೨೭೨. ದೀಘಾವುವತ್ಥು

೪೫೮. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಾರಾಣಸಿಯಂ [ವಜಿರಬುದ್ಧಿಟೀಕಾ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಾ] ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ನಾಮ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಅಹೋಸಿ ಅಡ್ಢೋ ಮಹದ್ಧನೋ ಮಹಾಭೋಗೋ ಮಹಬ್ಬಲೋ ಮಹಾವಾಹನೋ ಮಹಾವಿಜಿತೋ ಪರಿಪುಣ್ಣಕೋಸಕೋಟ್ಠಾಗಾರೋ. ದೀಘೀತಿ ನಾಮ ಕೋಸಲರಾಜಾ ಅಹೋಸಿ ದಲಿದ್ದೋ ಅಪ್ಪಧನೋ ಅಪ್ಪಭೋಗೋ ಅಪ್ಪಬಲೋ ಅಪ್ಪವಾಹನೋ ಅಪ್ಪವಿಜಿತೋ ಅಪರಿಪುಣ್ಣಕೋಸಕೋಟ್ಠಾಗಾರೋ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಂ ಸೇನಂ ಸನ್ನಯ್ಹಿತ್ವಾ ದೀಘೀತಿಂ ಕೋಸಲರಾಜಾನಂ ಅಬ್ಭುಯ್ಯಾಸಿ. ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘೀತಿ ಕೋಸಲರಾಜಾ – ‘‘ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಿರ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಂ ಸೇನಂ ಸನ್ನಯ್ಹಿತ್ವಾ ಮಮಂ ಅಬ್ಭುಯ್ಯಾತೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘೀತಿಸ್ಸ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಖೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಅಡ್ಢೋ ಮಹದ್ಧನೋ ಮಹಾಭೋಗೋ ಮಹಬ್ಬಲೋ ಮಹಾವಾಹನೋ ಮಹಾವಿಜಿತೋ ಪರಿಪುಣ್ಣಕೋಸಕೋಟ್ಠಾಗಾರೋ, ಅಹಂ ಪನಮ್ಹಿ ದಲಿದ್ದೋ ಅಪ್ಪಧನೋ ಅಪ್ಪಭೋಗೋ ಅಪ್ಪಬಲೋ ಅಪ್ಪವಾಹನೋ ಅಪ್ಪವಿಜಿತೋ ಅಪರಿಪುಣ್ಣಕೋಸಕೋಟ್ಠಾಗಾರೋ, ನಾಹಂ ಪಟಿಬಲೋ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೇನ ಕಾಸಿರಞ್ಞಾ ಏಕಸಙ್ಘಾತಮ್ಪಿ ಸಹಿತುಂ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಪಟಿಕಚ್ಚೇವ ನಗರಮ್ಹಾ ನಿಪ್ಪತೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘೀತಿ ಕೋಸಲರಾಜಾ ಮಹೇಸಿಂ ಆದಾಯ ಪಟಿಕಚ್ಚೇವ ನಗರಮ್ಹಾ ನಿಪ್ಪತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ದೀಘೀತಿಸ್ಸ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಬಲಞ್ಚ ವಾಹನಞ್ಚ ಜನಪದಞ್ಚ ಕೋಸಞ್ಚ ಕೋಟ್ಠಾಗಾರಞ್ಚ ಅಭಿವಿಜಿಯ ಅಜ್ಝಾವಸತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘೀತಿ ಕೋಸಲರಾಜಾ ಸಪಜಾಪತಿಕೋ ಯೇನ ವಾರಾಣಸೀ ತೇನ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಯೇನ ಬಾರಾಣಸೀ ತದವಸರಿ. ತತ್ರ ಸುದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘೀತಿ ಕೋಸಲರಾಜಾ ಸಪಜಾಪತಿಕೋ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಪಚ್ಚನ್ತಿಮೇ ಓಕಾಸೇ ಕುಮ್ಭಕಾರನಿವೇಸನೇ ಅಞ್ಞಾತಕವೇಸೇನ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಚ್ಛನ್ನೇನ ಪಟಿವಸತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘೀತಿಸ್ಸ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಮಹೇಸೀ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಗಬ್ಭಿನೀ ಅಹೋಸಿ. ತಸ್ಸಾ ಏವರೂಪೋ ದೋಹಳೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ – ‘‘ಇಚ್ಛತಿ ಸೂರಿಯಸ್ಸ ಉಗ್ಗಮನಕಾಲೇ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಂ ಸೇನಂ ಸನ್ನದ್ಧಂ ವಮ್ಮಿಕಂ ಸುಭೂಮೇ ಠಿತಂ ಪಸ್ಸಿತುಂ, ಖಗ್ಗಾನಞ್ಚ ಧೋವನಂ ಪಾತುಂ’’. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘೀತಿಸ್ಸ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಮಹೇಸೀ ದೀಘೀತಿಂ ಕೋಸಲರಾಜಾನಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಗಬ್ಭಿನೀಮ್ಹಿ, ದೇವ. ತಸ್ಸಾ ಮೇ ಏವರೂಪೋ ದೋಹಳೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ – ಇಚ್ಛಾಮಿ ಸೂರಿಯಸ್ಸ ಉಗ್ಗಮನಕಾಲೇ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಂ ಸೇನಂ ಸನ್ನದ್ಧಂ ವಮ್ಮಿಕಂ [ವಮ್ಮಿತಂ (ಸೀ.)] ಸುಭೂಮೇ ಠಿತಂ ಪಸ್ಸಿತುಂ, ಖಗ್ಗಾನಞ್ಚ ಧೋವನಂ ಪಾತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ಕುತೋ, ದೇವಿ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ದುಗ್ಗತಾನಂ ಚತುರಙ್ಗಿನೀ ಸೇನಾ ಸನ್ನದ್ಧಾ ವಮ್ಮಿಕಾ ಸುಭೂಮೇ ಠಿತಾ, ಖಗ್ಗಾನಞ್ಚ ಧೋವನಂ ಪಾತು’’ನ್ತಿ [ಖಗ್ಗಾನಞ್ಚ ಧೋವನನ್ತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ‘‘ಸಚಾಹಂ, ದೇವ, ನ ಲಭಿಸ್ಸಾಮಿ, ಮರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ.

೪೫೯. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ಪುರೋಹಿತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದೀಘೀತಿಸ್ಸ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಸಹಾಯೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘೀತಿ ಕೋಸಲರಾಜಾ ಯೇನ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ಪುರೋಹಿತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ಪುರೋಹಿತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಖೀ ತೇ, ಸಮ್ಮ, ಗಬ್ಭಿನೀ. ತಸ್ಸಾ ಏವರೂಪೋ ದೋಹಳೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ – ಇಚ್ಛತಿ ಸೂರಿಯಸ್ಸ ಉಗ್ಗಮನಕಾಲೇ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಂ ಸೇನಂ ಸನ್ನದ್ಧಂ ವಮ್ಮಿಕಂ ಸುಭೂಮೇ ಠಿತಂ ಪಸ್ಸಿತುಂ, ಖಗ್ಗಾನಞ್ಚ ಧೋವನಂ ಪಾತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ದೇವ, ಮಯಮ್ಪಿ ದೇವಿಂ ಪಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘೀತಿಸ್ಸ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಮಹೇಸೀ ಯೇನ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ಪುರೋಹಿತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ಪುರೋಹಿತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದೀಘೀತಿಸ್ಸ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಮಹೇಸಿಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿಂ, ದಿಸ್ವಾನ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ಯೇನ ದೀಘೀತಿಸ್ಸ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಮಹೇಸೀ ತೇನಞ್ಜಲಿಂ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ – ‘‘ಕೋಸಲರಾಜಾ ವತ ಭೋ ಕುಚ್ಛಿಗತೋ, ಕೋಸಲರಾಜಾ ವತ ಭೋ ಕುಚ್ಛಿಗತೋ’’ತಿ. ಅತ್ತಮನಾ [ಅವಿಮನಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕತ್ಥಚಿ], ದೇವಿ, ಹೋಹಿ. ಲಚ್ಛಸಿ ಸೂರಿಯಸ್ಸ ಉಗ್ಗಮನಕಾಲೇ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಂ ಸೇನಂ ಸನ್ನದ್ಧಂ ವಮ್ಮಿಕಂ ಸುಭೂಮೇ ಠಿತಂ ಪಸ್ಸಿತುಂ, ಖಗ್ಗಾನಞ್ಚ ಧೋವನಂ ಪಾತುನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ಪುರೋಹಿತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯೇನ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಂ ಕಾಸಿರಾಜಾನಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ತಥಾ, ದೇವ, ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ದಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಸ್ವೇ ಸೂರಿಯುಗ್ಗಮನಕಾಲೇ ಚತುರಙ್ಗಿನೀ ಸೇನಾ ಸನ್ನದ್ಧಾ ವಮ್ಮಿಕಾ ಸುಭೂಮೇ ತಿಟ್ಠತು, ಖಗ್ಗಾ ಚ ಧೋವಿಯನ್ತೂ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಮನುಸ್ಸೇ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಯಥಾ, ಭಣೇ, ಪುರೋಹಿತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಆಹ ತಥಾ ಕರೋಥಾ’’ತಿ. ಅಲಭಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘೀತಿಸ್ಸ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಮಹೇಸೀ ಸೂರಿಯಸ್ಸ ಉಗ್ಗಮನಕಾಲೇ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಂ ಸೇನಂ ಸನ್ನದ್ಧಂ ವಮ್ಮಿಕಂ ಸುಭೂಮೇ ಠಿತಂ ಪಸ್ಸಿತುಂ, ಖಗ್ಗಾನಞ್ಚ ಧೋವನಂ ಪಾತುಂ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘೀತಿಸ್ಸ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಮಹೇಸೀ ತಸ್ಸ ಗಬ್ಭಸ್ಸ ಪರಿಪಾಕಮನ್ವಾಯ ಪುತ್ತಂ ವಿಜಾಯಿ. ತಸ್ಸ ದೀಘಾವೂತಿ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘೀತಿಸ್ಸ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಬಹುನೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅನತ್ಥಸ್ಸ ಕಾರಕೋ, ಇಮಿನಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬಲಞ್ಚ ವಾಹನಞ್ಚ ಜನಪದೋ ಚ ಕೋಸೋ ಚ ಕೋಟ್ಠಾಗಾರಞ್ಚ ಅಚ್ಛಿನ್ನಂ, ಸಚಾಯಂ ಅಮ್ಹೇ ಜಾನಿಸ್ಸತಿ, ಸಬ್ಬೇವ ತಯೋ ಘಾತಾಪೇಸ್ಸತಿ, ಯಂನೂನಾಹಂ ದೀಘಾವುಂ ಕುಮಾರಂ ಬಹಿನಗರೇ ವಾಸೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಿಕ್ಖವೇ ದೀಘೀತಿ ಕೋಸಲರಾಜಾ ದೀಘಾವುಂ ಕುಮಾರಂ ಬಹಿನಗರೇ ವಾಸೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಿಕ್ಖವೇ ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ ಬಹಿನಗರೇ ಪಟಿವಸನ್ತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಸಬ್ಬಸಿಪ್ಪಾನಿ ಸಿಕ್ಖಿ.

೪೬೦. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ದೀಘೀತಿಸ್ಸ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಕಪ್ಪಕೋ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೇ ಕಾಸಿರಞ್ಞೇ ಪಟಿವಸತಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘೀತಿಸ್ಸ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಕಪ್ಪಕೋ ದೀಘೀತಿಂ ಕೋಸಲರಾಜಾನಂ ಸಪಜಾಪತಿಕಂ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಪಚ್ಚನ್ತಿಮೇ ಓಕಾಸೇ ಕುಮ್ಭಕಾರನಿವೇಸನೇ ಅಞ್ಞಾತಕವೇಸೇನ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಚ್ಛನ್ನೇನ ಪಟಿವಸನ್ತಂ, ದಿಸ್ವಾನ ಯೇನ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಂ ಕಾಸಿರಾಜಾನಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ದೀಘೀತಿ, ದೇವ, ಕೋಸಲರಾಜಾ ಸಪಜಾಪತಿಕೋ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಪಚ್ಚನ್ತಿಮೇ ಓಕಾಸೇ ಕುಮ್ಭಕಾರನಿವೇಸನೇ ಅಞ್ಞಾತಕವೇಸೇನ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಚ್ಛನ್ನೇನ ಪಟಿವಸತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಮನುಸ್ಸೇ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಣೇ, ದೀಘೀತಿಂ ಕೋಸಲರಾಜಾನಂ ಸಪಜಾಪತಿಕಂ ಆನೇಥಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ದೀಘೀತಿಂ ಕೋಸಲರಾಜಾನಂ ಸಪಜಾಪತಿಕಂ ಆನೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಮನುಸ್ಸೇ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಣೇ, ದೀಘೀತಿಂ ಕೋಸಲರಾಜಾನಂ ಸಪಜಾಪತಿಕಂ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಪಚ್ಛಾಬಾಹಂ ಗಾಳ್ಹಬನ್ಧನಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಖುರಮುಣ್ಡಂ ಕರಿತ್ವಾ ಖರಸ್ಸರೇನ ಪಣವೇನ ರಥಿಕಾಯ ರಥಿಕಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇನ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ ಪರಿನೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೇನ ದ್ವಾರೇನ ನಿಕ್ಖಾಮೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣತೋ ನಗರಸ್ಸ ಚತುಧಾ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಚತುದ್ದಿಸಾ ಬಿಲಾನಿ ನಿಕ್ಖಿಪಥಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ದೀಘೀತಿಂ ಕೋಸಲರಾಜಾನಂ ಸಪಜಾಪತಿಕಂ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಪಚ್ಛಾಬಾಹಂ ಗಾಳ್ಹಬನ್ಧನಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಖುರಮುಣ್ಡಂ ಕರಿತ್ವಾ ಖರಸ್ಸರೇನ ಪಣವೇನ ರಥಿಕಾಯ ರಥಿಕಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇನ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ ಪರಿನೇನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವುಸ್ಸ ಕುಮಾರಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಚಿರಂದಿಟ್ಠಾ ಖೋ ಮೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಅದ್ದಸ ಮಾತಾಪಿತರೋ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಪಚ್ಛಾಬಾಹಂ ಗಾಳ್ಹಬನ್ಧನಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಖುರಮುಣ್ಡಂ ಕರಿತ್ವಾ ಖರಸ್ಸರೇನ ಪಣವೇನ ರಥಿಕಾಯ ರಥಿಕಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇನ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ ಪರಿನೇನ್ತೇ, ದಿಸ್ವಾನ ಯೇನ ಮಾತಾಪಿತರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘೀತಿ ಕೋಸಲರಾಜಾ ದೀಘಾವುಂ ಕುಮಾರಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ; ದಿಸ್ವಾನ ದೀಘಾವುಂ ಕುಮಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಮಾ ಖೋ ತ್ವಂ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ದೀಘಂ ಪಸ್ಸ, ಮಾ ರಸ್ಸಂ. ನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ವೇರೇನ ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತಿ; ಅವೇರೇನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತೀ’’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೇ ಮನುಸ್ಸಾ ದೀಘೀತಿಂ ಕೋಸಲರಾಜಾನಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಉಮ್ಮತ್ತಕೋ ಅಯಂ ದೀಘೀತಿ ಕೋಸಲರಾಜಾ ವಿಪ್ಪಲಪತಿ. ಕೋ ಇಮಸ್ಸ ದೀಘಾವು? ಕಂ ಅಯಂ ಏವಮಾಹ – ‘ಮಾ ಖೋ ತ್ವಂ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ದೀಘಂ ಪಸ್ಸ, ಮಾ ರಸ್ಸಂ. ನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ವೇರೇನ ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತಿ; ಅವೇರೇನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತೀ’’ತಿ. ‘‘ನಾಹಂ, ಭಣೇ, ಉಮ್ಮತ್ತಕೋ ವಿಪ್ಪಲಪಾಮಿ, ಅಪಿ ಚ ಯೋ ವಿಞ್ಞೂ ಸೋ ವಿಭಾವೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘೀತಿ ಕೋಸಲರಾಜಾ ದೀಘಾವುಂ ಕುಮಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಮಾ ಖೋ ತ್ವಂ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ದೀಘಂ ಪಸ್ಸ, ಮಾ ರಸ್ಸಂ. ನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ವೇರೇನ ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತಿ; ಅವೇರೇನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತೀ’’ತಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೇ ಮನುಸ್ಸಾ ದೀಘೀತಿಂ ಕೋಸಲರಾಜಾನಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಉಮ್ಮತ್ತಕೋ ಅಯಂ ದೀಘೀತಿ ಕೋಸಲರಾಜಾ ವಿಪ್ಪಲಪತಿ. ಕೋ ಇಮಸ್ಸ ದೀಘಾವು? ಕಂ ಅಯಂ ಏವಮಾಹ – ಮಾ ಖೋ ತ್ವಂ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ದೀಘಂ ಪಸ್ಸ, ಮಾ ರಸ್ಸಂ. ನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ವೇರೇನ ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತಿ; ಅವೇರೇನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತೀ’’ತಿ. ‘‘ನಾಹಂ, ಭಣೇ, ಉಮ್ಮತ್ತಕೋ ವಿಪ್ಪಲಪಾಮಿ, ಅಪಿ ಚ ಯೋ ವಿಞ್ಞೂ ಸೋ ವಿಭಾವೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೇ ಮನುಸ್ಸಾ ದೀಘೀತಿಂ ಕೋಸಲರಾಜಾನಂ ಸಪಜಾಪತಿಕಂ ರಥಿಕಾಯ ರಥಿಕಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇನ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ ಪರಿನೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೇನ ದ್ವಾರೇನ ನಿಕ್ಖಾಮೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣತೋ ನಗರಸ್ಸ ಚತುಧಾ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಚತುದ್ದಿಸಾ ಬಿಲಾನಿ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಗುಮ್ಬಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸುರಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಗುಮ್ಬಿಯೇ ಪಾಯೇಸಿ. ಯದಾ ತೇ ಮತ್ತಾ ಅಹೇಸುಂ ಪತಿತಾ, ಅಥ ಕಟ್ಠಾನಿ ಸಂಕಡ್ಢಿತ್ವಾ ಚಿತಕಂ ಕರಿತ್ವಾ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಸರೀರಂ ಚಿತಕಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಅಗ್ಗಿಂ ದತ್ವಾ ಪಞ್ಜಲಿಕೋ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಚಿತಕಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಅಕಾಸಿ.

೪೬೧. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಉಪರಿಪಾಸಾದವರಗತೋ ಹೋತಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ದೀಘಾವುಂ ಕುಮಾರಂ ಪಞ್ಜಲಿಕಂ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಚಿತಕಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕರೋನ್ತಂ, ದಿಸ್ವಾನಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ನಿಸ್ಸಂಸಯಂ ಖೋ ಸೋ ಮನುಸ್ಸೋ ದೀಘೀತಿಸ್ಸ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಞಾತಿ ವಾ ಸಾಲೋಹಿತೋ ವಾ, ಅಹೋ ಮೇ ಅನತ್ಥತೋ, ನ ಹಿ ನಾಮ ಮೇ ಕೋಚಿ ಆರೋಚೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ ಅರಞ್ಞಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಯಾವದತ್ಥಂ ಕನ್ದಿತ್ವಾ ರೋದಿತ್ವಾ ಖಪ್ಪಂ [ಬಪ್ಪಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಪುಞ್ಛಿತ್ವಾ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಅನ್ತೇಪುರಸ್ಸ ಸಾಮನ್ತಾ ಹತ್ಥಿಸಾಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಹತ್ಥಾಚರಿಯಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಚ್ಛಾಮಹಂ, ಆಚರಿಯ, ಸಿಪ್ಪಂ ಸಿಕ್ಖಿತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಣೇ ಮಾಣವಕ, ಸಿಕ್ಖಸ್ಸೂ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಯ ಹತ್ಥಿಸಾಲಾಯಂ ಮಞ್ಜುನಾ ಸರೇನ ಗಾಯಿ, ವೀಣಞ್ಚ ವಾದೇಸಿ. ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಯ ಹತ್ಥಿಸಾಲಾಯಂ ಮಞ್ಜುನಾ ಸರೇನ ಗೀತಂ ವೀಣಞ್ಚ ವಾದಿತಂ, ಸುತ್ವಾನ ಮನುಸ್ಸೇ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಕೋ, ಭಣೇ, ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಯ ಹತ್ಥಿಸಾಲಾಯಂ ಮಞ್ಜುನಾ ಸರೇನ ಗಾಯಿ, ವೀಣಞ್ಚ ವಾದೇಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಅಮುಕಸ್ಸ, ದೇವ, ಹತ್ಥಾಚರಿಯಸ್ಸ ಅನ್ತೇವಾಸೀ ಮಾಣವಕೋ ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಯ ಹತ್ಥಿಸಾಲಾಯಂ ಮಞ್ಜುನಾ ಸರೇನ ಗಾಯಿ, ವೀಣಞ್ಚ ವಾದೇಸೀ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಣೇ, ತಂ ಮಾಣವಕಂ ಆನೇಥಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ದೀಘಾವುಂ ಕುಮಾರಂ ಆನೇಸುಂ. ‘‘ತ್ವಂ ಭಣೇ ಮಾಣವಕ, ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಯ ಹತ್ಥಿಸಾಲಾಯಂ ಮಞ್ಜುನಾ ಸರೇನ ಗಾಯಿ, ವೀಣಞ್ಚ ವಾದೇಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ, ಭಣೇ ಮಾಣವಕ, ಗಾಯಸ್ಸು, ವೀಣಞ್ಚ ವಾದೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಆರಾಧಾಪೇಕ್ಖೋ ಮಞ್ಜುನಾ ಸರೇನ ಗಾಯಿ, ವೀಣಞ್ಚ ವಾದೇಸಿ. ‘‘ತ್ವಂ, ಭಣೇ ಮಾಣವಕ, ಮಂ ಉಪಟ್ಠಹಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ಪುಬ್ಬುಟ್ಠಾಯೀ ಅಹೋಸಿ ಪಚ್ಛಾನಿಪಾತೀ ಕಿಙ್ಕಾರಪಟಿಸ್ಸಾವೀ ಮನಾಪಚಾರೀ ಪಿಯವಾದೀ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ದೀಘಾವುಂ ಕುಮಾರಂ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅಬ್ಭನ್ತರಿಮೇ ವಿಸ್ಸಾಸಿಕಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇಸಿ.

೪೬೨. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ದೀಘಾವುಂ ಕುಮಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಣೇ ಮಾಣವಕ, ರಥಂ ಯೋಜೇಹಿ, ಮಿಗವಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ರಥಂ ಯೋಜೇತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಂ ಕಾಸಿರಾಜಾನಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಯುತ್ತೋ ಖೋ ತೇ, ದೇವ, ರಥೋ, ಯಸ್ಸ ದಾನಿ ಕಾಲಂ ಮಞ್ಞಸೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ರಥಂ ಅಭಿರುಹಿ. ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ ರಥಂ ಪೇಸೇಸಿ. ತಥಾ ತಥಾ ರಥಂ ಪೇಸೇಸಿ ಯಥಾ ಯಥಾ ಅಞ್ಞೇನೇವ ಸೇನಾ ಅಗಮಾಸಿ ಅಞ್ಞೇನೇವ ರಥೋ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ದೂರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ದೀಘಾವುಂ ಕುಮಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಣೇ ಮಾಣವಕ, ರಥಂ ಮುಞ್ಚಸ್ಸು, ಕಿಲನ್ತೋಮ್ಹಿ, ನಿಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ರಥಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಪಥವಿಯಂ ಪಲ್ಲಙ್ಕೇನ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ದೀಘಾವುಸ್ಸ ಕುಮಾರಸ್ಸ ಉಚ್ಛಙ್ಗೇ ಸೀಸಂ ಕತ್ವಾ ಸೇಯ್ಯಂ ಕಪ್ಪೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಕಿಲನ್ತಸ್ಸ ಮುಹುತ್ತಕೇನೇವ ನಿದ್ದಾ ಓಕ್ಕಮಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವುಸ್ಸ ಕುಮಾರಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಬಹುನೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅನತ್ಥಸ್ಸ ಕಾರಕೋ. ಇಮಿನಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬಲಞ್ಚ ವಾಹನಞ್ಚ ಜನಪದೋ ಚ ಕೋಸೋ ಚ ಕೋಟ್ಠಾಗಾರಞ್ಚ ಅಚ್ಛಿನ್ನಂ. ಇಮಿನಾ ಚ ಮೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಹತಾ. ಅಯಂ ಖ್ವಸ್ಸ ಕಾಲೋ ಯೋಹಂ ವೇರಂ ಅಪ್ಪೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಕೋಸಿಯಾ ಖಗ್ಗಂ ನಿಬ್ಬಾಹಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವುಸ್ಸ ಕುಮಾರಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಪಿತಾ ಖೋ ಮಂ ಮರಣಕಾಲೇ ಅವಚ ‘ಮಾ ಖೋ ತ್ವಂ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ದೀಘಂ ಪಸ್ಸ, ಮಾ ರಸ್ಸಂ. ನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ವೇರೇನ ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತಿ; ಅವೇರೇನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತೀ’ತಿ. ನ ಖೋ ಮೇತಂ ಪತಿರೂಪಂ, ಯ್ವಾಹಂ ಪಿತುವಚನಂ ಅತಿಕ್ಕಮೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಕೋಸಿಯಾ ಖಗ್ಗಂ ಪವೇಸೇಸಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವುಸ್ಸ ಕುಮಾರಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಬಹುನೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅನತ್ಥಸ್ಸ ಕಾರಕೋ, ಇಮಿನೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬಲಞ್ಚ ವಾಹನಞ್ಚ ಜನಪದೋ ಚ ಕೋಸೋ ಚ ಕೋಟ್ಠಾಗಾರಞ್ಚ ಅಚ್ಛಿನ್ನಂ, ಇಮಿನಾ ಚ ಮೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಹತಾ, ಅಯಂ ಖ್ವಸ್ಸ ಕಾಲೋ ಯೋಹಂ ವೇರಂ ಅಪ್ಪೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಕೋಸಿಯಾ ಖಗ್ಗಂ ನಿಬ್ಬಾಹಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವುಸ್ಸ ಕುಮಾರಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಪಿತಾ ಖೋ ಮಂ ಮರಣಕಾಲೇ ಅವಚ ‘ಮಾ ಖೋ ತ್ವಂ ತಾತ ದೀಘಾವು, ದೀಘಂ ಪಸ್ಸ, ಮಾ ರಸ್ಸಂ, ನ ಹಿ ತಾತ ದೀಘಾವು ವೇರೇನ ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತಿ; ಅವೇರೇನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತೀ’ತಿ. ನ ಖೋ ಮೇತಂ ಪತಿರೂಪಂ, ಯ್ವಾಹಂ ಪಿತುವಚನಂ ಅತಿಕ್ಕಮೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಪುನದೇವ ಕೋಸಿಯಾ ಖಗ್ಗಂ ಪವೇಸೇಸಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವುಸ್ಸ ಕುಮಾರಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಬಹುನೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅನತ್ಥಸ್ಸ ಕಾರಕೋ. ಇಮಿನಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬಲಞ್ಚ ವಾಹನಞ್ಚ ಜನಪದೋ ಚ ಕೋಸೋ ಚ ಕೋಟ್ಠಾಗಾರಞ್ಚ ಅಚ್ಛಿನ್ನಂ. ಇಮಿನಾ ಚ ಮೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಹತಾ. ಅಯಂ ಖ್ವಸ್ಸ ಕಾಲೋ ಯೋಹಂ ವೇರಂ ಅಪ್ಪೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಕೋಸಿಯಾ ಖಗ್ಗಂ ನಿಬ್ಬಾಹಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವುಸ್ಸ ಕುಮಾರಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಪಿತಾ ಖೋ ಮಂ ಮರಣಕಾಲೇ ಅವಚ ‘ಮಾ ಖೋ ತ್ವಂ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ದೀಘಂ ಪಸ್ಸ, ಮಾ ರಸ್ಸಂ. ನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ವೇರೇನ ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತಿ; ಅವೇರೇನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತೀ’ತಿ. ನ ಖೋ ಮೇತಂ ಪತಿರೂಪಂ, ಯ್ವಾಹಂ ಪಿತುವಚನಂ ಅತಿಕ್ಕಮೇಯ್ಯ’’’ನ್ತಿ ಪುನದೇವ ಕೋಸಿಯಾ ಖಗ್ಗಂ ಪವೇಸೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಭೀತೋ ಉಬ್ಬಿಗ್ಗೋ ಉಸ್ಸಙ್ಕೀ ಉತ್ರಸ್ತೋ ಸಹಸಾ ವುಟ್ಠಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಂ ಕಾಸಿರಾಜಾನಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಸ್ಸ ತ್ವಂ, ದೇವ, ಭೀತೋ ಉಬ್ಬಿಗ್ಗೋ ಉಸ್ಸಙ್ಕೀ ಉತ್ರಸ್ತೋ ಸಹಸಾ ವುಟ್ಠಾಸೀ’’ತಿ? ಇಧ ಮಂ, ಭಣೇ ಮಾಣವಕ, ದೀಘೀತಿಸ್ಸ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಪುತ್ತೋ ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ ಸುಪಿನನ್ತೇನ ಖಗ್ಗೇನ ಪರಿಪಾತೇಸಿ. ತೇನಾಹಂ ಭೀತೋ ಉಬ್ಬಿಗ್ಗೋ ಉಸ್ಸಙ್ಕೀ ಉತ್ರಸ್ತೋ ಸಹಸಾ ವುಟ್ಠಾಸಿನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ ವಾಮೇನ ಹತ್ಥೇನ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ಸೀಸಂ ಪರಾಮಸಿತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಹತ್ಥೇನ ಖಗ್ಗಂ ನಿಬ್ಬಾಹೇತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಂ ಕಾಸಿರಾಜಾನಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಹಂ ಖೋ ಸೋ, ದೇವ, ದೀಘೀತಿಸ್ಸ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಪುತ್ತೋ ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ. ಬಹುನೋ ತ್ವಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅನತ್ಥಸ್ಸ ಕಾರಕೋ. ತಯಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬಲಞ್ಚ ವಾಹನಞ್ಚ ಜನಪದೋ ಚ ಕೋಸೋ ಚ ಕೋಟ್ಠಾಗಾರಞ್ಚ ಅಚ್ಛಿನ್ನಂ. ತಯಾ ಚ ಮೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಹತಾ. ಅಯಂ ಖ್ವಸ್ಸ ಕಾಲೋ ಯ್ವಾಹಂ ವೇರಂ ಅಪ್ಪೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ದೀಘಾವುಸ್ಸ ಕುಮಾರಸ್ಸ ಪಾದೇಸು ಸಿರಸಾ ನಿಪತಿತ್ವಾ ದೀಘಾವುಂ ಕುಮಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಜೀವಿತಂ ಮೇ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ದೇಹಿ. ಜೀವಿತಂ ಮೇ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ದೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಕ್ಯಾಹಂ ಉಸ್ಸಹಾಮಿ ದೇವಸ್ಸ ಜೀವಿತಂ ದಾತುಂ? ದೇವೋ ಖೋ ಮೇ ಜೀವಿತಂ ದದೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ತ್ವಞ್ಚೇವ ಮೇ ಜೀವಿತಂ ದೇಹಿ, ಅಹಞ್ಚ ತೇ ಜೀವಿತಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಚ ಕಾಸಿರಾಜಾ ದೀಘಾವು ಚ ಕುಮಾರೋ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ಜೀವಿತಂ ಅದಂಸು, ಪಾಣಿಞ್ಚ ಅಗ್ಗಹೇಸುಂ, ಸಪಥಞ್ಚ ಅಕಂಸು ಅದ್ದೂಭಾಯ [ಅದ್ರೂಭಾಯ, ಅದುಬ್ಭಾಯ (ಕ.)].

ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ದೀಘಾವುಂ ಕುಮಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ತೇನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ರಥಂ ಯೋಜೇಹಿ, ಗಮಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ರಥಂ ಯೋಜೇತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಂ ಕಾಸಿರಾಜಾನಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಯುತ್ತೋ ಖೋ ತೇ, ದೇವ, ರಥೋ, ಯಸ್ಸ ದಾನಿ ಕಾಲಂ ಮಞ್ಞಸೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ರಥಂ ಅಭಿರುಹಿ. ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ ರಥಂ ಪೇಸೇಸಿ. ತಥಾ ತಥಾ ರಥಂ ಪೇಸೇಸಿ ಯಥಾ ಯಥಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಸೇನಾಯ ಸಮಾಗಞ್ಛಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಅಮಚ್ಚೇ ಪಾರಿಸಜ್ಜೇ ಸನ್ನಿಪಾತಾಪೇತ್ವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಚೇ, ಭಣೇ, ದೀಘೀತಿಸ್ಸ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಪುತ್ತಂ ದೀಘಾವುಂ ಕುಮಾರಂ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾಥ, ಕಿನ್ತಿ ನಂ ಕರೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ? ಏಕಚ್ಚೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಮಯಂ, ದೇವ, ಹತ್ಥೇ ಛಿನ್ದೇಯ್ಯಾಮ. ಮಯಂ, ದೇವ, ಪಾದೇ ಛಿನ್ದೇಯ್ಯಾಮ. ಮಯಂ, ದೇವ, ಹತ್ಥಪಾದೇ ಛಿನ್ದೇಯ್ಯಾಮ. ಮಯಂ, ದೇವ, ಕಣ್ಣೇ ಛಿನ್ದೇಯ್ಯಾಮ. ಮಯಂ, ದೇವ, ನಾಸಂ ಛಿನ್ದೇಯ್ಯಾಮ. ಮಯಂ, ದೇವ, ಕಣ್ಣನಾಸಂ ಛಿನ್ದೇಯ್ಯಾಮ. ಮಯಂ, ದೇವ, ಸೀಸಂ ಛಿನ್ದೇಯ್ಯಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಯಂ ಖೋ, ಭಣೇ, ದೀಘೀತಿಸ್ಸ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಪುತ್ತೋ ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ. ನಾಯಂ ಲಬ್ಭಾ ಕಿಞ್ಚಿ ಕಾತುಂ. ಇಮಿನಾ ಚ ಮೇ ಜೀವಿತಂ ದಿನ್ನಂ, ಮಯಾ ಚ ಇಮಸ್ಸ ಜೀವಿತಂ ದಿನ್ನ’’ನ್ತಿ.

೪೬೩. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ ದೀಘಾವುಂ ಕುಮಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಯಂ ಖೋ ತೇ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ಪಿತಾ ಮರಣಕಾಲೇ ಅವಚ ‘ಮಾ ಖೋ ತ್ವಂ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ದೀಘಂ ಪಸ್ಸ, ಮಾ ರಸ್ಸಂ. ನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ವೇರೇನ ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತಿ; ಅವೇರೇನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತೀ’ತಿ, ಕಿಂ ತೇ ಪಿತಾ ಸನ್ಧಾಯ ಅವಚಾ’’ತಿ? ‘‘ಯಂ ಖೋ ಮೇ, ದೇವ, ಪಿತಾ ಮರಣಕಾಲೇ ಅವಚ ‘ಮಾ ದೀಘ’ನ್ತಿ ಮಾ ಚಿರಂ ವೇರಂ ಅಕಾಸೀತಿ. ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ, ದೇವ, ಪಿತಾ ಮರಣಕಾಲೇ ಅವಚ ಮಾ ದೀಘನ್ತಿ. ಯಂ ಖೋ ಮೇ, ದೇವ, ಪಿತಾ ಮರಣಕಾಲೇ ಅವಚ ‘ಮಾ ರಸ್ಸ’ನ್ತಿ ಮಾ ಖಿಪ್ಪಂ ಮಿತ್ತೇಹಿ ಭಿಜ್ಜಿತ್ಥಾ’’ತಿ. ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ, ದೇವ, ಪಿತಾ ಮರಣಕಾಲೇ ಅವಚ ಮಾ ರಸ್ಸನ್ತಿ. ಯಂ ಖೋ ಮೇ, ದೇವ, ಪಿತಾ ಮರಣಕಾಲೇ ಅವಚ ‘‘ನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ವೇರೇನ ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತಿ, ಅವೇರೇನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತೀ’’ತಿ ದೇವೇನ ಮೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಹತಾತಿ. ಸಚಾಹಂ ದೇವಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯಂ, ಯೇ ದೇವಸ್ಸ ಅತ್ಥಕಾಮಾ ತೇ ಮಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯುಂ, ಯೇ ಮೇ ಅತ್ಥಕಾಮಾ ತೇ ತೇ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯುಂ – ಏವಂ ತಂ ವೇರಂ ವೇರೇನ ನ ವೂಪಸಮೇಯ್ಯ. ಇದಾನಿ ಚ ಪನ ಮೇ ದೇವೇನ ಜೀವಿತಂ ದಿನ್ನಂ, ಮಯಾ ಚ ದೇವಸ್ಸ ಜೀವಿತಂ ದಿನ್ನಂ. ಏವಂ ತಂ ವೇರಂ ಅವೇರೇನ ವೂಪಸನ್ತಂ. ಇಮಂ ಖೋ ಮೇ, ದೇವ, ಪಿತಾ ಮರಣಕಾಲೇ ಅವಚ – ನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ವೇರೇನ ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತಿ; ಅವೇರೇನ ಹಿ, ತಾತ ದೀಘಾವು, ವೇರಾ ಸಮ್ಮನ್ತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಕಾಸಿರಾಜಾ – ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ ವತ ಭೋ! ಅಬ್ಭುತಂ ವತ ಭೋ! ಯಾವ ಪಣ್ಡಿತೋ ಅಯಂ ದೀಘಾವು ಕುಮಾರೋ, ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ಪಿತುನೋ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಪೇತ್ತಿಕಂ ಬಲಞ್ಚ ವಾಹನಞ್ಚ ಜನಪದಞ್ಚ ಕೋಸಞ್ಚ ಕೋಟ್ಠಾಗಾರಞ್ಚ ಪಟಿಪಾದೇಸಿ, ಧೀತರಞ್ಚ ಅದಾಸಿ. ತೇಸಞ್ಹಿ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಾಜೂನಂ ಆದಿನ್ನದಣ್ಡಾನಂ ಆದಿನ್ನಸತ್ಥಾನಂ ಏವರೂಪಂ ಖನ್ತಿಸೋರಚ್ಚಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಇಧ ಖೋ ಪನ ತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸೋಭೇಥ ಯಂ ತುಮ್ಹೇ ಏವಂ ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಸಮಾನಾ ಖಮಾ ಚ ಭವೇಯ್ಯಾಥ ಸೋರತಾ ಚಾತಿ? ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಭಗವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಲಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಾ ಭಣ್ಡನಂ ಮಾ ಕಲಹಂ ಮಾ ವಿಗ್ಗಹಂ ಮಾ ವಿವಾದ’’ನ್ತಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಸೋ ಅಧಮ್ಮವಾದೀ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆಗಮೇತು, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಧಮ್ಮಸ್ಸಾಮೀ; ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಮನುಯುತ್ತೋ ವಿಹರತು. ಮಯಮೇತೇನ ಭಣ್ಡನೇನ ಕಲಹೇನ ವಿಗ್ಗಹೇನ ವಿವಾದೇನ ಪಞ್ಞಾಯಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ – ಪರಿಯಾದಿನ್ನರೂಪಾ ಖೋ ಇಮೇ ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ನಯಿಮೇ ಸುಕರಾ ಸಞ್ಞಾಪೇತುನ್ತಿ – ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ದೀಘಾವುಭಾಣವಾರೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ ಪಠಮೋ.

೪೬೪. [ಮ. ನಿ. ೩.೨೩೬] ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಕೋಸಮ್ಬಿಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪಾವಿಸಿ. ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತೋ ಸೇನಾಸನಂ ಸಂಸಾಮೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಠಿತಕೋವ ಇಮಾ ಗಾಥಾಯೋ ಅಭಾಸಿ –

[ಮ. ನಿ. ೩.೨೩೭] ‘‘ಪುಥುಸದ್ದೋ ಸಮಜನೋ, ನ ಬಾಲೋ ಕೋಚಿ ಮಞ್ಞಥ;

ಸಙ್ಘಸ್ಮಿಂ ಭಿಜ್ಜಮಾನಸ್ಮಿಂ, ನಾಞ್ಞಂ ಭಿಯ್ಯೋ ಅಮಞ್ಞರುಂ.

[ಮ. ನಿ. ೩.೨೩೭] ‘‘ಪರಿಮುಟ್ಠಾ ಪಣ್ಡಿತಾಭಾಸಾ, ವಾಚಾಗೋಚರಭಾಣಿನೋ;

ಯಾವಿಚ್ಛನ್ತಿ ಮುಖಾಯಾಮಂ, ಯೇನ ನೀತಾ ನ ತಂ ವಿದೂ.

[ಮ. ನಿ. ೩.೨೩೭] ‘‘ಅಕ್ಕೋಚ್ಛಿ ಮಂ ಅವಧಿ ಮಂ, ಅಜಿನಿ ಮಂ ಅಹಾಸಿ ಮೇ;

ಯೇ ಚ ತಂ ಉಪನಯ್ಹನ್ತಿ, ವೇರಂ ತೇಸಂ ನ ಸಮ್ಮತಿ.

[ಮ. ನಿ. ೩.೨೩೭] ‘‘ಅಕ್ಕೋಚ್ಛಿ ಮಂ ಅವಧಿ ಮಂ, ಅಜಿನಿ ಮಂ ಅಹಾಸಿ ಮೇ;

ಯೇ ಚ ತಂ ನುಪನಯ್ಹನ್ತಿ, ವೇರಂ ತೇಸೂಪಸಮ್ಮತಿ.

[ಮ. ನಿ. ೩.೨೩೭] ‘‘ನ ಹಿ ವೇರೇನ ವೇರಾನಿ, ಸಮ್ಮನ್ತೀಧ ಕುದಾಚನಂ;

ಅವೇರೇನ ಚ ಸಮ್ಮನ್ತಿ, ಏಸಧಮ್ಮೋ ಸನನ್ತನೋ.

[ಮ. ನಿ. ೩.೨೩೭] ‘‘ಪರೇ ಚ ನ ವಿಜಾನನ್ತಿ, ಮಯಮೇತ್ಥ ಯಮಾಮಸೇ;

ಯೇ ಚ ತತ್ಥ ವಿಜಾನನ್ತಿ, ತತೋ ಸಮ್ಮನ್ತಿ ಮೇಧಗಾ.

[ಮ. ನಿ. ೩.೨೩೭] ‘‘ಅಟ್ಠಿಚ್ಛಿನ್ನಾ ಪಾಣಹರಾ, ಗವಾಸ್ಸಧನಹಾರಿನೋ;

ರಟ್ಠಂ ವಿಲುಮ್ಪಮಾನಾನಂ, ತೇಸಮ್ಪಿ ಹೋತಿ ಸಙ್ಗತಿ.

‘‘ಕಸ್ಮಾ ತುಮ್ಹಾಕ ನೋ ಸಿಯಾ;

[ಮ. ನಿ. ೩.೨೩೭] ‘‘ಸಚೇ ಲಭೇಥ ನಿಪಕಂ ಸಹಾಯಂ;

ಸದ್ಧಿಂಚರಂ ಸಾಧುವಿಹಾರಿ ಧೀರಂ;

ಅಭಿಭುಯ್ಯ ಸಬ್ಬಾನಿ ಪರಿಸ್ಸಯಾನಿ;

ಚರೇಯ್ಯ ತೇನತ್ತಮನೋ ಸತೀಮಾ.

[ಮ. ನಿ. ೩.೨೩೭] ‘‘ನೋ ಚೇ ಲಭೇಥ ನಿಪಕಂ ಸಹಾಯಂ;

ಸದ್ಧಿಂ ಚರಂ ಸಾಧುವಿಹಾರಿ ಧೀರಂ;

ರಾಜಾವ ರಟ್ಠಂ ವಿಜಿತಂ ಪಹಾಯ;

ಏಕೋ ಚರೇ ಮಾತಙ್ಗರಞ್ಞೇವ ನಾಗೋ.

[ಮ. ನಿ. ೩.೨೩೭] ‘‘ಏಕಸ್ಸ ಚರಿತಂ ಸೇಯ್ಯೋ;

ನತ್ಥಿ ಬಾಲೇ ಸಹಾಯತಾ;

ಏಕೋ ಚರೇ ನ ಚ ಪಾಪಾನಿ ಕಯಿರಾ;

ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕೋ ಮಾತಙ್ಗರಞ್ಞೇವ ನಾಗೋ’’ತಿ.

ದೀಘಾವುವತ್ಥು ನಿಟ್ಠಿತಂ.