສານິ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຍຖາ ມຍານຸສິຏ຺ຐໍ ຕຖາ ປຏິປຊ຺ຊມາໂນ ສຕມ຺ປິ ວສ຺ສານິ ສຕມ຺ປິ ວສ຺ສສຕານິ ສຕມ຺ປິ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ເອກນ຺ຕສຸຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ວິຫເຣຍ຺ຍ. ໂສ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ສກທາຄາມີ ວາ ອນາຄາມີ ວາ ອປຓ຺ຓກໍ ວາ ໂສຕາປນ຺ໂນ. ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ, ສກ຺ກາ, ທສ ວສ຺ສານິ.

ອິຘ ມມ ສາວໂກ ນວ ວສ຺ສານິ… ອຏ຺ຐ ວສ຺ສານິ… ສຕ຺ຕ ວສ຺ສານິ… ຉ ວສ຺ສານິ… ປຎ຺ຈ ວສ຺ສານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ວສ຺ສານິ… ຕີຓິ ວສ຺ສານິ… ທ຺ເວ ວສ຺ສານິ… ເອກໍ ວສ຺ສໍ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຍຖາ ມຍານຸສິຏ຺ຐໍ ຕຖາ ປຏິປຊ຺ຊມາໂນ ສຕມ຺ປິ ວສ຺ສານິ ສຕມ຺ປິ ວສ຺ສສຕານິ ສຕມ຺ປິ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ເອກນ຺ຕສຸຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ວິຫເຣຍ຺ຍ, ໂສ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ສກທາຄາມີ ວາ ອນາຄາມີ ວາ ອປຓ຺ຓກໍ ວາ ໂສຕາປນ຺ໂນ. ຕິຏ຺ຐຕຸ, ສກ຺ກາ, ເອກໍ ວສ຺ສໍ.

ອິຘ ມມ ສາວໂກ ທສ ມາເສ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຍຖາ ມຍານຸສິຏ຺ຐໍ ຕຖາ ປຏິປຊ຺ຊມາໂນ ສຕມ຺ປິ ວສ຺ສານິ ສຕມ຺ປິ ວສ຺ສສຕານິ ສຕມ຺ປິ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ເອກນ຺ຕສຸຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ວິຫເຣຍ຺ຍ, ໂສ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ສກທາຄາມີ ວາ ອນາຄາມີ ວາ ອປຓ຺ຓກໍ ວາ ໂສຕາປນ຺ໂນ. ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ, ສກ຺ກາ, ທສ ມາສາ.

ອິຘ ມມ ສາວໂກ ນວ ມາເສ… ອຏ຺ຐ ມາເສ… ສຕ຺ຕ ມາເສ… ຉ ມາເສ… ປຎ຺ຈ ມາເສ… ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາເສ… ຕໂຍ ມາເສ… ທ຺ເວ ມາເສ… ເອກໍ ມາສໍ… ອຑ຺ຒມາສໍ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຍຖາ ມຍານຸສິຏ຺ຐໍ ຕຖາ ປຏິປຊ຺ຊມາໂນ ສຕມ຺ປິ ວສ຺ສານິ ສຕມ຺ປິ ວສ຺ສສຕານິ ສຕມ຺ປິ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ເອກນ຺ຕສຸຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ວິຫເຣຍ຺ຍ, ໂສ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ສກທາຄາມີ ວາ ອນາຄາມີ ວາ ອປຓ຺ຓກໍ ວາ ໂສຕາປນ຺ໂນ. ຕິຏ຺ຐຕຸ, ສກ຺ກາ, ອຑ຺ຒມາໂສ.

ອິຘ ມມ ສາວໂກ ທສ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິເວ [ຣຕ຺ຕິທິເວ (ກ.)] ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຍຖາ ມຍານຸສິຏ຺ຐໍ ຕຖາ ປຏິປຊ຺ຊມາໂນ ສຕມ຺ປິ ວສ຺ສານິ ສຕມ຺ປິ ວສ຺ສສຕານິ ສຕມ຺ປິ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ເອກນ຺ຕສຸຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ວິຫເຣຍ຺ຍ, ໂສ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ສກທາຄາມີ ວາ ອນາຄາມີ ວາ ອປຓ຺ຓກໍ ວາ ໂສຕາປນ຺ໂນ. ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ, ສກ຺ກາ, ທສ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວາ.

ອິຘ ມມ ສາວໂກ ນວ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິເວ… ອຏ຺ຐ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິເວ… ສຕ຺ຕ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິເວ… ຉ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິເວ… ປຎ຺ຈ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິເວ… ຈຕ຺ຕາໂຣ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິເວ… ຕໂຍ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິເວ… ທ຺ເວ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິເວ… ເອກໍ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວໍ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຍຖາ ມຍານຸສິຏ຺ຐໍ ຕຖາ ປຏິປຊ຺ຊມາໂນ ສຕມ຺ປິ ວສ຺ສານິ ສຕມ຺ປິ ວສ຺ສສຕານິ ສຕມ຺ປິ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ເອກນ຺ຕສຸຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ວິຫເຣຍ຺ຍ, ໂສ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ສກທາຄາມີ ວາ ອນາຄາມີ ວາ ອປຓ຺ຓກໍ ວາ ໂສຕາປນ຺ໂນ. ເຕສໍ ໂວ, ສກ຺ກາ, ອລາຠາ ເຕສໍ ທຸລ຺ລທ຺ຘໍ, ເຍ ຕຸມ຺ເຫ ເອວໍ ໂສກສຠເຍ ຊີວິເຕ ມຣຓສຠເຍ ຊີວິເຕ ອປ຺ເປກທາ ອຏ຺ຐງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ ອຸໂປສຖໍ ອຸປວສຖ, ອປ຺ເປກທາ ນ ອຸປວສຖາ’’ຕິ. ‘‘ເອເຕ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ອຏ຺ຐງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ ອຸໂປສຖໍ ອຸປວສິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ມຫາລິສຸຕ຺ຕໍ

໔໗. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ເວສາລິຍໍ ວິຫຣຕິ ມຫາວເນ ກູຏາຄາຣສາລາຍໍ. ອຖ ໂຂ ມຫາລິ ລິຈ຺ຉວິ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ມຫາລິ ລິຈ຺ຉວິ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ໂກ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ ເຫຕຸ, ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ປາປສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກິຣິຍາຍ ປາປສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ? ‘‘ໂລໂຠ ໂຂ, ມຫາລິ, ເຫຕຸ, ໂລໂຠ ປຈ຺ຈໂຍ ປາປສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກິຣິຍາຍ ປາປສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຍາ. ໂທໂສ ໂຂ, ມຫາລິ, ເຫຕຸ, ໂທໂສ ປຈ຺ຈໂຍ ປາປສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກິຣິຍາຍ ປາປສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຍາ. ໂມໂຫ ໂຂ, ມຫາລິ, ເຫຕຸ, ໂມໂຫ ປຈ຺ຈໂຍ ປາປສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກິຣິຍາຍ ປາປສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຍາ. ອໂຍນິໂສ ມນສິກາໂຣ ໂຂ, ມຫາລິ, ເຫຕຸ, ອໂຍນິໂສ ມນສິກາໂຣ ປຈ຺ຈໂຍ ປາປສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກິຣິຍາຍ ປາປສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຍາ. ມິຈ຺ຉາປຓິຫິຕໍ ໂຂ, ມຫາລິ, ຈິຕ຺ຕໍ ເຫຕຸ, ມິຈ຺ຉາປຓິຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈໂຍ ປາປສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກິຣິຍາຍ ປາປສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຍາຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ມຫາລິ, ເຫຕຸ, ອຍໍ ປຈ຺ຈໂຍ ປາປສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກິຣິຍາຍ ປາປສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ.

‘‘ໂກ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ກລ຺ຍາຓສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກິຣິຍາຍ ກລ຺ຍາຓສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ? ‘‘ອໂລໂຠ ໂຂ, ມຫາລິ, ເຫຕຸ, ອໂລໂຠ ປຈ຺ຈໂຍ ກລ຺ຍາຓສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກິຣິຍາຍ ກລ຺ຍາຓສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຍາ. ອໂທໂສ ໂຂ, ມຫາລິ, ເຫຕຸ, ອໂທໂສ ປຈ຺ຈໂຍ ກລ຺ຍາຓສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກິຣິຍາຍ ກລ຺ຍາຓສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຍາ. ອໂມໂຫ ໂຂ, ມຫາລິ, ເຫຕຸ, ອໂມໂຫ ປຈ຺ຈໂຍ ກລ຺ຍາຓສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກິຣິຍາຍ ກລ຺ຍາຓສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຍາ. ໂຍນິໂສ ມນສິກາໂຣ ໂຂ, ມຫາລິ, ເຫຕຸ, ໂຍນິໂສ ມນສິກາໂຣ ປຈ຺ຈໂຍ ກລ຺ຍາຓສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກິຣິຍາຍ ກລ຺ຍາຓສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຍາ. ສມ຺ມາປຓິຫິຕໍ ໂຂ, ມຫາລິ, ຈິຕ຺ຕໍ ເຫຕຸ, ສມ຺ມາປຓິຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈໂຍ ກລ຺ຍາຓສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກິຣິຍາຍ ກລ຺ຍາຓສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຍາ. ອຍໍ ໂຂ, ມຫາລິ, ເຫຕຸ, ອຍໍ ປຈ຺ຈໂຍ ກລ຺ຍາຓສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກິຣິຍາຍ ກລ຺ຍາຓສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຍາ. ອິເມ ຈ, ມຫາລິ, ທສ ຘມ຺ມາ ໂລເກ ນ ສໍວິຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ, ນຍິຘ ປຎ຺ຎາເຍຖ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາຕິ ວາ ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາຕິ ວາ. ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ມຫາລິ, ອິເມ ທສ ຘມ຺ມາ ໂລເກ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ປຎ຺ຎາຍຕິ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາຕິ ວາ ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາຕິ ວາ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ປພ຺ພຊິຕອຠິຓ຺ຫສຸຕ຺ຕໍ

໔໘. ‘‘ທສຍິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ປພ຺ພຊິເຕນ ອຠິຓ຺ຫໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພາ. ກຕເມ ທສ? ‘ເວວຓ຺ຓິຍມ຺ຫິ ອຊ຺ຌຸປຄໂຕ’ຕິ ປພ຺ພຊິເຕນ ອຠິຓ຺ຫໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພໍ; ‘ປຣປຏິພທ຺ຘາ ເມ ຊີວິກາ’ຕິ ປພ຺ພຊິເຕນ ອຠິຓ຺ຫໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພໍ; ‘ອຎ຺ໂຎ ເມ ອາກປ຺ໂປ ກຣຓີໂຍ’ຕິ ປພ຺ພຊິເຕນ ອຠິຓ຺ຫໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພໍ; ‘ກຈ຺ຈິ ນຸ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ ສີລໂຕ ນ ອຸປວທຕີ’ຕິ ປພ຺ພຊິເຕນ ອຠິຓ຺ຫໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພໍ; ‘ກຈ຺ຈິ ນຸ ໂຂ ມໍ ອນຸວິຈ຺ຈ ວິຎ຺ຎູ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ສີລໂຕ ນ ອຸປວທນ຺ຕີ’ຕິ ປພ຺ພຊິເຕນ ອຠິຓ຺ຫໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພໍ; ‘ສພ຺ເພຫິ ເມ ປິເຍຫິ ມນາເປຫິ ນານາຠາໂວ ວິນາຠາໂວ’ຕິ ປພ຺ພຊິເຕນ ອຠິຓ຺ຫໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພໍ; ‘ກມ຺ມສ຺ສໂກມ຺ຫິ ກມ຺ມທາຍາໂທ ກມ຺ມໂຍນິ ກມ຺ມພນ຺ຘຸ ກມ຺ມປຏິສຣໂຓ, ຍໍ ກມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສາມິ ກລ຺ຍາຓໍ ວາ ປາປກໍ ວາ ຕສ຺ສ ທາຍາໂທ ຠວິສ຺ສາມີ’ຕິ ປພ຺ພຊິເຕນ ອຠິຓ຺ຫໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພໍ; ‘ກຖໍຠູຕສ຺ສ ເມ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວາ ວີຕິວຕ຺ຕນ຺ຕີ’ຕິ ປພ຺ພຊິເຕນ ອຠິຓ຺ຫໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພໍ; ‘ກຈ຺ຈິ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ສຸຎ຺ຎາຄາເຣ ອຠິຣມາມີ’ຕິ ປພ຺ພຊິເຕນ ອຠິຓ຺ຫໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພໍ; ‘ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ ເມ ອຸຕ຺ຕຣິ ມນຸສ຺ສຘມ຺ໂມ ອລມຣິຍຎາຓທສ຺ສນວິເສໂສ ອຘິຄໂຕ, ເຍນາຫໍ [ໂຍຫໍ (ສີ. ປີ. ກ.), ໂສຫໍ (ສ຺ຍາ.)] ປຈ຺ຉິເມ ກາເລ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຫິ ປຸຏ຺ໂຐ ນ ມງ຺ກຸ ຠວິສ຺ສາມີ’ຕິ ປພ຺ພຊິເຕນ ອຠິຓ຺ຫໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພໍ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສ ຘມ຺ມາ ປພ຺ພຊິເຕນ ອຠິຓ຺ຫໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕພ຺ພາ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ສຣີຣຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຕ຺ຕໍ

໔໙. ‘‘ທສຍິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ສຣີຣຏ຺ຐາ. ກຕເມ ທສ? ສີຕໍ, ອຸຓ຺ຫໍ, ຊິຆຈ຺ຉາ, ປິປາສາ, ອຸຈ຺ຈາໂຣ, ປສ຺ສາໂວ, ກາຍສໍວໂຣ, ວຈີສໍວໂຣ, ອາຊີວສໍວໂຣ, ໂປໂນຠວິໂກ [ໂປໂນພ຺ຠວິໂກ (ກ.)] ຠວສງ຺ຂາໂຣ – ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສ ຘມ຺ມາ ສຣີຣຏ຺ຐາ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ຠຓ຺ຑນສຸຕ຺ຕໍ

໕໐. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ຕາ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍໍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ ສນ຺ນິປຕິຕາ ຠຓ຺ຑນຊາຕາ ກລຫຊາຕາ ວິວາທາປນ຺ນາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ມຸຂສຕ຺ຕີຫິ ວິຕຸທນ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ເຍນ ອຸປຏ຺ຐານສາລາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ນິສຊ຺ຊ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ກາຍ ນຸຕ຺ຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ກຖາຍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ ສນ຺ນິປຕິຕາ, ກາ ຈ ປນ ໂວ ອນ຺ຕຣາກຖາ ວິປ຺ປກຕາ’’ຕິ?

‘‘ອິຘ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ຕາ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍໍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ ສນ຺ນິປຕິຕາ ຠຓ຺ຑນຊາຕາ ກລຫຊາຕາ ວິວາທາປນ຺ນາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ມຸຂສຕ຺ຕີຫິ ວິຕຸທນ຺ຕາ ວິຫຣາມາ’’ຕິ. ‘‘ນ ໂຂ ປເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ປຕິຣູປໍ ກຸລປຸຕ຺ຕານໍ ສທ຺ຘາຍ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິຕານໍ, ຍໍ ຕຸມ຺ເຫ ຠຓ຺ຑນຊາຕາ ກລຫຊາຕາ ວິວາທາປນ຺ນາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ມຸຂສຕ຺ຕີຫິ ວິຕຸທນ຺ຕາ ວິຫເຣຍ຺ຍາຖ.

‘‘ທສຍິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ສາຣຓີຍາ ປິຍກຣຓາ ຄຣຸກຣຓາ [ປິຍກຣາຓາ ຄຣຸກຣາຓາ (?)] ສງ຺ຄຫາຍ ອວິວາທາຍ ສາມຄ຺ຄິຍາ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກຕເມ ທສ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສີລວາ ໂຫຕິ, ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສໍວຸໂຕ ວິຫຣຕິ ອາຈາຣໂຄຈຣສມ຺ປນ຺ໂນ ອຓຸມຕ຺ເຕສຸ ວຊ຺ເຊສຸ ຠຍທສ຺ສາວີ, ສມາທາຍ ສິກ຺ຂຕິ ສິກ຺ຂາປເທສຸ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສີລວາ ໂຫຕິ…ເປ… ສມາທາຍ ສິກ຺ຂຕິ ສິກ຺ຂາປເທສຸ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ສາຣຓີໂຍ ປິຍກຣໂຓ ຄຣຸກຣໂຓ ສງ຺ຄຫາຍ ອວິວາທາຍ ສາມຄ຺ຄິຍາ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ ສຸຕຘໂຣ ສຸຕສນ຺ນິຈໂຍ, ເຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ອາທິກລ຺ຍາຓາ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓາ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓາ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອຠິວທນ຺ຕິ, ຕຖາຣູປາສ຺ສ ຘມ຺ມາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ໂຫນ຺ຕິ ຘາຕາ ວຈສາ ປຣິຈິຕາ ມນສານຸເປກ຺ຂິຕາ ທິຏ຺ຐິຍາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ…ເປ… ທິຏ຺ຐິຍາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ສາຣຓີໂຍ ປິຍກຣໂຓ ຄຣຸກຣໂຓ ສງ຺ຄຫາຍ ອວິວາທາຍ ສາມຄ຺ຄິຍາ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓສຫາໂຍ ກລ຺ຍາຓສມ຺ປວງ຺ໂກ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓສຫາໂຍ ກລ຺ຍາຓສມ຺ປວງ຺ໂກ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ສາຣຓີໂຍ ປິຍກຣໂຓ ຄຣຸກຣໂຓ ສງ຺ຄຫາຍ ອວິວາທາຍ ສາມຄ຺ຄິຍາ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສຸວໂຈ ໂຫຕິ ໂສວຈສ຺ສກຣເຓຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຂໂມ ປທກ຺ຂິຓຄ຺ຄາຫີ ອນຸສາສນິໍ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສຸວໂຈ ໂຫຕິ ໂສວຈສ຺ສກຣເຓຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຂໂມ ປທກ຺ຂິຓຄ຺ຄາຫີ ອນຸສາສນິໍ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ສາຣຓີໂຍ ປິຍກຣໂຓ ຄຣຸກຣໂຓ ສງ຺ຄຫາຍ ອວິວາທາຍ ສາມຄ຺ຄິຍາ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຍານິ ຕານິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ອຸຈ຺ຈາວຈານິ ກິໍກຣຓີຍານິ – ຕຕ຺ຖ ທກ຺ໂຂ ໂຫຕິ ອນລໂສ, ຕຕ຺ຣູປາຍາຍ ວີມໍສາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອລໍ ກາຕຸໍ ອລໍ ສໍວິຘາຕຸໍ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຍານິ ຕານິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ອຸຈ຺ຈາວຈານິ ກິໍກຣຓີຍານິ – ຕຕ຺ຖ ທກ຺ໂຂ ໂຫຕິ ອນລໂສ ຕຕ຺ຣູປາຍາຍ ວີມໍສາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອລໍ ກາຕຸໍ ອລໍ ສໍວິຘາຕຸໍ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ປິຍກຣໂຓ ຄຣຸກຣໂຓ ສງ຺ຄຫາຍ ອວິວາທາຍ ສາມຄ຺ຄິຍາ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຘມ຺ມກາໂມ ໂຫຕິ ປິຍສມຸທາຫາໂຣ, ອຠິຘມ຺ເມ ອຠິວິນເຍ ອຸຬາຣປາໂມຊ຺ໂຊ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຘມ຺ມກາໂມ ໂຫຕິ ປິຍສມຸທາຫາໂຣ, ອຠິຘມ຺ເມ ອຠິວິນເຍ ອຸຬາຣປາໂມຊ຺ໂຊ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ສາຣຓີໂຍ ປິຍກຣໂຓ ຄຣຸກຣໂຓ ສງ຺ຄຫາຍ ອວິວາທາຍ ສາມຄ຺ຄິຍາ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ວິຫຣຕິ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາຍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປສມ຺ປທາຍ, ຖາມວາ ທຬ຺ຫປຣກ຺ກໂມ ອນິກ຺ຂິຕ຺ຕຘຸໂຣ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ວິຫຣຕິ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາຍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປສມ຺ປທາຍ, ຖາມວາ ທຬ຺ຫປຣກ຺ກໂມ ອນິກ຺ຂິຕ຺ຕຘຸໂຣ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ສາຣຓີໂຍ ປິຍກຣໂຓ ຄຣຸກຣໂຓ ສງ຺ຄຫາຍ ອວິວາທາຍ ສາມຄ຺ຄິຍາ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕຣຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາເຣນ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອິຕຣີຕຣຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາເຣນ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ສາຣຓີໂຍ…ເປ… ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສຕິມາ ໂຫຕິ, ປຣເມນ ສຕິເນປກ຺ເກນ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ຈິຣກຕມ຺ປິ ຈິຣຠາສິຕມ຺ປິ ສຣິຕາ ອນຸສ຺ສຣິຕາ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສຕິມາ ໂຫຕິ, ປຣເມນ ສຕິເນປກ຺ເກນ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ຈິຣກຕມ຺ປິ ຈິຣຠາສິຕມ຺ປິ ສຣິຕາ ອນຸສ຺ສຣິຕາ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ສາຣຓີໂຍ…ເປ… ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຎ຺ຎວາ ໂຫຕິ, ອຸທຍຕ຺ຖຄາມິນິຍາ ປຎ຺ຎາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຣິຍາຍ ນິພ຺ເພຘິກາຍ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍຄາມິນິຍາ. ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ປຎ຺ຎວາ ໂຫຕິ, ອຸທຍຕ຺ຖຄາມິນິຍາ ປຎ຺ຎາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຣິຍາຍ ນິພ຺ເພຘິກາຍ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍຄາມິນິຍາ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ສາຣຓີໂຍ…ເປ… ສໍວຕ຺ຕຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສ ຘມ຺ມາ ສາຣຓີຍາ ປິຍກຣຓາ ຄຣຸກຣຓາ ສງ຺ຄຫາຍ ອວິວາທາຍ ສາມຄ຺ຄິຍາ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີ’’ຕິ. ທສມໍ.

ອກ຺ໂກສວຄ຺ໂຄ ປຎ຺ຈໂມ.