೮. ವತ್ತಕ್ಖನ್ಧಕಂ
ಆಗನ್ತುಕವತ್ತಕಥಾವಣ್ಣನಾ
೩೫೬-೩೫೭. ವತ್ತಕ್ಖನ್ಧಕೇ ಉಪರಿಪಿಟ್ಠಿತೋತಿ ಪಿಟ್ಠಿಸಙ್ಘಾಟಸ್ಸ ಉಪರಿಭಾಗತೋ, ದ್ವಾರಬಾಹಸ್ಸ ಉಪರಿಪದೇಸತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಸುಕ್ಖಾಪನತ್ಥಂ ಆತಪೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಅಭಿವಾದಾಪೇತಬ್ಬೋತಿ ತಸ್ಸ ವಸ್ಸೇ ಪುಚ್ಛಿತೇ ಯದಿ ದಹರೋ ಹೋತಿ, ಸಯಮೇವ ವನ್ದಿಸ್ಸತಿ, ತದಾ ಇಮಿನಾವ ವನ್ದಾಪಿತೋ ನಾಮ ಹೋತಿ. ನಿಲ್ಲೋಕೇತಬ್ಬೋತಿ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬೋ. ಯಥಾಭಾಗನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಪದೇಸಭಾಗಂ ಅನತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ. ಸನ್ತಾನಕನ್ತಿ ಉಣ್ಣನಾಭಿಸುತ್ತಂ. ಉಲ್ಲೋಕಾತಿ ಗೇಹಸ್ಸ ಉಪರಿಭಾಗತೋ ಪಟ್ಠಾಯ, ಪಠಮಂ ಉಪರಿಭಾಗೋ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬೋತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.
ಆವಾಸಿಕವತ್ತಕಥಾವಣ್ಣನಾ
೩೫೯. ಮಹಾಆವಾಸೇತಿ ಮಹಾವಿಹಾರಸದಿಸೇ ಮಹಾಆವಾಸೇ.
ಅನುಮೋದನವತ್ತಕಥಾವಣ್ಣನಾ
೩೬೨. ಪಞ್ಚಮೇ ನಿಸಿನ್ನೇತಿ ಅನುಮೋದನತ್ಥಾಯ ನಿಸಿನ್ನೇ. ಉಪನಿಸಿನ್ನಕಥಾ ನಾಮ ಬಹೂಸು ಸನ್ನಿಪತಿತೇಸು ಪರಿಕಥಾಕಥನಂ.
ಭತ್ತಗ್ಗವತ್ತಕಥಾವಣ್ಣನಾ
೩೬೪. ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪರಿವಿಸನಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಯತ್ಥ ಮನುಸ್ಸಾ ಸಪುತ್ತದಾರಾ ಆವಸಿತ್ವಾ ದೇನ್ತಿ. ಹತ್ಥಧೋವನಉದಕಂ ಸನ್ಧಾಯಾತಿ ಭುತ್ತಾವಿಸ್ಸ ಭೋಜನಾವಸಾನೇ ಹತ್ಥಧೋವನಉದಕಂ ಸನ್ಧಾಯ. ತೇನೇವಾಹ ‘‘ಅನ್ತರಾ ಪಿಪಾಸಿತೇನ ಪನ…ಪೇ… ಹತ್ಥಾ ನ ಧೋವಿತಬ್ಬಾ’’ತಿ. ಪೋತ್ಥಕೇಸು ಪನ ‘‘ಪಾನೀಯಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ಹತ್ಥಾ ನ ಧೋವಿತಬ್ಬಾ’’ತಿ ಲಿಖನ್ತಿ, ‘‘ಹತ್ಥಾ ಧೋವಿತಬ್ಬಾ’’ತಿ ಪಾಠೇನ ಭವಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಖನ್ತಿ. ಅಞ್ಞಥಾ ‘‘ನ ತಾವ ಉದಕನ್ತಿ ಇದಂ ಹತ್ಥಧೋವನಉದಕಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಅನ್ತರಾ ಪಿಪಾಸಿತೇನ ಪನಾ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತವಿಸೇಸೋ ನ ಉಪಲಬ್ಭತಿ. ಅಥ ಮತಂ ‘‘ನ ತಾವ ಥೇರೇನ ಉದಕಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಇದಂ ಕಿಂ ಪಾನೀಯಪಟಿಗ್ಗಹಣಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ, ಉದಾಹು ಹತ್ಥಧೋವನಉದಕಗ್ಗಹಣಂ ಸನ್ಧಾಯಾತಿ ಆಸಙ್ಕಾನಿವತ್ತನತ್ಥಂ ‘ಇದಂ ಹತ್ಥಧೋವನಉದಕಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತ’ನ್ತಿಆದಿ ಕಥಿತ’’ನ್ತಿ, ತಞ್ಚ ನ, ತತ್ಥ ಆಸಙ್ಕಾಯ ಏವ ಅಸಮ್ಭವತೋ. ನ ಹಿ ಭಗವಾ ‘‘ಯಾವ ಅಞ್ಞೇ ನ ಭುತ್ತಾವಿನೋ ಹೋನ್ತಿ, ತಾವ ಪಾನೀಯಂ ನ ಪಾತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ವಕ್ಖತೀತಿ ಸಕ್ಕಾ ವಿಞ್ಞಾತುಂ. ಯದಿ ಚೇತಂ ಪಾನೀಯಪಟಿಗ್ಗಹಣಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ, ‘‘ನ ತಾವ ಥೇರೇನ ಉದಕಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಉದಕಸದ್ದಪ್ಪಯೋಗೋ ಚ ನ ಕತ್ತಬ್ಬೋ ಸಿಯಾ, ಅಟ್ಠಕಥಾಯಞ್ಚ ‘‘ಇದಂ ಹತ್ಥಧೋವನಉದಕಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ತೇನ ನಿವತ್ತಿತಬ್ಬಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೇನ ‘‘ಅನ್ತರಾ ಪಿಪಾಸಿತೇನ ಪನ ಗಲೇ ವಿಲಗ್ಗಾಮಿಸೇನ ವಾ ಪಾನೀಯಂ ಪಿವಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಏತ್ತಕಮೇವ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ‘‘ಪಾನೀಯಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ಹತ್ಥಾ ನ ಧೋವಿತಬ್ಬಾ’’ತಿ ಏವಂ ಪನ ನ ವತ್ತಬ್ಬನ್ತಿ. ಧುರೇ ನಿಸಿನ್ನಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ದ್ವಾರಸಮೀಪೇ ನಿಸಿನ್ನಾ ಹೋನ್ತಿ.
ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕವತ್ತಕಥಾವಣ್ಣನಾ
೩೬೬. ಪರಾಮಸತೀತಿ ಗಣ್ಹಾತಿ. ಠಪೇತಿ ವಾತಿ ‘‘ತಿಟ್ಠಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವದನ್ತೀ ಠಪೇತಿ ನಾಮ.
ಆರಞ್ಞಿಕವತ್ತಕಥಾವಣ್ಣನಾ
೩೬೭. ಕೇನಜ್ಜ, ಭನ್ತೇ, ಯುತ್ತನ್ತಿ ಕೇನ ನಕ್ಖತ್ತೇನ ಅಜ್ಜ ಚನ್ದೋ ಯುತ್ತೋತಿ ಏವಂ ವದನ್ತೇನ ನಕ್ಖತ್ತಂ ಪುಚ್ಛಿತಂ ಹೋತಿ.
ಸೇನಾಸನವತ್ತಕಥಾವಣ್ಣನಾ
೩೬೯-೩೭೦. ಅಙ್ಗಣೇತಿ ಅಬ್ಭೋಕಾಸೇ. ನ ವುಡ್ಢಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾತಿ ಏತ್ಥ ತಸ್ಸ ಓವರಕೇ ತದುಪಚಾರೇ ಚ ಆಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬನ್ತಿ ವದನ್ತಿ. ಭೋಜನಸಾಲಾದೀಸುಪಿ ಏವಮೇವ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಭೋಜನಸಾಲಾದೀಸುಪಿ ಉದ್ದೇಸದಾನಾದಿ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾವ ಕಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.
ವಚ್ಚಕುಟಿವತ್ತಕಥಾವಣ್ಣನಾ
೩೭೩-೩೭೪. ಇದಂ ಅತಿವಿವಟನ್ತಿ ಇದಂ ಠಾನಂ ಗುಮ್ಬಾದೀಹಿ ಅಪ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ನತ್ತಾ ಅತಿವಿಯ ಪಕಾಸನಂ. ನಿಬದ್ಧಗಮನತ್ಥಾಯಾತಿ ಅತ್ತನೋ ನಿಬದ್ಧಗಮನತ್ಥಾಯ. ಪುಗ್ಗಲಿಕಟ್ಠಾನಂ ವಾತಿ ಅತ್ತನೋ ವಿಹಾರಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.
ಇಮಸ್ಮಿಂ ವತ್ತಕ್ಖನ್ಧಕೇ ಆಗತಾನಿ ಆಗನ್ತುಕಾವಾಸಿಕಗಮಿಯಾನುಮೋದನಭತ್ತಗ್ಗಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕಾರಞ್ಞಿಕ ಸೇನಾಸನ ಜನ್ತಾಘರ ವಚ್ಚಕುಟಿ ಉಪಜ್ಝಾಚರಿಯ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕವತ್ತಾನಿ ಚುದ್ದಸ ಮಹಾವತ್ತಾನಿ ನಾಮ, ಇತೋ ಅಞ್ಞಾನಿ ಪನ ಕದಾಚಿ ತಜ್ಜನೀಯಕಮ್ಮಕತಾದಿಕಾಲೇಯೇವ ಚರಿತಬ್ಬಾನಿ ಅಸೀತಿ ಖನ್ಧಕವತ್ತಾನೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ. ಗಣ್ಠಿಪದೇಸು ಪನ ‘‘ಇಮಾನಿಯೇವ ಚುದ್ದಸ ಮಹಾವತ್ತಾನಿ ಅಗ್ಗಹಿತಗ್ಗಹಣೇನ ಗಹಿಯಮಾನಾನಿ ಅಸೀತಿ ಖನ್ಧಕವತ್ತಾಆನೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ತಂ ನ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ವತ್ತಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.