೧೩. ತೇರಸಮನಯೋ ಅಸಙ್ಗಹಿತೇನಸಮ್ಪಯುತ್ತವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪದವಣ್ಣನಾ

೪೪೮. ಯೇಹೀತಿ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಧಮ್ಮಾಯತನಾದೀಹಿ. ತೀಹಿಪಿ ಖನ್ಧಾಯತನಾದಿಸಙ್ಗಹೇಹಿ. ಪುನ ಯೇಹೀತಿ ಅರೂಪಭವಾದೀಹಿ. ಓಳಾರಿಕಾಯತನಾನೇವ ಹೋನ್ತಿ ಆಯತನಧಾತುಸಙ್ಗಹೇಹಿಪಿ ಅಸಙ್ಗಹಿತತ್ತಾ. ತೇತಿ ಚತುವೋಕಾರಭವಾದಯೋ. ವುತ್ತಾವಸೇಸಾತಿ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಧಮ್ಮಾಯತನಾದೀಹಿ ಅವಸಿಟ್ಠಾ. ಸತಿಪಿ ಅಸಙ್ಗಾಹಕತ್ತೇ ತೇಹಿ ಅಸಙ್ಗಹಿತಾನಂ ಸಮ್ಪಯೋಗೋ ನ ಸಮ್ಭವತೀತಿ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧಾದಯೋ ಇಧ ತೇರಸಮನಯೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜನಂ ನ ರುಹನ್ತಿ ನಾರೋಹನ್ತಿ. ತೇನಾಹ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ‘‘ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧೇನ ಹಿ ಖನ್ಧಾದಿವಸೇನ ರೂಪಾರೂಪಧಮ್ಮಾ ಅಸಙ್ಗಹಿತಾ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಸಞ್ಚ ಸಮ್ಪಯೋಗೋ ನಾಮ ನತ್ಥೀ’’ತಿ (ಧಾತು. ೪೪೮) ಅಸಙ್ಗಾಹಕಾ ಏವ ನ ಹೋನ್ತಿ ಅವಿಕಲಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಾದಿಸಮುದಾಯಭಾವತೋ.

ತೇತಿ ‘‘ದುಕ್ಖಸಚ್ಚಾದೀ’’ತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ವುತ್ತಧಮ್ಮಾ. ಅಸಬ್ಬ…ಪೇ… ಸಿಯುಂ ಅವಿತಕ್ಕಾವಿಚಾರಾದಿಧಮ್ಮಾ ವಿಯ. ನ ತೇಸಂ ವಿಪ್ಪಯೋಗೋ ನತ್ಥಿ ತಬ್ಬಿನಿಮುತ್ತಸ್ಸ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಸ್ಸ ಸಮ್ಭವತೋ. ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧೇನ ಅಸಙ್ಗಹಿತಾನಂ ಅನಾರಮ್ಮಣಮಿಸ್ಸಕತ್ತಾ ನ ‘‘ವಿಪ್ಪಯೋಗಸ್ಸ ಅತ್ಥಿತಾಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ತಥಾ ಚಾಹ ‘‘ರೂಪಾರೂಪಧಮ್ಮಾ ಅಸಙ್ಗಹಿತಾ’’ತಿ. ಉಭಯಾಭಾವತೋತಿ ಸಮ್ಪಯೋಗವಿಪ್ಪಯೋಗಾಭಾವತೋ. ಅನಾರಮ್ಮಣಸಹಿತಸಬ್ಬವಿಞ್ಞಾಣತಂಧಾತುಸಮ್ಪಯುತ್ತತದುಭಯಧಮ್ಮಾ ಅಚೇತಸಿಕಚೇತಸಿಕಲೋಕಿಯಪದಾದೀನಂ ವಸೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

ತೇರಸಮನಯಅಸಙ್ಗಹಿತೇನಸಮ್ಪಯುತ್ತವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.