೧೨. ಸತ್ತಸತಿಕಕ್ಖನ್ಧಕಂ

೧. ಪಠಮಭಾಣವಾರೋ

೪೪೬. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ವಸ್ಸಸತಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ ಭಗವತಿ ವೇಸಾಲಿಕಾ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವೇಸಾಲಿಯಂ ದಸ ವತ್ಥೂನಿ ದೀಪೇನ್ತಿ – ಕಪ್ಪತಿ ಸಿಙ್ಗಿಲೋಣಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ದ್ವಙ್ಗುಲಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ಗಾಮನ್ತರಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ಆವಾಸಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ಅನುಮತಿಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ಆಚಿಣ್ಣಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ಅಮಥಿತಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ಜಳೋಗಿಂ ಪಾತುಂ, ಕಪ್ಪತಿ ಅದಸಕಂ ನಿಸೀದನಂ, ಕಪ್ಪತಿ ಜಾತರೂಪರಜತನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಯಸೋ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೋ ವಜ್ಜೀಸು ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಯೇನ ವೇಸಾಲೀ ತದವಸರಿ. ತತ್ರ ಸುದಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಯಸೋ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೋ ವೇಸಾಲಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಮಹಾವನೇ ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲಾಯಂ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ವೇಸಾಲಿಕಾ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಕಂಸಪಾತಿಂ [ಕಂಸಚಾಟಿಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಉದಕೇನ ಪೂರೇತ್ವಾ ಮಜ್ಝೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಠಪೇತ್ವಾ ಆಗತಾಗತೇ ವೇಸಾಲಿಕೇ ಉಪಾಸಕೇ ಏವಂ ವದನ್ತಿ – ‘‘ದೇಥಾವುಸೋ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಹಾಪಣಮ್ಪಿ ಅಡ್ಢಮ್ಪಿ ಪಾದಮ್ಪಿ ಮಾಸಕರೂಪಮ್ಪಿ. ಭವಿಸ್ಸತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಾರೇನ ಕರಣೀಯ’’ನ್ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಆಯಸ್ಮಾ ಯಸೋ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೋ ವೇಸಾಲಿಕೇ ಉಪಾಸಕೇ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಮಾವುಸೋ, ಅದತ್ಥ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಹಾಪಣಮ್ಪಿ ಅಡ್ಢಮ್ಪಿ ಪಾದಮ್ಪಿ ಮಾಸಕರೂಪಮ್ಪಿ. ನ ಕಪ್ಪತಿ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾನಂ ಜಾತರೂಪರಜತಂ; ನ ಸಾದಿಯನ್ತಿ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಜಾತರೂಪರಜತಂ; ನ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಜಾತರೂಪರಜತಂ; ನಿಕ್ಖಿತ್ತಮಣಿಸುವಣ್ಣಾ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಅಪೇತಜಾತರೂಪರಜತಾ’’ತಿ. ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ ವೇಸಾಲಿಕಾ ಉಪಾಸಕಾ ಆಯಸ್ಮತಾ ಯಸೇನ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೇನ ವುಚ್ಚಮಾನಾ ಅದಂಸುಯೇವ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಹಾಪಣಮ್ಪಿ ಅಡ್ಢಮ್ಪಿ ಪಾದಮ್ಪಿ ಮಾಸಕರೂಪಮ್ಪಿ.

ಅಥ ಖೋ ವೇಸಾಲಿಕಾ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ತಸ್ಸಾ ರತ್ತಿಯಾ ಅಚ್ಚಯೇನ ತಂ ಹಿರಞ್ಞಂ ಭಿಕ್ಖಗ್ಗೇನ [ಭಿಕ್ಖುಗ್ಗೇನ (ಸ್ಯಾ.)] ಪಟಿವೀಸಂ [ಪಟಿವಿಂಸಂ (ಸೀ.), ಪಟಿವಿಸಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಠಪೇತ್ವಾ ಭಾಜೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ವೇಸಾಲಿಕಾ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಯಸಂ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಏಸೋ ತೇ, ಆವುಸೋ ಯಸ, ಹಿರಞ್ಞಸ್ಸ ಪಟಿವೀಸೋ’’ತಿ. ‘‘ನತ್ಥಿ, ಮೇ ಆವುಸೋ, ಹಿರಞ್ಞಸ್ಸ ಪಟಿವೀಸೋ, ನಾಹಂ ಹಿರಞ್ಞಂ ಸಾದಿಯಾಮೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ವೇಸಾಲಿಕಾ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ – ‘‘ಅಯಂ ಆವುಸೋ ಯಸೋ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೋ ಉಪಾಸಕೇ ಸದ್ಧೇ ಪಸನ್ನೇ ಅಕ್ಕೋಸತಿ, ಪರಿಭಾಸತಿ, ಅಪ್ಪಸಾದಂ ಕರೋತಿ; ಹನ್ದಸ್ಸ ಮಯಂ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಕರೋಮಾ’’ತಿ ತೇ. ತಸ್ಸ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಅಕಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಯಸೋ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೋ ವೇಸಾಲಿಕೇ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಭಗವತಾ, ಆವುಸೋ, ಪಞ್ಞತ್ತಂ – ‘ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಕತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನುದೂತೋ ದಾತಬ್ಬೋ’ತಿ. ದೇಥ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಅನುದೂತಂ ಭಿಕ್ಖು’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ವೇಸಾಲಿಕಾ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸಮ್ಮನ್ನಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಯಸಸ್ಸ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತಸ್ಸ ಅನುದೂತಂ ಅದಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಯಸೋ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೋ ಅನುದೂತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸದ್ಧಿಂ ವೇಸಾಲಿಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ವೇಸಾಲಿಕೇ ಉಪಾಸಕೇ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಹಂ ಕಿರಾಯಸ್ಮನ್ತೇ ಉಪಾಸಕೇ ಸದ್ಧೇ ಪಸನ್ನೇ ಅಕ್ಕೋಸಾಮಿ, ಪರಿಭಾಸಾಮಿ, ಅಪ್ಪಸಾದಂ ಕರೋಮಿ; ಯೋಹಂ ಅಧಮ್ಮಂ ಅಧಮ್ಮೋತಿ ವದಾಮಿ, ಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋತಿ ವದಾಮಿ, ಅವಿನಯಂ ಅವಿನಯೋತಿ ವದಾಮಿ, ವಿನಯಂ ವಿನಯೋತಿ ವದಾಮಿ.

೪೪೭. ‘‘ಏಕಮಿದಂ, ಆವುಸೋ, ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತತ್ರ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – [ಅ. ನಿ. ೪.೫೦] ‘ಚತ್ತಾರೋಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾನಂ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಾ, ಯೇಹಿ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಉಪಕ್ಕಿಲಿಟ್ಠಾ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾ ನ ತಪನ್ತಿ, ನ ಭಾಸನ್ತಿ, ನ ವಿರೋಚನ್ತಿ. ಕತಮೇ ಚತ್ತಾರೋ? ಅಬ್ಭಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾನಂ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ, ಯೇನ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೇನ ಉಪಕ್ಕಿಲಿಟ್ಠಾ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾ ನ ತಪನ್ತಿ, ನ ಭಾಸನ್ತಿ ನ ವಿರೋಚನ್ತಿ. ಮಹಿಕಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾನಂ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ, ಯೇನ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೇನ ಉಪಕ್ಕಿಲಿಟ್ಠಾ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾ ನ ತಪನ್ತಿ, ನ ಭಾಸನ್ತಿ, ನ ವಿರೋಚನ್ತಿ, ಧೂಮರಜೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾನಂ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ, ಯೇನ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೇನ ಉಪಕ್ಕಿಲಿಟ್ಠಾ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾ ನ ತಪನ್ತಿ, ನ ಭಾಸನ್ತಿ, ನ ವಿರೋಚನ್ತಿ. ರಾಹು, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸುರಿನ್ದೋ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾನಂ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ, ಯೇನ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೇನ ಉಪಕ್ಕಿಲಿಟ್ಠಾ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾ ನ ತಪನ್ತಿ, ನ ಭಾಸನ್ತಿ, ನ ವಿರೋಚನ್ತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರೋ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾನಂ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಾ, ಯೇಹಿ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಉಪಕ್ಕಿಲಿಟ್ಠಾ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾ ನ ತಪನ್ತಿ, ನ ಭಾಸನ್ತಿ, ನ ವಿರೋಚನ್ತಿ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರೋಮೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಾ, ಯೇಹಿ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಉಪಕ್ಕಿಲಿಟ್ಠಾ ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ನ ತಪನ್ತಿ, ನ ಭಾಸನ್ತಿ, ನ ವಿರೋಚನ್ತಿ. ಕತಮೇ ಚತ್ತಾರೋ? ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸುರಂ ಪಿವನ್ತಿ, ಮೇರಯಂ ಪಿವನ್ತಿ, ಸುರಾಮೇರಯಪಾನಾ ಅಪ್ಪಟಿವಿರತಾ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಠಮೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ, ಯೇನ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೇನ ಉಪಕ್ಕಿಲಿಟ್ಠಾ ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ನ ತಪನ್ತಿ, ನ ಭಾಸನ್ತಿ, ನ ವಿರೋಚನ್ತಿ. ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವನ್ತಿ, ಮೇಥುನಧಮ್ಮಾ ಅಪ್ಪಟಿವಿರತಾ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುತಿಯೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ, ಯೇನ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೇನ ಉಪಕ್ಕಿಲಿಟ್ಠಾ ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ನ ತಪನ್ತಿ, ನ ಭಾಸನ್ತಿ, ನ ವಿರೋಚನ್ತಿ. ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಸಾದಿಯನ್ತಿ, ಜಾತರೂಪರಜತಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಣಾ ಅಪ್ಪಟಿವಿರತಾ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತತಿಯೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ, ಯೇನ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೇನ ಉಪಕ್ಕಿಲಿಟ್ಠಾ ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ನ ತಪನ್ತಿ, ನ ಭಾಸನ್ತಿ, ನ ವಿರೋಚನ್ತಿ. ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಮಿಚ್ಛಾಜೀವೇನ ಜೀವಿತಂ ಕಪ್ಪೇನ್ತಿ; ಮಿಚ್ಛಾಜೀವಾ ಅಪ್ಪಟಿವಿರತಾ – ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತುತ್ಥೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ, ಯೇನ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೇನ ಉಪಕ್ಕಿಲಿಟ್ಠಾ ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ನ ತಪನ್ತಿ, ನ ಭಾಸನ್ತಿ, ನ ವಿರೋಚನ್ತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಾ, ಯೇಹಿ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಉಪಕ್ಕಿಲಿಟ್ಠಾ ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ನ ತಪನ್ತಿ, ನ ಭಾಸನ್ತಿ, ನ ವಿರೋಚನ್ತಿ’. ‘‘ಇದಮವೋಚಾವುಸೋ, ಭಗವಾ. ಇದಂ ವತ್ವಾನ ಸುಗತೋ ಅಥಾಪರಂ ಏತದವೋಚ ಸತ್ಥಾ –

‘‘ರಾಗದೋಸಪರಿಕ್ಲಿಟ್ಠಾ, ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ;

ಅವಿಜ್ಜಾನಿವುಟಾ [ಅವಿಜ್ಜಾನೀವುತಾ (ಸ್ಯಾ.)] ಪೋಸಾ, ಪಿಯರೂಪಾಭಿನನ್ದಿನೋ.

‘‘ಸುರಂ ಪಿವನ್ತಿ ಮೇರಯಂ, ಪಟಿಸೇವನ್ತಿ ಮೇಥುನಂ;

ರಜತಂ ಜಾತರೂಪಞ್ಚ, ಸಾದಿಯನ್ತಿ ಅವಿದ್ದಸೂ.

‘‘ಮಿಚ್ಛಾಜೀವೇನ ಜೀವನ್ತಿ, ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ;

ಏತೇ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಾ ವುತ್ತಾ, ಬುದ್ಧೇನಾದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನಾ.

‘‘ಯೇಹಿ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಉಪಕ್ಕಿಲಿಟ್ಠಾ, ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ;

ನ ತಪನ್ತಿ ನ ಭಾಸನ್ತಿ, ಅಸುದ್ಧಾ ಸರಜಾ ಮಗಾ.

‘‘ಅನ್ಧಕಾರೇನ ಓನದ್ಧಾ, ತಣ್ಹಾದಾಸಾ ಸನೇತ್ತಿಕಾ;

ವಡ್ಢೇನ್ತಿ ಕಟಸಿಂ ಘೋರಂ, ಆದಿಯನ್ತಿ ಪುನಬ್ಭವನ್ತಿ.

‘‘ಏವಂವಾದೀ ಕಿರಾಹಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೇ ಉಪಾಸಕೇ ಸದ್ಧೇ ಪಸನ್ನೇ ಅಕ್ಕೋಸಾಮಿ, ಪರಿಭಾಸಾಮಿ, ಅಪ್ಪಸಾದಂ ಕರೋಮಿ; ಯೋಹಂ ಅಧಮ್ಮಂ ಅಧಮ್ಮೋತಿ ವದಾಮಿ, ಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋತಿ ವದಾಮಿ, ಅವಿನಯಂ ಅವಿನಯೋತಿ ವದಾಮಿ, ವಿನಯಂ ವಿನಯೋತಿ ವದಾಮಿ.

೪೪೮. [ಸಂ. ನಿ. ೪.೩೬೨ ಇದಂ ವತ್ಥು ಆಗತಂ] ‘‘ಏಕಮಿದಂ, ಆವುಸೋ, ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಾಜನ್ತೇಪುರೇ ರಾಜಪರಿಸಾಯಂ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾನಂ ಸನ್ನಿಪತಿತಾನಂ ಅಯಮನ್ತರಕಥಾ ಉದಪಾದಿ – ‘ಕಪ್ಪತಿ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾನಂ ಜಾತರೂಪರಜತಂ; ಸಾದಿಯನ್ತಿ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಜಾತರೂಪರಜತಂ; ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಜಾತರೂಪರಜತ’ನ್ತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನಾವುಸೋ ಸಮಯೇನ, ಮಣಿಚೂಳಕೋ ಗಾಮಣೀ ತಸ್ಸಂ ಪರಿಸಾಯಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಮಣಿಚೂಳಕೋ ಗಾಮಣೀ ತಂ ಪರಿಸಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಮಾ ಅಯ್ಯಾ ಏವಂ ಅವಚುತ್ಥ. ನ ಕಪ್ಪತಿ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾನಂ ಜಾತರೂಪರಜತಂ; ನ ಸಾದಿಯನ್ತಿ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಜಾತರೂಪರಜತಂ; ನ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಜಾತರೂಪರಜತಂ; ನಿಕ್ಖಿತ್ತಮಣಿಸುವಣ್ಣಾ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಅಪೇತಜಾತರೂಪರಜತಾ’ತಿ. ಅಸಕ್ಖಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಮಣಿಚೂಳಕೋ ಗಾಮಣೀ ತಂ ಪರಿಸಂ ಸಞ್ಞಾಪೇತುಂ.

‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಮಣಿಚೂಳಕೋ ಗಾಮಣೀ ತಂ ಪರಿಸಂ ಸಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಮಣಿಚೂಳಕೋ ಗಾಮಣೀ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ರಾಜನ್ತೇಪುರೇ ರಾಜಪರಿಸಾಯಂ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾನಂ ಸನ್ನಿಪತಿತಾನಂ ಅಯಮನ್ತರಕಥಾ ಉದಪಾದಿ – ಕಪ್ಪತಿ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾನಂ ಜಾತರೂಪರಜತಂ; ಸಾದಿಯನ್ತಿ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಜಾತರೂಪರಜತಂ; ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಜಾತರೂಪರಜತನ್ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಅಹಂ ಭನ್ತೇ, ತಂ ಪರಿಸಂ ಏತದವೋಚಂ – ಮಾ ಅಯ್ಯಾ ಏವಂ ಅವಚುತ್ಥ. ನ ಕಪ್ಪತಿ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾನಂ ಜಾತರೂಪರಜತಂ; ನ ಸಾದಿಯನ್ತಿ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಜಾತರೂಪರಜತಂ; ನ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಜಾತರೂಪರಜತಂ; ನಿಕ್ಖಿತ್ತಮಣಿಸುವಣ್ಣಾ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಅಪೇತಜಾತರೂಪರಜತಾತಿ. ಅಸಕ್ಖಿಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ತಂ ಪರಿಸಂ ಸಞ್ಞಾಪೇತುಂ. ಕಚ್ಚಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರಮಾನೋ ವುತ್ತವಾದೀ ಚೇವ ಭಗವತೋ ಹೋಮಿ, ನ ಚ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭೂತೇನ ಅಬ್ಭಾಚಿಕ್ಖಾಮಿ, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚಾನುಧಮ್ಮಂ ಬ್ಯಾಕರೋಮಿ, ನ ಚ ಕೋಚಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೋ ವಾದಾನುವಾದೋ ಗಾರಯ್ಹಂ ಠಾನಂ ಆಗಚ್ಛತೀ’ತಿ? ‘ತಗ್ಘ ತ್ವಂ, ಗಾಮಣಿ, ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರಮಾನೋ ವುತ್ತವಾದೀ ಚೇವ ಮೇ ಹೋಸಿ; ನ ಚ ಮಂ ಅಭೂತೇನ ಅಬ್ಭಾಚಿಕ್ಖಸಿ [ಪಾರಾ. ೫೮೨], ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚಾನುಧಮ್ಮಂ ಬ್ಯಾಕರೋಸಿ, ನ ಚ ಕೋಚಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೋ ವಾದಾನುವಾದೋ ಗಾರಯ್ಹಂ ಠಾನಂ ಆಗಚ್ಛತಿ. ನ ಹಿ, ಗಾಮಣಿ, ಕಪ್ಪತಿ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾನಂ ಜಾತರೂಪರಜತಂ; ನ ಸಾದಿಯನ್ತಿ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಜಾತರೂಪರಜತಂ; ನ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಜಾತರೂಪರಜತಂ; ನಿಕ್ಖಿತ್ತಮಣಿಸುವಣ್ಣಾ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಅಪೇತಜಾತರೂಪರಜತಾ. ಯಸ್ಸ ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಕಪ್ಪತಿ, ಪಞ್ಚಪಿ ತಸ್ಸ ಕಾಮಗುಣಾ ಕಪ್ಪನ್ತಿ. ಯಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಕಾಮಗುಣಾ ಕಪ್ಪನ್ತಿ ಏಕಂಸೇನೇತಂ, ಗಾಮಣಿ, ಧಾರೇಯ್ಯಾಸಿ – ಅಸ್ಸಮಣಧಮ್ಮೋ ಅಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಧಮ್ಮೋತಿ. ಅಪಿ ಚಾಹಂ, ಗಾಮಣಿ, ಏವಂ ವದಾಮಿ ತಿಣಂ ತಿಣತ್ಥಿಕೇನ ಪರಿಯೇಸಿತಬ್ಬಂ; ದಾರು ದಾರುತ್ಥಿಕೇನ ಪರಿಯೇಸಿತಬ್ಬಂ; ಸಕಟಂ ಸಕಟತ್ಥಿಕೇನ ಪರಿಯೇಸಿತಬ್ಬಂ; ಪುರಿಸೋ ಪುರಿಸತ್ಥಿಕೇನ ಪರಿಯೇಸಿತಬ್ಬೋ. ನ ತ್ವೇವಾಹಂ, ಗಾಮಣಿ, ಕೇನಚಿ ಪರಿಯಾಯೇನ ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಸಾದಿತಬ್ಬಂ ಪರಿಯೇಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ ವದಾಮೀ’ತಿ.

‘‘ಏವಂವಾದೀ ಕಿರಾಹಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೇ ಉಪಾಸಕೇ ಸದ್ಧೇ ಪಸನ್ನೇ ಅಕ್ಕೋಸಾಮಿ, ಪರಿಭಾಸಾಮಿ, ಅಪ್ಪಸಾದಂ ಕರೋಮಿ; ಯೋಹಂ ಅಧಮ್ಮಂ ಅಧಮ್ಮೋತಿ ವದಾಮಿ, ಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋತಿ ವದಾಮಿ, ಅವಿನಯಂ ಅವಿನಯೋತಿ ವದಾಮಿ, ವಿನಯಂ ವಿನಯೋತಿ ವದಾಮಿ.

೪೪೯. ‘‘ಏಕಮಿದಂ, ಆವುಸೋ, ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉಪನನ್ದಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಂ ಆರಬ್ಭ ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿ, ಸಿಕ್ಖಾಪದಞ್ಚ ಪಞ್ಞಪೇಸಿ. ಏವಂವಾದೀ ಕಿರಾಹಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೇ ಉಪಾಸಕೇ ಸದ್ಧೇ ಪಸನ್ನೇ ಅಕ್ಕೋಸಾಮಿ, ಪರಿಭಾಸಾಮಿ, ಅಪ್ಪಸಾದಂ ಕರೋಮಿ; ಯೋಹಂ ಅಧಮ್ಮಂ ಅಧಮ್ಮೋತಿ ವದಾಮಿ, ಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋತಿ ವದಾಮಿ, ಅವಿನಯಂ ಅವಿನಯೋತಿ ವದಾಮಿ, ವಿನಯಂ ವಿನಯೋತಿ ವದಾಮೀ’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ ವೇಸಾಲಿಕಾ ಉಪಾಸಕಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಯಸಂ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಏಕೋವ ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯೋ ಯಸೋ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೋ ಸಮಣೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯೋ. ಸಬ್ಬೇವಿಮೇ ಅಸ್ಸಮಣಾ ಅಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ. ವಸತು, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯೋ ಯಸೋ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೋ ವೇಸಾಲಿಯಂ. ಮಯಂ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಯಸಸ್ಸ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತಸ್ಸ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಯಸೋ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೋ ವೇಸಾಲಿಕೇ ಉಪಾಸಕೇ ಸಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಅನುದೂತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಆರಾಮಂ ಅಗಮಾಸಿ.

ಅಥ ಖೋ ವೇಸಾಲಿಕಾ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನುದೂತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಪುಚ್ಛಿಂಸು – ‘‘ಖಮಾಪಿತಾವುಸೋ, ಯಸೇನ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೇನ ವೇಸಾಲಿಕಾ ಉಪಾಸಕಾ’’ತಿ? ‘‘ಉಪಾಸಕೇಹಿ ಪಾಪಿಕಂ ನೋ, ಆವುಸೋ, ಕತಂ. ಏಕೋವ ಯಸೋ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೋ ಸಮಣೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯೋ ಕತೋ. ಸಬ್ಬೇವ ಮಯಂ ಅಸ್ಸಮಣಾ ಅಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಕತಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ವೇಸಾಲಿಕಾ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ – ‘‘ಅಯಂ, ಆವುಸೋ, ಯಸೋ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೋ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಅಸಮ್ಮತೋ ಗಿಹೀನಂ ಪಕಾಸೇಸಿ; ಹನ್ದಸ್ಸ ಮಯಂ ಉಕ್ಖೇಪನೀಯಕಮ್ಮಂ ಕರೋಮಾ’’ತಿ. ತೇ ತಸ್ಸ ಉಕ್ಖೇಪನೀಯಕಮ್ಮಂ ಕತ್ತುಕಾಮಾ ಸನ್ನಿಪತಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಯಸೋ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೋ ವೇಹಾಸಂ ಅಬ್ಭುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಸಿ.

೪೫೦. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಯಸೋ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೋ ಪಾವೇಯ್ಯಕಾನಞ್ಚ [ಪಾಠೇಯ್ಯಕಾನಞ್ಚ (ಸ್ಯಾ.)] ಅವನ್ತಿದಕ್ಖಿಣಾಪಥಕಾನಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ದೂತಂ ಪಾಹೇಸಿ – ‘‘ಆಗಚ್ಛನ್ತು ಆಯಸ್ಮನ್ತಾ; ಇಮಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಆದಿಯಿಸ್ಸಾಮ. ಪುರೇ ಅಧಮ್ಮೋ ದಿಪ್ಪತಿ, ಧಮ್ಮೋ ಪಟಿಬಾಹಿಯ್ಯತಿ; ಅವಿನಯೋ ದಿಪ್ಪತಿ, ವಿನಯೋ ಪಟಿಬಾಹಿಯ್ಯತಿ; ಪುರೇ ಅಧಮ್ಮವಾದಿನೋ ಬಲವನ್ತೋ ಹೋನ್ತಿ, ಧಮ್ಮವಾದಿನೋ ದುಬ್ಬಲಾ ಹೋನ್ತಿ; ಅವಿನಯವಾದಿನೋ ಬಲವನ್ತೋ ಹೋನ್ತಿ, ವಿನಯವಾದಿನೋ ದುಬ್ಬಲಾ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಮ್ಭೂತೋ ಸಾಣವಾಸೀ ಅಹೋಗಙ್ಗೇ ಪಬ್ಬತೇ ಪಟಿವಸತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಯಸೋ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೋ ಯೇನ ಅಹೋಗಙ್ಗೋ ಪಬ್ಬತೋ, ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಸಮ್ಭೂತೋ ಸಾಣವಾಸೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಮ್ಭೂತಂ ಸಾಣವಾಸಿಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಯಸೋ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಮ್ಭೂತಂ ಸಾಣವಾಸಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಮೇ, ಭನ್ತೇ, ವೇಸಾಲಿಕಾ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವೇಸಾಲಿಯಂ ದಸ ವತ್ಥೂನಿ ದೀಪೇನ್ತಿ – ಕಪ್ಪತಿ ಸಿಙ್ಗಿಲೋಣಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ದ್ವಙ್ಗುಲಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ಗಾಮನ್ತರಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ಆವಾಸಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ಅನುಮತಿಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ಆಚಿಣ್ಣಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ಅಮಥಿತಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ಜಳೋಗಿಂ ಪಾತುಂ, ಕಪ್ಪತಿ ಅದಸಕಂ ನಿಸೀದನಂ, ಕಪ್ಪತಿ ಜಾತರೂಪರಜತನ್ತಿ. ಹನ್ದ ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಇಮಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಆದಿಯಿಸ್ಸಾಮ. ಪುರೇ ಅಧಮ್ಮೋ ದಿಪ್ಪತಿ, ಧಮ್ಮೋ ಪಟಿಬಾಹಿಯ್ಯತಿ; ಅವಿನಯೋ ದಿಪ್ಪತಿ, ವಿನಯೋ ಪಟಿಬಾಹಿಯ್ಯತಿ; ಪುರೇ ಅಧಮ್ಮವಾದಿನೋ ಬಲವನ್ತೋ ಹೋನ್ತಿ, ಧಮ್ಮವಾದಿನೋ ದುಬ್ಬಲಾ ಹೋನ್ತಿ; ಅವಿನಯವಾದಿನೋ ಬಲವನ್ತೋ ಹೋನ್ತಿ, ವಿನಯವಾದಿನೋ ದುಬ್ಬಲಾ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮಾವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಮ್ಭೂತೋ ಸಾಣವಾಸೀ ಆಯಸ್ಮತೋ ಯಸಸ್ಸ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಟ್ಠಿಮತ್ತಾ ಪಾವೇಯ್ಯಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ – ಸಬ್ಬೇ ಆರಞ್ಞಿಕಾ, ಸಬ್ಬೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕಾ, ಸಬ್ಬೇ ಪಂಸುಕೂಲಿಕಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇಚೀವರಿಕಾ, ಸಬ್ಬೇವ ಅರಹನ್ತೋ – ಅಹೋಗಙ್ಗೇ ಪಬ್ಬತೇ ಸನ್ನಿಪತಿಂಸು. ಅಟ್ಠಾಸೀತಿಮತ್ತಾ ಅವನ್ತಿದಕ್ಖಿಣಾಪಥಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ – ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಆರಞ್ಞಿಕಾ, ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕಾ, ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಪಂಸುಕೂಲಿಕಾ, ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ತೇಚೀವರಿಕಾ, ಸಬ್ಬೇವ ಅರಹನ್ತೋ – ಅಹೋಗಙ್ಗೇ ಪಬ್ಬತೇ ಸನ್ನಿಪತಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಮನ್ತಯಮಾನಾನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಇದಂ ಖೋ ಅಧಿಕರಣಂ ಕಕ್ಖಳಞ್ಚ, ವಾಳಞ್ಚ; ಕಂ ನು ಖೋ ಮಯಂ ಪಕ್ಖಂ ಲಭೇಯ್ಯಾಮ, ಯೇನ ಮಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅಧಿಕರಣೇ ಬಲವನ್ತತರಾ ಅಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ.

೪೫೧. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಸೋರೇಯ್ಯೇ ಪಟಿವಸತಿ – ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಆಗತಾಗಮೋ ಧಮ್ಮಧರೋ ವಿನಯಧರೋ ಮಾತಿಕಾಧರೋ ಪಣ್ಡಿತೋ ವಿಯತ್ತೋ ಮೇಧಾವೀ ಲಜ್ಜೀ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಕೋ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮೋ. ಅಥ ಖೋ ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಸೋರೇಯ್ಯೇ ಪಟಿವಸತಿ – ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಆಗತಾಗಮೋ ಧಮ್ಮಧರೋ ವಿನಯಧರೋ ಮಾತಿಕಾಧರೋ ಪಣ್ಡಿತೋ ವಿಯತ್ತೋ ಮೇಧಾವೀ ಲಜ್ಜೀ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಕೋ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮೋ. ಸಚೇ ಮಯಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ರೇವತಂ ಪಕ್ಖಂ ಲಭಿಸ್ಸಾಮ, ಏವಂ ಮಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅಧಿಕರಣೇ ಬಲವನ್ತತರಾ ಅಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ – ದಿಬ್ಬಾಯ ಸೋತಧಾತುಯಾ ವಿಸುದ್ಧಾಯ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಮಾನುಸಿಕಾಯ – ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಮನ್ತಯಮಾನಾನಂ. ಸುತ್ವಾನಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಇದಂ ಖೋ ಅಧಿಕರಣಂ ಕಕ್ಖಳಞ್ಚ ವಾಳಞ್ಚ. ನ ಖೋ ಮೇತಂ ಪತಿರೂಪಂ ಯೋಹಂ ಏವರೂಪೇ ಅಧಿಕರಣೇ ಓಸಕ್ಕೇಯ್ಯಂ. ಇದಾನಿ ಚ ಪನ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಗಚ್ಛಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಸೋಹಂ ತೇಹಿ ಆಕಿಣ್ಣೋ ನ ಫಾಸು ಗಮಿಸ್ಸಾಮಿ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಪಟಿಕಚ್ಚೇವ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಸೋರೇಯ್ಯಾ ಸಙ್ಕಸ್ಸಂ ಅಗಮಾಸಿ.

ಅಥ ಖೋ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಸೋರೇಯ್ಯಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿಂಸು – ‘‘ಕಹಂ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ’’ತಿ? ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಏಸಾಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಸಙ್ಕಸ್ಸಂ ಗತೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಸಙ್ಕಸ್ಸಾ ಕಣ್ಣಕುಜ್ಜಂ [ಕನ್ನಕುಜ್ಜಂ (ಸೀ.)] ಅಗಮಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಙ್ಕಸ್ಸಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿಂಸು – ‘‘ಕಹಂ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ’’ತಿ? ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಏಸಾಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಕಣ್ಣಕುಜ್ಜಂ ಗತೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಕಣ್ಣಕುಜ್ಜಾ ಉದುಮ್ಬರಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಣ್ಣಕುಜ್ಜಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿಂಸು – ‘‘ಕಹಂ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ’’ತಿ? ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಏಸಾಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಉದುಮ್ಬರಂ ಗತೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಉದುಮ್ಬರಾ ಅಗ್ಗಳಪುರಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಉದುಮ್ಬರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿಂಸು – ‘‘ಕಹಂ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ’’ತಿ? ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಏಸಾಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಅಗ್ಗಳಪುರಂ ಗತೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಅಗ್ಗಳಪುರಾ ಸಹಜಾತಿಂ [ಸಹಂಜಾತಿಂ (ಕ.)] ಅಗಮಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಗ್ಗಳಪುರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿಂಸು – ‘‘ಕಹಂ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ’’ತಿ? ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಏಸಾಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಸಹಜಾತಿಂ ಗತೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ರೇವತಂ ಸಹಜಾತಿಯಂ ಸಮ್ಭಾವೇಸುಂ.

೪೫೨. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಮ್ಭೂತೋ ಸಾಣವಾಸೀ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಯಸಂ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಯಂ, ಆವುಸೋ, ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಆಗತಾಗಮೋ ಧಮ್ಮಧರೋ ವಿನಯಧರೋ ಮಾತಿಕಾಧರೋ ಪಣ್ಡಿತೋ ವಿಯತ್ತೋ ಮೇಧಾವೀ ಲಜ್ಜೀ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಕೋ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮೋ. ಸಚೇ ಮಯಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ರೇವತಂ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮ, ಪಟಿಬಲೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಏಕೇನೇವ ಪಞ್ಹೇನ ಸಕಲಮ್ಪಿ ರತ್ತಿಂ ವೀತಿನಾಮೇತುಂ. ಇದಾನಿ ಚ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಂ [ಅನ್ತೇವಾಸಿಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಸರಭಾಣಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅಜ್ಝೇಸಿಸ್ಸತಿ. ಸೋ ತ್ವಂ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸರಭಞ್ಞಪರಿಯೋಸಾನೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ರೇವತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಇಮಾನಿ ದಸ ವತ್ಥೂನಿ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಯಸೋ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಮ್ಭೂತಸ್ಸ ಸಾಣವಾಸಿಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಂ ಸರಭಾಣಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅಜ್ಝೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಯಸೋ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸರಭಞ್ಞಪರಿಯೋಸಾನೇ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ರೇವತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಯಸೋ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ರೇವತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಸಿಙ್ಗಿಲೋಣಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕೋ ಸೋ, ಆವುಸೋ, ಸಿಙ್ಗಿಲೋಣಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಸಿಙ್ಗಿನಾ ಲೋಣಂ ಪರಿಹರಿತುಂ – ಯತ್ಥ ಅಲೋಣಕಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ ತತ್ಥ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ? ‘‘ನಾವುಸೋ, ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ದ್ವಙ್ಗುಲಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕೋ ಸೋ, ಆವುಸೋ, ದ್ವಙ್ಗುಲಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ದ್ವಙ್ಗುಲಾಯ ಛಾಯಾಯ ವೀತಿವತ್ತಾಯ, ವಿಕಾಲೇ ಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ನಾವುಸೋ, ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಗಾಮನ್ತರಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕೋ ಸೋ, ಆವುಸೋ, ಗಾಮನ್ತರಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ – ಇದಾನಿ ಗಾಮನ್ತರಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀತಿ – ಭುತ್ತಾವಿನಾ ಪವಾರಿತೇನ ಅನತಿರಿತ್ತಂ ಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ನಾವುಸೋ, ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಆವಾಸಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕೋ ಸೋ, ಆವುಸೋ, ಆವಾಸಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಆವಾಸಾ ಸಮಾನಸೀಮಾ ನಾನುಪೋಸಥಂ ಕಾತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ನಾವುಸೋ, ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಅನುಮತಿಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕೋ ಸೋ, ಆವುಸೋ, ಅನುಮತಿಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ವಗ್ಗೇನ ಸಙ್ಘೇನ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ – ಆಗತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನುಮಾನೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ [ಅನುಜಾನಿಸ್ಸಾಮಾತಿ, ಅನುಜಾನೇಸ್ಸಾಮಾತಿ, ಅನುಮತಿಂ ಆನೇಸ್ಸಾಮಾತಿ (ಕ.)]? ‘‘ನಾವುಸೋ, ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಆಚಿಣ್ಣಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕೋ ಸೋ, ಆವುಸೋ, ಆಚಿಣ್ಣಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಇದಂ ಮೇ ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ಅಜ್ಝಾಚಿಣ್ಣಂ, ಇದಂ ಮೇ ಆಚರಿಯೇನ ಅಜ್ಝಾಚಿಣ್ಣಂ, ತಂ ಅಜ್ಝಾಚರಿತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ಆಚಿಣ್ಣಕಪ್ಪೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಏಕಚ್ಚೋ ಕಪ್ಪತಿ, ಏಕಚ್ಚೋ ನ ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಅಮಥಿತಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕೋ ಸೋ, ಆವುಸೋ, ಅಮಥಿತಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಯಂ ತಂ ಖೀರಂ ಖೀರಭಾವಂ ವಿಜಹಿತಂ, ಅಸಮ್ಪತ್ತಂ ದಧಿಭಾವಂ, ತಂ ಭುತ್ತಾವಿನಾ ಪವಾರಿತೇನ ಅನತಿರಿತ್ತಂ ಪಾತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ನಾವುಸೋ, ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಜಳೋಗಿಂ ಪಾತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ಕಾ ಸಾ, ಆವುಸೋ, ಜಳೋಗೀ’’ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಯಾ ಸಾ ಸುರಾ ಆಸುತಾ, ಅಸಮ್ಪತ್ತಾ ಮಜ್ಜಭಾವಂ, ಸಾ ಪಾತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ನಾವುಸೋ, ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಅದಸಕಂ ನಿಸೀದನ’’ನ್ತಿ? ‘‘ನಾವುಸೋ, ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಜಾತರೂಪರಜತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ನಾವುಸೋ, ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ. ‘‘ಇಮೇ, ಭನ್ತೇ, ವೇಸಾಲಿಕಾ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವೇಸಾಲಿಯಂ ಇಮಾನಿ ದಸ ವತ್ಥೂನಿ ದೀಪೇನ್ತಿ. ಹನ್ದ ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಇಮಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಆದಿಯಿಸ್ಸಾಮ. ಪುರೇ ಅಧಮ್ಮೋ ದಿಪ್ಪತಿ, ಧಮ್ಮೋ ಪಟಿಬಾಹಿಯ್ಯತಿ; ಅವಿನಯೋ ದಿಪ್ಪತಿ, ವಿನಯೋ ಪಟಿಬಾಹಿಯ್ಯತಿ; ಪುರೇ ಅಧಮ್ಮವಾದಿನೋ ಬಲವನ್ತೋ ಹೋನ್ತಿ, ಧಮ್ಮವಾದಿನೋ ದುಬ್ಬಲಾ ಹೋನ್ತಿ; ಅವಿನಯವಾದಿನೋ ಬಲವನ್ತೋ ಹೋನ್ತಿ, ವಿನಯವಾದಿನೋ ದುಬ್ಬಲಾ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮಾವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಯಸಸ್ಸ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ.

ಪಠಮಭಾಣವಾರೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.

೨. ದುತಿಯಭಾಣವಾರೋ

೪೫೩. ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ವೇಸಾಲಿಕಾ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ – ‘‘ಯಸೋ ಕಿರ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತೋ ಇದಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಆದಿಯಿತುಕಾಮೋ ಪಕ್ಖಂ ಪರಿಯೇಸತಿ, ಲಭತಿ ಚ ಕಿರ ಪಕ್ಖ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ವೇಸಾಲಿಕಾನಂ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಇದಂ ಖೋ ಅಧಿಕರಣಂ ಕಕ್ಖಳಞ್ಚ ವಾಳಞ್ಚ. ಕಂ ನು ಖೋ ಮಯಂ ಪಕ್ಖಂ ಲಭೇಯ್ಯಾಮ, ಯೇನ ಮಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅಧಿಕರಣೇ ಬಲವನ್ತತರಾ ಅಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ವೇಸಾಲಿಕಾನಂ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಆಗತಾಗಮೋ ಧಮ್ಮಧರೋ ವಿನಯಧರೋ ಮಾತಿಕಾಧರೋ ಪಣ್ಡಿತೋ ವಿಯತ್ತೋ ಮೇಧಾವೀ ಲಜ್ಜೀ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಕೋ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮೋ. ಸಚೇ ಮಯಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ರೇವತಂ ಪಕ್ಖಂ ಲಭೇಯ್ಯಾಮ, ಏವಂ ಮಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅಧಿಕರಣೇ ಬಲವನ್ತತರಾ ಅಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ವೇಸಾಲಿಕಾ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಹೂತಂ ಸಾಮಣಕಂ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ ಪಟಿಯಾದೇಸುಂ – ಪತ್ತಮ್ಪಿ, ಚೀವರಮ್ಪಿ, ನಿಸೀದನಮ್ಪಿ, ಸೂಚಿಘರಮ್ಪಿ, ಕಾಯಬನ್ಧನಮ್ಪಿ, ಪರಿಸ್ಸಾವನಮ್ಪಿ, ಧಮ್ಮಕರಣಮ್ಪಿ. ಅಥ ಖೋ ವೇಸಾಲಿಕಾ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ತಂ ಸಾಮಣಕಂ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ ಆದಾಯ ನಾವಾಯ ಸಹಜಾತಿಂ ಉಜ್ಜವಿಂಸು; ನಾವಾಯ ಪಚ್ಚೋರೋಹಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ಭತ್ತವಿಸ್ಸಗ್ಗಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾಳ್ಹಸ್ಸ ರಹೋಗತಸ್ಸ ಪಟಿಸಲ್ಲೀನಸ್ಸ ಏವಂ ಚೇತಸೋ ಪರಿವಿತಕ್ಕೋ ಉದಪಾದಿ – ‘‘ಕೇ ನು ಖೋ ಧಮ್ಮವಾದಿನೋ – ಪಾಚೀನಕಾ ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ, ಪಾವೇಯ್ಯಕಾ ವಾ’’ತಿ? ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾಳ್ಹಸ್ಸ, ಧಮ್ಮಞ್ಚ ವಿನಯಞ್ಚ ಚೇತಸಾ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖನ್ತಸ್ಸ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಧಮ್ಮವಾದಿನೋ ಪಾಚೀನಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ, ಧಮ್ಮವಾದಿನೋ ಪಾವೇಯ್ಯಕಾ [ಪಾಠೇಯ್ಯಕಾ (ಸ್ಯಾ.)] ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞತರಾ ಸುದ್ಧಾವಾಸಕಾಯಿಕಾ ದೇವತಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾಳ್ಹಸ್ಸ ಚೇತಸಾ ಚೇತೋಪರಿವಿತಕ್ಕಮಞ್ಞಾಯ – ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಬಲವಾ ಪುರಿಸೋ ಸಮಿಞ್ಜಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಪಸಾರೇಯ್ಯ, ಪಸಾರಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಸಮ್ಮಿಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಏವಮೇವ ಸುದ್ಧಾವಾಸೇಸು ದೇವೇಸು ಅನ್ತರಹಿತಾ – ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾಳ್ಹಸ್ಸ ಸಮ್ಮುಖೇ ಪಾತುರಹೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಾ ದೇವತಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾಳ್ಹಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ ಸಾಳ್ಹ, ಅಧಮ್ಮವಾದೀ ಪಾಚೀನಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ, ಧಮ್ಮವಾದೀ ಪಾವೇಯ್ಯಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ. ತೇನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ ಸಾಳ್ಹ, ಯಥಾಧಮ್ಮೋ ತಥಾ ತಿಟ್ಠಾಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಚಾಹಂ, ದೇವತೇ, ಏತರಹಿ ಚ ಯಥಾಧಮ್ಮೋ ತಥಾ ಠಿತೋ; ಅಪಿ ಚಾಹಂ ನ ತಾವ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋಮಿ, ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಮಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅಧಿಕರಣೇ ಸಮ್ಮನ್ನೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

೪೫೪. ಅಥ ಖೋ ವೇಸಾಲಿಕಾ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ತಂ ಸಾಮಣಕಂ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ ಆದಾಯ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ರೇವತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತು, ಭನ್ತೇ, ಥೇರೋ ಸಾಮಣಕಂ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ – ಪತ್ತಮ್ಪಿ, ಚೀವರಮ್ಪಿ, ನಿಸೀದನಮ್ಪಿ, ಸೂಚಿಘರಮ್ಪಿ, ಕಾಯಬನ್ಧನಮ್ಪಿ, ಪರಿಸ್ಸಾವನಮ್ಪಿ, ಧಮ್ಮಕರಣಮ್ಪೀ’’ತಿ. ‘‘ಅಲಂ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಮೇ ಪತ್ತಚೀವರ’’ನ್ತಿ ನ ಇಚ್ಛಿ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತುಂ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಉತ್ತರೋ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖು ವೀಸತಿವಸ್ಸೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ರೇವತಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಾಕೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ವೇಸಾಲಿಕಾ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಉತ್ತರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉತ್ತರಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತು ಆಯಸ್ಮಾ ಉತ್ತರೋ ಸಾಮಣಕಂ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ – ಪತ್ತಮ್ಪಿ, ಚೀವರಮ್ಪಿ, ನಿಸೀದನಮ್ಪಿ, ಸೂಚಿಘರಮ್ಪಿ, ಕಾಯಬನ್ಧನಮ್ಪಿ, ಪರಿಸ್ಸಾವನಮ್ಪಿ, ಧಮ್ಮಕರಣಮ್ಪೀ’’ತಿ. ‘‘ಅಲಂ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಮೇ ಪತ್ತಚೀವರ’’ನ್ತಿ ನ ಇಚ್ಛಿ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತುಂ. ‘‘ಮನುಸ್ಸಾ ಖೋ, ಆವುಸೋ ಉತ್ತರ, ಭಗವತೋ ಸಾಮಣಕಂ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ ಉಪನಾಮೇನ್ತಿ. ಸಚೇ ಭಗವಾ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ತೇನೇವ ತೇ ಅತ್ತಮನಾ ಹೋನ್ತಿ. ನೋ ಚೇ ಭಗವಾ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಯಸ್ಮತೋ [ಆಯಸ್ಮತೋ ಚ (ಸ್ಯಾ.)] ಆನನ್ದಸ್ಸ ಉಪನಾಮೇನ್ತಿ – ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತು, ಭನ್ತೇ, ಥೇರೋ ಸಾಮಣಕಂ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ. ಯಥಾ ಭಗವತಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತೋ, ಏವಮೇವ ಸೋ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ. ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತು ಆಯಸ್ಮಾ ಉತ್ತರೋ ಸಾಮಣಕಂ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ. ಯಥಾ ಥೇರೇನ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತೋ, ಏವಮೇವ ಸೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉತ್ತರೋ ವೇಸಾಲಿಕೇಹಿ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ನಿಪ್ಪೀಳಿಯಮಾನೋ ಏಕಂ ಚೀವರಂ ಅಗ್ಗಹೇಸಿ. ‘‘ವದೇಯ್ಯಾಥ, ಆವುಸೋ, ಯೇನ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ. ‘‘ಏತ್ತಕಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಉತ್ತರೋ ಥೇರಂ ವದೇತು; ಏತ್ತಕಞ್ಚ, ಭನ್ತೇ, ಥೇರೋ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ವದೇತು – ‘ಪುರತ್ಥಿಮೇಸು ಜನಪದೇಸು ಬುದ್ಧಾ ಭಗವನ್ತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ. ಧಮ್ಮವಾದೀ ಪಾಚೀನಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ, ಅಧಮ್ಮವಾದೀ ಪಾವೇಯ್ಯಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ’’’ತಿ. ‘‘ಏವಮಾವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉತ್ತರೋ ವೇಸಾಲಿಕಾನಂ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ರೇವತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಏತ್ತಕಂ, ಭನ್ತೇ, ಥೇರೋ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ವದೇತು – ‘ಪುರತ್ಥಿಮೇಸು ಜನಪದೇಸು ಬುದ್ಧಾ ಭಗವನ್ತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ. ಧಮ್ಮವಾದೀ ಪಾಚೀನಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ, ಅಧಮ್ಮವಾದೀ ಪಾವೇಯ್ಯಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ’’’ತಿ. ‘‘ಅಧಮ್ಮೇ ಮಂ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ನಿಯೋಜೇಸೀ’’ತಿ ಥೇರೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉತ್ತರಂ ಪಣಾಮೇಸಿ.

ಅಥ ಖೋ ವೇಸಾಲಿಕಾ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉತ್ತರಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಕಿಂ, ಆವುಸೋ ಉತ್ತರ, ಥೇರೋ ಆಹಾ’’ತಿ? ‘‘ಪಾಪಿಕಂ ನೋ, ಆವುಸೋ, ಕತಂ. ‘ಅಧಮ್ಮೇ ಮಂ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ನಿಯೋಜೇಸೀ’’’ತಿ ಥೇರೋ ಮಂ ಪಣಾಮೇಸೀತಿ. ‘‘ನನು ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ [ಆವುಸೋ ಉತ್ತರ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)], ವುಡ್ಢೋ ವೀಸತಿವಸ್ಸೋಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಆಮಾವುಸೋ, ಅಪಿ ಚ ಮಯಂ ಗರುನಿಸ್ಸಯಂ ಗಣ್ಹಾಮಾ’’ತಿ.

೪೫೫. ಅಥ ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ತಂ ಅಧಿಕರಣಂ ವಿನಿಚ್ಛಿನಿತುಕಾಮೋ ಸನ್ನಿಪತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಸಙ್ಘಂ ಞಾಪೇಸಿ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಸಙ್ಘೋ. ಸಚೇ ಮಯಂ ಇಮಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಇಧ ವೂಪಸಮೇಸ್ಸಾಮ, ಸಿಯಾಪಿ ಮೂಲಾದಾಯಕಾ [ಮೂಲದಾಯಕಾ (ಸೀ.)] ಭಿಕ್ಖೂ ಪುನಕಮ್ಮಾಯ ಉಕ್ಕೋಟೇಯ್ಯುಂ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಯತ್ಥೇವಿಮಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಸಮುಪ್ಪನ್ನಂ, ಸಙ್ಘೋ ತತ್ಥೇವಿಮಂ ಅಧಿಕರಣಂ ವೂಪಸಮೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವೇಸಾಲಿಂ ಅಗಮಂಸು – ತಂ ಅಧಿಕರಣಂ ವಿನಿಚ್ಛಿನಿತುಕಾಮಾ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಬ್ಬಕಾಮೀ ನಾಮ ಪಥಬ್ಯಾ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೋ ವೀಸವಸ್ಸಸತಿಕೋ ಉಪಸಮ್ಪದಾಯ, ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ, ವೇಸಾಲಿಯಂ ಪಟಿವಸತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಮ್ಭೂತಂ ಸಾಣವಾಸಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಹಂ, ಆವುಸೋ, ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಸಬ್ಬಕಾಮೀ ಥೇರೋ ವಿಹರತಿ, ತಂ ವಿಹಾರಂ ಉಪಗಚ್ಛಾಮಿ. ಸೋ ತ್ವಂ ಕಾಲಸ್ಸೇವ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಬ್ಬಕಾಮಿಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಇಮಾನಿ ದಸ ವತ್ಥೂನಿ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ.

‘‘ಏವಂ ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಮ್ಭೂತೋ ಸಾಣವಾಸೀ ಆಯಸ್ಮತೋ ರೇವತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ, ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಸಬ್ಬಕಾಮೀ ಥೇರೋ ವಿಹರತಿ, ತಂ ವಿಹಾರಂ ಉಪಗಚ್ಛಿ. ಗಬ್ಭೇ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಬ್ಬಕಾಮಿಸ್ಸ ಸೇನಾಸನಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ, ಗಬ್ಭಪ್ಪಮುಖೇ ಆಯಸ್ಮತೋ ರೇವತಸ್ಸ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ – ಅಯಂ ಥೇರೋ ಮಹಲ್ಲಕೋ ನ ನಿಪಜ್ಜತೀತಿ – ನ ಸೇಯ್ಯಂ ಕಪ್ಪೇಸಿ. ಆಯಸ್ಮಾ ಸಬ್ಬಕಾಮೀ – ಅಯಂ ಭಿಕ್ಖು ಆಗನ್ತುಕೋ ಕಿಲನ್ತೋ ನ ನಿಪಜ್ಜತೀತಿ – ನ ಸೇಯ್ಯಂ ಕಪ್ಪೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಬ್ಬಕಾಮೀ ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಯ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ರೇವತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕತಮೇನ ತ್ವಂ ಭೂಮಿ ವಿಹಾರೇನ ಏತರಹಿ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಮೇತ್ತಾವಿಹಾರೇನ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಏತರಹಿ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಕುಲ್ಲಕವಿಹಾರೇನ ಕಿರ ತ್ವಂ ಭೂಮಿ ಏತರಹಿ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಸಿ. ಕುಲ್ಲಕವಿಹಾರೋ ಏಸೋ [ಹೇಸೋ (ಸ್ಯಾ.)] ಭೂಮಿ ಯದಿದಂ ಮೇತ್ತಾ’’ತಿ. ‘‘ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಗಿಹಿಭೂತಸ್ಸ ಆಚಿಣ್ಣಾ ಮೇತ್ತಾ. ತೇನಾಹಂ ಏತರಹಿಪಿ ಮೇತ್ತಾವಿಹಾರೇನ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಮಯಾ ಚಿರಪ್ಪತ್ತಂ ಅರಹತ್ತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಥೇರೋ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಕತಮೇನ ವಿಹಾರೇನ ಏತರಹಿ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸುಞ್ಞತಾವಿಹಾರೇನ ಖೋ ಅಹಂ ಭೂಮಿ ಏತರಹಿ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಮಹಾಪುರಿಸವಿಹಾರೇನ ಕಿರ, ಭನ್ತೇ, ಥೇರೋ ಏತರಹಿ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತಿ. ಮಹಾಪುರಿಸವಿಹಾರೋ ಏಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಯದಿದಂ ಸುಞ್ಞತಾ’’ತಿ. ‘‘ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಮೇ ಭೂಮಿ ಗಿಹಿಭೂತಸ್ಸ ಆಚಿಣ್ಣಾ ಸುಞ್ಞತಾ. ತೇನಾಹಂ ಏತರಹಿಪಿ ಸುಞ್ಞತಾವಿಹಾರೇನ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಅಪಿ ಚ ಮಯಾ ಚಿರಪ್ಪತ್ತಂ ಅರಹತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಅಯಞ್ಚರಹಿ ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅನ್ತರಾಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ, ಅಥಾಯಸ್ಮಾ ಸಮ್ಭೂತೋ ಸಾಣವಾಸೀ ತಸ್ಮಿಂ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಮ್ಭೂತೋ ಸಾಣವಾಸೀ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಸಬ್ಬಕಾಮೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಬ್ಬಕಾಮಿಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಮ್ಭೂತೋ ಸಾಣವಾಸೀ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಬ್ಬಕಾಮಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಮೇ, ಭನ್ತೇ, ವೇಸಾಲಿಕಾ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವೇಸಾಲಿಯಂ ದಸ ವತ್ಥೂನಿ ದೀಪೇನ್ತಿ – ಕಪ್ಪತಿ ಸಿಙ್ಗಿಲೋಣಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ದ್ವಙ್ಗುಲಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ಗಾಮನ್ತರಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ಆವಾಸಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ಅನುಮತಿಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ಆಚಿಣ್ಣಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ಅಮಥಿತಕಪ್ಪೋ, ಕಪ್ಪತಿ ಜಳೋಗಿಂ, ಪಾತುಂ ಕಪ್ಪತಿ ಅದಸಕಂ ನಿಸೀದನಂ, ಕಪ್ಪತಿ ಜಾತರೂಪರಜತನ್ತಿ. ಥೇರೇನ, ಭನ್ತೇ, ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಮೂಲೇ ಬಹುಧಮ್ಮೋ ಚ ವಿನಯೋ ಚ ಪರಿಯತ್ತೋ. ಥೇರಸ್ಸ ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮಞ್ಚ ವಿನಯಞ್ಚ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖನ್ತಸ್ಸ ಕಥಂ ಹೋತಿ? ಕೇ ನು ಖೋ ಧಮ್ಮವಾದಿನೋ – ಪಾಚೀನಕಾ ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ, ಪಾವೇಯ್ಯಕಾ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ತಯಾಪಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಮೂಲೇ ಬಹು ಧಮ್ಮೋ ಚ ವಿನಯೋ ಚ ಪರಿಯತ್ತೋ. ತುಯ್ಹಂ ಪನ, ಆವುಸೋ, ಧಮ್ಮಞ್ಚ ವಿನಯಞ್ಚ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖನ್ತಸ್ಸ ಕಥಂ ಹೋತಿ? ಕೇ ನು ಖೋ ಧಮ್ಮವಾದಿನೋ – ಪಾಚೀನಕಾ ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ, ಪಾವೇಯ್ಯಕಾ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮಞ್ಚ ವಿನಯಞ್ಚ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖನ್ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ಅಧಮ್ಮವಾದೀ ಪಾಚೀನಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ, ಧಮ್ಮವಾದೀ ಪಾವೇಯ್ಯಕಾ ಭಿಕ್ಖೂತಿ; ಅಪಿ ಚಾಹಂ ನ ತಾವ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋಮಿ, ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಮಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅಧಿಕರಣೇ ಸಮ್ಮನ್ನೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ‘‘ಮಯ್ಹಮ್ಪಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಧಮ್ಮಞ್ಚ ವಿನಯಞ್ಚ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖನ್ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ಅಧಮ್ಮವಾದೀ ಪಾಚೀನಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ, ಧಮ್ಮವಾದೀ ಪಾವೇಯ್ಯಕಾ ಭಿಕ್ಖೂತಿ; ಅಪಿ ಚಾಹಂ ನ ತಾವ ದಿಟ್ಠಿಂ ಆವಿ ಕರೋಮಿ, ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಮಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅಧಿಕರಣೇ ಸಮ್ಮನ್ನೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

೪೫೬. ಅಥ ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ತಂ ಅಧಿಕರಣಂ ವಿನಿಚ್ಛಿನಿತುಕಾಮೋ ಸನ್ನಿಪತಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಖೋ ಪನ ಅಧಿಕರಣೇ ವಿನಿಚ್ಛಿಯಮಾನೇ ಅನಗ್ಗಾನಿ ಚೇವ ಭಸ್ಸಾನಿ ಜಾಯನ್ತಿ, ನ ಚೇಕಸ್ಸ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಸಙ್ಘಂ ಞಾಪೇಸಿ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಮ್ಹಾಕಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅಧಿಕರಣೇ ವಿನಿಚ್ಛಿಯಮಾನೇ ಅನಗ್ಗಾನಿ ಚೇವ ಭಸ್ಸಾನಿ ಜಾಯನ್ತಿ, ನ ಚೇಕಸ್ಸ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಇಮಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಉಬ್ಬಾಹಿಕಾಯ ವೂಪಸಮೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ಸಙ್ಘೋ ಚತ್ತಾರೋ ಪಾಚೀನಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ, ಚತ್ತಾರೋ ಪಾವೇಯ್ಯಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಚ್ಚಿನಿ. ಪಾಚೀನಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ – ಆಯಸ್ಮನ್ತಞ್ಚ ಸಬ್ಬಕಾಮಿಂ, ಆಯಸ್ಮನ್ತಞ್ಚ ಸಾಳ್ಹಂ, ಆಯಸ್ಮನ್ತಞ್ಚ ಖುಜ್ಜಸೋಭಿತಂ, ಆಯಸ್ಮನ್ತಞ್ಚ ವಾಸಭಗಾಮಿಕಂ; ಪಾವೇಯ್ಯಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ – ಆಯಸ್ಮನ್ತಞ್ಚ ರೇವತಂ, ಆಯಸ್ಮನ್ತಞ್ಚ ಸಮ್ಭೂತಂ ಸಾಣವಾಸಿಂ, ಆಯಸ್ಮನ್ತಞ್ಚ ಯಸಂ ಕಾಕಣ್ಡಕಪುತ್ತಂ, ಆಯಸ್ಮನ್ತಞ್ಚ ಸುಮನನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಸಙ್ಘಂ ಞಾಪೇಸಿ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಮ್ಹಾಕಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅಧಿಕರಣೇ ವಿನಿಚ್ಛಿಯಮಾನೇ ಅನಗ್ಗಾನಿ ಚೇವ ಭಸ್ಸಾನಿ ಜಾಯನ್ತಿ, ನ ಚೇಕಸ್ಸ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಚತ್ತಾರೋ ಪಾಚೀನಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ, ಚತ್ತಾರೋ ಪಾವೇಯ್ಯಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಮ್ಮನ್ನೇಯ್ಯ ಉಬ್ಬಾಹಿಕಾಯ ಇಮಂ ಅಧಿಕರಣಂ ವೂಪಸಮೇತುಂ. ಏಸಾ ಞತ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಮ್ಹಾಕಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅಧಿಕರಣೇ ವಿನಿಚ್ಛಿಯಮಾನೇ ಅನಗ್ಗಾನಿ ಚೇವ ಭಸ್ಸಾನಿ ಜಾಯನ್ತಿ, ನ ಚೇಕಸ್ಸ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ. ಸಙ್ಘೋ ಚತ್ತಾರೋ ಪಾಚೀನಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ, ಚತ್ತಾರೋ ಪಾವೇಯ್ಯಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಮ್ಮನ್ನತಿ ಉಬ್ಬಾಹಿಕಾಯ ಇಮಂ ಅಧಿಕರಣಂ ವೂಪಸಮೇತುಂ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಚತುನ್ನಂ ಪಾಚೀನಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ, ಚತುನ್ನಂ ಪಾವೇಯ್ಯಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಮ್ಮುತಿ, ಉಬ್ಬಾಹಿಕಾಯ ಇಮಂ ಅಧಿಕರಣಂ ವೂಪಸಮೇತುಂ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ಸಮ್ಮತಾ ಸಙ್ಘೇನ ಚತ್ತಾರೋ ಪಾಚೀನಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ, ಚತ್ತಾರೋ ಪಾವೇಯ್ಯಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ, ಉಬ್ಬಾಹಿಕಾಯ ಇಮಂ ಅಧಿಕರಣಂ ವೂಪಸಮೇತುಂ. ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಜಿತೋ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖು ದಸವಸ್ಸೋ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಕೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಮ್ಪಿ ಅಜಿತಂ ಸಮ್ಮನ್ನತಿ – ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಆಸನಪಞ್ಞಾಪಕಂ. ಅಥ ಖೋ ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಕತ್ಥ ನು ಖೋ ಮಯಂ ಇಮಂ ಅಧಿಕರಣಂ ವೂಪಸಮೇಯ್ಯಾಮಾ’’ತಿ? ಅಥ ಖೋ ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ವಾಲಿಕಾರಾಮೋ ರಮಣೀಯೋ ಅಪ್ಪಸದ್ದೋ ಅಪ್ಪನಿಗ್ಘೋಸೋ. ಯಂನೂನ ಮಯಂ ವಾಲಿಕಾರಾಮೇ ಇಮಂ ಅಧಿಕರಣಂ ವೂಪಸಮೇಯ್ಯಾಮಾ’’ತಿ.

೪೫೭. ಅಥ ಖೋ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವಾಲಿಕಾರಾಮಂ ಅಗಮಂಸು – ತಂ ಅಧಿಕರಣಂ ವಿನಿಚ್ಛಿನಿತುಕಾಮಾ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಸಙ್ಘಂ ಞಾಪೇಸಿ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಅಹಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಬ್ಬಕಾಮಿಂ ವಿನಯಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ.

ಆಯಸ್ಮಾ ಸಬ್ಬಕಾಮೀ ಸಙ್ಘಂ ಞಾಪೇಸಿ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಸಙ್ಘೋ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಅಹಂ ರೇವತೇನ ವಿನಯಂ ಪುಟ್ಠೋ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಬ್ಬಕಾಮಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಸಿಙ್ಗಿಲೋಣಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕೋ ಸೋ, ಆವುಸೋ, ಸಿಙ್ಗಿಲೋಣಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಸಿಙ್ಗಿನಾ ಲೋಣಂ ಪರಿಹರಿತುಂ – ಯತ್ಥ ಅಲೋಣಕಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ ತತ್ಥ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ? ‘‘ನಾವುಸೋ, ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ. [ಪಾಚಿ. ೨೫೪ ಆದಯೋ] ‘‘ಕತ್ಥ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಸಾವತ್ಥಿಯಂ, ಸುತ್ತವಿಭಙ್ಗೇ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸನ್ನಿಧಿಕಾರಕಭೋಜನೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇದಂ ಪಠಮಂ ವತ್ಥು ಸಙ್ಘೇನ ವಿನಿಚ್ಛಿತಂ. ಇತಿಪಿದಂ ವತ್ಥು ಉದ್ಧಮ್ಮಂ, ಉಬ್ಬಿನಯಂ, ಅಪಗತಸತ್ಥುಸಾಸನಂ. ಇದಂ ಪಠಮಂ ಸಲಾಕಂ ನಿಕ್ಖಿಪಾಮಿ’’.

‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ದ್ವಙ್ಗುಲಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕೋ ಸೋ, ಆವುಸೋ, ದ್ವಙ್ಗುಲಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ದ್ವಙ್ಗುಲಾಯ ಛಾಯಾಯ ವೀತಿವತ್ತಾಯ ವಿಕಾಲೇ ಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ನಾವುಸೋ, ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ [ಪಾಚಿ. ೨೪೫]. ‘‘ಕತ್ಥ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ರಾಜಗಹೇ, ಸುತ್ತವಿಭಙ್ಗೇ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ? ವಿಕಾಲಭೋಜನೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇದಂ ದುತಿಯಂ ವತ್ಥು ಸಙ್ಘೇನ ವಿನಿಚ್ಛಿತಂ. ಇತಿಪಿದಂ ವತ್ಥು ಉದ್ಧಮ್ಮಂ, ಉಬ್ಬಿನಯಂ, ಅಪಗತಸತ್ಥುಸಾಸನಂ. ಇದಂ ದುತಿಯಂ ಸಲಾಕಂ ನಿಕ್ಖಿಪಾಮಿ’’.

‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಗಾಮನ್ತರಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕೋ ಸೋ, ಆವುಸೋ, ಗಾಮನ್ತರಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ – ಇದಾನಿ ಗಾಮನ್ತರಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀತಿ – ಭುತ್ತಾವಿನಾ ಪವಾರಿತೇನ ಅನತಿರಿತ್ತಂ ಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ನಾವುಸೋ, ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ [ಪಾಚಿ. ೨೩೪]. ‘‘ಕತ್ಥ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಸಾವತ್ಥಿಯಂ, ಸುತ್ತವಿಭಙ್ಗೇ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ? ‘‘ಅನತಿರಿತ್ತಭೋಜನೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇದಂ ತತಿಯಂ ವತ್ಥು ಸಙ್ಘೇನ ವಿನಿಚ್ಛಿತಂ. ಇತಿಪಿದಂ ವತ್ಥು ಉದ್ಧಮ್ಮಂ, ಉಬ್ಬಿನಯಂ, ಅಪಗತಸತ್ಥುಸಾಸನಂ. ಇದಂ ತತಿಯಂ ಸಲಾಕಂ ನಿಕ್ಖಿಪಾಮಿ’’.

‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಆವಾಸಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕೋ ಸೋ, ಆವುಸೋ, ಆವಾಸಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪತಿ ಭನ್ತೇ, ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಆವಾಸಾ ಸಮಾನಸೀಮಾ ನಾನುಪೋಸಥಂ ಕಾತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ನಾವುಸೋ, ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ [ಮಹಾವ. ೧೪೧ ಆದಯೋ]. ‘‘ಕತ್ಥ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ರಾಜಗಹೇ, ಉಪೋಸಥಸಂಯುತ್ತೇ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ? ‘‘ವಿನಯಾತಿಸಾರೇ ದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇದಂ ಚತುತ್ಥಂ ವತ್ಥು ಸಙ್ಘೇನ ವಿನಿಚ್ಛಿತಂ. ಇತಿಪಿದಂ ವತ್ಥು ಉದ್ಧಮ್ಮಂ, ಉಬ್ಬಿನಯಂ, ಅಪಗತಸತ್ಥುಸಾಸನಂ. ಇದಂ ಚತುತ್ಥಂ ಸಲಾಕಂ ನಿಕ್ಖಿಪಾಮಿ’’.

‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಅನುಮತಿಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕೋ ಸೋ, ಆವುಸೋ, ಅನುಮತಿಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ವಗ್ಗೇನ ಸಙ್ಘೇನ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ – ಆಗತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನುಮಾನೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ? ‘‘ನಾವುಸೋ, ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ [ಮಹಾವ. ೩೮೩ ಆದಯೋ]. ‘‘ಕತ್ಥ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಚಮ್ಪೇಯ್ಯಕೇ, ವಿನಯವತ್ಥುಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ? ‘‘ವಿನಯಾತಿಸಾರೇ ದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇದಂ ಪಞ್ಚಮಂ ವತ್ಥು ಸಙ್ಘೇನ ವಿನಿಚ್ಛಿತಂ. ಇತಿಪಿದಂ ವತ್ಥು ಉದ್ಧಮ್ಮಂ, ಉಬ್ಬಿನಯಂ, ಅಪಗತಸತ್ಥುಸಾಸನಂ. ಇದಂ ಪಞ್ಚಮಂ ಸಲಾಕಂ ನಿಕ್ಖಿಪಾಮಿ’’.

‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಆಚಿಣ್ಣಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕೋ ಸೋ, ಆವುಸೋ, ಆಚಿಣ್ಣಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ – ಇದಂ ಮೇ ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ಅಜ್ಝಾಚಿಣ್ಣಂ, ಇದಂ ಮೇ ಆಚರಿಯೇನ ಅಜ್ಝಾಚಿಣ್ಣಂ – ತಂ ಅಜ್ಝಾಚರಿತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ಆಚಿಣ್ಣಕಪ್ಪೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಏಕಚ್ಚೋ ಕಪ್ಪತಿ, ಏಕಚ್ಚೋ ನ ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇದಂ ಛಟ್ಠಂ ವತ್ಥು ಸಙ್ಘೇನ ವಿನಿಚ್ಛಿತಂ. ಇತಿಪಿದಂ ವತ್ಥು ಉದ್ಧಮ್ಮಂ, ಉಬ್ಬಿನಯಂ, ಅಪಗತಸತ್ಥುಸಾಸನಂ. ಇದಂ ಛಟ್ಠಂ ಸಲಾಕಂ ನಿಕ್ಖಿಪಾಮಿ’’.

‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಅಮಥಿತಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕೋ ಸೋ, ಆವುಸೋ, ಅಮಥಿತಕಪ್ಪೋ’’ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಯಂ ತಂ ಖೀರಂ ಖೀರಭಾವಂ ವಿಜಹಿತಂ, ಅಸಮ್ಪತ್ತಂ ದಧಿಭಾವಂ, ತಂ ಭುತ್ತಾವಿನಾ ಪವಾರಿತೇನ ಅನತಿರಿತ್ತಂ ಪಾತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ನಾವುಸೋ, ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ [ಪಾಚಿ. ೨೩೪]. ‘‘ಕತ್ಥ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಸಾವತ್ಥಿಯಂ, ಸುತ್ತವಿಭಙ್ಗೇ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ? ‘‘ಅನತಿರಿತ್ತಭೋಜನೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇದಂ ಸತ್ತಮಂ ವತ್ಥು ಸಙ್ಘೇನ ವಿನಿಚ್ಛಿತಂ. ಇತಿಪಿದಂ ವತ್ಥು ಉದ್ಧಮ್ಮಂ, ಉಬ್ಬಿನಯಂ, ಅಪಗತಸತ್ಥುಸಾಸನಂ. ಇದಂ ಸತ್ತಮಂ ಸಲಾಕಂ ನಿಕ್ಖಿಪಾಮಿ’’.

‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಜಳೋಗಿಂ ಪಾತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ಕಾ ಸಾ, ಆವುಸೋ, ಜಳೋಗೀ’’ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಯಾ ಸಾ ಸುರಾ ಆಸುತಾ ಅಸಮ್ಪತ್ತಾ ಮಜ್ಜಭಾವಂ, ಸಾ ಪಾತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ನಾವುಸೋ, ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ [ಪಾಚಿ. ೩೨೬]. ‘‘ಕತ್ಥ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ, ಸುತ್ತವಿಭಙ್ಗೇ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ. ‘‘ಸುರಾಮೇರಯಪಾನೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇದಂ ಅಟ್ಠಮಂ ವತ್ಥು ಸಙ್ಘೇನ ವಿನಿಚ್ಛಿತಂ. ಇತಿಪಿದಂ ವತ್ಥು ಉದ್ಧಮ್ಮಂ, ಉಬ್ಬಿನಯಂ, ಅಪಗತಸತ್ಥುಸಾಸನಂ. ಇದಂ ಅಟ್ಠಮಂ ಸಲಾಕಂ ನಿಕ್ಖಿಪಾಮಿ’’.

‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಅದಸಕಂ ನಿಸೀದನ’’ನ್ತಿ? ‘‘ನಾವುಸೋ, ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ [ಪಾಚಿ. ೫೩೧ ಆದಯೋ]. ‘‘ಕತ್ಥ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಸಾವತ್ಥಿಯಂ, ಸುತ್ತವಿಭಙ್ಗೇ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ? ‘‘ಛೇದನಕೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇದಂ ನವಮಂ ವತ್ಥು ಸಙ್ಘೇನ ವಿನಿಚ್ಛಿತಂ. ಇತಿಪಿದಂ ವತ್ಥು ಉದ್ಧಮ್ಮಂ, ಉಬ್ಬಿನಯಂ, ಅಪಗತಸತ್ಥುಸಾಸನಂ. ಇದಂ ನವಮಂ ಸಲಾಕಂ ನಿಕ್ಖಿಪಾಮಿ’’.

‘‘ಕಪ್ಪತಿ, ಭನ್ತೇ, ಜಾತರೂಪರಜತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ನಾವುಸೋ, ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ [ಪಾರಾ. ೫೮೦ ಆದಯೋ]. ‘‘ಕತ್ಥ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ರಾಜಗಹೇ, ಸುತ್ತವಿಭಙ್ಗೇ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ? ‘‘ಜಾತರೂಪರಜತಪಟಿಗ್ಗಹಣೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇದಂ ದಸಮಂ ವತ್ಥು ಸಙ್ಘೇನ ವಿನಿಚ್ಛಿತಂ. ಇತಿಪಿದಂ ವತ್ಥು ಉದ್ಧಮ್ಮಂ, ಉಬ್ಬಿನಯಂ, ಅಪಗತಸತ್ಥುಸಾಸನಂ. ಇದಂ ದಸಮಂ ಸಲಾಕಂ ನಿಕ್ಖಿಪಾಮಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಇಮಾನಿ ದಸ ವತ್ಥೂನಿ ಸಙ್ಘೇನ ವಿನಿಚ್ಛಿತಾನಿ. ಇತಿಪಿಮಾನಿ ದಸವತ್ಥೂನಿ ಉದ್ಧಮ್ಮಾನಿ, ಉಬ್ಬಿನಯಾನಿ, ಅಪಗತಸತ್ಥುಸಾಸನಾನೀ’’ತಿ.

೪೫೮. ‘‘ನಿಹತಮೇತಂ, ಆವುಸೋ, ಅಧಿಕರಣಂ, ಸನ್ತಂ ವೂಪಸನ್ತಂ ಸುವೂಪಸನ್ತಂ. ಅಪಿ ಚ ಮಂ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ, ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇಪಿ ಇಮಾನಿ ದಸ ವತ್ಥೂನಿ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸಿ – ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಞ್ಞತ್ತಿಯಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ರೇವತೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಬ್ಬಕಾಮಿಂ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇಪಿ ಇಮಾನಿ ದಸ ವತ್ಥೂನಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಪುಟ್ಠೋ ಪುಟ್ಠೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಬ್ಬಕಾಮೀ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ. ಇಮಾಯ ಖೋ ಪನ ವಿನಯಸಙ್ಗೀತಿಯಾ ಸತ್ತ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಿ ಅನೂನಾನಿ ಅನಧಿಕಾನಿ ಅಹೇಸುಂ, ತಸ್ಮಾಯಂ ವಿನಯಸಙ್ಗೀತಿ ‘‘ಸತ್ತಸತಿಕಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚತೀತಿ.

ದುತಿಯಭಾಣವಾರೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.

ಸತ್ತಸತಿಕಕ್ಖನ್ಧಕೋ ದ್ವಾದಸಮೋ.

ಇಮಮ್ಹಿ ಖನ್ಧಕೇ ವತ್ಥೂ ಪಞ್ಚವೀಸತಿ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ದಸ ವತ್ಥೂನಿ ಪೂರೇತ್ವಾ, ಕಮ್ಮಂ ದೂತೇನ ಪಾವಿಸಿ;

ಚತ್ತಾರೋ ಪುನ ರೂಪಞ್ಚ, ಕೋಸಮ್ಬಿ ಚ ಪಾವೇಯ್ಯಕೋ.

ಮಗ್ಗೋ ಸೋರೇಯ್ಯಂ ಸಙ್ಕಸ್ಸಂ, ಕಣ್ಣಕುಜ್ಜಂ ಉದುಮ್ಬರಂ;

ಸಹಜಾತಿ ಚ ಮಜ್ಝೇಸಿ, ಅಸ್ಸೋಸಿ ಕಂ ನು ಖೋ ಮಯಂ.

ಪತ್ತನಾವಾಯ ಉಜ್ಜವಿ, ರಹೋಸಿ ಉಪನಾಮಯಂ [ದೂರತೋಪಿ ಉದಪಾದಿ (ಕ.)];

ಗರು [ದಾರುಣಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಸಙ್ಘೋ ಚ ವೇಸಾಲಿಂ, ಮೇತ್ತಾ ಸಙ್ಘೋ ಉಬ್ಬಾಹಿಕಾತಿ.

ಸತ್ತಸತಿಕಕ್ಖನ್ಧಕೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.