೧. ಪಾರಾಜಿಕಕಣ್ಡಂ

೧೮೮. ಯಂ ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವನಪಚ್ಚಯಾ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಕತ್ಥ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಕಂ ಆರಬ್ಭ, ಕಿಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ…ಪೇ… ಕೇನಾಭತನ್ತಿ?

ಯಂ ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವನಪಚ್ಚಯಾ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಕತ್ಥ ಪಞ್ಞತ್ತನ್ತಿ? ವೇಸಾಲಿಯಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ. ಕಂ ಆರಬ್ಭಾತಿ? ಸುದಿನ್ನಂ ಕಲನ್ದಪುತ್ತಂ ಆರಬ್ಭ. ಕಿಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿನ್ತಿ? ಸುದಿನ್ನೋ ಕಲನ್ದಪುತ್ತೋ ಪುರಾಣದುತಿಯಿಕಾಯ ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವಿ, ತಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ. ಅತ್ಥಿ ತತ್ಥ ಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅನುಪ್ಪನ್ನಪಞ್ಞತ್ತೀತಿ? ಏಕಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿ, ದ್ವೇ ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿಯೋ. ಅನುಪ್ಪನ್ನಪಞ್ಞತ್ತಿ ತಸ್ಮಿಂ ನತ್ಥಿ. ಸಬ್ಬತ್ಥ ಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಪದೇಸಪಞ್ಞತ್ತೀತಿ? ಸಬ್ಬತ್ಥಪಞ್ಞತ್ತಿ. ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತೀತಿ? ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ. ಏಕತೋಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಉಭತೋಪಞ್ಞತ್ತೀತಿ? ಉಭತೋಪಞ್ಞತ್ತಿ. ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಾನಂ ಕತ್ಥೋಗಧಂ ಕತ್ಥ ಪರಿಯಾಪನ್ನನ್ತಿ? ನಿದಾನೋಗಧಂ ನಿದಾನಪರಿಯಾಪನ್ನಂ. ಕತಮೇನ ಉದ್ದೇಸೇನ ಉದ್ದೇಸಂ ಆಗಚ್ಛತೀತಿ? ದುತಿಯೇನ ಉದ್ದೇಸೇನ ಉದ್ದೇಸಂ ಆಗಚ್ಛತಿ. ಚತುನ್ನಂ ವಿಪತ್ತೀನಂ ಕತಮಾ ವಿಪತ್ತೀತಿ? ಸೀಲವಿಪತ್ತಿ. ಸತ್ತನ್ನಂ ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧಾನಂ ಕತಮೋ ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧೋತಿ? ಪಾರಾಜಿಕಾಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧೋ. ಛನ್ನಂ ಆಪತ್ತಿಸಮುಟ್ಠಾನಾನಂ ಕತಿಹಿ ಸಮುಟ್ಠಾನೇಹಿ ಸಮುಟ್ಠಾತೀತಿ? ಏಕೇನ ಸಮುಟ್ಠಾನೇನ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ – ಕಾಯತೋ ಚ ಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ನ ವಾಚತೋ…ಪೇ… ಕೇನಾಭತನ್ತಿ? ಪರಮ್ಪರಾಭತಂ –

ಉಪಾಲಿ ದಾಸಕೋ ಚೇವ, ಸೋಣಕೋ ಸಿಗ್ಗವೋ ತಥಾ;

ಮೋಗ್ಗಲಿಪುತ್ತೇನ ಪಞ್ಚಮಾ, ಏತೇ ಜಮ್ಬುಸಿರಿವ್ಹಯೇ. …ಪೇ…;

ಏತೇ ನಾಗಾ ಮಹಾಪಞ್ಞಾ, ವಿನಯಞ್ಞೂ ಮಗ್ಗಕೋವಿದಾ;

ವಿನಯಂ ದೀಪೇ ಪಕಾಸೇಸುಂ, ಪಿಟಕಂ ತಮ್ಬಪಣ್ಣಿಯಾತಿ.

೧೮೯. ಯಂ ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಅದಿನ್ನಂ ಆದಿಯನಪಚ್ಚಯಾ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಕತ್ಥ ಪಞ್ಞತ್ತನ್ತಿ? ರಾಜಗಹೇ ಪಞ್ಞತ್ತಂ. ಕಂ ಆರಬ್ಭಾತಿ? ಧನಿಯಂ ಕುಮ್ಭಕಾರಪುತ್ತಂ ಆರಬ್ಭ. ಕಿಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿನ್ತಿ? ಧನಿಯೋ ಕುಮ್ಭಕಾರಪುತ್ತೋ ರಞ್ಞೋ ದಾರೂನಿ ಅದಿನ್ನಂ ಆದಿಯಿ, ತಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ. ಏಕಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಏಕಾ ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿ. ಛನ್ನಂ ಆಪತ್ತಿಸಮುಟ್ಠಾನಾನಂ ತೀಹಿ ಸಮುಟ್ಠಾನೇಹಿ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ – ಸಿಯಾ ಕಾಯತೋ ಚ ಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ನ ವಾಚತೋ; ಸಿಯಾ ವಾಚತೋ ಚ ಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ನ ಕಾಯತೋ; ಸಿಯಾ ಕಾಯತೋ ಚ ವಾಚತೋ ಚ ಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ…ಪೇ….

೧೯೦. ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಮನುಸ್ಸವಿಗ್ಗಹಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪನಪಚ್ಚಯಾ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಕತ್ಥ ಪಞ್ಞತ್ತನ್ತಿ? ವೇಸಾಲಿಯಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ. ಕಂ ಆರಬ್ಭಾತಿ? ಸಮ್ಬಹುಲೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆರಬ್ಭ. ಕಿಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿನ್ತಿ? ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸುಂ, ತಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ. ಏಕಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಏಕಾ ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿ. ಛನ್ನಂ ಆಪತ್ತಿಸಮುಟ್ಠಾನಾನಂ ತೀಹಿ ಸಮುಟ್ಠಾನೇಹಿ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ – ಸಿಯಾ ಕಾಯತೋ ಚ ಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ನ ವಾಚತೋ; ಸಿಯಾ ವಾಚತೋ ಚ ಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ನ ಕಾಯತೋ; ಸಿಯಾ ಕಾಯತೋ ಚ ವಾಚತೋ ಚ ಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ…ಪೇ….

೧೯೧. ಅಸನ್ತಂ ಅಭೂತಂ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಂ ಉಲ್ಲಪನಪಚ್ಚಯಾ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಕತ್ಥ ಪಞ್ಞತ್ತನ್ತಿ? ವೇಸಾಲಿಯಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ. ಕಂ ಆರಬ್ಭಾತಿ? ವಗ್ಗುಮುದಾತೀರಿಯೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆರಬ್ಭ. ಕಿಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿನ್ತಿ? ವಗ್ಗುಮುದಾತೀರಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಗಿಹೀನಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸಿಂಸು, ತಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ. ಏಕಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಏಕಾ ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿ. ಛನ್ನಂ ಆಪತ್ತಿಸಮುಟ್ಠಾನಾನಂ ತೀಹಿ ಸಮುಟ್ಠಾನೇಹಿ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ – ಸಿಯಾ ಕಾಯತೋ ಚ ಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ನ ವಾಚತೋ; ಸಿಯಾ ವಾಚತೋ ಚ ಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ನ ಕಾಯತೋ; ಸಿಯಾ ಕಾಯತೋ ಚ ವಾಚತೋ ಚ ಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ…ಪೇ….

ಚತ್ತಾರೋ ಪಾರಾಜಿಕಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.