೮. ಅಧಿಕರಣಂ

೨೧೫. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ (ಭಿಕ್ಖೂಪಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ವಿವದನ್ತಿ,) [( ) ನತ್ಥಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಭಿಕ್ಖೂಪಿ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ವಿವದನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋಪಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ವಿವದನ್ತಿ, ಛನ್ನೋಪಿ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಅನುಪಖಜ್ಜ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ವಿವದತಿ, ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಪಕ್ಖಂ ಗಾಹೇತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಅನುಪಖಜ್ಜ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ವಿವದಿಸ್ಸತಿ, ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಪಕ್ಖಂ ಗಾಹೇಸ್ಸತೀತಿ! ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾ’’ತಿ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –

[ಪರಿ. ೨೭೫] ‘‘ಚತ್ತಾರಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಕರಣಾನಿ – ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ, ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ, ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ, ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ [ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಞ್ಚ (ಕ.)].

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ [ಪರಿ. ೩೧೪]? ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ [ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖುಂ (ಕ.)] ವಿವದನ್ತಿ – ಧಮ್ಮೋತಿ ವಾ ಅಧಮ್ಮೋತಿ ವಾ, ವಿನಯೋತಿ ವಾ ಅವಿನಯೋತಿ ವಾ, ಭಾಸಿತಂ ಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ವಾ ಅಭಾಸಿತಂ ಅಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ವಾ, ಆಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ವಾ ಅನಾಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ವಾ, ಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ವಾ ಅಪ್ಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ವಾ, ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ವಾ, ಲಹುಕಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ ಗರುಕಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ, ಸಾವಸೇಸಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ ಅನವಸೇಸಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ, ದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ ಅದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ? ಯಂ ತತ್ಥ ಭಣ್ಡನಂ ಕಲಹೋ ವಿಗ್ಗಹೋ ವಿವಾದೋ ನಾನಾವಾದೋ ಅಞ್ಞಥಾವಾದೋ ವಿಪಚ್ಚತಾಯ ವೋಹಾರೋ ಮೇಧಗಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ? [ಪರಿ. ೩೧೫] ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನುವದನ್ತಿ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ ಆಜೀವವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ. ಯೋ ತತ್ಥ ಅನುವಾದೋ ಅನುವದನಾ ಅನುಲ್ಲಪನಾ ಅನುಭಣನಾ ಅನುಸಮ್ಪವಙ್ಕತಾ ಅಬ್ಭುಸ್ಸಹನತಾ ಅನುಬಲಪ್ಪದಾನಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ? ಪಞ್ಚಪಿ ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧಾ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ, ಸತ್ತಪಿ ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧಾ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ? [ಪರಿ. ೩೧೭] ಯಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚಯತಾ, ಕರಣೀಯತಾ, ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ, ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಂ, ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಂ, ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ.

೨೧೬. ‘‘ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಕಿಂ ಮೂಲಂ? ಛ ವಿವಾದಮೂಲಾನಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ. ತೀಣಿಪಿ ಅಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ, ತೀಣಿಪಿ ಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ. [ಪರಿ. ೨೭೨; ಅ. ನಿ. ೨.೩೫-೩೬; ಮ. ನಿ. ೩.೪೪] ಕತಮಾನಿ ಛ ವಿವಾದಮೂಲಾನಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ? ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಕೋಧನೋ ಹೋತಿ ಉಪನಾಹೀ. ಯೋ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಕೋಧನೋ ಹೋತಿ ಉಪನಾಹೀ, ಸೋ ಸತ್ಥರಿಪಿ ಅಗಾರವೋ ವಿಹರತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸೋ, ಧಮ್ಮೇಪಿ ಅಗಾರವೋ ವಿಹರತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸೋ, ಸಙ್ಘೇಪಿ ಅಗಾರವೋ ವಿಹರತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸೋ, ಸಿಕ್ಖಾಯಪಿ ನ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ ಹೋತಿ. ಯೋ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸತ್ಥರಿಪಿ ಅಗಾರವೋ ವಿಹರತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸೋ, ಧಮ್ಮೇಪಿ…ಪೇ… ಸಙ್ಘೇಪಿ…ಪೇ… ಸಿಕ್ಖಾಯಪಿ ನ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ, ಸೋ ಸಙ್ಘೇ ವಿವಾದಂ ಜನೇತಿ. ಯೋ ಹೋತಿ ವಿವಾದೋ ಬಹುಜನಾಹಿತಾಯ ಬಹುಜನಾಸುಖಾಯ ಬಹುನೋ ಜನಸ್ಸ ಅನತ್ಥಾಯ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ. ಏವರೂಪಞ್ಚೇ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿವಾದಮೂಲಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ವಾ ಸಮನುಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾಥ, ತತ್ರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಸೇವ ಪಾಪಕಸ್ಸ ವಿವಾದಮೂಲಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ವಾಯಮೇಯ್ಯಾಥ. ಏವರೂಪಞ್ಚೇ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿವಾದಮೂಲಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ವಾ ನ ಸಮನುಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾಥ, ತತ್ರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಸೇವ ಪಾಪಕಸ್ಸ ವಿವಾದಮೂಲಸ್ಸ ಆಯತಿಂ ಅನವಸ್ಸವಾಯ ಪಟಿಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾಥ. ಏವಮೇತಸ್ಸ ಪಾಪಕಸ್ಸ ವಿವಾದಮೂಲಸ್ಸ ಪಹಾನಂ ಹೋತಿ. ಏವಮೇತಸ್ಸ ಪಾಪಕಸ್ಸ ವಿವಾದಮೂಲಸ್ಸ ಆಯತಿಂ ಅನವಸ್ಸವೋ ಹೋತಿ.

[ಪರಿ.೨೭೨] ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಮಕ್ಖೀ ಹೋತಿ ಪಳಾಸೀ…ಪೇ… ಇಸ್ಸುಕೀ ಹೋತಿ ಮಚ್ಛರೀ, ಸಠೋ ಹೋತಿ ಮಾಯಾವೀ, ಪಾಪಿಚ್ಛೋ ಹೋತಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠೀ, ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಪರಾಮಾಸೀ ಹೋತಿ ಆಧಾನಗ್ಗಾಹೀ ದುಪ್ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೀ. ಯೋ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಪರಾಮಾಸೀ ಹೋತಿ ಆಧಾನಗ್ಗಾಹೀ ದುಪ್ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೀ, ಸೋ ಸತ್ಥರಿಪಿ ಅಗಾರವೋ ವಿಹರತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸೋ, ಧಮ್ಮೇಪಿ ಅಗಾರವೋ ವಿಹರತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸೋ, ಸಙ್ಘೇಪಿ ಅಗಾರವೋ ವಿಹರತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸೋ, ಸಿಕ್ಖಾಯಪಿ ನ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ ಹೋತಿ. ಯೋ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸತ್ಥರಿಪಿ ಅಗಾರವೋ ವಿಹರತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸೋ, ಧಮ್ಮೇಪಿ…ಪೇ… ಸಙ್ಘೇಪಿ…ಪೇ… ಸಿಕ್ಖಾಯಪಿ ನ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ, ಸೋ ಸಙ್ಘೇ ವಿವಾದಂ ಜನೇತಿ. ಯೋ ಹೋತಿ ವಿವಾದೋ ಬಹುಜನಾಹಿತಾಯ ಬಹುಜನಾಸುಖಾಯ ಬಹುನೋ ಜನಸ್ಸ ಅನತ್ಥಾಯ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ. ಏವರೂಪಞ್ಚೇ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿವಾದಮೂಲಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ವಾ ಸಮನುಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾಥ, ತತ್ರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಸೇವ ಪಾಪಕಸ್ಸ ವಿವಾದಮೂಲಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ವಾಯಮೇಯ್ಯಾಥ. ಏವರೂಪಞ್ಚೇ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿವಾದಮೂಲಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ವಾ ನ ಸಮನುಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾಥ, ತತ್ರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಸೇವ ಪಾಪಕಸ್ಸ ವಿವಾದಮೂಲಸ್ಸ ಆಯತಿಂ ಅನವಸ್ಸವಾಯ ಪಟಿಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾಥ. ಏವಮೇತಸ್ಸ ಪಾಪಕಸ್ಸ ವಿವಾದಮೂಲಸ್ಸ ಪಹಾನಂ ಹೋತಿ. ಏವಮೇತಸ್ಸ ಪಾಪಕಸ್ಸ ವಿವಾದಮೂಲಸ್ಸ ಆಯತಿಂ ಅನವಸ್ಸವೋ ಹೋತಿ. ಇಮಾನಿ ಛ ವಿವಾದಮೂಲಾನಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ.

‘‘ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ ಅಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ? ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಲುದ್ಧಚಿತ್ತಾ ವಿವದನ್ತಿ, ದುಟ್ಠಚಿತ್ತಾ ವಿವದನ್ತಿ, ಮೂಳ್ಹಚಿತ್ತಾ ವಿವದನ್ತಿ – ಧಮ್ಮೋತಿ ವಾ ಅಧಮ್ಮೋತಿ ವಾ, ವಿನಯೋತಿ ವಾ ಅವಿನಯೋತಿ ವಾ, ಭಾಸಿತಂ ಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ವಾ ಅಭಾಸಿತಂ ಅಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ವಾ, ಆಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ವಾ ಅನಾಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ವಾ, ಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ವಾ ಅಪ್ಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ವಾ, ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ವಾ, ಲಹುಕಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ ಗರುಕಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ, ಸಾವಸೇಸಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ ಅನವಸೇಸಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ, ದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ ಅದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ. ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಅಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ.

‘‘ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ ಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ? ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಅಲುದ್ಧಚಿತ್ತಾ ವಿವದನ್ತಿ, ಅದುಟ್ಠಚಿತ್ತಾ ವಿವದನ್ತಿ, ಅಮೂಳ್ಹಚಿತ್ತಾ ವಿವದನ್ತಿ – ಧಮ್ಮೋತಿ ವಾ ಅಧಮ್ಮೋತಿ ವಾ…ಪೇ… ದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ ಅದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ. ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ.

೨೧೭. [ಪರಿ. ೨೭೨] ‘‘ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಕಿಂ ಮೂಲಂ? ಛ ಅನುವಾದಮೂಲಾನಿ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ. ತೀಣಿಪಿ ಅಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ, ತೀಣಿಪಿ ಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ, ಕಾಯೋಪಿ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ, ವಾಚಾಪಿ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ. ‘‘ಕತಮಾನಿ ಛ ಅನುವಾದಮೂಲಾನಿ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ? ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಕೋಧನೋ ಹೋತಿ ಉಪನಾಹೀ. ಯೋ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಕೋಧನೋ ಹೋತಿ ಉಪನಾಹೀ, ಸೋ ಸತ್ಥರಿಪಿ ಅಗಾರವೋ ವಿಹರತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸೋ, ಧಮ್ಮೇಪಿ ಅಗಾರವೋ ವಿಹರತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸೋ, ಸಙ್ಘೇಪಿ ಅಗಾರವೋ ವಿಹರತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸೋ, ಸಿಕ್ಖಾಯಪಿ ನ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ ಹೋತಿ. ಯೋ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸತ್ಥರಿಪಿ ಅಗಾರವೋ ವಿಹರತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸೋ, ಧಮ್ಮೇಪಿ…ಪೇ… ಸಙ್ಘೇಪಿ…ಪೇ… ಸಿಕ್ಖಾಯಪಿ ನ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ, ಸೋ ಸಙ್ಘೇ ಅನುವಾದಂ ಜನೇತಿ. ಯೋ ಹೋತಿ ಅನುವಾದೋ ಬಹುಜನಾಹಿತಾಯ ಬಹುಜನಾಸುಖಾಯ ಬಹುನೋ ಜನಸ್ಸ ಅನತ್ಥಾಯ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ. ಏವರೂಪಞ್ಚೇ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನುವಾದಮೂಲಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ವಾ ಸಮನುಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾಥ, ತತ್ರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಸೇವ ಪಾಪಕಸ್ಸ ಅನುವಾದಮೂಲಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ವಾಯಮೇಯ್ಯಾಥ. ಏವರೂಪಞ್ಚೇ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನುವಾದಮೂಲಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ವಾ ನ ಸಮನುಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾಥ, ತತ್ರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಸೇವ ಪಾಪಕಸ್ಸ ಅನುವಾದಮೂಲಸ್ಸ ಆಯತಿಂ ಅನವಸ್ಸವಾಯ ಪಟಿಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾಥ. ಏವಮೇತಸ್ಸ ಪಾಪಕಸ್ಸ ಅನುವಾದಮೂಲಸ್ಸ ಪಹಾನಂ ಹೋತಿ. ಏವಮೇತಸ್ಸ ಪಾಪಕಸ್ಸ ಅನುವಾದಮೂಲಸ್ಸ ಆಯತಿಂ ಅನವಸ್ಸವೋ ಹೋತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಮಕ್ಖೀ ಹೋತಿ ಪಳಾಸೀ…ಪೇ… ಇಸ್ಸುಕೀ ಹೋತಿ ಮಚ್ಛರೀ, ಸಠೋ ಹೋತಿ ಮಾಯಾವೀ, ಪಾಪಿಚ್ಛೋ ಹೋತಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠೀ, ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಪರಾಮಾಸೀ ಹೋತಿ ಆಧಾನಗ್ಗಾಹೀ ದುಪ್ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೀ. ಯೋ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಪರಾಮಾಸೀ ಹೋತಿ ಆಧಾನಗ್ಗಾಹೀ ದುಪ್ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೀ, ಸೋ ಸತ್ಥರಿಪಿ ಅಗಾರವೋ ವಿಹರತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸೋ, ಧಮ್ಮೇಪಿ ಅಗಾರವೋ ವಿಹರತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸೋ, ಸಙ್ಘೇಪಿ ಅಗಾರವೋ ವಿಹರತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸೋ, ಸಿಕ್ಖಾಯಪಿ ನ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ ಹೋತಿ. ಯೋ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸತ್ಥರಿಪಿ ಅಗಾರವೋ ವಿಹರತಿ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸೋ, ಧಮ್ಮೇಪಿ…ಪೇ… ಸಙ್ಘೇಪಿ…ಪೇ… ಸಿಕ್ಖಾಯಪಿ ನ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ, ಸೋ ಸಙ್ಘೇ ಅನುವಾದಂ ಜನೇತಿ. ಯೋ ಹೋತಿ ಅನುವಾದೋ ಬಹುಜನಾಹಿತಾಯ ಬಹುಜನಾಸುಖಾಯ ಬಹುನೋ ಜನಸ್ಸ ಅನತ್ಥಾಯ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ. ಏವರೂಪಞ್ಚೇ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನುವಾದಮೂಲಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ವಾ ಸಮನುಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾಥ, ತತ್ರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಸೇವ ಪಾಪಕಸ್ಸ ಅನುವಾದಮೂಲಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ವಾಯಮೇಯ್ಯಾಥ. ಏವರೂಪಞ್ಚೇ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನುವಾದಮೂಲಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ವಾ ನ ಸಮನುಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾಥ, ತತ್ರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಸೇವ ಪಾಪಕಸ್ಸ ಅನುವಾದಮೂಲಸ್ಸ ಆಯತ್ತಿಂ ಅನವಸ್ಸವಾಯ ಪಟಿಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾಥ. ಏವಮೇತಸ್ಸ ಪಾಪಕಸ್ಸ ಅನುವಾದಮೂಲಸ್ಸ ಪಹಾನಂ ಹೋತಿ. ಏವಮೇತಸ್ಸ ಪಾಪಕಸ್ಸ ಅನುವಾದಮೂಲಸ್ಸ ಆಯತಿಂ ಅನವಸ್ಸವೋ ಹೋತಿ. ಇಮಾನಿ ಛ ಅನುವಾದಮೂಲಾನಿ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ.

‘‘ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ ಅಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ? ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಲುದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಅನುವದನ್ತಿ, ದುಟ್ಠಚಿತ್ತಾ ಅನುವದನ್ತಿ, ಮೂಳ್ಹಚಿತ್ತಾ ಅನುವದನ್ತಿ – ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ, ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ, ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ, ಆಜೀವವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ. ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಅಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ.

‘‘ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ ಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ? ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅಲುದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಅನುವದನ್ತಿ, ಅದುಟ್ಠಚಿತ್ತಾ ಅನುವದನ್ತಿ, ಅಮೂಳ್ಹಚಿತ್ತಾ ಅನುವದನ್ತಿ – ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ, ಆಚರವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ, ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ, ಆಜೀವವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ. ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ.

‘‘ಕತಮೋ ಕಾಯೋ [ಕತಮೋ ಚ ಕಾಯೋ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ದುಬ್ಬಣ್ಣೋ ಹೋತಿ, ದುದ್ದಸ್ಸಿಕೋ, ಓಕೋಟಿಮಕೋ, ಬಹ್ವಾಬಾಧೋ, ಕಾಣೋ ವಾ, ಕುಣೀ ವಾ, ಖಞ್ಜೋ ವಾ, ಪಕ್ಖಹತೋ ವಾ, ಯೇನ ನಂ ಅನುವದನ್ತಿ. ಅಯಂ ಕಾಯೋ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ.

‘‘ಕತಮಾ ವಾಚಾ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ದುಬ್ಬಚೋ ಹೋತಿ, ಮಮ್ಮನೋ, ಏಳಗಲವಾಚೋ, ಯಾಯ ನಂ ಅನುವದನ್ತಿ. ಅಯಂ ವಾಚಾ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ.

೨೧೮. ‘‘ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಕಿಂ ಮೂಲಂ? ಛ ಆಪತ್ತಿಸಮುಟ್ಠಾನಾ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ. ಅತ್ಥಾಪತ್ತಿ ಕಾಯತೋ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ನ ವಾಚತೋ, ನ ಚಿತ್ತತೋ. ಅತ್ಥಾಪತ್ತಿ ವಾಚತೋ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ನ ಕಾಯತೋ, ನ ಚಿತ್ತತೋ. ಅತ್ಥಾಪತ್ತಿ ಕಾಯತೋ ಚ ವಾಚತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ನ ಚಿತ್ತತೋ. ಅತ್ಥಾಪತ್ತಿ ಕಾಯತೋ ಚ ಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ನ ವಾಚತೋ. ಅತ್ಥಾಪತ್ತಿ ವಾಚತೋ ಚ ಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ನ ಕಾಯತೋ. ಅತ್ಥಾಪತ್ತಿ ಕಾಯತೋ ಚ ವಾಚತೋ ಚ ಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ. ಇಮೇ ಛ ಆಪತ್ತಿಸಮುಟ್ಠಾನಾ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಂ.

೨೧೯. ‘‘ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಕಿಂ ಮೂಲಂ? ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಏಕಂ ಮೂಲಂ – ಸಙ್ಘೋ.

೨೨೦. ‘‘ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಕುಸಲಂ, ಅಕುಸಲಂ, ಅಬ್ಯಾಕತಂ. ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಸಿಯಾ ಕುಸಲಂ, ಸಿಯಾ ಅಕುಸಲಂ, ಸಿಯಾ ಅಬ್ಯಾಕತಂ. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಕುಸಲಂ? ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಸಲಚಿತ್ತಾ ವಿವದನ್ತಿ – ಧಮ್ಮೋತಿ ವಾ ಅಧಮ್ಮೋತಿ ವಾ…ಪೇ… ದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ ಅದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ. ಯಂ ತತ್ಥ ಭಣ್ಡನಂ ಕಲಹೋ ವಿಗ್ಗಹೋ ವಿವಾದೋ ನಾನಾವಾದೋ ಅಞ್ಞಥಾವಾದೋ ವಿಪಚ್ಚತಾಯ ವೋಹಾರೋ ಮೇಧಗಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಕುಸಲಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಅಕುಸಲಂ? ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಾ ವಿವದನ್ತಿ – ಧಮ್ಮೋತಿ ವಾ ಅಧಮ್ಮೋತಿ ವಾ…ಪೇ… ದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ ಅದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ. ಯಂ ತತ್ಥ ಭಣ್ಡನಂ ಕಲಹೋ ವಿಗ್ಗಹೋ ವಿವಾದೋ ನಾನಾವಾದೋ ಅಞ್ಞಥಾವಾದೋ ವಿಪಚ್ಚತಾಯ ವೋಹಾರೋ ಮೇಧಗಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಅಕುಸಲಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಅಬ್ಯಾಕತಂ? ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಅಬ್ಯಾಕತಚಿತ್ತಾ ವಿವದನ್ತಿ – ಧಮ್ಮೋತಿ ವಾ ಅಧಮ್ಮೋತಿ ವಾ…ಪೇ… ದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ ಅದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ. ಯಂ ತತ್ಥ ಭಣ್ಡನಂ ಕಲಹೋ ವಿಗ್ಗಹೋ ವಿವಾದೋ ನಾನಾವಾದೋ ಅಞ್ಞಥಾವಾದೋ ವಿಪಚ್ಚತಾಯ ವೋಹಾರೋ ಮೇಧಗಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಅಬ್ಯಾಕತಂ.

೨೨೧. ‘‘ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಕುಸಲಂ, ಅಕುಸಲಂ, ಅಬ್ಯಾಕತಂ. ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಸಿಯಾ ಕುಸಲಂ, ಸಿಯಾ ಅಕುಸಲಂ, ಸಿಯಾ ಅಬ್ಯಾಕತಂ. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಕುಸಲಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಕುಸಲಚಿತ್ತಾ ಅನುವದನ್ತಿ – ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ, ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ, ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ, ಆಜೀವವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ. ಯೋ ತತ್ಥ ಅನುವಾದೋ ಅನುವದನಾ ಅನುಲ್ಲಪನಾ ಅನುಭಣನಾ ಅನುಸಮ್ಪವಙ್ಕತಾ ಅಬ್ಭುಸ್ಸಹನತಾ ಅನುಬಲಪ್ಪದಾನಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಕುಸಲಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಅಕುಸಲಂ? ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಾ ಅನುವದನ್ತಿ – ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ, ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ, ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ, ಆಜೀವವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ. ಯೋ ತತ್ಥ ಅನುವಾದೋ ಅನುವದನಾ ಅನುಲ್ಲಪನಾ ಅನುಭಣನಾ ಅನುಸಮ್ಪವಙ್ಕತಾ ಅಬ್ಭುಸ್ಸಹನತಾ ಅನುಬಲಪ್ಪದಾನಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಅಕುಸಲಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಅಬ್ಯಾಕತಂ? ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅಬ್ಯಾಕತಚಿತ್ತಾ ಅನುವದನ್ತಿ – ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ, ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ, ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ, ಆಜೀವವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ. ಯೋ ತತ್ಥ ಅನುವಾದೋ ಅನುವದನಾ ಅನುಲ್ಲಪನಾ ಅನುಭಣನಾ ಅನುಸಮ್ಪವಙ್ಕತಾ ಅಬ್ಭುಸ್ಸಹನತಾ ಅನುಬಲಪ್ಪದಾನಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಅಬ್ಯಾಕತಂ.

೨೨೨. ‘‘ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ ಕುಸಲಂ [ಇದಂ ಪದಂ ಕೇಸುಚಿ ನತ್ಥಿ], ಅಕುಸಲಂ, ಅಬ್ಯಾಕತಂ? ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ ಸಿಯಾ ಅಕುಸಲಂ, ಸಿಯಾ ಅಬ್ಯಾಕತಂ; ನತ್ಥಿ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ ಕುಸಲಂ. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ ಅಕುಸಲಂ? ಯಂ ಜಾನನ್ತೋ ಸಞ್ಜಾನನ್ತೋ ಚೇಚ್ಚ ಅಭಿವಿತರಿತ್ವಾ ವೀತಿಕ್ಕಮೋ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ ಅಕುಸಲಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ ಅಬ್ಯಾಕತಂ? ಯಂ ಅಜಾನನ್ತೋ ಅಸಞ್ಜಾನನ್ತೋ ಅಚೇಚ್ಚ ಅನಭಿವಿತರಿತ್ವಾ ವೀತಿಕ್ಕಮೋ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ ಅಬ್ಯಾಕತಂ.

೨೨೩. ‘‘ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ ಕುಸಲಂ, ಅಕುಸಲಂ, ಅಬ್ಯಾಕತಂ? ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ ಸಿಯಾ ಕುಸಲಂ, ಸಿಯಾ ಅಕುಸಲಂ, ಸಿಯಾ ಅಬ್ಯಾಕತಂ. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ ಕುಸಲಂ? ಯಂ ಸಙ್ಘೋ ಕುಸಲಚಿತ್ತೋ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ – ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ, ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಂ, ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಂ, ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ ಕುಸಲಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ ಅಕುಸಲಂ? ಯಂ ಸಙ್ಘೋ ಅಕುಸಲಚಿತ್ತೋ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ – ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ, ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಂ, ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಂ, ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ ಅಕುಸಲಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ ಅಬ್ಯಾಕತಂ? ಯಂ ಸಙ್ಘೋ ಅಬ್ಯಾಕತಚಿತ್ತೋ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ – ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ, ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಂ, ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಂ, ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ ಅಬ್ಯಾಕತಂ.

೨೨೪. [ಪರಿ. ೩೫೫] ‘‘ವಿವಾದೋ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ, ವಿವಾದೋ ನೋ ಅಧಿಕರಣಂ, ಅಧಿಕರಣಂ ನೋ ವಿವಾದೋ, ಅಧಿಕರಣಞ್ಚೇವ ವಿವಾದೋ ಚ. ಸಿಯಾ ವಿವಾದೋ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ, ಸಿಯಾ ವಿವಾದೋ ನೋ ಅಧಿಕರಣಂ, ಸಿಯಾ ಅಧಿಕರಣಂ ನೋ ವಿವಾದೋ, ಸಿಯಾ ಅಧಿಕರಣಞ್ಚೇವ ವಿವಾದೋ ಚ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮೋ ವಿವಾದೋ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ? ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ವಿವದನ್ತಿ – ಧಮ್ಮೋತಿ ವಾ ಅಧಮ್ಮೋತಿ ವಾ…ಪೇ… ದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ ಅದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ವಾ. ಯಂ ತತ್ಥ ಭಣ್ಡನಂ ಕಲಹೋ ವಿಗ್ಗಹೋ ವಿವಾದೋ ನಾನಾವಾದೋ ಅಞ್ಞಥಾವಾದೋ ವಿಪಚ್ಚತಾಯ ವೋಹಾರೋ ಮೇಧಗಂ – ಅಯಂ ವಿವಾದೋ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮೋ ವಿವಾದೋ ನೋ ಅಧಿಕರಣಂ? ಮಾತಾಪಿ ಪುತ್ತೇನ ವಿವದತಿ, ಪುತ್ತೋಪಿ ಮಾತರಾ ವಿವದತಿ, ಪಿತಾಪಿ ಪುತ್ತೇನ ವಿವದತಿ, ಪುತ್ತೋಪಿ ಪಿತರಾ ವಿವದತಿ, ಭಾತಾಪಿ ಭಾತರಾ ವಿವದತಿ, ಭಾತಾಪಿ ಭಗಿನಿಯಾ ವಿವದತಿ, ಭಗಿನೀಪಿ ಭಾತರಾ ವಿವದತಿ, ಸಹಾಯೋಪಿ ಸಹಾಯೇನ ವಿವದತಿ – ಅಯಂ ವಿವಾದೋ ನೋ ಅಧಿಕರಣಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಅಧಿಕರಣಂ ನೋ ವಿವಾದೋ? ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ, ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ, ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ – ಇದಂ ಅಧಿಕರಣಂ ನೋ ವಿವಾದೋ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಅಧಿಕರಣಞ್ಚೇವ ವಿವಾದೋ ಚ? ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಅಧಿಕರಣಞ್ಚೇವ ವಿವಾದೋ ಚ.

೨೨೫. [ಪರಿ. ೩೫೬] ‘‘ಅನುವಾದೋ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ, ಅನುವಾದೋ ನೋ ಅಧಿಕರಣಂ, ಅಧಿಕರಣಂ ನೋ ಅನುವಾದೋ, ಅಧಿಕರಣಞ್ಚೇವ ಅನುವಾದೋ ಚ. ಸಿಯಾ ಅನುವಾದೋ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ, ಸಿಯಾ ಅನುವಾದೋ ನೋ ಅಧಿಕರಣಂ, ಸಿಯಾ ಅಧಿಕರಣಂ ನೋ ಅನುವಾದೋ, ಸಿಯಾ ಅಧಿಕರಣಞ್ಚೇವ ಅನುವಾದೋ ಚ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಅನುವಾದೋ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ? ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನುವದನ್ತಿ – ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ, ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ, ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ, ಆಜೀವವಿಪತ್ತಿಯಾ ವಾ. ಯೋ ತತ್ಥ ಅನುವಾದೋ ಅನುವದನಾ ಅನುಲ್ಲಪನಾ ಅನುಭಣನಾ ಅನುಸಮ್ಪವಙ್ಕತಾ ಅಬ್ಭುಸ್ಸಹನತಾ ಅನುಬಲಪ್ಪದಾನಂ – ಅಯಂ ಅನುವಾದೋ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಅನುವಾದೋ ನೋ ಅಧಿಕರಣಂ? ಮಾತಾಪಿ ಪುತ್ತಂ ಅನುವದತಿ, ಪುತ್ತೋಪಿ ಮಾತರಂ ಅನುವದತಿ, ಪಿತಾಪಿ ಪುತ್ತಂ ಅನುವದತಿ, ಪುತ್ತೋಪಿ ಪಿತರಂ ಅನುವದತಿ, ಭಾತಾಪಿ ಭಾತರಂ ಅನುವದತಿ, ಭಾತಾಪಿ ಭಗಿನಿಂ ಅನುವದತಿ, ಭಗಿನೀಪಿ ಭಾತರಂ ಅನುವದತಿ, ಸಹಾಯೋಪಿ ಸಹಾಯಂ ಅನುವದತಿ – ಅಯಂ ಅನುವಾದೋ ನೋ ಅಧಿಕರಣಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಅಧಿಕರಣಂ ನೋ ಅನುವಾದೋ? ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ, ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ, ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ – ಇದಂ ಅಧಿಕರಣಂ ನೋ ಅನುವಾದೋ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಅಧಿಕರಣಞ್ಚೇವ ಅನುವಾದೋ ಚ? ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಅಧಿಕರಣಞ್ಚೇವ ಅನುವಾದೋ ಚ.

೨೨೬. [ಪರಿ. ೩೫೭] ‘‘ಆಪತ್ತಿ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ, ಆಪತ್ತಿ ನೋ ಅಧಿಕರಣಂ, ಅಧಿಕರಣಂ ನೋ ಆಪತ್ತಿ, ಅಧಿಕರಣಞ್ಚೇವ ಆಪತ್ತಿ ಚ. ಸಿಯಾ ಆಪತ್ತಿ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ, ಸಿಯಾ ಆಪತ್ತಿ ನೋ ಅಧಿಕರಣಂ, ಸಿಯಾ ಅಧಿಕರಣಂ ನೋ ಆಪತ್ತಿ, ಸಿಯಾ ಅಧಿಕರಣಞ್ಚೇವ ಆಪತ್ತಿ ಚ. ‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಆಪತ್ತಿ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ? ಪಞ್ಚಪಿ ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧಾ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ, ಸತ್ತಪಿ ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧಾ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ – ಅಯಂ ಆಪತ್ತಿ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಆಪತ್ತಿ ನೋ ಅಧಿಕರಣಂ? ಸೋತಾಪತ್ತಿ ಸಮಾಪತ್ತಿ – ಅಯಂ ಆಪತ್ತಿ ನೋ ಅಧಿಕರಣಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಅಧಿಕರಣಂ ನೋ ಆಪತ್ತಿ? ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ, ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ, ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ – ಇದಂ ಅಧಿಕರಣಂ ನೋ ಆಪತ್ತಿ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಅಧಿಕರಣಞ್ಚೇವ ಆಪತ್ತಿ ಚ? ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ ಅಧಿಕರಣಞ್ಚೇವ ಆಪತ್ತಿ ಚ.

೨೨೭. [ಪರಿ. ೩೫೮] ‘‘ಕಿಚ್ಚಂ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ, ಕಿಚ್ಚಂ ನೋ ಅಧಿಕರಣಂ, ಅಧಿಕರಣಂ ನೋ ಕಿಚ್ಚಂ, ಅಧಿಕರಣಞ್ಚೇವ ಕಿಚ್ಚಞ್ಚ. ಸಿಯಾ ಕಿಚ್ಚಂ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ, ಸಿಯಾ ಕಿಚ್ಚಂ ನೋ ಅಧಿಕರಣಂ, ಸಿಯಾ ಅಧಿಕರಣಂ ನೋ ಕಿಚ್ಚಂ, ಸಿಯಾ ಅಧಿಕರಣಞ್ಚೇವ ಕಿಚ್ಚಞ್ಚ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಕಿಚ್ಚಂ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ? ಯಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚಯತಾ, ಕರಣೀಯತಾ, ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ, ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಂ, ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಂ, ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮಂ – ಇದಂ ಕಿಚ್ಚಂ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಕಿಚ್ಚಂ ನೋ ಅಧಿಕರಣಂ? ಆಚರಿಯಕಿಚ್ಚಂ, ಉಪಜ್ಝಾಯಕಿಚ್ಚಂ, ಸಮಾನುಪಜ್ಝಾಯಕಿಚ್ಚಂ, ಸಮಾನಾಚರಿಯಕಿಚ್ಚಂ – ಇದಂ ಕಿಚ್ಚಂ ನೋ ಅಧಿಕರಣಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಅಧಿಕರಣಂ ನೋ ಕಿಚ್ಚಂ? ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ, ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ, ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ – ಇದಂ ಅಧಿಕರಣಂ ನೋ ಕಿಚ್ಚಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಅಧಿಕರಣಞ್ಚೇವ ಕಿಚ್ಚಞ್ಚ? ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ ಅಧಿಕರಣಞ್ಚೇವ ಕಿಚ್ಚಞ್ಚ.