೫. ಕುಲಸಙ್ಗಹವಿನಿಚ್ಛಯಕಥಾ

೨೭. ಕುಲಸಙ್ಗಹೋತಿ ಪುಪ್ಫಫಲಾದೀಹಿ ಕುಲಾನಂ ಸಙ್ಗಹೋ ಕುಲಸಙ್ಗಹೋ. ತತ್ರಾಯಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ (ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೪೩೧) – ಕುಲಸಙ್ಗಹತ್ಥಾಯ ಮಾಲಾವಚ್ಛಾದೀನಿ ರೋಪೇತುಂ ವಾ ರೋಪಾಪೇತುಂ ವಾ ಸಿಞ್ಚಿತುಂ ವಾ ಸಿಞ್ಚಾಪೇತುಂ ವಾ ಪುಪ್ಫಾನಿ ಓಚಿನಿತುಂ ವಾ ಓಚಿನಾಪೇತುಂ ವಾ ಗನ್ಥಿತುಂ ವಾ ಗನ್ಥಾಪೇತುಂ ವಾ ನ ವಟ್ಟತಿ. ತತ್ಥ ಅಕಪ್ಪಿಯವೋಹಾರೋ ಕಪ್ಪಿಯವೋಹಾರೋ ಪರಿಯಾಯೋ ಓಭಾಸೋ ನಿಮಿತ್ತಕಮ್ಮನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಜಾನಿತಬ್ಬಾನಿ.

೨೮. ತತ್ಥ ಅಕಪ್ಪಿಯವೋಹಾರೋ ನಾಮ ಅಲ್ಲಹರಿತಾನಂ ಕೋಟ್ಟನಂ ಕೋಟ್ಟಾಪನಂ, ಆವಾಟಸ್ಸ ಖಣನಂ ಖಣಾಪನಂ, ಮಾಲಾವಚ್ಛಸ್ಸ ರೋಪನಂ ರೋಪಾಪನಂ, ಆಳಿಯಾ ಬನ್ಧನಂ ಬನ್ಧಾಪನಂ, ಉದಕಸ್ಸ ಸೇಚನಂ ಸೇಚಾಪನಂ, ಮಾತಿಕಾಯ ಸಮ್ಮುಖಕರಣಂ, ಕಪ್ಪಿಯಉದಕಸಿಞ್ಚನಂ, ಹತ್ಥಪಾದಮುಖಧೋವನನಹಾನೋದಕಸಿಞ್ಚನಂ. ಕಪ್ಪಿಯವೋಹಾರೋ ನಾಮ ‘‘ಇಮಂ ರುಕ್ಖಂ ಜಾನ, ಇಮಂ ಆವಾಟಂ ಜಾನ, ಇಮಂ ಮಾಲಾವಚ್ಛಂ ಜಾನ, ಏತ್ಥ ಉದಕಂ ಜಾನಾ’’ತಿಆದಿವಚನಂ ಸುಕ್ಖಮಾತಿಕಾಯ ಉಜುಕರಣಞ್ಚ. ಪರಿಯಾಯೋ ನಾಮ ‘‘ಪಣ್ಡಿತೇನ ಮಾಲಾವಚ್ಛಾದಯೋ ರೋಪಾಪೇತಬ್ಬಾ, ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಉಪಕಾರಾಯ ಸಂವತ್ತನ್ತೀ’’ತಿಆದಿವಚನಂ. ಓಭಾಸೋ ನಾಮ ಕುದಾಲಖಣಿತ್ತಾದೀನಿ ಚ ಮಾಲಾವಚ್ಛೇ ಚ ಗಹೇತ್ವಾ ಠಾನಂ. ಏವಂ ಠಿತಞ್ಹಿ ಸಾಮಣೇರಾದಯೋ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಥೇರೋ ಕಾರಾಪೇತುಕಾಮೋ’’ತಿ ಗನ್ತ್ವಾ ಕರೋನ್ತಿ. ನಿಮಿತ್ತಕಮ್ಮಂ ನಾಮ ಕುದಾಲಖಣಿತ್ತಿವಾಸಿಫರಸುಉದಕಭಾಜನಾನಿ ಆಹರಿತ್ವಾ ಸಮೀಪೇ ಠಪನಂ.

೨೯. ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚಪಿ ಕುಲಸಙ್ಗಹತ್ಥಾಯ ರೋಪನರೋಪಾಪನಾದೀಸು ನ ವಟ್ಟನ್ತಿ. ಫಲಪರಿಭೋಗತ್ಥಾಯ ಕಪ್ಪಿಯಾಕಪ್ಪಿಯವೋಹಾರದ್ವಯಮೇವ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಇತರತ್ತಯಂ ವಟ್ಟತಿ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪನ ‘‘ಕಪ್ಪಿಯವೋಹಾರೋಪಿ ವಟ್ಟತಿ, ಯಞ್ಚ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಭೋಗತ್ಥಾಯ ವಟ್ಟತಿ, ತಂ ಅಞ್ಞಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ವಾ ಅತ್ಥಾಯಪಿ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಆರಾಮತ್ಥಾಯ ಪನ ವನತ್ಥಾಯ ಛಾಯತ್ಥಾಯ ಚ ಅಕಪ್ಪಿಯವೋಹಾರಮತ್ತಮೇವ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಸೇಸಂ ವಟ್ಟತಿ. ನ ಕೇವಲಞ್ಚ ಸೇಸಂ, ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಮಾತಿಕಮ್ಪಿ ಉಜುಂ ಕಾತುಂ ಕಪ್ಪಿಯಉದಕಂ ಸಿಞ್ಚಿತುಂ ನಹಾನಕೋಟ್ಠಕಂ ಕತ್ವಾ ನಹಾಯಿತುಂ ಹತ್ಥಪಾದಮುಖಧೋವನಉದಕಾನಿ ಚ ತತ್ಥ ಛಡ್ಡೇತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪನ ಕುರುನ್ದಿಯಞ್ಚ ‘‘ಕಪ್ಪಿಯಪಥವಿಯಂ ಸಯಂ ರೋಪೇತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಆರಾಮಾದಿಅತ್ಥಾಯ ಪನ ರೋಪಿತಸ್ಸ ವಾ ರೋಪಾಪಿತಸ್ಸ ವಾ ಫಲಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ.

೩೦. ಅಯಂ ಪನ ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಆಪತ್ತಿವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ಕುಲದೂಸನತ್ಥಾಯ ಅಕಪ್ಪಿಯಪಥವಿಯಂ ಮಾಲಾವಚ್ಛಂ ರೋಪೇನ್ತಸ್ಸ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಞ್ಚೇವ ದುಕ್ಕಟಞ್ಚ, ತಥಾ ಅಕಪ್ಪಿಯವೋಹಾರೇನ ರೋಪಾಪೇನ್ತಸ್ಸ. ಕಪ್ಪಿಯಪಥವಿಯಂ ರೋಪನೇಪಿ ರೋಪಾಪನೇಪಿ ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ಉಭಯತ್ರಾಪಿ ಸಕಿಂ ಆಣತ್ತಿಯಾ ಬಹೂನಮ್ಪಿ ರೋಪನೇ ಏಕಮೇವ ಸಪಾಚಿತ್ತಿಯದುಕ್ಕಟಂ ವಾ ಸುದ್ಧದುಕ್ಕಟಂ ವಾ ಹೋತಿ. ಪರಿಭೋಗತ್ಥಾಯ ಕಪ್ಪಿಯಭೂಮಿಯಂ ವಾ ಅಕಪ್ಪಿಯಭೂಮಿಯಂ ವಾ ಕಪ್ಪಿಯವೋಹಾರೇನ ರೋಪಾಪನೇ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಆರಾಮಾದಿಅತ್ಥಾಯಪಿ ಅಕಪ್ಪಿಯಪಥವಿಯಂ ರೋಪೇನ್ತಸ್ಸ ವಾ ಅಕಪ್ಪಿಯವಚನೇನ ರೋಪಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ವಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಅಯಂ ಪನ ನಯೋ ಮಹಾಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ನ ಸುಟ್ಠು ವಿಭತ್ತೋ, ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪನ ವಿಭತ್ತೋತಿ.

ಸಿಞ್ಚನಸಿಞ್ಚಾಪನೇ ಪನ ಅಕಪ್ಪಿಯಉದಕೇನ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಕುಲದೂಸನಪರಿಭೋಗತ್ಥಾಯ ದುಕ್ಕಟಮ್ಪಿ. ಕಪ್ಪಿಯೇನ ತೇಸಂಯೇವ ದ್ವಿನ್ನಂ ಅತ್ಥಾಯ ದುಕ್ಕಟಂ, ಪರಿಭೋಗತ್ಥಾಯ ಚೇತ್ಥ ಕಪ್ಪಿಯವೋಹಾರೇನ ಸಿಞ್ಚಾಪನೇ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಆಪತ್ತಿಟ್ಠಾನೇ ಪನ ಧಾರಾವಚ್ಛೇದವಸೇನ ಪಯೋಗಬಹುಲತಾಯ ಚ ಆಪತ್ತಿಬಹುಲತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

ಕುಲಸಙ್ಗಹತ್ಥಾಯ ಓಚಿನನೇ ಪುಪ್ಫಗಣನಾಯ ದುಕ್ಕಟಪಾಚಿತ್ತಿಯಾನಿ, ಅಞ್ಞತ್ಥ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾನೇವ. ಬಹೂನಿ ಪನ ಪುಪ್ಫಾನಿ ಏಕಪಯೋಗೇನ ಓಚಿನನ್ತೋ ಪಯೋಗವಸೇನ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ಓಚಿನಾಪನೇ ಕುಲದೂಸನತ್ಥಾಯ ಸಕಿಂ ಆಣತ್ತೋ ಬಹುಮ್ಪಿ ಓಚಿನಾತಿ, ಏಕಮೇವ ಸಪಾಚಿತ್ತಿಯದುಕ್ಕಟಂ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಮೇವ.

೩೧. ಗನ್ಥನಗನ್ಥಾಪನೇಸು ಪನ ಸಬ್ಬಾಪಿ ಛ ಪುಪ್ಫವಿಕತಿಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬಾ – ಗನ್ಥಿಮಂ ಗೋಪ್ಫಿಮಂ ವೇಧಿಮಂ ವೇಠಿಮಂ ಪೂರಿಮಂ ವಾಯಿಮನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಗನ್ಥಿಮಂ ನಾಮ ಸದಣ್ಡಕೇಸು ವಾ ಉಪ್ಪಲಪದುಮಾದೀಸು ಅಞ್ಞೇಸು ವಾ ದೀಘವಣ್ಟೇಸು ಪುಪ್ಫೇಸು ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ದಣ್ಡಕೇನ ವಾ ದಣ್ಡಕಂ, ವಣ್ಟೇನ ವಾ ವಣ್ಟಂ ಗನ್ಥೇತ್ವಾ ಕತಮೇವ ಹಿ ಗನ್ಥಿಮಂ. ತಂ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ವಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ವಾ ಕಾತುಮ್ಪಿ ಅಕಪ್ಪಿಯವಚನೇನ ಕಾರಾಪೇತುಮ್ಪಿ ನ ವಟ್ಟತಿ, ‘‘ಏವಂ ಜಾನ, ಏವಂ ಕತೇ ಸೋಭೇಯ್ಯ, ಯಥಾ ಏತಾನಿ ಪುಪ್ಫಾನಿ ನ ವಿಕಿರಿಯನ್ತಿ, ತಥಾ ಕರೋಹೀ’’ತಿಆದಿನಾ ಪನ ಕಪ್ಪಿಯವಚನೇನ ಕಾರಾಪೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಗೋಪ್ಫಿಮಂ ನಾಮ ಸುತ್ತೇನ ವಾ ವಾಕಾದೀಹಿ ವಾ ವಸ್ಸಿಕಪುಪ್ಫಾದೀನಂ ಏಕತೋವಣ್ಟಿಕಉಭತೋವಣ್ಟಿಕಮಾಲಾವಸೇನ ಗೋಪ್ಫನಂ, ವಾಕಂ ವಾ ರಜ್ಜುಂ ವಾ ದಿಗುಣಂ ಕತ್ವಾ ತತ್ಥ ಅವಣ್ಟಕಾನಿ ನೀಪಪುಪ್ಫಾದೀನಿ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಬನ್ಧನ್ತಿ, ಏತಮ್ಪಿ ಗೋಪ್ಫಿಮಮೇವ. ಸಬ್ಬಂ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ನ ವಟ್ಟತಿ.

ವೇಧಿಮಂ ನಾಮ ಸವಣ್ಟಕಾನಿ ವಸ್ಸಿಕಪುಪ್ಫಾದೀನಿ ವಣ್ಟೇ, ಅವಣ್ಟಕಾನಿ ವಕುಲಪುಪ್ಫಾದೀನಿ ಅತ್ತನೋ ಛಿದ್ದೇಸು ಸೂಚಿತಾಲಹೀರಾದೀಹಿ ವಿನಿವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಆವುನನ್ತಿ, ಏತಂ ವೇಧಿಮಂ ನಾಮ. ತಂ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಕೇಚಿ ಪನ ಕದಲಿಕ್ಖನ್ಧಮ್ಹಿ ಕಣ್ಟಕೇ ವಾ ತಾಲಹೀರಾದೀನಿ ವಾ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪುಪ್ಫಾನಿ ವಿನಿವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಠಪೇನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ಕಣ್ಟಕಸಾಖಾಸು, ಕೇಚಿ ಪುಪ್ಫಛತ್ತಪುಪ್ಫಕೂಟಾಗಾರಕರಣತ್ಥಂ ಛತ್ತೇ ಚ ಭಿತ್ತಿಯಞ್ಚ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಠಪಿತಕಣ್ಟಕೇಸು, ಕೇಚಿ ಧಮ್ಮಾಸನವಿತಾನೇ ಬದ್ಧಕಣ್ಟಕೇಸು, ಕೇಚಿ ಕಣಿಕಾರಪುಪ್ಫಾದೀನಿ ಸಲಾಕಾಹಿ ವಿಜ್ಝನ್ತಿ, ಛತ್ತಾಧಿಛತ್ತಂ ವಿಯ ಕರೋನ್ತಿ, ತಂ ಅತಿಓಳಾರಿಕಮೇವ. ಪುಪ್ಫವಿಜ್ಝನತ್ಥಂ ಪನ ಧಮ್ಮಾಸನವಿತಾನೇ ಕಣ್ಟಕಮ್ಪಿ ಬನ್ಧಿತುಂ ಕಣ್ಟಕಾದೀಹಿ ವಾ ಏಕಪುಪ್ಫಮ್ಪಿ ವಿಜ್ಝಿತುಂ ಪುಪ್ಫೇಯೇವ ವಾ ಪುಪ್ಫಂ ಪವೇಸೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಜಾಲವಿತಾನವೇದಿಕನಾಗದನ್ತಕಪುಪ್ಫಪಟಿಚ್ಛಕತಾಲಪಣ್ಣಗುಳಕಾದೀನಂ ಪನ ಛಿದ್ದೇಸು ಅಸೋಕಪಿಣ್ಡಿಯಾ ವಾ ಅನ್ತರೇಸು ಪುಪ್ಫಾನಿ ಪವೇಸೇತುಂ ನ ದೋಸೋ. ನ ಹೇತಂ ವೇಧಿಮಂ ಹೋತಿ. ಧಮ್ಮರಜ್ಜುಯಮ್ಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ವೇಠಿಮಂ ನಾಮ ಪುಪ್ಫದಾಮಪುಪ್ಫಹತ್ಥಕೇಸು ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಕೇಚಿ ಹಿ ಮತ್ಥಕದಾಮಂ ಕರೋನ್ತಾ ಹೇಟ್ಠಾ ಘಟಕಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ಪುಪ್ಫೇಹಿ ವೇಠೇನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ಅಟ್ಠ ಅಟ್ಠ ವಾ ದಸ ದಸ ವಾ ಉಪ್ಪಲಪುಪ್ಫಾದೀನಿ ಸುತ್ತೇನ ವಾ ವಾಕೇನ ವಾ ದಣ್ಡಕೇಸು ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಉಪ್ಪಲಹತ್ಥಕೇ ವಾ ಪದುಮಹತ್ಥಕೇ ವಾ ಕರೋನ್ತಿ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಸಾಮಣೇರೇಹಿ ಉಪ್ಪಾಟೇತ್ವಾ ಥಲೇ ಠಪಿತಉಪ್ಪಲಾದೀನಿ ಕಾಸಾವೇನ ಭಣ್ಡಿಕಮ್ಪಿ ಬನ್ಧಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ತೇಸಂಯೇವ ಪನ ವಾಕೇನ ವಾ ದಣ್ಡಕೇನ ವಾ ಬನ್ಧಿತುಂ ಅಂಸಭಣ್ಡಿಕಂ ವಾ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಅಂಸಭಣ್ಡಿಕಂ ನಾಮ ಖನ್ಧೇ ಠಪಿತಕಾಸಾವಸ್ಸ ಉಭೋ ಅನ್ತೇ ಆಹರಿತ್ವಾ ಭಣ್ಡಿಕಂ ಕತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಪಸಿಬ್ಬಕೇ ವಿಯ ಪುಪ್ಫಾನಿ ಪಕ್ಖಿಪನ್ತಿ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಅಂಸಭಣ್ಡಿಕಾ, ಏತಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ದಣ್ಡಕೇಹಿ ಪದುಮಿನಿಪಣ್ಣಂ ವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಉಪ್ಪಲಾದೀನಿ ಪಣ್ಣೇನ ವೇಠೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ತತ್ರಾಪಿ ಪುಪ್ಫಾನಂ ಉಪರಿ ಪದುಮಿನಿಪಣ್ಣಮೇವ ಬನ್ಧಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಹೇಟ್ಠಾ ದಣ್ಡಕಂ ಪನ ಬನ್ಧಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ.

ಪೂರಿಮಂ ನಾಮ ಮಾಲಾಗುಣೇ ಚ ಪುಪ್ಫಪಟೇ ಚ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಯೋ ಹಿ ಮಾಲಾಗುಣೇನ ಚೇತಿಯಂ ವಾ ಬೋಧಿಂ ವಾ ವೇದಿಕಂ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಿಪನ್ತೋ ಪುನ ಆನೇತ್ವಾ ಪುರಿಮಟ್ಠಾನಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತಿ, ಏತ್ತಾವತಾ ಪೂರಿಮಂ ನಾಮ ಹೋತಿ, ಕೋ ಪನ ವಾದೋ ಅನೇಕಕ್ಖತ್ತುಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪನ್ತಸ್ಸ. ನಾಗದನ್ತಕನ್ತರೇಹಿ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಹರನ್ತೋ ಓಲಮ್ಬಕಂ ಕತ್ವಾ ಪುನ ನಾಗದನ್ತಕಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಏತಮ್ಪಿ ಪೂರಿಮಂ ನಾಮ. ನಾಗದನ್ತಕೇ ಪನ ಪುಪ್ಫವಲಯಂ ಪವೇಸೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಮಾಲಾಗುಣೇಹಿ ಪುಪ್ಫಪಟಂ ಕರೋನ್ತಿ, ತತ್ರಾಪಿ ಏಕಮೇವ ಮಾಲಾಗುಣಂ ಹರಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಪುನ ಪಚ್ಚಾಹರತೋ ಪೂರಿಮಮೇವ ಹೋತಿ. ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಮಾಲಾಗುಣೇಹಿ ಪನ ಬಹೂಹಿಪಿ ಕತಂ ಪುಪ್ಫದಾಮಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಆಸನಮತ್ಥಕಾದೀಸು ಬನ್ಧಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಅತಿದೀಘಂ ಪನ ಮಾಲಾಗುಣಂ ಏಕವಾರಂ ಹರಿತ್ವಾ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪುನ ಇತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ತೇನಪಿ ತಥೇವ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ವಾಯಿಮಂ ನಾಮ ಪುಪ್ಫಜಾಲಪುಪ್ಫಪಟಪುಪ್ಫರೂಪೇಸು ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಚೇತಿಯೇ ಪುಪ್ಫಜಾಲಂ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಏಕಮೇಕಮ್ಹಿ ಜಾಲಛಿದ್ದಕೇ ದುಕ್ಕಟಂ. ಭಿತ್ತಿಛತ್ತಬೋಧಿತ್ಥಮ್ಭಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಪುಪ್ಫಪಟಂ ಪನ ಪರೇಹಿ ಪೂರಿತಮ್ಪಿ ವಾಯಿತುಂ ನ ಲಬ್ಭತಿ. ಗೋಪ್ಫಿಮಪುಪ್ಫೇಹೇವ ಹತ್ಥಿಅಸ್ಸಾದಿರೂಪಕಾನಿ ಕರೋನ್ತಿ, ತಾನಿಪಿ ವಾಯಿಮಟ್ಠಾನೇ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ. ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಸಬ್ಬಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಅಞ್ಞೇಹಿ ಕತಪರಿಚ್ಛೇದೇ ಪನ ಪುಪ್ಫಾನಿ ಠಪೇನ್ತೇನ ಹತ್ಥಿಅಸ್ಸಾದಿರೂಪಕಮ್ಪಿ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪನ ಕಳಮ್ಬಕೇನ ಅಡ್ಢಚನ್ದಕೇನ ಚ ಸದ್ಧಿಂ ಅಟ್ಠ ಪುಪ್ಫವಿಕತಿಯೋ ವುತ್ತಾ.

೩೨. ತತ್ಥ ಕಳಮ್ಬಕೋತಿ ಅಡ್ಢಚನ್ದಕನ್ತರೇ ಘಟಿಕದಾಮಓಲಮ್ಬಕೋ ವುತ್ತೋ. ಅಡ್ಢಚನ್ದಕೋತಿ ಅಡ್ಢಚನ್ದಾಕಾರೇನ ಮಾಲಾಗುಣಪರಿಕ್ಖೇಪೋ. ತದುಭಯಮ್ಪಿ ಪೂರಿಮೇಯೇವ ಪವಿಟ್ಠಂ. ಕುರುನ್ದಿಯಂ ಪನ ‘‘ದ್ವೇ ತಯೋ ಮಾಲಾಗುಣೇ ಏಕತೋ ಕತ್ವಾ ಪುಪ್ಫದಾಮಕರಣಮ್ಪಿ ವಾಯಿಮಂಯೇವಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ತಮ್ಪಿ ಇಧ ಪೂರಿಮಟ್ಠಾನೇಯೇವ ಪವಿಟ್ಠಂ. ನ ಕೇವಲಞ್ಚ ಪುಪ್ಫದಾಮಮೇವ, ಪಿಟ್ಠಮಯದಾಮಮ್ಪಿ ಗೇಣ್ಡುಕಪುಪ್ಫದಾಮಮ್ಪಿ ಕುರುನ್ದಿಯಂ ವುತ್ತಂ. ಖರಪತ್ತದಾಮಮ್ಪಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಸ್ಸ ಸಾಧಾರಣತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖುನೀನಮ್ಪಿ ನೇವ ಕಾತುಂ, ನ ಕಾರಾಪೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಪೂಜಾನಿಮಿತ್ತಂ ಪನ ಕಪ್ಪಿಯವಚನಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಪರಿಯಾಯಓಭಾಸನಿಮಿತ್ತಕಮ್ಮಾನಿ ವಟ್ಟನ್ತಿಯೇವ.

ಯೋ ಹರಿತ್ವಾ ವಾ ಹರಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ಪಕ್ಕೋಸಿತ್ವಾ ವಾ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ಸಯಂ ವಾ ಉಪಗತಾನಂ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಂ ಪುಪ್ಫಂ ಕುಲಸಙ್ಗಹತ್ಥಾಯ ದೇತಿ, ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ, ಪರಸನ್ತಕಂ ದೇತಿ, ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ಥೇಯ್ಯಚಿತ್ತೇನ ದೇತಿ, ಭಣ್ಡಗ್ಘೇನ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ಏಸ ನಯೋ ಸಙ್ಘಿಕೇಪಿ. ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ – ಸೇನಾಸನತ್ಥಾಯ ನಿಯಮಿತಂ ಇಸ್ಸರವತಾಯ ದದತೋ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯನ್ತಿ.

೩೩. ಪುಪ್ಫಂ ನಾಮ ಕಸ್ಸ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಕಸ್ಸ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ? ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ತಾವ ಹರಿತ್ವಾಪಿ ಹರಾಪೇತ್ವಾಪಿ ಪಕ್ಕೋಸಿತ್ವಾಪಿ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾಪಿ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಸೇಸಞಾತಕಾನಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾವ. ತಞ್ಚ ಖೋ ವತ್ಥುಪೂಜನತ್ಥಾಯ, ಮಣ್ಡನತ್ಥಾಯ ಪನ ಸಿವಲಿಙ್ಗಾದಿಪೂಜನತ್ಥಾಯ ವಾ ಕಸ್ಸಚಿಪಿ ದಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಮಾತಾಪಿತೂನಞ್ಚ ಹರಾಪೇನ್ತೇನ ಞಾತಿಸಾಮಣೇರೇಹೇವ ಹರಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಇತರೇ ಪನ ಯದಿ ಸಯಮೇವ ಇಚ್ಛನ್ತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಸಮ್ಮತೇನ ಪುಪ್ಫಭಾಜಕೇನ ಪುಪ್ಫಭಾಜನಕಾಲೇ ಸಮ್ಪತ್ತಾನಂ ಸಾಮಣೇರಾನಂ ಉಪಡ್ಢಭಾಗಂ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಕುರುನ್ದಿಯಂ ಪನ ‘‘ಸಮ್ಪತ್ತಗಿಹೀನಂ ಉಪಡ್ಢಭಾಗಂ’’, ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ‘‘ಚೂಳಕಂ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅಸಮ್ಮತೇನ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ. ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯೇಸು ಸಗಾರವಾ ಸಾಮಣೇರಾ ಬಹೂನಿ ಪುಪ್ಫಾನಿ ಆಹರಿತ್ವಾ ರಾಸಿಂ ಕತ್ವಾ ಠಪೇನ್ತಿ, ಥೇರಾ ಪಾತೋವ ಸಮ್ಪತ್ತಾನಂ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾದೀನಂ ಉಪಾಸಕಾದೀನಂ ವಾ ‘‘ತ್ವಂ ಇದಂ ಗಣ್ಹ, ತ್ವಂ ಇದಂ ಗಣ್ಹಾ’’ತಿ ದೇನ್ತಿ, ಪುಪ್ಫದಾನಂ ನಾಮ ನ ಹೋತಿ. ‘‘ಚೇತಿಯಂ ಪೂಜೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಾಪಿ ಪೂಜಂ ಕರೋನ್ತಾಪಿ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಸಮ್ಪತ್ತಾನಂ ಚೇತಿಯಪೂಜನತ್ಥಾಯ ದೇನ್ತಿ, ಏತಮ್ಪಿ ಪುಪ್ಫದಾನಂ ನಾಮ ನ ಹೋತಿ. ಉಪಾಸಕೇ ಅಕ್ಕಪುಪ್ಫಾದೀಹಿ ಪೂಜೇನ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ವಿಹಾರೇ ಕಣಿಕಾರಪುಪ್ಫಾದೀನಿ ಅತ್ಥಿ, ಉಪಾಸಕಾ ತಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಪೂಜೇಥಾ’’ತಿ ವತ್ತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಪುಪ್ಫಪೂಜಂ ಕತ್ವಾ ದಿವಾತರಂ ಗಾಮಂ ಪವಿಟ್ಠೇ ‘‘ಕಿಂ, ಭನ್ತೇ, ಅತಿದಿವಾ ಪವಿಟ್ಠತ್ಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛನ್ತಿ, ‘‘ವಿಹಾರೇ ಪುಪ್ಫಾನಿ ಬಹೂನಿ, ಪೂಜಂ ಅಕರಿಮ್ಹಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ‘‘ಬಹೂನಿ ಕಿರ ವಿಹಾರೇ ಪುಪ್ಫಾನೀ’’ತಿ ಪುನದಿವಸೇ ಪಹೂತಂ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪುಪ್ಫಪೂಜಞ್ಚ ಕರೋನ್ತಿ ದಾನಞ್ಚ ದೇನ್ತಿ, ವಟ್ಟತಿ.

೩೪. ಮನುಸ್ಸಾ ‘‘ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಸುಕದಿವಸಂ ನಾಮ ಪೂಜೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಪುಪ್ಫವಾರಂ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಅನುಞ್ಞಾತದಿವಸೇ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಸಾಮಣೇರೇಹಿ ಚ ಪಗೇವ ಪುಪ್ಫಾನಿ ಓಚಿನಿತ್ವಾ ಠಪಿತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ತೇ ರುಕ್ಖೇಸು ಪುಪ್ಫಾನಿ ಅಪಸ್ಸನ್ತಾ ‘‘ಕುಹಿಂ, ಭನ್ತೇ, ಪುಪ್ಫಾನೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ಸಾಮಣೇರೇಹಿ ಓಚಿನಿತ್ವಾ ಠಪಿತಾನಿ, ತುಮ್ಹೇ ಪನ ಪೂಜೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛಥ, ಸಙ್ಘೋ ಅಞ್ಞಂ ದಿವಸಂ ಪೂಜೇಸ್ಸತೀತಿ. ತೇ ಪೂಜೇತ್ವಾ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪನ ಕುರುನ್ದಿಯಞ್ಚ ‘‘ಥೇರಾ ಸಾಮಣೇರೇಹಿ ದಾಪೇತುಂ ನ ಲಭನ್ತಿ, ಸಚೇ ಸಯಮೇವ ತಾನಿ ಪುಪ್ಫಾನಿ ತೇಸಂ ದೇನ್ತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಥೇರೇಹಿ ಪನ ‘ಸಾಮಣೇರೇಹಿ ಓಚಿನಿತ್ವಾ ಠಪಿತಾನೀ’ತಿ ಏತ್ತಕಮೇವ ವತ್ತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಸಚೇ ಪನ ಪುಪ್ಫವಾರಂ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಅನೋಚಿತೇಸು ಪುಪ್ಫೇಸು ಯಾಗುಭತ್ತಾದೀನಿ ಆದಾಯ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಸಾಮಣೇರೇ ‘‘ಓಚಿನಿತ್ವಾ ದೇಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ಞಾಭಿಸಾಮಣೇರಾನಂಯೇವ ಓಚಿನಿತ್ವಾ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಅಞ್ಞಾತಕೇ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ರುಕ್ಖಸಾಖಾಯ ಠಪೇನ್ತಿ, ನ ಓರೋಹಿತ್ವಾ ಪಲಾಯಿತಬ್ಬಂ, ಓಚಿನಿತ್ವಾ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಕೋಚಿ ಧಮ್ಮಕಥಿಕೋ ‘‘ಬಹೂನಿ ಉಪಾಸಕಾ ವಿಹಾರೇ ಪುಪ್ಫಾನಿ, ಯಾಗುಭತ್ತಾದೀನಿ ಆದಾಯ ಗನ್ತ್ವಾ ಪುಪ್ಫಪೂಜಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ವದತಿ, ತಸ್ಸೇವ ನ ಕಪ್ಪತೀತಿ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಞ್ಚ ಕುರುನ್ದಿಯಞ್ಚ ವುತ್ತಂ. ಮಹಾಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ‘‘ಏತಂ ಅಕಪ್ಪಿಯಂ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಅವಿಸೇಸೇನ ವುತ್ತಂ.

೩೫. ಫಲಮ್ಪಿ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಂ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಮಾತಾಪಿತೂನಞ್ಚ ಸೇಸಞಾತೀನಞ್ಚ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಕುಲಸಙ್ಗಹತ್ಥಾಯ ಪನ ದೇನ್ತಸ್ಸ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕೇ ಪರಸನ್ತಕೇ ಸಙ್ಘಿಕೇ ಸೇನಾಸನತ್ಥಾಯ ನಿಯಮಿತೇ ಚ ದುಕ್ಕಟಾದೀನಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ. ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಂಯೇವ ಗಿಲಾನಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಾ ಸಮ್ಪತ್ತಇಸ್ಸರಾನಂ ವಾ ಖೀಣಪರಿಬ್ಬಯಾನಂ ವಾ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಫಲದಾನಂ ನ ಹೋತಿ. ಫಲಭಾಜಕೇನಪಿ ಸಮ್ಮತೇನ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಫಲಭಾಜನಕಾಲೇ ಸಮ್ಪತ್ತಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಪಡ್ಢಭಾಗಂ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಅಸಮ್ಮತೇನ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸಙ್ಘಾರಾಮೇಪಿ ಫಲಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ವಾ ರುಕ್ಖಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ವಾ ಕತಿಕಾ ಕಾತಬ್ಬಾ ‘‘ತತೋ ಗಿಲಾನಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಾ ಅಞ್ಞೇಸಂ ವಾ ಫಲಂ ಯಾಚನ್ತಾನಂ ಯಥಾಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ಚತ್ತಾರಿ ಪಞ್ಚ ಫಲಾನಿ ದಾತಬ್ಬಾನಿ, ರುಕ್ಖಾ ವಾ ದಸ್ಸೇತಬ್ಬಾ ‘ಇತೋ ಗಹೇತುಂ ಲಬ್ಭತೀ’’’ತಿ. ‘‘ಇಧ ಫಲಾನಿ ಸುನ್ದರಾನಿ, ಇತೋ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಏವಂ ಪನ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಂ ಸಿರೀಸಚುಣ್ಣಂ ವಾ ಅಞ್ಞಂ ವಾ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಕಸಾವಂ ಕುಲಸಙ್ಗಹತ್ಥಾಯ ದೇತಿ, ದುಕ್ಕಟಂ. ಪರಸನ್ತಕಾದೀಸುಪಿ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ – ಸಙ್ಘಸ್ಸ ರಕ್ಖಿತಗೋಪಿತಾಪಿ ರುಕ್ಖಛಲ್ಲಿ ಗರುಭಣ್ಡಮೇವಾತಿ. ಮತ್ತಿಕದನ್ತಕಟ್ಠವೇಳುಪಣ್ಣೇಸುಪಿ ಗರುಭಣ್ಡೂಪಗಂ ಞತ್ವಾ ಚುಣ್ಣೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

೩೬. ಜಙ್ಘಪೇಸನಿಯನ್ತಿ ಗಿಹೀನಂ ದೂತೇಯ್ಯಂ ಸಾಸನಹರಣಕಮ್ಮಂ ವುಚ್ಚತಿ, ತಂ ನ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಗಿಹೀನಞ್ಹಿ ಸಾಸನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಪದೇ ಪದೇ ದುಕ್ಕಟಂ. ತಂ ಕಮ್ಮಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಲದ್ಧಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸಪಿ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ದುಕ್ಕಟಂ. ಪಠಮಂ ಸಾಸನಂ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾಪಿ ಪಚ್ಛಾ ‘‘ಅಯಂ ದಾನಿ ಸೋ ಗಾಮೋ, ಹನ್ದ ನಂ ಸಾಸನಂ ಆರೋಚೇಮೀ’’ತಿ ಮಗ್ಗಾ ಓಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸಪಿ ಪದೇ ಪದೇ ದುಕ್ಕಟಂ. ಸಾಸನಂ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ಲದ್ಧಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜತೋ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ದುಕ್ಕಟಂ. ಸಾಸನಂ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಆಗತೇನ ಪನ ‘‘ಭನ್ತೇ, ತಸ್ಮಿಂ ಗಾಮೇ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಕಾ ಪವತ್ತೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿಯಮಾನೇನ ಕಥೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಪುಚ್ಛಿತಪಞ್ಹೇ ದೋಸೋ ನತ್ಥಿ. ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಪನ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಾನಂ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಪಣ್ಡುಪಲಾಸಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರಸ್ಸ ಸಾಸನಂ ಹರಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಗಿಹೀನಞ್ಚ ಕಪ್ಪಿಯಸಾಸನಂ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಮಮ ವಚನೇನ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ವನ್ದಥಾ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಚೇತಿಯಂ ಪಟಿಮಂ ಬೋಧಿಂ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರಂ ವನ್ದಥಾ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಚೇತಿಯೇ ಗನ್ಧಪೂಜಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಪುಪ್ಫಪೂಜಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂ ಸನ್ನಿಪಾತೇಥ, ದಾನಂ ದಸ್ಸಾಮ, ಧಮ್ಮಂ ದೇಸಾಪಯಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವಾ ಈದಿಸೇಸು ಸಾಸನೇಸು ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ನ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಕಪ್ಪಿಯಸಾಸನಾನಿ ಹಿ ಏತಾನಿ, ನ ಗಿಹೀನಂ ಗಿಹಿಕಮ್ಮಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾನೀತಿ. ಇಮೇಹಿ ಪನ ಅಟ್ಠಹಿ ಕುಲದೂಸಕಕಮ್ಮೇಹಿ ಉಪ್ಪನ್ನಪಚ್ಚಯಾ ಪಞ್ಚನ್ನಮ್ಪಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಾನಂ ನ ಕಪ್ಪನ್ತಿ. ಅಭೂತಾರೋಚನರೂಪಿಯಸಂವೋಹಾರೇಹಿ ಉಪ್ಪನ್ನಪಚ್ಚಯಸದಿಸಾವ ಹೋನ್ತಿ.

ಪಬ್ಬಾಜನೀಯಕಮ್ಮಕತೋ ಪನ ಯಸ್ಮಿಂ ಗಾಮೇ ವಾ ನಿಗಮೇ ವಾ ಕುಲದೂಸಕಕಮ್ಮಂ ಕತಂ, ಯಸ್ಮಿಞ್ಚ ವಿಹಾರೇ ವಸತಿ, ನೇವ ತಸ್ಮಿಂ ಗಾಮೇ ವಾ ನಿಗಮೇ ವಾ ಚರಿತುಂ ಲಭತಿ, ನ ವಿಹಾರೇ ವಸಿತುಂ. ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಕಮ್ಮೇನಪಿ ಚ ತೇನ ಯೇಸು ಕುಲೇಸು ಪುಬ್ಬೇ ಕುಲದೂಸಕಕಮ್ಮಂ ಕತಂ, ತತೋ ಉಪ್ಪನ್ನಪಚ್ಚಯಾ ನ ಗಹೇತಬ್ಬಾ, ಆಸವಕ್ಖಯಪತ್ತೇನಪಿ ನ ಗಹೇತಬ್ಬಾ, ಅಕಪ್ಪಿಯಾವ ಹೋನ್ತಿ. ‘‘ಕಸ್ಮಾ ನ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತೇನ ‘‘ಪುಬ್ಬೇ ಏವಂ ಕತತ್ತಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಸಚೇ ವದನ್ತಿ ‘‘ನ ಮಯಂ ತೇನ ಕಾರಣೇನ ದೇಮ, ಇದಾನಿ ಸೀಲವನ್ತತಾಯ ದೇಮಾ’’ತಿ, ಗಹೇತಬ್ಬಾ. ಪಕತಿಯಾ ದಾನಟ್ಠಾನೇಯೇವ ಕುಲದೂಸಕಕಮ್ಮಂ ಕತಂ ಹೋತಿ, ತತೋ ಪಕತಿದಾನಮೇವ ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಯಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ದೇನ್ತಿ, ತಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ಪುಚ್ಛಿತಪಞ್ಹೇ ದೋಸೋ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖುಂ ಪುಬ್ಬಣ್ಹೇ ವಾ ಸಾಯನ್ಹೇ ವಾ ಅನ್ತರಘರಂ ಪವಿಟ್ಠಂ ಕೋಚಿ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯ ‘‘ಕಸ್ಮಾ, ಭನ್ತೇ, ಚರಥಾ’’ತಿ. ಯೇನತ್ಥೇನ ಚರತಿ, ತಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ‘‘ಲದ್ಧಂ ನ ಲದ್ಧ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇ ಸಚೇ ನ ಲದ್ಧಂ, ‘‘ನ ಲದ್ಧ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಯಂ ಸೋ ದೇತಿ, ತಂ ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

೩೭. ‘‘ನ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಣಿಧಾಯ ಅರಞ್ಞೇ ವತ್ಥಬ್ಬಂ, ಯೋ ವಸೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ನ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಣಿಧಾಯ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತಬ್ಬಂ…ಪೇ… ನ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಣಿಧಾಯ ಚಙ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ…ಪೇ… ನ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಣಿಧಾಯ ಠಾತಬ್ಬಂ…ಪೇ… ನ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಣಿಧಾಯ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ…ಪೇ… ನ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಣಿಧಾಯ ಸೇಯ್ಯಾ ಕಪ್ಪೇತಬ್ಬಾ, ಯೋ ಕಪ್ಪೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ೨೨೩ ಆದಯೋ) ವುತ್ತತ್ತಾ ‘‘ಏವಂ (ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೨೨೩) ಅರಞ್ಞೇ ವಸನ್ತಂ ಮಂ ಜನೋ ಅರಹತ್ತೇ ವಾ ಸೇಕ್ಖಭೂಮಿಯಂ ವಾ ಸಮ್ಭಾವೇಸ್ಸತಿ, ತತೋ ಲೋಕಸ್ಸ ಸಕ್ಕತೋ ಭವಿಸ್ಸಾಮಿ ಗರುಕತೋ ಮಾನಿತೋ ಪೂಜಿತೋ’’ತಿ ಏವಂ ಪತ್ಥನಂ ಕತ್ವಾ ಅರಞ್ಞೇ ನ ವಸಿತಬ್ಬಂ. ಏವಂ ಪಣಿಧಾಯ ‘‘ಅರಞ್ಞೇ ವಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಪದವಾರೇ ಪದವಾರೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ತಥಾ ಅರಞ್ಞೇ ಕುಟಿಕರಣಚಙ್ಕಮನನಿಸೀದನನಿವಾಸನಪಾರುಪನಾದೀಸು ಸಬ್ಬಕಿಚ್ಚೇಸು ಪಯೋಗೇ ಪಯೋಗೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ಅರಞ್ಞೇ ನ ವಸಿತಬ್ಬಂ. ಏವಂ ವಸನ್ತೋ ಹಿ ಸಮ್ಭಾವನಂ ಲಭತು ವಾ ಮಾ ವಾ, ದುಕ್ಕಟಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಯೋ ಪನ ಸಮಾದಿನ್ನಧುತಙ್ಗೋ ‘‘ಧುತಙ್ಗಂ ರಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಗಾಮನ್ತೇ ಮೇ ವಸತೋ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಅರಞ್ಞಂ ಸಪ್ಪಾಯ’’ನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ವಾ ‘‘ಅದ್ಧಾ ಅರಞ್ಞೇ ತಿಣ್ಣಂ ವಿವೇಕಾನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಪಾಪುಣಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಅರಞ್ಞಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಅಪಾಪುಣಿತ್ವಾ ನ ನಿಕ್ಖಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಅರಞ್ಞವಾಸೋ ನಾಮ ಭಗವತಾ ಪಸತ್ಥೋ, ಮಯಿ ಚ ಅರಞ್ಞೇ ವಸನ್ತೇ ಬಹೂ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಗಾಮನ್ತಂ ಹಿತ್ವಾ ಆರಞ್ಞಕಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ವಾ ಏವಂ ಅನವಜ್ಜವಾಸಂ ವಸಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ತೇನೇವ ವಸಿತಬ್ಬಂ. ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತಸ್ಸಪಿ ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾದೀನಿ ಸಣ್ಠಪೇತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ನಿವಾಸನಪಾರುಪನಕಿಚ್ಚತೋ ಪಭುತಿ ಯಾವ ಭೋಜನಪರಿಯೋಸಾನಂ, ತಾವ ಪಯೋಗೇ ಪಯೋಗೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ಸಮ್ಭಾವನಂ ಲಭತು ವಾ ಮಾ ವಾ, ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ಖನ್ಧಕವತ್ತಸೇಖಿಯವತ್ತಪರಿಪೂರಣತ್ಥಂ ಪನ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀನಂ ದಿಟ್ಠಾನುಗತಿಆಪಜ್ಜನತ್ಥಂ ವಾ ಪಾಸಾದಿಕೇಹಿ ಅಭಿಕ್ಕಮಪಟಿಕ್ಕಮಾದೀಹಿ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸನ್ತೋ ಅನುಪವಜ್ಜೋ ವಿಞ್ಞೂನಂ. ಚಙ್ಕಮನಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ಇತಿ ಪಾಳಿಮುತ್ತಕವಿನಯವಿನಿಚ್ಛಯಸಙ್ಗಹೇ

ಕುಲಸಙ್ಗಹವಿನಿಚ್ಛಯಕಥಾ ಸಮತ್ತಾ.