೨೫. ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬಕಥಾ
೮೬. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಯೋ ಸೋ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ [ಯೋ ಸೋ ಪಸುರಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ (ಕ.)] ಪಜ್ಝಾಯೇನ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಂ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ವಾದಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ತಂಯೇವ ತಿತ್ಥಾಯತನಂ ಸಙ್ಕಮಿ. ಸೋ ಪುನ ಪಚ್ಚಾಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಪಸಮ್ಪದಂ ಯಾಚಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಯೋ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಂ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ವಾದಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ತಂಯೇವ ತಿತ್ಥಾಯತನಂ ಸಙ್ಕನ್ತೋ, ಸೋ ಆಗತೋ ನ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬೋ. ಯೋ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞೋಪಿ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಆಕಙ್ಖತಿ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಆಕಙ್ಖತಿ ಉಪಸಮ್ಪದಂ, ತಸ್ಸ ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸೇ ಪರಿವಾಸೋ ದಾತಬ್ಬೋ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಾತಬ್ಬೋ – ಪಠಮಂ ಕೇಸಮಸ್ಸುಂ ಓಹಾರಾಪೇತ್ವಾ ಕಾಸಾಯಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ಅಚ್ಛಾದಾಪೇತ್ವಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಾದೇ ವನ್ದಾಪೇತ್ವಾ ಉಕ್ಕುಟಿಕಂ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾಪೇತ್ವಾ ಏವಂ ವದೇಹೀತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘‘ಬುದ್ಧಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ, ಧಮ್ಮಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ, ಸಙ್ಘಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ; ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಬುದ್ಧಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ, ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಧಮ್ಮಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ, ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಸಙ್ಘಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ; ತತಿಯಮ್ಪಿ ಬುದ್ಧಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ, ತತಿಯಮ್ಪಿ ಧಮ್ಮಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ, ತತಿಯಮ್ಪಿ ಸಙ್ಘಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ.
ತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೇನ ಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಾದೇ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಉಕ್ಕುಟಿಕಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘‘ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ ಉಪಸಮ್ಪದಂ. ಸೋಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘಂ ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸೇ ಪರಿವಾಸಂ ಯಾಚಾಮೀ’’ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಯಾಚಿತಬ್ಬೋ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಯಾಚಿತಬ್ಬೋ. ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –
‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಆಕಙ್ಖತಿ ಉಪಸಮ್ಪದಂ. ಸೋ ಸಙ್ಘಂ ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸೇ ಪರಿವಾಸಂ ಯಾಚತಿ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬಸ್ಸ ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸೇ ಪರಿವಾಸಂ ದದೇಯ್ಯ. ಏಸಾ ಞತ್ತಿ.
‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಆಕಙ್ಖತಿ ಉಪಸಮ್ಪದಂ. ಸೋ ಸಙ್ಘಂ ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸೇ ಪರಿವಾಸಂ ಯಾಚತಿ. ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬಸ್ಸ ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸೇ ಪರಿವಾಸಂ ದೇತಿ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬಸ್ಸ ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸೇ ಪರಿವಾಸಸ್ಸ ದಾನಂ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.
‘‘ದಿನ್ನೋ ಸಙ್ಘೇನ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬಸ್ಸ ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸೇ ಪರಿವಾಸೋ. ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ.
೮೭. ‘‘ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಆರಾಧಕೋ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಅನಾರಾಧಕೋ. ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಅನಾರಾಧಕೋ ಹೋತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಅತಿಕಾಲೇನ ಗಾಮಂ ಪವಿಸತಿ, ಅತಿದಿವಾ ಪಟಿಕ್ಕಮತಿ. ಏವಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಅನಾರಾಧಕೋ ಹೋತಿ.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ವೇಸಿಯಾಗೋಚರೋ ವಾ ಹೋತಿ, ವಿಧವಾಗೋಚರೋ ವಾ ಹೋತಿ, ಥುಲ್ಲಕುಮಾರಿಕಾಗೋಚರೋ ವಾ ಹೋತಿ, ಪಣ್ಡಕಗೋಚರೋ ವಾ ಹೋತಿ, ಭಿಕ್ಖುನಿಗೋಚರೋ ವಾ ಹೋತಿ. ಏವಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಅನಾರಾಧಕೋ ಹೋತಿ.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಯಾನಿ ತಾನಿ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀನಂ ಉಚ್ಚಾವಚಾನಿ ಕರಣೀಯಾನಿ, ತತ್ಥ ನ ದಕ್ಖೋ ಹೋತಿ, ನ ಅನಲಸೋ, ನ ತತ್ರುಪಾಯಾಯ ವೀಮಂಸಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ನ ಅಲಂ ಕಾತುಂ, ನ ಅಲಂ ಸಂವಿಧಾತುಂ. ಏವಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಅನಾರಾಧಕೋ ಹೋತಿ.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ನ ತಿಬ್ಬಚ್ಛನ್ದೋ ಹೋತಿ ಉದ್ದೇಸೇ, ಪರಿಪುಚ್ಛಾಯ, ಅಧಿಸೀಲೇ, ಅಧಿಚಿತ್ತೇ, ಅಧಿಪಞ್ಞಾಯ. ಏವಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಅನಾರಾಧಕೋ ಹೋತಿ.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಯಸ್ಸ ತಿತ್ಥಾಯತನಾ ಸಙ್ಕನ್ತೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಸತ್ಥುನೋ ತಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ತಸ್ಸ ಖನ್ತಿಯಾ ತಸ್ಸ ರುಚಿಯಾ ತಸ್ಸ ಆದಾಯಸ್ಸ ಅವಣ್ಣೇ ಭಞ್ಞಮಾನೇ ಕುಪಿತೋ ಹೋತಿ ಅನತ್ತಮನೋ ಅನಭಿರದ್ಧೋ, ಬುದ್ಧಸ್ಸ ವಾ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ಅವಣ್ಣೇ ಭಞ್ಞಮಾನೇ ಅತ್ತಮನೋ ಹೋತಿ ಉದಗ್ಗೋ ಅಭಿರದ್ಧೋ. ಯಸ್ಸ ವಾ ಪನ ತಿತ್ಥಾಯತನಾ ಸಙ್ಕನ್ತೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಸತ್ಥುನೋ ತಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ತಸ್ಸ ಖನ್ತಿಯಾ ತಸ್ಸ ರುಚಿಯಾ ತಸ್ಸ ಆದಾಯಸ್ಸ ವಣ್ಣೇ ಭಞ್ಞಮಾನೇ ಅತ್ತಮನೋ ಹೋತಿ ಉದಗ್ಗೋ ಅಭಿರದ್ಧೋ, ಬುದ್ಧಸ್ಸ ವಾ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ವಣ್ಣೇ ಭಞ್ಞಮಾನೇ ಕುಪಿತೋ ಹೋತಿ ಅನತ್ತಮನೋ ಅನಭಿರದ್ಧೋ. ಇದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಙ್ಘಾತನಿಕಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬಸ್ಸ ಅನಾರಾಧನೀಯಸ್ಮಿಂ. ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಅನಾರಾಧಕೋ ಹೋತಿ. ಏವಂ ಅನಾರಾಧಕೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಆಗತೋ ನ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬೋ.
‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಆರಾಧಕೋ ಹೋತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ನಾತಿಕಾಲೇನ ಗಾಮಂ ಪವಿಸತಿ ನಾತಿದಿವಾ ಪಟಿಕ್ಕಮತಿ. ಏವಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಆರಾಧಕೋ ಹೋತಿ.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ನ ವೇಸಿಯಾಗೋಚರೋ ಹೋತಿ, ನ ವಿಧವಾಗೋಚರೋ ಹೋತಿ, ನ ಥುಲ್ಲಕುಮಾರಿಕಾಗೋಚರೋ ಹೋತಿ, ನ ಪಣ್ಡಕಗೋಚರೋ ಹೋತಿ, ನ ಭಿಕ್ಖುನಿಗೋಚರೋ ಹೋತಿ. ಏವಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಆರಾಧಕೋ ಹೋತಿ.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಯಾನಿ ತಾನಿ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀನಂ ಉಚ್ಚಾವಚಾನಿ ಕರಣೀಯಾನಿ, ತತ್ಥ ದಕ್ಖೋ ಹೋತಿ, ಅನಲಸೋ, ತತ್ರುಪಾಯಾಯ ವೀಮಂಸಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಅಲಂ ಕಾತುಂ, ಅಲಂ ಸಂವಿಧಾತುಂ. ಏವಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಆರಾಧಕೋ ಹೋತಿ.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ತಿಬ್ಬಚ್ಛನ್ದೋ ಹೋತಿ ಉದ್ದೇಸೇ, ಪರಿಪುಚ್ಛಾಯ, ಅಧಿಸೀಲೇ, ಅಧಿಚಿತ್ತೇ, ಅಧಿಪಞ್ಞಾಯ. ಏವಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಆರಾಧಕೋ ಹೋತಿ.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಯಸ್ಸ ತಿತ್ಥಾಯತನಾ ಸಙ್ಕನ್ತೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಸತ್ಥುನೋ ತಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ತಸ್ಸ ಖನ್ತಿಯಾ ತಸ್ಸ ರುಚಿಯಾ ತಸ್ಸ ಆದಾಯಸ್ಸ ಅವಣ್ಣೇ ಭಞ್ಞಮಾನೇ ಅತ್ತಮನೋ ಹೋತಿ ಉದಗ್ಗೋ ಅಭಿರದ್ಧೋ, ಬುದ್ಧಸ್ಸ ವಾ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ಅವಣ್ಣೇ ಭಞ್ಞಮಾನೇ ಕುಪಿತೋ ಹೋತಿ ಅನತ್ತಮನೋ ಅನಭಿರದ್ಧೋ. ಯಸ್ಸ ವಾ ಪನ ತಿತ್ಥಾಯತನಾ ಸಙ್ಕನ್ತೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಸತ್ಥುನೋ ತಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ತಸ್ಸ ಖನ್ತಿಯಾ ತಸ್ಸ ರುಚಿಯಾ ತಸ್ಸ ಆದಾಯಸ್ಸ ವಣ್ಣೇ ಭಞ್ಞಮಾನೇ ಕುಪಿತೋ ಹೋತಿ ಅನತ್ತಮನೋ ಅನಭಿರದ್ಧೋ, ಬುದ್ಧಸ್ಸ ವಾ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ವಣ್ಣೇ ಭಞ್ಞಮಾನೇ ಅತ್ತಮನೋ ಹೋತಿ ಉದಗ್ಗೋ ಅಭಿರದ್ಧೋ. ಇದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಙ್ಘಾತನಿಕಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬಸ್ಸ ಆರಾಧನೀಯಸ್ಮಿಂ. ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಆರಾಧಕೋ ಹೋತಿ. ಏವಂ ಆರಾಧಕೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಆಗತೋ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬೋ.
‘‘ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ನಗ್ಗೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಉಪಜ್ಝಾಯಮೂಲಕಂ ಚೀವರಂ ಪರಿಯೇಸಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಅಚ್ಛಿನ್ನಕೇಸೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಸಙ್ಘೋ ಅಪಲೋಕೇತಬ್ಬೋ ಭಣ್ಡುಕಮ್ಮಾಯ. ಯೇ ತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಗ್ಗಿಕಾ ಜಟಿಲಕಾ, ತೇ ಆಗತಾ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬಾ, ನ ತೇಸಂ ಪರಿವಾಸೋ ದಾತಬ್ಬೋ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಕಮ್ಮವಾದಿನೋ ಏತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಿರಿಯವಾದಿನೋ. ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾತಿಯಾ ಸಾಕಿಯೋ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಸೋ ಆಗತೋ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬೋ, ನ ತಸ್ಸ ಪರಿವಾಸೋ ದಾತಬ್ಬೋ. ಇಮಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಞಾತೀನಂ ಆವೇಣಿಕಂ ಪರಿಹಾರಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ.
ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
ಸತ್ತಮಭಾಣವಾರೋ.