೪. ಕಾಣಮಾತಾಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೨೩೦-೨೩೧. ಚತುತ್ಥೇ ಕಾಣಾಯ ಮಾತಾತಿ ಕಾಣಾತಿ ಲದ್ಧನಾಮಾಯ ದಾರಿಕಾಯ ಮಾತಾ. ಕಸ್ಮಾ ಪನೇಸಾ ಕಾಣಾ ನಾಮ ಜಾತಾತಿ ಆಹ ‘‘ಸಾ ಕಿರಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ. ಇಮಿಸ್ಸಾ ದಹರಕಾಲೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಸಿನೇಹವಸೇನ ‘‘ಅಮ್ಮ ಕಾಣೇ, ಅಮ್ಮ ಕಾಣೇ’’ತಿ ವೋಹರಿಂಸು, ಸಾ ತದುಪಾದಾಯ ಕಾಣಾ ನಾಮ ಜಾತಾ, ತಸ್ಸಾ ಚ ಮಾತಾ ‘‘ಕಾಣಮಾತಾ’’ತಿ ಪಾಕಟಾ ಅಹೋಸೀತಿ ಏವಮೇತ್ಥ ಕಾರಣಂ ವದನ್ತಿ. ಪಟಿಯಾಲೋಕನ್ತಿ ಪಚ್ಛಿಮಂ ದಿಸಂ, ಪಚ್ಚಾದಿಚ್ಚನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೨೩೩. ಪೂವಗಣನಾಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ಮುಖವಟ್ಟಿಯಾ ಹೇಟ್ಠಿಮಲೇಖತೋ ಉಪರಿಟ್ಠಿತಪೂವಗಣನಾಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ‘‘ದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಾ’’ತಿ ಹಿ ವಚನತೋ ಮುಖವಟ್ಟಿಯಾ ಹೇಟ್ಠಿಮಲೇಖಂ ಅನತಿಕ್ಕನ್ತೇ ದ್ವೇ ವಾ ತಯೋ ವಾ ಪತ್ತಪೂರೇ ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

೨೩೫. ಅಟ್ಠಕಥಾಸು ಪನ…ಪೇ… ವುತ್ತನ್ತಿ ಇದಂ ಅಟ್ಠಕಥಾಸು ತಥಾ ಆಗತಭಾವಮತ್ತದೀಪನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ, ನ ಪನ ತಸ್ಸ ವಾದಸ್ಸ ಪತಿಟ್ಠಾಪನತ್ಥಂ. ಅಟ್ಠಕಥಾಸು ವುತ್ತಞ್ಹಿ ಪಾಳಿಯಾ ನ ಸಮೇತಿ. ತತುತ್ತರಿಗಹಣೇ ಅನಾಪತ್ತಿದಸ್ಸನತ್ಥಞ್ಹಿ ‘‘ಞಾತಕಾನಂ ಪವಾರಿತಾನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅಞ್ಞಥಾ ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ ದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರೇ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾವ ಪಮಾಣಯುತ್ತಗ್ಗಹಣೇ ಅನಾಪತ್ತಿಸಿದ್ಧಿತೋ ‘‘ಞಾತಕಾನಂ ಪವಾರಿತಾನ’’ನ್ತಿ ವಿಸುಂ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಯದಿ ಏವಂ ‘‘ತಂ ಪಾಳಿಯಾ ನ ಸಮೇತೀ’’ತಿ ಕಸ್ಮಾ ನ ವುತ್ತನ್ತಿ? ಹೇಟ್ಠಾ ತತುತ್ತರಿಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಸಕ್ಕಾ ವಿಞ್ಞಾತುನ್ತಿ ನ ವುತ್ತಂ. ವುತ್ತಞ್ಹಿ ತತ್ಥ (ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೫೨೬) ‘‘ಅಟ್ಠಕಥಾಸು ಪನ ಞಾತಕಪವಾರಿತಟ್ಠಾನೇ ಪಕತಿಯಾವ ಬಹುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ, ಅಚ್ಛಿನ್ನಕಾರಣಾ ಪಮಾಣಮೇವ ವಟ್ಟತೀತಿ ವುತ್ತಂ, ತಂ ಪಾಳಿಯಾ ನ ಸಮೇತೀ’’ತಿ. ‘‘ಅಪಾಥೇಯ್ಯಾದಿಅತ್ಥಾಯ ಪಟಿಯಾದಿತ’’ನ್ತಿ ಸಞ್ಞಾಯ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸಪಿ ಆಪತ್ತಿಯೇವ ಅಚಿತ್ತಕತ್ತಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದಸ್ಸ. ಅತ್ತನೋಯೇವ ಗಹಣತ್ಥಂ ‘‘ಇಮಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ದೇಹೀ’’ತಿ ವಚನೇನಪಿ ಆಪಜ್ಜನತೋ ‘‘ವಚೀಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ವುತ್ತಲಕ್ಖಣಪೂವಮನ್ಥತಾ, ಅಸೇಸಕತಾ, ಅಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಗಮನತಾ, ನ ಞಾತಕಾದಿತಾ, ಅತಿರೇಕಪಟಿಗ್ಗಹಣನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ಪನೇತ್ಥ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಕಾಣಮಾತಾಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.