೨. ಅಬ್ಭನ್ತರಮಾತಿಕಾವಣ್ಣನಾ

೨. ತದತ್ಥಾನೀತಿ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದತ್ಥಾನಿ. ಪಟಿಚ್ಚ ಸಮುಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಙ್ಖಾರಾದಿಕಂ ಏತಸ್ಮಾತಿ ಹಿ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ, ಪಚ್ಚೇಕಂ ಅವಿಜ್ಜಾದಿಕೋ ಪಚ್ಚಯಧಮ್ಮೋ. ತಥಾ ಹಿ ವುತ್ತಂ ಸಙ್ಖಾರಪಿಟಕೇ ‘‘ದ್ವಾದಸ ಪಚ್ಚಯಾ, ದ್ವಾದಸ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದಾ’’ತಿ. ತೇಸನ್ತಿ ಖನ್ಧಾದೀನಂ. ತಥಾದಸ್ಸಿತಾನನ್ತಿ ಗಣನುದ್ದೇಸವಿಭಾಗಮತ್ತೇನ ದಸ್ಸಿತಾನಂ. ಕಸ್ಮಾ ಪನೇತ್ಥ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ದ್ವಾದಸಭಾವೇನೇವ ಗಹಿತೋ, ನನು ತತ್ಥ ಭವೋ ಕಮ್ಮಭವಾದಿಭೇದೇನ, ಸೋಕಾದಯೋ ಚ ಸರೂಪತೋಯೇವ ಇಧ ಪಾಳಿಯಂ ಗಹಿತಾತಿ ಚೋದನಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ ‘‘ತತ್ಥಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ‘‘ಪಞ್ಚವೀಸಾಧಿಕೇನ ಪದಸತೇನಾ’’ತಿ ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಅಟ್ಠಕಥಾವಚನೇ. ಕಮ್ಮಭವಸ್ಸ ಭಾವನಭಾವೇನ, ಉಪಪತ್ತಿಭವಸ್ಸ ಭವನಭಾವೇನ. ಪದತ್ಥತೋ ಪನ ಕಮ್ಮಭವೋ ಭವತಿ ಏತಸ್ಮಾತಿ ಭವೋ, ಇತರೋ ಭವತಿ, ಭವನಂ ವಾತಿ. ತನ್ನಿದಾನದುಕ್ಖಭಾವೇನಾತಿ ಜರಾಮರಣನಿದಾನದುಕ್ಖಭಾವೇನ.

‘‘ಸಬ್ಬಾಪಿ ಧಮ್ಮಸಙ್ಗಣೀ ಧಾತುಕಥಾಯ ಮಾತಿಕಾ’’ತಿ ಇದಮ್ಪಿ ಧಾತುಕಥಾಯ ಮಾತಿಕಾಕಿತ್ತನಮೇವಾತಿ ‘‘ಸಬ್ಬಾಪಿ…ಪೇ… ಮಾತಿಕಾತಿ ಅಯಂ ಧಾತುಕಥಾಮಾತಿಕಾತೋ ಬಹಿದ್ಧಾ ವುತ್ತಾ’’ತಿ ವಚನಂ ಅಸಮ್ಭಾವೇನ್ತೋ ‘‘ಅಥ ವಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಪಕರಣನ್ತರಗತಾ ವುತ್ತಾ ಧಾತುಕಥಾಯ ಮಾತಿಕಾಭಾವೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಾಮಞ್ಚೇತ್ಥ ಮಾತಿಕಾಭಾವೇನ ವುತ್ತಾ, ಪಕರಣನ್ತರಗತತ್ತಾ ಪನ ಅಞ್ಞತೋ ಗಹೇತಬ್ಬರೂಪಾ ಇತೋ ಬಹಿಭೂತಾ ನಾಮ ಹೋನ್ತಿ, ಸರೂಪತೋ ಗಹಿತಾವ ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಾತಿಆದಿಕಾ ಅಬ್ಭನ್ತರಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸರೂಪತೋ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಠಪಿತತ್ತಾ’’ತಿ. ಮಾತಿಕಾಯ ಅಸಙ್ಗಹಿತತ್ತಾತಿ ಮಾತಿಕಾಯ ಸರೂಪೇನ ಅಸಙ್ಗಹಿತತ್ತಾ, ನ ಅಞ್ಞಥಾ. ನ ಹಿ ಮಾತಿಕಾಯ ಅಸಙ್ಗಹಿತೋ ಕೋಚಿ ಪದತ್ಥೋ ಅತ್ಥಿ. ವಿಕಿಣ್ಣಭಾವೇನಾತಿ ಖನ್ಧವಿಭಙ್ಗಾದೀಸು ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಕಿಣ್ಣಭಾವೇನ ವಿಸಟಭಾವೇನ.