೨. ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಕಣ್ಡಂ

೧. ಪಠಮಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೬೭೯. ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಕಣ್ಡೇ ‘‘ದುತಿಯಸ್ಸ ಆರೋಚೇತೀ’’ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ದ್ವೀಸುಪಿ ಅಡ್ಡಕಾರಕೇಸು ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ದುತಿಯಸ್ಸ ಕಥಂ ಯೋ ಕೋಚಿ ಆರೋಚೇತೀತಿ ಏವಮತ್ಥೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋತಿ ಆಹ ‘‘ಏಸೇವ ನಯೋ’’ತಿ.

ಗತಿಗತನ್ತಿ ಚಿರಕಾಲಪ್ಪವತ್ತಂ. ಆಪತ್ತೀತಿ ಆಪಜ್ಜನಂ. ‘‘ನಿಸ್ಸಾರಣೀಯ’’ನ್ತಿ ಇದಂ ಕತ್ತುಅತ್ಥೇ ಸಿದ್ಧನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ನಿಸ್ಸಾರೇತೀ’’ತಿ. ಆಪನ್ನಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಸಙ್ಘತೋ ವಿಯೋಜೇತಿ, ವಿಯೋಜನಹೇತು ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಗೀವಾಯೇವಾತಿ ಆಣತ್ತಿಯಾ ಅಭಾವತೋ. ತೇಸಂ ಅನತ್ಥಕಾಮತಾಯಾತಿ ‘‘ಚೋರೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ ಮಮ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ಕೇಚಿ ದಣ್ಡಿಸ್ಸನ್ತಿ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸ್ಸನ್ತೀತಿ ಏವಂ ಸಞ್ಞಾಯ. ಏತೇನ ಕೇವಲಂ ಭಯೇನ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಾರಗ್ಗಹಣತ್ಥಂ ವಾ ಸಹಸಾ ‘‘ಚೋರೋ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ದಣ್ಡಿತೇಪಿ ನ ದೋಸೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ರಾಜಪುರಿಸಾನಞ್ಹಿ ‘‘ಚೋರೋ ಅಯ’’ನ್ತಿ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಕಥನೇ ಏವ ಗೀವಾ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ, ಪನ ಆರಾಮಿಕಾದೀನಂ ವಾ ಸಮ್ಮುಖಾ ‘‘ಅಸುಕೋ ಚೋರೋ ಏವಮಕಾಸೀ’’ತಿ ಕೇನಚಿ ವುತ್ತವಚನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಆರಾಮಿಕಾದೀಸು ರಾಜಪುರಿಸಾನಂ ವತ್ವಾ ದಣ್ಡಾಪೇನ್ತೇಸುಪಿ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ನ ಗೀವಾ ರಾಜಪುರಿಸಾನಂ ಅವುತ್ತತ್ತಾ. ಯೇಸಞ್ಚ ವುತ್ತಂ, ತೇಹಿ ಸಯಂ ಚೋರಸ್ಸ ಅದಣ್ಡಿತತ್ತಾತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ‘‘ತ್ವಂ ಏತಸ್ಸ ಸನ್ತಕಂ ಅಚ್ಛಿನ್ದಾ’’ತಿ ಆಣತ್ತೋಪಿ ಹಿ ಸಚೇ ಅಞ್ಞೇನ ಅಚ್ಛಿನ್ದಾಪೇತಿ, ಆಣಾಪಕಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ ವಿಸಙ್ಕೇತತ್ತಾ. ‘‘ಅತ್ತನೋ ವಚನಕರ’’ನ್ತಿ ಇದಂ ಸಾಮೀಚಿವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ವಚನಂ ಅಕರೋನ್ತಾನಂ ರಾಜಪುರಿಸಾನಮ್ಪಿ ‘‘ಇಮಿನಾ ಗಹಿತಪರಿಕ್ಖಾರಂ ಆಹರಾಪೇಹಿ, ಮಾ ಚಸ್ಸ ದಣ್ಡಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ವದನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ದಣ್ಡೇ ಗಹಿತೇಪಿ ನ ಗೀವಾ ಏವ ದಣ್ಡಗ್ಗಹಣಸ್ಸ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತತ್ತಾ, ‘‘ಅಸುಕಭಣ್ಡಂ ಅವಹರಾ’’ತಿ ಆಣಾಪೇತ್ವಾ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೇ ಉಪ್ಪನ್ನೇ ಪುನ ಪಟಿಕ್ಖಿಪನೇ (ಪಾರಾ. ೧೨೧) ವಿಯ.

ದಾಸಾದೀನಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನೇ ವಿಯ ತದತ್ಥಾಯ ಅಡ್ಡಕರಣೇ ಭಿಕ್ಖೂನಮ್ಪಿ ದುಕ್ಕಟನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಅಕಪ್ಪಿಯಅಡ್ಡೋ ನಾಮ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ಕೇನಚಿ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಖೇತ್ತಾದಿಅತ್ಥಾಯ ವೋಹಾರಿಕಾನಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅಡ್ಡೇ ಕತೇಪಿ ತಂ ಖೇತ್ತಾದಿಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನೇ ವಿಯ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಅಕಪ್ಪಿಯಂ ನ ಹೋತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಏವ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಸನ್ತಕತ್ತಾ, ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸೇವ ಪನ ಪಯೋಗವಸೇನ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಹೋನ್ತಿ. ದಾಸಾದೀನಮ್ಪಿ ಪನ ಅತ್ಥಾಯ ರಕ್ಖಂ ಯಾಚಿತುಂ ವೋಹಾರಿಕೇನ ಪುಟ್ಠೇನ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಕಪ್ಪಿಯಕ್ಕಮಂ ವತ್ತುಂ, ಆರಾಮಿಕಾದೀಹಿ ಚ ಅಡ್ಡಂ ಕಾರಾಪೇತುಞ್ಚ ವಟ್ಟತಿ ಏವ. ವಿಹಾರವತ್ಥಾದಿಕಪ್ಪಿಯಅಡ್ಡಂ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಯಮ್ಪಿ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ವುತ್ತೋತಿ ರಕ್ಖಂ ಯಾಚನ್ತೀನಂ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ವುತ್ತೋ ಉದ್ದಿಸ್ಸಅನುದ್ದಿಸ್ಸವಸೇನ ರಕ್ಖಾಯಾಚನವಿನಿಚ್ಛಯೋ, ನ ಸಬ್ಬೋ ಸಿಕ್ಖಾಪದವಿನಿಚ್ಛಯೋ ಅಸಾಧಾರಣತ್ತಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದಸ್ಸ. ತೇನಾಹ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನೋಪೀ’’ತಿಆದಿ. ಅನಾಕಡ್ಢಿತಾಯ ಅಡ್ಡಕರಣಂ, ಅಡ್ಡಪರಿಯೋಸಾನನ್ತಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಪಠಮಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ದುತಿಯಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೬೮೩. ಪಾಳಿಯಂ ದುತಿಯೇ ಮಲ್ಲಗಣಭಟಿಪುತ್ತಗಣಾದಿಕನ್ತಿಆದೀಸು ಮಲ್ಲರಾಜೂನಂ ಗಣೋ ಮಲ್ಲಗಣೋ. ಭಟಿಪುತ್ತಾ ನಾಮ ಕೇಚಿ ಗಣರಾಜಾನೋ, ತೇಸಂ ಗಣೋ. ಕೇಚಿ ಪನ ‘‘ನಾರಾಯನಭತ್ತಿಕೋ ಪುಞ್ಞಕಾರಗಣೋ ಮಲ್ಲಗಣೋ. ತಥಾ ಕುಮಾರಭತ್ತಿಕೋ ಚ ಗಣೋ ಭಟಿಪುತ್ತಗಣೋ’’ತಿಪಿ (ಸಾರತ್ಥ. ಟೀ. ಸಂಘಾದಿಸೇಸಕಣ್ಡ ೩.೬೮೩) ವದನ್ತಿ. ಧಮ್ಮಗಣೋತಿ ಸಾಸನೇ, ಲೋಕೇ ವಾ ಅನೇಕಪ್ಪಕಾರಪುಞ್ಞಕಾರಕೋ ಗಣೋ. ಗನ್ಧವಿಕತಿಕಾರಕೋ ಗಣೋ ಗನ್ಧಿಕಸೇಣೀ. ಪೇಸಕಾರಾದಿಗಣೋ ದುಸ್ಸಿಕಸೇಣೀ. ಕಪ್ಪಗತಿಕನ್ತಿ ಕಪ್ಪಿಯಭಾವಗತಂ, ಪಬ್ಬಜಿತಪುಬ್ಬನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

೬೮೫. ಪಾಳಿಯಂ ವುಟ್ಠಾಪೇತೀತಿ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಿ. ಅಕಪ್ಪಗತಮ್ಪಿ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟನ್ತಿ ವದನ್ತಿ. ಖೀಣಾಸವಾಯಪಿ ಆಪಜ್ಜಿತಬ್ಬತೋ ‘‘ತಿಚಿತ್ತ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಚೋರಿತಾ, ತಂ ಞತ್ವಾ ಅನನುಞ್ಞಾತಕಾರಣಾ ವುಟ್ಠಾಪನನ್ತಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ದುತಿಯಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ತತಿಯಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೬೯೨. ತತಿಯೇ ಪರಿಕ್ಖೇಪಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇನ್ತಿಯಾತಿ ಗಾಮನ್ತರಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೇಪಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇನ್ತಿಯಾ. ‘‘ಗಾಮನ್ತರಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಹಿ ವುತ್ತಂ. ವಿಕಾಲಗಾಮಪ್ಪವೇಸನಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವಿಯ ‘‘ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಚಾರಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತಿಯಾ’’ತಿ ಅವತ್ವಾ ‘‘ಅತಿಕ್ಕಾಮೇನ್ತಿಯಾ’’ತಿ ಪಾಳಿಯಂ ವುತ್ತತ್ತಾ ಗಾಮಂ ಪವಿಸನ್ತಿಯಾ ಘರೂಪಚಾರೇ ಠಿತಸ್ಸ ದುತಿಯಲೇಡ್ಡುಪಾತಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಉಪಚಾರಸ್ಸ ಅತಿಕ್ಕಮೋ ನಾಮ ಪಠಮಲೇಡ್ಡುಪಾತಟ್ಠಾನಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೇಪಾರಹಟ್ಠಾನಸ್ಸ ಅತಿಕ್ಕಮೋ ಏವಾತಿ ಆಹ ‘‘ಪರಿಕ್ಖೇಪಾರಹಟ್ಠಾನಂ ಏಕೇನ ಪಾದೇನ ಅತಿಕ್ಕಮತೀ’’ತಿ.

ಮಜ್ಝೇತಿ ಗಾಮಮಜ್ಝೇ. ಪಚ್ಛಾತಿ ಅಪರಕಾಲೇ. ‘‘ಚತುಗಾಮಸಾಧಾರಣತ್ತಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ವಿಹಾರತೋ ಚತೂಸು ಗಾಮೇಸು ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಪವಿಸಿತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಏತ್ಥ ಕಾರಣಮಾಹ.

ಪರತೀರಮೇವ ಅಕ್ಕಮನ್ತಿಯಾತಿ ನದಿಂ ಅನೋತರಿತ್ವಾ ಓರಿಮತೀರತೋ ಲಙ್ಘಿತ್ವಾ ವಾ ಆಕಾಸಾದಿನಾ ವಾ ಪರತೀರಮೇವ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇನ್ತಿಯಾ. ಓರಿಮತೀರಮೇವ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಆಪತ್ತೀತಿ ಪಾರಗಮನಾಯ ಓತಿಣ್ಣತ್ತಾ ವುತ್ತಂ.

ತಾದಿಸೇ ಅರಞ್ಞೇತಿ ಇನ್ದಖೀಲತೋ ಬಹಿಭಾವಲಕ್ಖಣೇ ಅರಞ್ಞೇ. ‘‘ತೇನೇವಾ’’ತಿಆದಿನಾ ದಸ್ಸನೂಪಚಾರೇ ವಿರಹಿತೇ ಸವನೂಪಚಾರಸ್ಸ ವಿಜ್ಜಮಾನತ್ತೇಪಿ ಆಪತ್ತಿ ಹೋತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಞ್ಞಂ ಮಗ್ಗಂ ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ಮಗ್ಗಮೂಳ್ಹತ್ತಾ ಗಣ್ಹಾತಿ, ನ ದುತಿಯಿಕಂ ಓಹಿಯಿತುಂ. ತಸ್ಮಾ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅನನ್ತರಾಯೇನ ಏಕಭಾವೋ, ಅನಾಪದಾಯ ಗಾಮನ್ತರಗಮನಾದೀಸು ಏಕನ್ತಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ತತಿಯಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಚತುತ್ಥಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೬೯೪. ಚತುತ್ಥೇ ಕಾರಕಗಣಸ್ಸಾತಿ ಇಮಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಯೇಹಿ ಸನ್ನಿಟ್ಠಾನಂ ಕತಂ, ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಕಮ್ಮವಾಚಕ್ಖಣೇ ಸಹಠಿತೇತಿ ಕೇಚಿ. ನೇತ್ಥಾರವತ್ತೇತಿ ನಿತ್ಥರಣಹೇತುಮ್ಹಿ ವತ್ತೇ.

೬೯೮. ಪಾಳಿಯಂ ಅಸನ್ತೇ ಕಾರಕಸಙ್ಘೇತಿ ಏತ್ಥ ವಿಜ್ಜಮಾನಂ ಸುದೂರಮ್ಪಿ ಗನ್ತ್ವಾ ಆಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ. ಅನ್ತರಾಯೇ ಪನ ಸತಿ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತನ್ತಂ ಓಸಾರೇತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ. ಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇನ ಉಕ್ಖಿತ್ತತಾ, ಅನನುಞ್ಞಾತಕಾರಣಾ ಓಸಾರಣನ್ತಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಚತುತ್ಥಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫. ಪಞ್ಚಮಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೭೦೧. ಪಞ್ಚಮೇ ತನ್ತಿ ಮಹಾಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಅವಚನಂ ‘‘ಅನವಸ್ಸುತೋತಿ ಜಾನನ್ತೀ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತೀ’’ತಿಆದಿ ಪಾಳಿಯಾ ಸಮೇತಿ. ಉಭತೋ ಅವಸ್ಸುತಭಾವೋ, ಉದಕದನ್ತಪೋನತೋ ಅಞ್ಞಂ ಸಹತ್ಥಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಜ್ಝೋಹರಣನ್ತಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಪಞ್ಚಮಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೬. ಛಟ್ಠಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೭೦೫. ಛಟ್ಠೇ ಪಟಿಗ್ಗಹೋ ತೇನ ನ ವಿಜ್ಜತೀತಿ ತೇನೇವ ‘‘ನ ದೇತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಕಾರಣೇನ ಉಯ್ಯೋಜಿತಾಯ ಹತ್ಥತೋ ಇತರಾಯ ಪಟಿಗ್ಗಹೋಪಿ ನತ್ಥಿ. ಪರಿಭೋಗಪಚ್ಚಯಾತಿ ಉಯ್ಯೋಜಿತಾಯ ಭೋಜನಪರಿಯೋಸಾನಪಚ್ಚಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮನುಸ್ಸಪುರಿಸಸ್ಸ ಅವಸ್ಸುತತಾ, ತಂ ಞತ್ವಾ ಅನನುಞ್ಞಾತಕಾರಣಾ ಉಯ್ಯೋಜನಾ, ತೇನ ಇತರಿಸ್ಸಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಭೋಜನಪರಿಯೋಸಾನನ್ತಿ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಛಟ್ಠಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭೦೯-೭೨೭. ಸತ್ತಮತೋ ಯಾವದಸಮಪರಿಯೋಸಾನಾನಿ ಉತ್ತಾನಾನೇವ.

ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸವಣ್ಣನಾನಯೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.