೨೬. ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕವಿನಿಚ್ಛಯಕಥಾ

೧೭೯. ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕಾತಿ ಏತ್ಥ ಪುರಿಮಿಕಾ ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾತಿ ದುವೇ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕಾ. ತತ್ಥ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೧೮೪ ಆದಯೋ) ಆಸಾಳ್ಹೀಪುಣ್ಣಮಾಯ ಅನನ್ತರೇ ಪಾಟಿಪದದಿವಸೇ ಪುರಿಮಿಕಾ ಉಪಗನ್ತಬ್ಬಾ, ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾ ಪನ ಆಸಾಳ್ಹೀಪುಣ್ಣಮತೋ ಅಪರಾಯ ಪುಣ್ಣಮಾಯ ಅನನ್ತರೇ ಪಾಟಿಪದದಿವಸೇ. ಉಪಗಚ್ಛನ್ತೇನ ಚ ವಿಹಾರಂ ಪಟಿಜಗ್ಗಿತ್ವಾ ಪಾನೀಯಂ ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಂ ಚೇತಿಯವನ್ದನಾದಿಸಾಮೀಚಿಕಮ್ಮಂ ನಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಇಮಂ ತೇಮಾಸಂ ವಸ್ಸಂ ಉಪೇಮೀ’’ತಿ ಸಕಿಂ ವಾ ದ್ವತ್ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವಾ ವಾಚಂ ನಿಚ್ಛಾರೇತ್ವಾ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಸಚೇಪಿ ‘‘ಇಧ ವಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಲಯೋ ಅತ್ಥಿ, ಅಸತಿಯಾ ಪನ ವಸ್ಸಂ ನ ಉಪೇತಿ, ಗಹಿತಸೇನಾಸನಂ ಸುಗ್ಗಹಿತಂ, ಛಿನ್ನವಸ್ಸೋ ನ ಹೋತಿ, ಪವಾರೇತುಂ ಲಭತಿಯೇವ. ವಿನಾಪಿ ಹಿ ವಚೀಭೇದಂ ಆಲಯಕರಣಮತ್ತೇನಪಿ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗತಮೇವ ಹೋತಿ. ‘‘ಇಧ ವಸ್ಸಂ ವಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದೋಯೇವೇತ್ಥ ಆಲಯೋ ನಾಮ.

‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತದಹುವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕಾಯ ವಸ್ಸಂ ಅನುಪಗನ್ತುಕಾಮೇನ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಆವಾಸೋ ಅತಿಕ್ಕಮಿತಬ್ಬೋ, ಯೋ ಅತಿಕ್ಕಮೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೧೮೬) ವಚನತೋ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೇ ವಸ್ಸಂ ಅನುಪಗನ್ತುಕಾಮೋ ವಿಹಾರಸೀಮಂ ಅತಿಕ್ಕಮತಿ, ವಿಹಾರಗಣನಾಯ ದುಕ್ಕಟಂ. ಸಚೇ ಹಿ ತಂ ದಿವಸಂ ವಿಹಾರಸತಸ್ಸ ಉಪಚಾರಂ ಓಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅತಿಕ್ಕಮತಿ, ಸತಂ ಆಪತ್ತಿಯೋ. ಸಚೇ ಪನ ವಿಹಾರಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಉಪಚಾರಂ ಅನೋಕ್ಕಮಿತ್ವಾವ ನಿವತ್ತತಿ, ಏಕಾವ ಆಪತ್ತಿ. ಕೇನಚಿ ಅನ್ತರಾಯೇನ ಪುರಿಮಿಕಂ ಅನುಪಗತೇನ ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾ ಉಪಗನ್ತಬ್ಬಾ.

‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸೇನಾಸನಿಕೇನ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಯೋ ಉಪಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೨೦೪) ವಚನತೋ ಯಸ್ಸ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಛದನಾನಂ ಅಞ್ಞತರೇನ ಛನ್ನಂ ಯೋಜಿತದ್ವಾರಬನ್ಧನಂ ಸೇನಾಸನಂ ನತ್ಥಿ, ತೇನ ನ ಉಪಗನ್ತಬ್ಬಂ. ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛವಕುಟಿಕಾಯ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಯೋ ಉಪಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ(ಮಹಾವ. ೨೦೪) ಆದಿವಚನತೋ ಛವಕುಟಿಕಾಯಂ ಛತ್ತೇ ಚಾಟಿಯಞ್ಚ ಉಪಗನ್ತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ತತ್ಥ ಛವಕುಟಿಕಾ ನಾಮ ಟಙ್ಕಿತಮಞ್ಚಾದಿಭೇದಾ ಕುಟಿ. ತತ್ಥೇವ ಉಪಗನ್ತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಸುಸಾನೇ ಪನ ಅಞ್ಞಂ ಕುಟಿಕಂ ಕತ್ವಾ ಉಪಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಛತ್ತೇಪಿ ಚತೂಸು ಥಮ್ಭೇಸು ಛತ್ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಆವರಣಂ ಕತ್ವಾ ದ್ವಾರಂ ಯೋಜೇತ್ವಾ ಉಪಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಛತ್ತಕುಟಿ ನಾಮೇಸಾ ಹೋತಿ. ಚಾಟಿಯಾಪಿ ಮಹನ್ತೇನ ಕಪಲ್ಲೇನ ಛತ್ತೇ ವುತ್ತನಯೇನ ಕುಟಿಕಂ ಕತ್ವಾ ಉಪಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರುಕ್ಖಸುಸಿರೇ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಯೋ ಉಪಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೨೦೪) ವಚನತೋ ಸುದ್ಧೇ ರುಕ್ಖಸುಸಿರೇ ಉಪಗನ್ತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಮಹನ್ತಸ್ಸ ಪನ ರುಕ್ಖಸುಸಿರಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಪದರಚ್ಛದನಂ ಕುಟಿಕಂ ಕತ್ವಾ ಪವಿಸನದ್ವಾರಂ ಯೋಜೇತ್ವಾ ಉಪಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ರುಕ್ಖಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಖಾಣುಕಮತ್ಥಕೇ ಪದರಚ್ಛದನಂ ಕುಟಿಕಂ ಕತ್ವಾಪಿ ವಟ್ಟತಿಯೇವ. ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರುಕ್ಖವಿಟಭಿಯಾ’’ತಿ(ಮಹಾವ. ೨೦೪) ಆದಿವಚನತೋ ಸುದ್ಧೇ ವಿಟಭಿಮತ್ತೇ ಉಪಗನ್ತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಮಹಾವಿಟಪೇ ಪನ ಅಟ್ಟಕಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪದರಚ್ಛದನಂ ಕುಟಿಕಂ ಕತ್ವಾ ದ್ವಾರಂ ಯೋಜೇತ್ವಾ ಉಪಗನ್ತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಜೇ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತು’’ನ್ತಿಆದಿವಚನತೋ ವಜೇ ಸತ್ಥೇ ನಾವಾಯಞ್ಚ ಉಪಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ತತ್ಥ ವಜೋತಿ ಗೋಪಾಲಕಾನಂ ನಿವಾಸಟ್ಠಾನಂ. ವಜೇ ವುಟ್ಠಿತೇ ವಜೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಗತಸ್ಸ ವಸ್ಸಚ್ಛೇದೇ ಅನಾಪತ್ತಿ ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೇನ ವಜೋ, ತೇನ ಗನ್ತು’’ನ್ತಿ (ಮಹಾವ. ೨೦೩) ವುತ್ತತ್ತಾ. ಸತ್ಥೇ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗಚ್ಛನ್ತೇನ ಪನ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೇ ಉಪಾಸಕಾ ವತ್ತಬ್ಬಾ ‘‘ಕುಟಿಕಾ ಲದ್ಧುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ಸಚೇ ಕರಿತ್ವಾ ದೇನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ‘‘ಇಧ ವಸ್ಸಂ ಉಪೇಮೀ’’ತಿ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ನೋ ಚೇ ದೇನ್ತಿ, ಸಾಲಾಸಙ್ಖೇಪೇನ ಠಿತಸಕಟಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಾ ಉಪಗನ್ತಬ್ಬಂ. ತಮ್ಪಿ ಅಲಭನ್ತೇನ ಆಲಯೋ ಕಾತಬ್ಬೋ, ಸತ್ಥೇ ಪನ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಆಲಯೋ ನಾಮ ‘‘ಇಧ ವಸ್ಸಂ ವಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಮತ್ತಂ. ಸಚೇ ಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನೇಯೇವ ಸತ್ಥೇ ಪವಾರಣಾದಿವಸೋ ಹೋತಿ, ತತ್ಥೇವ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ. ಅಥ ಸತ್ಥೋ ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇಯೇವ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪತ್ಥಿತಟ್ಠಾನಂ ಪತ್ವಾ ಅತಿಕ್ಕಮತಿ, ಪತ್ಥಿತಟ್ಠಾನೇ ವಸಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ. ಅಥಾಪಿ ಸತ್ಥೋ ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇಯೇವ ಅನ್ತರಾ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಗಾಮೇ ತಿಟ್ಠತಿ ವಾ ವಿಪ್ಪಕಿರತಿ ವಾ, ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಗಾಮೇ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ವಸಿತ್ವಾ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ, ಅಪ್ಪವಾರೇತ್ವಾ ತತೋ ಪರಂ ಗನ್ತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ನಾವಾಯ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗಚ್ಛನ್ತೇನಪಿ ಕುಟಿಯಂಯೇವ ಉಪಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಪರಿಯೇಸಿತ್ವಾ ಅಲಭನ್ತೇನ ಆಲಯೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಅನ್ತೋತೇಮಾಸಂ ನಾವಾ ಸಮುದ್ದೇಯೇವ ಹೋತಿ, ತತ್ಥೇವ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ. ಅಥ ನಾವಾ ಕೂಲಂ ಲಭತಿ, ಅಯಞ್ಚ ಪರತೋ ಗನ್ತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಗನ್ತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ನಾವಾಯ ಲದ್ಧಗಾಮೇಯೇವ ವಸಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇಪಿ ನಾವಾ ಅನುತೀರಮೇವ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಗಚ್ಛತಿ, ಭಿಕ್ಖು ಚ ಪಠಮಂ ಲದ್ಧಗಾಮೇಯೇವ ವಸಿತುಕಾಮೋ, ನಾವಾ ಗಚ್ಛತು, ಭಿಕ್ಖುನಾ ತತ್ಥೇವ ವಸಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ. ಇತಿ ವಜೇ ಸತ್ಥೇ ನಾವಾಯನ್ತಿ ತೀಸು ಠಾನೇಸು ನತ್ಥಿ ವಸ್ಸಚ್ಛೇದೇ ಆಪತ್ತಿ, ಪವಾರೇತುಞ್ಚ ಲಭತಿ.

‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಪುರಿಮಂ ವಾ ತೇಮಾಸಂ ಪಚ್ಛಿಮಂ ವಾ ತೇಮಾಸಂ ಅವಸಿತ್ವಾ ಚಾರಿಕಾ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಾ, ಯೋ ಪಕ್ಕಮೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೧೮೬) ವಚನತೋ ಪುರಿಮಿಕಾಯ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗತೇನ ಪುರಿಮಂ ತೇಮಾಸಂ, ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯ ಉಪಗತೇನ ಪಚ್ಛಿಮಂ ತೇಮಾಸಂ ಅವಸಿತ್ವಾ ಚಾರಿಕಾ ನ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಾ, ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಪನ ಅರುಣಂ ಅನುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾಪಿ ತದಹೇವ ಸತ್ತಾಹಕರಣೀಯೇನ ಪಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸಪಿ ಅನ್ತೋಸತ್ತಾಹೇ ನಿವತ್ತನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಕೋ ಪನ ವಾದೋ ದ್ವೀಹತೀಹಂ ವಸಿತ್ವಾ ಸತ್ತಾಹಕರಣೀಯೇನ ಪಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ ಅನ್ತೋಸತ್ತಾಹೇ ನಿವತ್ತನ್ತಸ್ಸ.

೧೮೦. ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತನ್ನಂ ಸತ್ತಾಹಕರಣೀಯೇನ ಪಹಿತೇ ಗನ್ತುಂ, ನ ತ್ವೇವ ಅಪ್ಪಹಿತೇ. ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಸಿಕ್ಖಮಾನಾಯ ಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ಸಾಮಣೇರಿಯಾ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಉಪಾಸಿಕಾಯಾ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೧೮೭) ವಚನತೋ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಾನಂ ಅಞ್ಞತರೇನ ಸಙ್ಘಗಣಪುಗ್ಗಲೇ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ವಾ ಅತ್ಥಾಯ ವಿಹಾರಂ ಅಡ್ಢಯೋಗಂ ಪಾಸಾದಂ ಹಮ್ಮಿಯಂ ಗುಹಂ ಪರಿವೇಣಂ ಕೋಟ್ಠಕಂ ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಂ ಅಗ್ಗಿಸಾಲಂ ಕಪ್ಪಿಯಕುಟಿಂ ವಚ್ಚಕುಟಿಂ ಚಙ್ಕಮಂ ಚಙ್ಕಮನಸಾಲಂ ಉದಪಾನಂ ಉದಪಾನಸಾಲಂ ಜನ್ತಾಘರಂ ಜನ್ತಾಘರಸಾಲಂ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಮಣ್ಡಪಂ ಆರಾಮಂ ಆರಾಮವತ್ಥುಂ ವಾ ಕಾರೇತ್ವಾ ‘‘ಆಗಚ್ಛನ್ತು ಭಿಕ್ಖೂ, ಇಚ್ಛಾಮಿ ದಾನಞ್ಚ ದಾತುಂ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಸೋತುಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಪಸ್ಸಿತು’’ನ್ತಿ ಏವಂ ನಿದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಪೇಸಿತೇ ಗನ್ತಬ್ಬಂ ಸತ್ತಾಹಕರಣೀಯೇನ, ನ ತ್ವೇವ ಅಪ್ಪಹಿತೇ. ಉಪಾಸಕೋ ವಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ವಾ ತಥೇವ ಸಙ್ಘಗಣಪುಗ್ಗಲೇ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ವಿಹಾರಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ವಾ ಅತ್ಥಾಯ ನಿವೇಸನಸಯನಿಘರಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರಂ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ವಾ ಕಿಚ್ಚಕರಣೀಯಂ ನಿದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಗಿಲಾನೋ ವಾ ಹುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ದೂತಂ ಪಹಿಣೇಯ್ಯ ‘‘ಆಗಚ್ಛನ್ತು ಭದನ್ತಾ, ಇಚ್ಛಾಮಿ ದಾನಞ್ಚ ದಾತುಂ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಸೋತುಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಪಸ್ಸಿತು’’ನ್ತಿ, ಗನ್ತಬ್ಬಂ ಸತ್ತಾಹಕರಣೀಯೇನ, ನ ತ್ವೇವ ಅಪ್ಪಹಿತೇ.

‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತನ್ನಂ ಸತ್ತಾಹಕರಣೀಯೇನ ಅಪ್ಪಹಿತೇಪಿ ಗನ್ತುಂ, ಪಗೇವ ಪಹಿತೇ. ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಸಿಕ್ಖಮಾನಾಯ ಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ಸಾಮಣೇರಿಯಾ ಮಾತುಯಾ ಚ ಪಿತುಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೧೯೮) ವಚನತೋ ‘‘ಗಿಲಾನಾನಂ ಏತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖುಆದೀನಂ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಾನಂ ಮಾತಾಪಿತೂನಞ್ಚ ಗಿಲಾನಾನಂಯೇವ ಗಿಲಾನಭತ್ತಂ ವಾ ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕಭತ್ತಂ ವಾ ಭೇಸಜ್ಜಂ ವಾ ಪರಿಯೇಸಿಸ್ಸಾಮಿ, ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ ವಾ ಉಪಟ್ಠಹಿಸ್ಸಾಮಿ ವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಕಾರಣೇನ ಅಪ್ಪಹಿತೇಪಿ ಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಪಗೇವ ಪಹಿತೇ. ಅನ್ಧಕಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ‘‘ಯೇ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಉಪಟ್ಠಾಕಾ ಞಾತಕಾ ವಾ ಅಞ್ಞಾತಕಾ ವಾ, ತೇಸಮ್ಪಿ ಅಪ್ಪಹಿತೇ ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ತಂ ನೇವ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ, ನ ಪಾಳಿಯಂ ವುತ್ತಂ, ತಸ್ಮಾ ನ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

ಸಚೇ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಾತಾ ವಾ ಅಞ್ಞೋ ವಾ ಞಾತಕೋ ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಚೇ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ದೂತಂ ಪಹಿಣೇಯ್ಯ ‘‘ಅಹಂ ಗಿಲಾನೋ, ಆಗಚ್ಛತು ಭದನ್ತೋ, ಇಚ್ಛಾಮಿ ಭದನ್ತಸ್ಸ ಆಗತ’’ನ್ತಿ, ಗನ್ತಬ್ಬಂ ಸತ್ತಾಹಕರಣೀಯೇನ, ನ ತ್ವೇವ ಅಪ್ಪಹಿತೇ. ಸಚೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ವಸನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖುಭತ್ತಿಕೋ ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ದೂತಂ ಪಹಿಣೇಯ್ಯ ‘‘ಅಹಂ ಗಿಲಾನೋ, ಆಗಚ್ಛನ್ತು ಭಿಕ್ಖೂ, ಇಚ್ಛಾಮಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಆಗತ’’ನ್ತಿ, ಗನ್ತಬ್ಬಂ ಸತ್ತಾಹಕರಣೀಯೇನ, ನ ತ್ವೇವ ಅಪ್ಪಹಿತೇ.

ಸಚೇ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಸಿಕ್ಖಮಾನಾಯ ಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ಸಾಮಣೇರಿಯಾ ಅನಭಿರತಿ ವಾ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ವಾ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ವಾ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ, ಗನ್ತಬ್ಬಂ ಸತ್ತಾಹಕರಣೀಯೇನ ಅಪ್ಪಹಿತೇಪಿ ‘‘ಅನಭಿರತಿಂ ವೂಪಕಾಸೇಸ್ಸಾಮಿ ವಾ ವೂಪಕಾಸಾಪೇಸ್ಸಾಮಿ ವಾ ಕುಮ್ಕುಚ್ಚಂ ವಿನೋದೇಸ್ಸಾಮಿ ವಾ ವಿನೋದಾಪೇಸ್ಸಾಮಿ ವಾ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ವಿವೇಚೇಸ್ಸಾಮಿ ವಾ ವಿವೇಚಾಪೇಸ್ಸಾಮಿ ವಾ ಧಮ್ಮಕಥಂ ವಾ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ, ಪಗೇವ ಪಹಿತೇ. ಸಚೇ ಕೋಚಿ ಭಿಕ್ಖು ಗರುಧಮ್ಮಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಹೋತಿ ಪರಿವಾಸಾರಹೋ ಮೂಲಾಯಪಟಿಕಸ್ಸನಾರಹೋ ಮಾನತ್ತಾರಹೋ ಅಬ್ಭಾನಾರಹೋ ವಾ, ಅಪ್ಪಹಿತೇಪಿ ಗನ್ತಬ್ಬಂ ‘‘ಪರಿವಾಸದಾನಾದೀಸು ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಆಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮಿ, ಅನುಸ್ಸಾವೇಸ್ಸಾಮಿ, ಗಣಪೂರಕೋ ವಾ ಭವಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ, ಪಗೇವ ಪಹಿತೇ. ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾಪಿ ಮಾನತ್ತಾರಹಾಯ ಮೂಲಾಯಪಟಿಕಸ್ಸನಾರಹಾಯ ಅಬ್ಭಾನಾರಹಾಯ ವಾ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಸಚೇ ಸಾಮಣೇರೋ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ವಸ್ಸಂ ವಾ ಪುಚ್ಛಿತುಕಾಮೋ, ಸಿಕ್ಖಮಾನಾ ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜಿತುಕಾಮಾ ಹೋತಿ, ಸಿಕ್ಖಾ ವಾಸ್ಸಾ ಕುಪಿತಾ, ಸಾಮಣೇರೀ ವಾ ಸಿಕ್ಖಾ ಸಮಾದಿಯಿತುಕಾಮಾ ಹೋತಿ, ವಸ್ಸಂ ವಾ ಪುಚ್ಛಿತುಕಾಮಾ, ಅಪ್ಪಹಿತೇಪಿ ಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಪಗೇವ ಪಹಿತೇ.

ಸಚೇ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ವಾ ಸಙ್ಘೋ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ತಜ್ಜನೀಯಂ ವಾ ನಿಯಸ್ಸಂ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜನೀಯಂ ವಾ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಂ ವಾ ಉಕ್ಖೇಪನೀಯಂ ವಾ, ಅಪ್ಪಹಿತೇಪಿ ಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಪಗೇವ ಪಹಿತೇ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಕಮ್ಮಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ, ಲಹುಕಾಯ ವಾ ಪರಿಣಾಮೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ಸಚೇಪಿ ಕತಂಯೇವ ಹೋತಿ ಕಮ್ಮಂ, ಅಪ್ಪಹಿತೇಪಿ ಗನ್ತಬ್ಬಂ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತೇಯ್ಯ, ಲೋಮಂ ಪಾತೇಯ್ಯ, ನೇತ್ಥಾರಂ ವತ್ತೇಯ್ಯ, ಸಙ್ಘೋ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

೧೮೧. ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಙ್ಘಕರಣೀಯೇನ ಗನ್ತು’’ನ್ತಿ (ಮಹಾವ. ೧೯೯) ವಚನತೋ ಸೇನಾಸನಪಟಿಬದ್ಧಸಙ್ಘಕರಣೀಯೇನಪಿ ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಏತ್ಥ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೧೯೯) ಹಿ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಉಪೋಸಥಾಗಾರಾದೀಸು ಸೇನಾಸನೇಸು ಚೇತಿಯಛತ್ತವೇದಿಕಾದೀಸು ವಾ ಕತ್ತಬ್ಬಂ, ಅನ್ತಮಸೋ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪುಗ್ಗಲಿಕಸೇನಾಸನಮ್ಪಿ ಸಬ್ಬಂ ಸಙ್ಘಕರಣೀಯಮೇವಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತಂ, ತಸ್ಮಾ ತಸ್ಸ ನಿಪ್ಫಾದನತ್ಥಂ ದಬ್ಬಸಮ್ಭಾರಾದೀನಿ ವಾ ಆಹರಿತುಂ ವಡ್ಢಕೀಪಭುತೀನಂ ಭತ್ತವೇತನಾದೀನಿ ವಾ ದಾತುಂ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಅಪಿಚೇತ್ಥ ಅಯಮ್ಪಿ ಪಾಳಿಮುತ್ತಕನಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ – ಧಮ್ಮಸ್ಸವನತ್ಥಾಯ ಅನಿಮನ್ತಿತೇನ ಗನ್ತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಸಚೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಮಹಾವಾಸೇ ಪಠಮಂಯೇವ ಕತಿಕಾ ಕತಾ ಹೋತಿ ‘‘ಅಸುಕದಿವಸಂ ನಾಮ ಸನ್ನಿಪತಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ, ನಿಮನ್ತಿತೋಯೇವ ನಾಮ ಹೋತಿ, ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ಭಣ್ಡಕಂ ಧೋವಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಗನ್ತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯಾ ಪಹಿಣನ್ತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ನಾತಿದೂರೇ ವಿಹಾರೋ ಹೋತಿ, ‘‘ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಅಜ್ಜೇವ ಆಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸಮ್ಪಾಪುಣಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಉದ್ದೇಸಪರಿಪುಚ್ಛಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯಪಿ ಗನ್ತುಂ ನ ಲಭತಿ, ‘‘ಆಚರಿಯಂ ಪನ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಗನ್ತುಂ ಲಭತಿ. ಸಚೇ ನಂ ಆಚರಿಯೋ ‘‘ಅಜ್ಜ ಮಾ ಗಚ್ಛಾ’’ತಿ ವದತಿ, ವಟ್ಟತಿ, ಉಪಟ್ಠಾಕಕುಲಂ ವಾ ಞಾತಿಕುಲಂ ವಾ ದಸ್ಸನಾಯ ಗನ್ತುಂ ನ ಲಭತಿ.

ಸಚೇ ಭಿಕ್ಖೂಸು ವಸ್ಸೂಪಗತೇಸು ಗಾಮೋ ಚೋರೇಹಿ ವುಟ್ಠಾತಿ, ತತ್ಥ ಕಿಂ ಕಾತಬ್ಬನ್ತಿ? ಯೇನ ಗಾಮೋ, ತೇನ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಗಾಮೋ ದ್ವಿಧಾ ಭಿಜ್ಜತಿ, ಯತ್ಥ ಬಹುತರಾ ಮನುಸ್ಸಾ, ತತ್ಥ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಬಹುತರಾ ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಹೋನ್ತಿ ಅಪ್ಪಸನ್ನಾ, ಯತ್ಥ ಸದ್ಧಾ ಪಸನ್ನಾ, ತತ್ಥ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಏತ್ಥ ಚ ಸಚೇ ಗಾಮೋ ಅವಿದೂರಗತೋ ಹೋತಿ, ತತ್ಥ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ವಿಹಾರಮೇವ ಆಗನ್ತ್ವಾ ವಸಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ದೂರಂ ಗತೋ, ಸತ್ತಾಹವಾರೇನ ಅರುಣೋ ಉಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ, ನ ಸಕ್ಕಾ ಚೇ ಹೋತಿ, ತತ್ಥೇವ ಸಭಾಗಟ್ಠಾನೇ ವಸಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಯಥಾಪವತ್ತಾನಿ ಸಲಾಕಭತ್ತಾದೀನಿ ದೇನ್ತಿ, ‘‘ನ ಮಯಂ ತಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ವಸಿಮ್ಹಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಾ. ‘‘ಮಯಂ ವಿಹಾರಸ್ಸ ವಾ ಪಾಸಾದಸ್ಸ ವಾ ನ ದೇಮ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ದೇಮ, ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ವಸಿತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಯಥಾಸುಖಂ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ತೇಸಂಯೇವ ತಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ವಸನಟ್ಠಾನೇ ಪಾಪುಣಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಯತ್ಥ ವಸನ್ತಿ, ತತ್ಥ ನೇತ್ವಾ ವಸ್ಸಗ್ಗೇನ ಪಾಪುಣಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪವಾರಿತಕಾಲೇ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ದೇನ್ತಿ, ಯದಿ ಸತ್ತಾಹವಾರೇನ ಅರುಣಂ ಉಟ್ಠಾಪಯಿಂಸು, ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಛಿನ್ನವಸ್ಸೇಹಿ ಪನ ‘‘ನ ಮಯಂ ತತ್ಥ ವಸಿಮ್ಹ, ಛಿನ್ನವಸ್ಸಾ ಮಯ’’ನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಯದಿ ‘‘ಯೇಸಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸೇನಾಸನಂ ಪಾಪಿತಂ, ತೇ ಗಣ್ಹನ್ತೂ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಯಂ ಪನ ‘‘ವಿಹಾರೇ ಉಪನಿಕ್ಖಿತ್ತಕಂ ಮಾ ವಿನಸ್ಸೀ’’ತಿ ಇಧ ಆಹಟಂ ಚೀವರಾದಿವೇಭಙ್ಗಿಯಭಣ್ಡಂ, ತಂ ತತ್ಥೇವ ಗನ್ತ್ವಾ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ. ‘‘ಇತೋ ಅಯ್ಯಾನಂ ಚತ್ತಾರೋ ಪಚ್ಚಯೇ ದೇಥಾ’’ತಿ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಾನಂ ದಿನ್ನೇ ಖೇತ್ತವತ್ಥುಆದಿಕೇ ತತ್ರುಪ್ಪಾದೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಸಙ್ಘಿಕಞ್ಹಿ ವೇಭಙ್ಗಿಯಭಣ್ಡಂ ಅನ್ತೋವಿಹಾರೇ ವಾ ಬಹಿಸೀಮಾಯ ವಾ ಹೋತು, ಬಹಿಸೀಮಾಯ ಠಿತಾನಂ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ಭಾಜೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಉಭಯತ್ಥ ಠಿತಮ್ಪಿ ಪನ ಅನ್ತೋಸೀಮಾಯ ಠಿತಾನಂ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ಭಾಜೇತುಂ ವಟ್ಟತಿಯೇವ.

ಸಚೇ ಪನ ವಸ್ಸೂಪಗತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವಾಳೇಹಿ ಉಬ್ಬಾಳ್ಹಾ ಹೋನ್ತಿ, ಗಣ್ಹನ್ತಿಪಿ ಪರಿಪಾತೇನ್ತಿಪಿ, ಸರೀಸಪೇಹಿ ವಾ ಉಬ್ಬಾಳ್ಹಾ ಹೋನ್ತಿ, ಡಂಸನ್ತಿಪಿ ಪರಿಪಾತೇನ್ತಿಪಿ, ಚೋರೇಹಿ ವಾ ಉಬ್ಬಾಳ್ಹಾ ಹೋನ್ತಿ, ವಿಲುಮ್ಪನ್ತಿಪಿ ಆಕೋಟೇನ್ತಿಪಿ, ಪಿಸಾಚೇಹಿ ವಾ ಉಬ್ಬಾಳ್ಹಾ ಹೋನ್ತಿ, ಆವಿಸನ್ತಿಪಿ ಹನನ್ತಿಪಿ, ‘‘ಏಸೇವ ಅನ್ತರಾಯೋ’’ತಿ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ, ನತ್ಥಿ ವಸ್ಸಚ್ಛೇದೇ ಆಪತ್ತಿ. ಸಚೇ ಗಾಮೋ ಅಗ್ಗಿನಾ ವಾ ದಡ್ಢೋ ಹೋತಿ, ಉದಕೇನ ವಾ ವುಳ್ಹೋ. ಭಿಕ್ಖೂ ಪಿಣ್ಡಕೇನ ಕಿಲಮನ್ತಿ, ‘‘ಏಸೇವ ಅನ್ತರಾಯೋ’’ತಿ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ, ವಸ್ಸಚ್ಛೇದೇ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸೇನಾಸನಂ ಅಗ್ಗಿನಾ ವಾ ದಡ್ಢಂ ಹೋತಿ, ಉದಕೇನ ವಾ ವುಳ್ಹಂ, ಭಿಕ್ಖೂ ಸೇನಾಸನೇನ ಕಿಲಮನ್ತಿ, ‘‘ಏಸೇವ ಅನ್ತರಾಯೋ’’ತಿ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ, ವಸ್ಸಚ್ಛೇದೇ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸಚೇ ವಸ್ಸೂಪಗತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಲಭನ್ತಿ ಲೂಖಸ್ಸ ವಾ ಪಣೀತಸ್ಸ ವಾ ಭೋಜನಸ್ಸ ಯಾವದತ್ಥಂ ಪಾರಿಪೂರಿಂ, ‘‘ಏಸೇವ ಅನ್ತರಾಯೋ’’ತಿ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಲಭನ್ತಿ ಲೂಖಸ್ಸ ವಾ ಪಣೀತಸ್ಸ ವಾ ಭೋಜನಸ್ಸ ಯಾವದತ್ಥಂ ಪಾರಿಪೂರಿಂ, ನ ಲಭನ್ತಿ ಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಭೋಜನಾನಿ, ‘‘ಏಸೇವ ಅನ್ತರಾಯೋ’’ತಿ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇಪಿ ಲಭನ್ತಿ ಲೂಖಸ್ಸ ವಾ ಪಣೀತಸ್ಸ ವಾ ಭೋಜನಸ್ಸ ಯಾವದತ್ಥಂ ಪಾರಿಪೂರಿಂ, ಲಭನ್ತಿ ಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಭೋಜನಾನಿ, ನ ಲಭನ್ತಿ ಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ, ‘‘ಏಸೇವ ಅನ್ತರಾಯೋ’’ತಿ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಲಭನ್ತಿ ಲೂಖಸ್ಸ ವಾ ಪಣೀತಸ್ಸ ವಾ ಭೋಜನಸ್ಸ ಯಾವದತ್ಥಂ ಪಾರಿಪೂರಿಂ, ಲಭನ್ತಿ ಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಭೋಜನಾನಿ, ಲಭನ್ತಿ ಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ, ನ ಲಭನ್ತಿ ಪತಿರೂಪಂ ಉಪಟ್ಠಾಕಂ, ‘‘ಏಸೇವ ಅನ್ತರಾಯೋ’’ತಿ ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ, ಸಬ್ಬತ್ಥ ವಸ್ಸಚ್ಛೇದೇ ಅನಾಪತ್ತಿ.

ಸಚೇ ಪನ ವಸ್ಸೂಪಗತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಇತ್ಥೀ ನಿಮನ್ತೇತಿ ‘‘ಏಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಹಿರಞ್ಞಂ ವಾ ತೇ ದೇಮಿ, ಸುವಣ್ಣಂ ವಾ ಖೇತ್ತಂ ವಾ ವತ್ಥುಂ ವಾ ಗಾವುಂ ವಾ ಗಾವಿಂ ವಾ ದಾಸಂ ವಾ ದಾಸಿಂ ವಾ ತೇ ದೇಮಿ, ಧೀತರಂ ವಾ ತೇ ದೇಮಿ ಭರಿಯತ್ಥಾಯ, ಅಹಂ ವಾ ತೇ ಭರಿಯಾ ಹೋಮಿ, ಅಞ್ಞಂ ವಾ ತೇ ಭರಿಯಂ ಆನೇಮೀ’’ತಿ, ತತ್ರ ಚೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏವಂ ಹೋತಿ ‘‘ಲಹುಪರಿವತ್ತಂ ಖೋ ಚಿತ್ತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ, ಸಿಯಾಪಿಮೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಅನ್ತರಾಯೋ’’ತಿ, ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ, ನತ್ಥಿ ವಸ್ಸಚ್ಛೇದೇ ಆಪತ್ತಿ. ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇಸೀ ವಾ ನಿಮನ್ತೇತಿ, ಥುಲ್ಲಕುಮಾರೀ ವಾ ನಿಮನ್ತೇತಿ, ಪಣ್ಡಕೋ ವಾ ನಿಮನ್ತೇತಿ, ಞಾತಕಾ ವಾ ನಿಮನ್ತೇನ್ತಿ, ರಾಜಾನೋ ವಾ ನಿಮನ್ತೇನ್ತಿ, ಚೋರಾ ವಾ ನಿಮನ್ತೇನ್ತಿ, ಧುತ್ತಾ ವಾ ನಿಮನ್ತೇನ್ತಿ, ಏಸೇವ ನಯೋ. ಸಚೇ ವಸ್ಸೂಪಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಸ್ಸತಿ ಅಸಾಮಿಕಂ ನಿಧಿಂ, ತತ್ರ ಚೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏವಂ ಹೋತಿ ‘‘ಲಹುಪರಿವತ್ತಂ ಖೋ ಚಿತ್ತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ, ಸಿಯಾಪಿ ಮೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಅನ್ತರಾಯೋ’’ತಿ, ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ, ಅನಾಪತ್ತಿ ವಸ್ಸಚ್ಛೇದೇ.

ಸಚೇ ವಸ್ಸೂಪಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಸ್ಸತಿ ಸಮ್ಬಹುಲೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಙ್ಘಭೇದಾಯ ಪರಕ್ಕಮನ್ತೇ, ಸುಣಾತಿ ವಾ ‘‘ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಙ್ಘಭೇದಾಯ ಪರಕ್ಕಮನ್ತೀ’’ತಿ, ತತ್ರ ಚೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏವಂ ಹೋತಿ ‘‘ಗರುಕೋ ಖೋ ಸಙ್ಘಭೇದೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ, ಮಾ ಮಯಿ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇ ಸಙ್ಘೋ ಭಿಜ್ಜೀ’’ತಿ, ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ, ಅನಾಪತ್ತಿ ವಸ್ಸಚ್ಛೇದೇ. ಸಚೇ ವಸ್ಸೂಪಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಸುಣಾತಿ ‘‘ಅಸುಕಸ್ಮಿಂ ಕಿರ ಆವಾಸೇ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಙ್ಘಭೇದಾಯ ಪರಕ್ಕಮನ್ತೀ’’ತಿ, ತತ್ರ ಚೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏವಂ ಹೋತಿ ‘‘ತೇ ಚ ಖೋ ಮೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಮಿತ್ತಾ, ತ್ಯಾಹಂ ವಕ್ಖಾಮಿ ‘ಗರುಕೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಸಙ್ಘಭೇದೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ, ಮಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಸಙ್ಘಭೇದೋ ರುಚ್ಚಿತ್ಥಾ’ತಿ, ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ ಮೇ ವಚನಂ ಸುಸ್ಸೂಸಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಸೋತಂ ಓದಹಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ, ಪಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ, ಅನಾಪತ್ತಿ ವಸ್ಸಚ್ಛೇದೇ, ಭಿನ್ನೇ ಪನ ಸಙ್ಘೇ ಗನ್ತ್ವಾ ಕರಣೀಯಂ ನತ್ಥಿ.

ಸಚೇ ಪನ ಕೋಚಿ ಭಿಕ್ಖು ‘‘ಇಮಂ ತೇಮಾಸಂ ಇಧ ವಸ್ಸಂ ವಸಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ವಿಸಂವಾದೇತಿ, ದುಕ್ಕಟಂ. ನ ಕೇವಲಂ ತಸ್ಸೇವ ಪಟಿಸ್ಸವಸ್ಸ ವಿಸಂವಾದೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ‘‘ಇಮಂ ತೇಮಾಸಂ ಭಿಕ್ಖಂ ಗಣ್ಹಥ, ಉಭೋಪಿ ಮಯಂ ಇಧ ವಸ್ಸಂ ವಸಿಸ್ಸಾಮ, ಏಕತೋ ಉದ್ದಿಸಾಪೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಏವಮಾದಿನಾಪಿ ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸವಸ್ಸ ವಿಸಂವಾದೇ ದುಕ್ಕಟಂ. ತಞ್ಚ ಖೋ ಪಠಮಂ ಸುದ್ಧಚಿತ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾ ವಿಸಂವಾದನಪಚ್ಚಯಾ, ಪಠಮಮ್ಪಿ ಅಸುದ್ಧಚಿತ್ತಸ್ಸ ಪನ ಪಟಿಸ್ಸವೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ವಿಸಂವಾದೇ ದುಕ್ಕಟನ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯೇನ ಸದ್ಧಿಂ ದುಕ್ಕಟಂ ಯುಜ್ಜತಿ.

೧೮೨. ವಸ್ಸೂಪಗತೇಹಿ (ಚೂಳವ. ಅಟ್ಠ. ೩೧೮) ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ನಿಬದ್ಧವತ್ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ವಸ್ಸೂಪಗತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿಯೋ ಬನ್ಧಥಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಾ. ಸುಲಭಾ ಚೇ ದಣ್ಡಕಾ ಚೇವ ಸಲಾಕಾಯೋ ಚ ಹೋನ್ತಿ, ಏಕಕೇನ ಛ ಪಞ್ಚ ಮುಟ್ಠಿಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿಯೋ ದ್ವೇ ತಿಸ್ಸೋ ಯಟ್ಠಿಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿಯೋ ವಾ ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಾ. ದುಲ್ಲಭಾ ಹೋನ್ತಿ, ದ್ವೇ ತಿಸ್ಸೋ ಮುಟ್ಠಿಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿಯೋ ಏಕಾ ಯಟ್ಠಿಸಮ್ಮುಞ್ಜನೀ ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಾ. ಸಾಮಣೇರೇಹಿ ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಚ ಉಕ್ಕಾ ವಾ ಕೋಟ್ಟೇತಬ್ಬಾ, ವಸನಟ್ಠಾನೇಸು ಕಸಾವಪರಿಭಣ್ಡಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ವತ್ತಂ ಕರೋನ್ತೇಹಿ ಚ ನ ಉದ್ದಿಸಿತಬ್ಬಂ ನ ಉದ್ದಿಸಾಪೇತಬ್ಬಂ, ನ ಸಜ್ಝಾಯೋ ಕಾತಬ್ಬೋ, ನ ಪಬ್ಬಾಜೇತಬ್ಬಂ ನ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬಂ, ನ ನಿಸ್ಸಯೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ನ ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಸಬ್ಬೇವ ಹಿ ಏತೇ ಪಪಞ್ಚಾ, ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚಾ ಹುತ್ವಾ ಸಮಣಧಮ್ಮಮೇವ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾತಿ ವಾ ಸಬ್ಬೇ ತೇರಸ ಧುತಙ್ಗಾನಿ ಸಮಾದಿಯನ್ತು, ಸೇಯ್ಯಂ ಅಕಪ್ಪೇತ್ವಾ ಠಾನಚಙ್ಕಮೇಹಿ ವೀತಿನಾಮೇನ್ತು, ಮೂಗಬ್ಬತಂ ಗಣ್ಹನ್ತು, ಸತ್ತಾಹಕರಣೀಯೇನ ಗತಾಪಿ ಭಾಜನೀಯಭಣ್ಡಂ ಲಭನ್ತೂತಿ ವಾ ಏವರೂಪಂ ಅಧಮ್ಮಿಕವತ್ತಂ ನ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಏವಂ ಪನ ಕಾತಬ್ಬಂ – ಪರಿಯತ್ತಿಧಮ್ಮೋ ನಾಮ ತಿವಿಧಮ್ಪಿ ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಉದ್ದಿಸಥ ಉದ್ದಿಸಾಪೇಥ, ಸಜ್ಝಾಯಂ ಕರೋಥ, ಪಧಾನಘರೇ ವಸನ್ತಾನಂ ಸಙ್ಘಟ್ಟನಂ ಅಕತ್ವಾ ಅನ್ತೋವಿಹಾರೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಉದ್ದಿಸಥ ಉದ್ದಿಸಾಪೇಥ, ಸಜ್ಝಾಯಂ ಕರೋಥ, ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಸಮಿದ್ಧಂ ಕರೋಥ, ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಾ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇಥ, ಸೋಧೇತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇಥ, ಸೋಧೇತ್ವಾ ನಿಸ್ಸಯಂ ದೇಥ. ಏಕೋಪಿ ಹಿ ಕುಲಪುತ್ತೋ ಪಬ್ಬಜ್ಜಞ್ಚ ಉಪಸಮ್ಪದಞ್ಚ ಲಭಿತ್ವಾ ಸಕಲಂ ಸಾಸನಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತಿ, ಅತ್ತನೋ ಥಾಮೇನ ಯತ್ತಕಾನಿ ಸಕ್ಕೋಥ, ತತ್ತಕಾನಿ ಧುತಙ್ಗಾನಿ ಸಮಾದಿಯಥ, ಅನ್ತೋವಸ್ಸಂ ನಾಮೇತಂ ಸಕಲದಿವಸಂ ರತ್ತಿಯಾ ಚ ಪಠಮಯಾಮಪಚ್ಛಿಮಯಾಮೇಸು ಅಪ್ಪಮತ್ತೇಹಿ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ವೀರಿಯಂ ಆರಭಿತಬ್ಬಂ. ಪೋರಾಣಕಮಹಾಥೇರಾಪಿ ಸಬ್ಬಪಲಿಬೋಧೇ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ಏಕಚಾರಿಯವತ್ತಂ ಪೂರಯಿಂಸು, ಭಸ್ಸೇ ಮತ್ತಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ದಸವತ್ಥುಕಥಂ ದಸಅಸುಭದಸಾನುಸ್ಸತಿಅಟ್ಠತಿಂಸಾರಮ್ಮಣಕಥಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಆಗನ್ತುಕಾನಂ ವತ್ತಂ ಕಾತುಂ, ಸತ್ತಾಹಕರಣೀಯೇನ ಗತಾನಂ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಏವರೂಪಂ ವತ್ತಂ ಕಾತಬ್ಬಂ.

ಅಪಿಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಓವದಿತಬ್ಬಾ ‘‘ವಿಗ್ಗಾಹಿಕಪಿಸುಣಫರುಸವಚನಾನಿ ಮಾ ವದಥ, ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ಸೀಲಾನಿ ಆವಜ್ಜೇನ್ತಾ ಚತುರಾರಕ್ಖಂ ಅಹಾಪೇನ್ತಾ ಮನಸಿಕಾರಬಹುಲಾ ವಿಹರಥಾ’’ತಿ. ದನ್ತಕಟ್ಠಖಾದನವತ್ತಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ, ಚೇತಿಯಂ ವಾ ಬೋಧಿಂ ವಾ ವನ್ದನ್ತೇನ ಗನ್ಧಮಾಲಂ ವಾ ಪೂಜೇನ್ತೇನ ಪತ್ತಂ ವಾ ಥವಿಕಾಯ ಪಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ ನ ಕಥೇತಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖಾಚಾರವತ್ತಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ, ಅನ್ತೋಗಾಮೇ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪಚ್ಚಯಸಞ್ಞುತ್ತಕಥಾ ವಾ ವಿಸಭಾಗಕಥಾ ವಾ ನ ಕಥೇತಬ್ಬಾ, ರಕ್ಖಿತಿನ್ದ್ರಿಯೇಹಿ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಖನ್ಧಕವತ್ತಞ್ಚ ಸೇಖಿಯವತ್ತಞ್ಚ ಪೂರೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಏವರೂಪಾ ಬಹುಕಾಪಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಕಥಾ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಾತಿ.

ಇತಿ ಪಾಳಿಮುತ್ತಕವಿನಯವಿನಿಚ್ಛಯಸಙ್ಗಹೇ

ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕವಿನಿಚ್ಛಯಕಥಾ ಸಮತ್ತಾ.