೧೭. ಪಣಾಮಿತಕಥಾ

೬೮. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾ ಉಪಜ್ಝಾಯೇಸು ನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತನ್ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾ ಉಪಜ್ಝಾಯೇಸು ನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾ ಉಪಜ್ಝಾಯೇಸು ನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತನ್ತೀತಿ? ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾ ಉಪಜ್ಝಾಯೇಸು ನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯಮ್ಹಿ ನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ. ನೇವ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಮ್ಮಾವತ್ತನ್ತಂ ಪಣಾಮೇತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಣಾಮೇತಬ್ಬೋ – ‘‘ಪಣಾಮೇಮಿ ತ’’ನ್ತಿ ವಾ, ‘‘ಮಾಯಿಧ ಪಟಿಕ್ಕಮೀ’’ತಿ ವಾ, ‘‘ನೀಹರ ತೇ ಪತ್ತಚೀವರ’’ನ್ತಿ ವಾ, ‘‘ನಾಹಂ ತಯಾ ಉಪಟ್ಠಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ ವಾ, ಕಾಯೇನ ವಿಞ್ಞಾಪೇತಿ, ವಾಚಾಯ ವಿಞ್ಞಾಪೇತಿ, ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ವಿಞ್ಞಾಪೇತಿ, ಪಣಾಮಿತೋ ಹೋತಿ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ; ನ ಕಾಯೇನ ವಿಞ್ಞಾಪೇತಿ, ನ ವಾಚಾಯ ವಿಞ್ಞಾಪೇತಿ, ನ ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ವಿಞ್ಞಾಪೇತಿ, ನ ಪಣಾಮಿತೋ ಹೋತಿ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾ ಪಣಾಮಿತಾ ನ ಖಮಾಪೇನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಖಮಾಪೇತುನ್ತಿ. ನೇವ ಖಮಾಪೇನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಣಾಮಿತೇನ ನ ಖಮಾಪೇತಬ್ಬೋ. ಯೋ ನ ಖಮಾಪೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯಾ ಖಮಾಪಿಯಮಾನಾ ನ ಖಮನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಖಮಿತುನ್ತಿ. ನೇವ ಖಮನ್ತಿ. ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾ ಪಕ್ಕಮನ್ತಿಪಿ ವಿಬ್ಭಮನ್ತಿಪಿ ತಿತ್ಥಿಯೇಸುಪಿ ಸಙ್ಕಮನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಖಮಾಪಿಯಮಾನೇನ ನ ಖಮಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ನ ಖಮೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯಾ ಸಮ್ಮಾವತ್ತನ್ತಂ ಪಣಾಮೇನ್ತಿ, ಅಸಮ್ಮಾವತ್ತನ್ತಂ ನ ಪಣಾಮೇನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾವತ್ತನ್ತೋ ಪಣಾಮೇತಬ್ಬೋ. ಯೋ ಪಣಾಮೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ನ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಮ್ಮಾವತ್ತನ್ತೋ ನ ಪಣಾಮೇತಬ್ಬೋ. ಯೋ ನ ಪಣಾಮೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾತಿ.

‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಪಣಾಮೇತಬ್ಬೋ. ಉಪಜ್ಝಾಯಮ್ಹಿ ನಾಧಿಮತ್ತಂ ಪೇಮಂ ಹೋತಿ, ನಾಧಿಮತ್ತೋ ಪಸಾದೋ ಹೋತಿ, ನಾಧಿಮತ್ತಾ ಹಿರೀ ಹೋತಿ, ನಾಧಿಮತ್ತೋ ಗಾರವೋ ಹೋತಿ, ನಾಧಿಮತ್ತಾ ಭಾವನಾ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಪಣಾಮೇತಬ್ಬೋ.

‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ನ ಪಣಾಮೇತಬ್ಬೋ. ಉಪಜ್ಝಾಯಮ್ಹಿ ಅಧಿಮತ್ತಂ ಪೇಮಂ ಹೋತಿ, ಅಧಿಮತ್ತೋ ಪಸಾದೋ ಹೋತಿ, ಅಧಿಮತ್ತಾ ಹಿರೀ ಹೋತಿ, ಅಧಿಮತ್ತೋ ಗಾರವೋ ಹೋತಿ, ಅಧಿಮತ್ತಾ ಭಾವನಾ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ನ ಪಣಾಮೇತಬ್ಬೋ.

‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಅಲಂ ಪಣಾಮೇತುಂ. ಉಪಜ್ಝಾಯಮ್ಹಿ ನಾಧಿಮತ್ತಂ ಪೇಮಂ ಹೋತಿ, ನಾಧಿಮತ್ತೋ ಪಸಾದೋ ಹೋತಿ, ನಾಧಿಮತ್ತಾ ಹಿರೀ ಹೋತಿ, ನಾಧಿಮತ್ತಾ ಗಾರವೋ ಹೋತಿ, ನಾಧಿಮತ್ತಾ ಭಾವನಾ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಅಲಂ ಪಣಾಮೇತುಂ.

‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ನಾಲಂ ಪಣಾಮೇತುಂ. ಉಪಜ್ಝಾಯಮ್ಹಿ ಅಧಿಮತ್ತಂ ಪೇಮಂ ಹೋತಿ, ಅಧಿಮತ್ತೋ ಪಸಾದೋ ಹೋತಿ, ಅಧಿಮತ್ತಾ ಹಿರೀ ಹೋತಿ, ಅಧಿಮತ್ತೋ ಗಾರವೋ ಹೋತಿ, ಅಧಿಮತ್ತಾ ಭಾವನಾ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ನಾಲಂ ಪಣಾಮೇತುಂ.

‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಂ ಅಪ್ಪಣಾಮೇನ್ತೋ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಸಾತಿಸಾರೋ ಹೋತಿ, ಪಣಾಮೇನ್ತೋ ಅನತಿಸಾರೋ ಹೋತಿ. ಉಪಜ್ಝಾಯಮ್ಹಿ ನಾಧಿಮತ್ತಂ ಪೇಮಂ ಹೋತಿ, ನಾಧಿಮತ್ತೋ ಪಸಾದೋ ಹೋತಿ, ನಾಧಿಮತ್ತಾ ಹಿರೀ ಹೋತಿ, ನಾಧಿಮತ್ತೋ ಗಾರವೋ ಹೋತಿ, ನಾಧಿಮತ್ತಾ ಭಾವನಾ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಂ ಅಪ್ಪಣಾಮೇನ್ತೋ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಸಾತಿಸಾರೋ ಹೋತಿ, ಪಣಾಮೇನ್ತೋ ಅನತಿಸಾರೋ ಹೋತಿ.

‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಂ ಪಣಾಮೇನ್ತೋ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಸಾತಿಸಾರೋ ಹೋತಿ, ಅಪ್ಪಣಾಮೇನ್ತೋ ಅನತಿಸಾರೋ ಹೋತಿ. ಉಪಜ್ಝಾಯಮ್ಹಿ ಅಧಿಮತ್ತಂ ಪೇಮಂ ಹೋತಿ, ಅಧಿಮತ್ತೋ ಪಸಾದೋ ಹೋತಿ, ಅಧಿಮತ್ತಾ ಹಿರೀ ಹೋತಿ, ಅಧಿಮತ್ತೋ ಗಾರವೋ ಹೋತಿ, ಅಧಿಮತ್ತಾ ಭಾವನಾ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಂ ಪಣಾಮೇನ್ತೋ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಸಾತಿಸಾರೋ ಹೋತಿ, ಅಪ್ಪಣಾಮೇನ್ತೋ ಅನತಿಸಾರೋ ಹೋತೀ’’ತಿ.

೬೯. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಯಾಚಿ. ತಂ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಇಚ್ಛಿಂಸು ಪಬ್ಬಾಜೇತುಂ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖೂಸು ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಅಲಭಮಾನೋ ಕಿಸೋ ಅಹೋಸಿ ಲೂಖೋ ದುಬ್ಬಣ್ಣೋ ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತೋ ಧಮನಿಸನ್ಥತಗತ್ತೋ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಕಿಸಂ ಲೂಖಂ ದುಬ್ಬಣ್ಣಂ ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತಂ ಧಮನಿಸನ್ಥತಗತ್ತಂ, ದಿಸ್ವಾನ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಕಿಸೋ ಲೂಖೋ ದುಬ್ಬಣ್ಣೋ ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತೋ ಧಮನಿಸನ್ಥತಗತ್ತೋ’’ತಿ? ಏಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಯಾಚಿ. ತಂ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಇಚ್ಛಿಂಸು ಪಬ್ಬಾಜೇತುಂ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖೂಸು ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಅಲಭಮಾನೋ ಕಿಸೋ ಲೂಖೋ ದುಬ್ಬಣ್ಣೋ ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತೋ ಧಮನಿಸನ್ಥತಗತ್ತೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಅಧಿಕಾರಂ ಸರಸೀ’’ತಿ? ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಹಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಅಧಿಕಾರಂ ಸರಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಪನ ತ್ವಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಅಧಿಕಾರಂ ಸರಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಇಧ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ರಾಜಗಹೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತಸ್ಸ ಕಟಚ್ಛುಭಿಕ್ಖಂ ದಾಪೇಸಿ. ಇಮಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಅಧಿಕಾರಂ ಸರಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಕತಞ್ಞುನೋ ಹಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಸಪ್ಪುರಿಸಾ ಕತವೇದಿನೋ. ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಹಿ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಥಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಮಿ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇಮೀ’’ತಿ? ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ಯಾ ಸಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಾ ತೀಹಿ ಸರಣಗಮನೇಹಿ ಉಪಸಮ್ಪದಾ ಅನುಞ್ಞಾತಾ, ತಂ ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಾಮಿ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತುಂ [ಉಪಸಮ್ಪದಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)]. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬೋ. ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –

೭೦. ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖೋ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇಯ್ಯ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ. ಏಸಾ ಞತ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖೋ. ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಉಪಸಮ್ಪದಾ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಏತಮತ್ಥಂ ವದಾಮಿ – ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖೋ. ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಉಪಸಮ್ಪದಾ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ತತಿಯಮ್ಪಿ ಏತಮತ್ಥಂ ವದಾಮಿ – ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖೋ. ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಉಪಸಮ್ಪದಾ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ಉಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ಸಙ್ಘೇನ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ. ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ.

೭೧. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಸಮನನ್ತರಾ ಅನಾಚಾರಂ ಆಚರತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಮಾವುಸೋ, ಏವರೂಪಂ ಅಕಾಸಿ, ನೇತಂ ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ. ಸೋ ಏವಮಾಹ – ‘‘ನೇವಾಹಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೇ ಯಾಚಿಂ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇಥ ಮನ್ತಿ. ಕಿಸ್ಸ ಮಂ ತುಮ್ಹೇ ಅಯಾಚಿತಾ ಉಪಸಮ್ಪಾದಿತ್ಥಾ’’ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಯಾಚಿತೇನ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬೋ. ಯೋ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾಚಿತೇನ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾಚಿತಬ್ಬೋ. ತೇನ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖೇನ ಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಾದೇ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಉಕ್ಕುಟಿಕಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘‘ಸಙ್ಘಂ, ಭನ್ತೇ, ಉಪಸಮ್ಪದಂ ಯಾಚಾಮಿ, ಉಲ್ಲುಮ್ಪತು ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯಾ’’ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಯಾಚಿತಬ್ಬೋ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಯಾಚಿತಬ್ಬೋ. ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –

೭೨. ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಮ್ಪದಂ ಯಾಚತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇಯ್ಯ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ. ಏಸಾ ಞತ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಮ್ಪದಂ ಯಾಚತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ. ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಉಪಸಮ್ಪದಾ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಏತಮತ್ಥಂ ವದಾಮಿ…ಪೇ… ತತಿಯಮ್ಪಿ ಏತಮತ್ಥಂ ವದಾಮಿ…ಪೇ….

೭೩. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಾಜಗಹೇ ಪಣೀತಾನಂ ಭತ್ತಾನಂ ಭತ್ತಪಟಿಪಾಟಿ ಅಟ್ಠಿತಾ [ಅಧಿಟ್ಠಿತಾ (ಕ.)] ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಇಮೇ ಖೋ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಸುಖಸೀಲಾ ಸುಖಸಮಾಚಾರಾ, ಸುಭೋಜನಾನಿ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ನಿವಾತೇಸು ಸಯನೇಸು ಸಯನ್ತಿ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಸಮಣೇಸು ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯೇಸು ಪಬ್ಬಜೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಯಾಚಿ. ತಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಬ್ಬಾಜೇಸುಂ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇಸುಂ. ತಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬಜಿತೇ ಭತ್ತಪಟಿಪಾಟಿ ಖೀಯಿತ್ಥ. ಭಿಕ್ಖೂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಏಹಿ ದಾನಿ, ಆವುಸೋ, ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ಸೋ ಏವಮಾಹ – ‘‘ನಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಏತಂಕಾರಣಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ. ಸಚೇ ಮೇ ದಸ್ಸಥ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮಿ, ನೋ ಚೇ ಮೇ ದಸ್ಸಥ ವಿಬ್ಭಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಪನ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ, ಉದರಸ್ಸ ಕಾರಣಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ’’ತಿ? ‘‘ಏವಮಾವುಸೋ’’ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖು ಏವಂ ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಉದರಸ್ಸ ಕಾರಣಾ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸತೀತಿ. ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಉದರಸ್ಸ ಕಾರಣಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋತಿ? ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತ್ವಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಏವಂ ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಉದರಸ್ಸ ಕಾರಣಾ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಸಿ. ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಭಿಯ್ಯೋಭಾವಾಯ’’…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪಸಮ್ಪಾದೇನ್ತೇನ ಚತ್ತಾರೋ ನಿಸ್ಸಯೇ ಆಚಿಕ್ಖಿತುಂ – ಪಿಣ್ಡಿಯಾಲೋಪಭೋಜನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ, ತತ್ಥ ತೇ ಯಾವಜೀವಂ ಉಸ್ಸಾಹೋ ಕರಣೀಯೋ; ಅತಿರೇಕಲಾಭೋ – ಸಙ್ಘಭತ್ತಂ, ಉದ್ದೇಸಭತ್ತಂ, ನಿಮನ್ತನಂ, ಸಲಾಕಭತ್ತಂ, ಪಕ್ಖಿಕಂ, ಉಪೋಸಥಿಕಂ, ಪಾಟಿಪದಿಕಂ. ಪಂಸುಕೂಲಚೀವರಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ, ತತ್ಥ ತೇ ಯಾವಜೀವಂ ಉಸ್ಸಾಹೋ ಕರಣೀಯೋ; ಅತಿರೇಕಲಾಭೋ – ಖೋಮಂ, ಕಪ್ಪಾಸಿಕಂ, ಕೋಸೇಯ್ಯಂ, ಕಮ್ಬಲಂ, ಸಾಣಂ, ಭಙ್ಗಂ. ರುಕ್ಖಮೂಲಸೇನಾಸನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ, ತತ್ಥ ತೇ ಯಾವಜೀವಂ ಉಸ್ಸಾಹೋ ಕರಣೀಯೋ; ಅತಿರೇಕಲಾಭೋ – ವಿಹಾರೋ, ಅಡ್ಢಯೋಗೋ, ಪಾಸಾದೋ, ಹಮ್ಮಿಯಂ, ಗುಹಾ. ಪೂತಿಮುತ್ತಭೇಸಜ್ಜಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ, ತತ್ಥ ತೇ ಯಾವಜೀವಂ ಉಸ್ಸಾಹೋ ಕರಣೀಯೋ; ಅತಿರೇಕಲಾಭೋ – ಸಪ್ಪಿ, ನವನೀತಂ, ತೇಲಂ, ಮಧು, ಫಾಣಿತ’’ನ್ತಿ.

ಪಣಾಮಿತಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಉಪಜ್ಝಾಯವತ್ತಭಾಣವಾರೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ ಪಞ್ಚಮೋ.

ಪಞ್ಚಮಭಾಣವಾರೋ