೭. ಸಙ್ಘಭೇದಕಕ್ಖನ್ಧಕೋ
ಛಸಕ್ಯಪಬ್ಬಜ್ಜಾಕಥಾದಿವಣ್ಣನಾ
೩೩೦. ಸಙ್ಘಭೇದಕಕ್ಖನ್ಧಕೇ ಪಾಳಿಯಂ ಅನುಪಿಯಂ ನಾಮಾತಿ ಅನುಪಿಯಾ ನಾಮ. ಹೇಟ್ಠಾ ಪಾಸಾದಾತಿ ಪಾಸಾದತೋ ಹೇಟ್ಠಾ ಹೇಟ್ಠಿಮತಲಂ, ‘‘ಹೇಟ್ಠಾಪಾಸಾದ’’ನ್ತಿಪಿ ಪಾಠೋ. ಅಭಿನೇತಬ್ಬನ್ತಿ ವಪಿತಖೇತ್ತೇಸು ಪವೇಸೇತಬ್ಬಂ. ನಿನ್ನೇತಬ್ಬನ್ತಿ ತತೋ ನೀಹರಿತಬ್ಬಂ. ನಿದ್ಧಾಪೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಸಸ್ಸದೂಸಕತಿಣಾದೀನಿ ಉದ್ಧರಿತಬ್ಬಂ. ಉಜುಂ ಕಾರಾಪೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಪುಞ್ಜಂ ಕಾರಾಪೇತಬ್ಬಂ, ಅಯಮೇವ ವಾ ಪಾಠೋ.
೩೩೨. ಪರದತ್ತೋತಿ ಪರೇಹಿ ದಿನ್ನಪಚ್ಚಯೇಹಿ ಪವತ್ತಮಾನೋ. ಮಿಗಭೂತೇನ ಚೇತಸಾತಿ ಕತ್ಥಚಿ ಅಲಗ್ಗತಾಯ ಮಿಗಸ್ಸ ವಿಯ ಜಾತೇನ ಚಿತ್ತೇನ.
೩೩೩. ಮನೋಮಯಂ ಕಾಯನ್ತಿ ಝಾನಮನೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಕಾಯಂ, ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಅಹಂ ಪಸಾದೇಯ್ಯಂ, ಯಸ್ಮಿಂ ಮೇ ಪಸನ್ನೇ ಬಹುಲಾಭಸಕ್ಕಾರೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಪಠಮಂ ಉಪ್ಪನ್ನಪರಿವಿತಕ್ಕಸ್ಸ ಮನ್ದಪರಿಯುಟ್ಠಾನತಾಯ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಝಾನಪರಿಹಾನಿ ನಾಹೋಸಿ, ಪಚ್ಛಾ ಏವ ಅಹೋಸೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸಹ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಾ’’ತಿಆದಿ. ದ್ವೇ ವಾ ತೀಣಿ ವಾ ಮಾಗಧಕಾನಿ ಗಾಮಖೇತ್ತಾನೀತಿ ಏತ್ಥ ಮಗಧರಟ್ಠೇ ಖುದ್ದಕಂ ಗಾಮಖೇತ್ತಂ ಗಾವುತಮತ್ತಂ, ಮಜ್ಝಿಮಂ ಪನ ದಿಯಡ್ಢಗಾವುತಮತ್ತಂ, ಮಹನ್ತಂ ಅನೇಕಯೋಜನಮ್ಪಿ ಹೋತಿ. ತೇಸು ಮಜ್ಝಿಮೇನ ಗಾಮಖೇತ್ತೇನ ದ್ವೇ ವಾ ಖುದ್ದಕೇನ ತೀಣಿ ವಾ ಗಾಮಖೇತ್ತಾನಿ, ತಸ್ಸ ಸರೀರಂ ತಿಗಾವುತಪ್ಪಮಾಣೋ ಅತ್ತಭಾವೋತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.
೩೩೪. ಸತ್ಥಾರೋತಿ ಗಣಸತ್ಥಾರೋ. ನಾಸ್ಸಸ್ಸಾತಿ ನ ಏತಸ್ಸ ಭವೇಯ್ಯ. ತನ್ತಿ ಸತ್ಥಾರಂ. ತೇನಾತಿ ಅಮನಾಪೇನ. ಸಮ್ಮನ್ನತೀತಿ ಚೀವರಾದಿನಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸಮ್ಮಾನಂ ಕರೋತಿ, ಪರೇಹಿ ವಾ ಅಯಂ ಸತ್ಥಾ ಸಮ್ಮಾನೀಯತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.
೩೩೫. ನಾಸಾಯ ಪಿತ್ತಂ ಭಿನ್ದೇಯ್ಯುನ್ತಿ ಅಚ್ಛಪಿತ್ತಂ ವಾ ಮಚ್ಛಪಿತ್ತಂ ವಾ ನಾಸಾಪುಟೇ ಪಕ್ಖಿಪೇಯ್ಯುಂ. ಅಸ್ಸತರೀತಿ ವಳವಾಯ ಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ಗದ್ರಭಸ್ಸ ಜಾತಾ. ತಸ್ಸಾ ಹಿ ಗಹಿತಗಬ್ಭಾಯ ವಿಜಾಯಿತುಮಸಕ್ಕೋನ್ತಿಯಾ ಉದರಂ ಫಾಲೇತ್ವಾ ಪೋತಕಂ ನೀಹರನ್ತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅತ್ತವಧಾಯ ಗಬ್ಭಂ ಗಣ್ಹಾತೀ’’ತಿ.
೩೩೯. ಪೋತ್ಥನಿಕನ್ತಿ ಛುರಿಕಂ, ‘‘ಖರ’’ನ್ತಿಪಿ ವುಚ್ಚತಿ.
೩೪೨. ಮಾ ಕುಞ್ಜರ ನಾಗಮಾಸದೋತಿ ಹೇ ಕುಞ್ಜರ ಬುದ್ಧನಾಗಂ ವಧಕಚಿತ್ತೇನ ಮಾ ಉಪಗಚ್ಛ. ದುಕ್ಖನ್ತಿ ದುಕ್ಖಕಾರಣತ್ತಾ ದುಕ್ಖಂ. ಇತೋತಿ ಇತೋ ಜಾತಿತೋ. ಯತೋತಿ ಯಸ್ಮಾ, ಯನ್ತಸ್ಸ ವಾ, ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮಾ ಚ ಮದೋತಿ ಮದೋ ತಯಾ ನ ಕಾತಬ್ಬೋತಿ ಅತ್ಥೋ.
೩೪೩. ತಿಕಭೋಜನನ್ತಿ ತೀಹಿ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ ಭೋಜನಂ, ತತೋ ಅಧಿಕೇಹಿ ಏಕತೋ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ನ ವಟ್ಟನಕಂ ಗಣಭೋಜನಪಟಿಪಕ್ಖಂ ಭೋಜನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕೋಕಾಲಿಕೋತಿಆದೀನಿ ದೇವದತ್ತಪರಿಸಾಯ ಗಣಪಾಮೋಕ್ಖಾನಂ ನಾಮಾನಿ. ಕಪ್ಪನ್ತಿ ಮಹಾನಿರಯೇ ಆಯುಕಪ್ಪಂ, ತಂ ಅನ್ತರಕಪ್ಪನ್ತಿ ಕೇಚಿ. ಕೇಚಿ ಪನ ‘‘ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಕಪ್ಪ’’ನ್ತಿ.
ಛಸಕ್ಯಪಬ್ಬಜ್ಜಾಕಥಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
ಸಙ್ಘಭೇದಕಕಥಾವಣ್ಣನಾ
೩೪೫. ಪರಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಞತ್ವಾ ಕಥನಂ ಆದೇಸನಾಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ಕೇವಲಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಅನುಸಾಸನೀಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ. ತದುಭಯಮ್ಪಿ ಧಮ್ಮೀ ಕಥಾ ನಾಮ. ತಾಯ ಥೇರೋ ಓವದಿ. ಇದ್ಧಿವಿಧಂ ಇದ್ಧಿಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ ನಾಮ. ತೇನ ಸಹಿತಾ ಅನುಸಾಸನೀ ಏವ ಧಮ್ಮೀ ಕಥಾ. ತಾಯ ಥೇರೋ ಓವದಿ.
‘‘ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಂ ದೇಸಾಪೇಹೀ’’ತಿ ಇದಂ ಭೇದಪುರೇಕ್ಖಾರಸ್ಸ ಉಪೋಸಥಾದಿಕರಣೇ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ ಉಪೋಸಥಕ್ಖನ್ಧಕಾದೀಸು ಪಠಮಮೇವ ಪಞ್ಞತ್ತತ್ತಾ ವುತ್ತಂ, ಇತರಥಾ ಏತೇಸಂ ಆದಿಕಮ್ಮಿಕತ್ತಾ ಅನಾಪತ್ತಿಯೇವ ಸಿಯಾ.
೩೪೬. ಸರಸೀತಿ ಸರೋ. ಮಹಿಂ ವಿಕ್ರುಬ್ಬತೋತಿ ಮಹಿಂ ದನ್ತೇಹಿ ವಿಲಿಖನ್ತಸ್ಸ. ಇದಞ್ಚ ಹತ್ಥೀನಂ ಸಭಾವದಸ್ಸನಂ. ನದೀಸೂತಿ ಸರೇಸು. ಭಿಸಂ ಘಸಮಾನಸ್ಸಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಜಗ್ಗತೋತಿ ಯೂಥಂ ಪಾಲೇನ್ತಸ್ಸ.
೩೪೭. ದೂತೇಯ್ಯಂ ಗನ್ತುನ್ತಿ ದೂತಕಮ್ಮಂ ಪತ್ತುಂ, ದೂತಕಮ್ಮಂ ಕಾತುನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಹಿತಾಸಹಿತಸ್ಸಾತಿ ಯುತ್ತಾಯುತ್ತಸ್ಸ, ಯಂ ವತ್ತುಂ, ಕಾತುಞ್ಚ ಯುತ್ತಂ, ತತ್ಥ ಕುಸಲೋ. ಅಥ ವಾ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾನಾಧಿಪ್ಪೇತಸ್ಸ ವಚನಸ್ಸ ಕುಸಲೋ, ಬ್ಯಞ್ಜನಮತ್ತೇ ನ ತಿಟ್ಠತಿ, ಅಧಿಪ್ಪೇತತ್ಥಮೇವ ಆರೋಚೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.
೩೫೦. ಗಾಥಾಸು ಜಾತೂತಿ ಏಕಂಸೇನ. ಮಾ ಉದಪಜ್ಜಥ ಮಾ ಹೋತೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಾಪಿಚ್ಛಾನಂ ಯಥಾಗತೀತಿ ಪಾಪಿಚ್ಛಾನಂ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಯಾದಿಸೀ ಗತಿ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯೋ. ತಂ ಅತ್ಥಜಾತಂ. ಇಮಿನಾಪಿ ಕಾರಣೇನ ಜಾನಾಥಾತಿ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ‘‘ಪಣ್ಡಿತೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಉಪರಿ ವಕ್ಖಮಾನಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇತಿ.
ಪಮಾದಂ ಅನುಚಿಣ್ಣೋತಿ ಪಮಾದಂ ಆಪನ್ನೋ. ಆಸೀಸಾಯನ್ತಿ ಅವಸ್ಸಂಭಾವೀಅತ್ಥಸಿದ್ಧಿಯಂ. ಸಾ ಹಿ ಇಧ ಆಸೀಸಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ, ನ ಪತ್ಥನಾ. ಈದಿಸೇ ಅನಾಗತತ್ಥೇ ಅತೀತವಚನಂ ಸದ್ದವಿದೂ ಇಚ್ಛನ್ತಿ.
ದುಬ್ಭೇತಿ ದುಬ್ಭೇಯ್ಯ. ವಿಸಕುಮ್ಭೇನಾತಿ ಏಕೇನ ವಿಸಪುಣ್ಣಕುಮ್ಭೇನ. ಸೋತಿ ಸೋ ಪುಗ್ಗಲೋ. ನ ಪದೂಸೇಯ್ಯ ವಿಸಮಿಸ್ಸಂ ಕಾತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಭಯಾನಕೋತಿ ವಿಪುಲಗಮ್ಭೀರಭಾವೇನ ಭಯಾನಕೋ. ತೇನಾಪಿ ದೂಸೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯತಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ವಾದೇನಾತಿ ದೋಸಕಥನೇನ. ಉಪಹಿಂಸತೀತಿ ಬಾಧತಿ.
ಸಙ್ಘಭೇದಕಕಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
ಉಪಾಲಿಪಞ್ಹಾಕಥಾವಣ್ಣನಾ
೩೫೧. ನ ಪನ ಏತ್ತಾವತಾ ಸಙ್ಘೋ ಭಿನ್ನೋ ಹೋತೀತಿ ಸಲಾಕಗ್ಗಾಹಾಪನಮತ್ತೇನ ಸಙ್ಘಭೇದಾನಿಬ್ಬತ್ತಿತೋ ವುತ್ತಂ. ಉಪೋಸಥಾದಿಸಙ್ಘಕಮ್ಮೇ ಕತೇ ಏವ ಹಿ ಸಙ್ಘೋ ಭಿನ್ನೋ ಹೋತಿ. ತತ್ಥ ಚ ಉಪೋಸಥಪವಾರಣಾಸು ಞತ್ತಿನಿಟ್ಠಾನೇನ, ಸೇಸಕಮ್ಮೇಸು ಅಪಲೋಕನಾದಿಕಮ್ಮಪರಿಯೋಸಾನೇನ ಸಙ್ಘಭೇದೋ ಸಮತ್ಥೋತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ.
‘‘ಅಭಬ್ಬತಾ ನ ವುತ್ತಾ’’ತಿ ಇದಂ ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇವದತ್ತೇನ ಪಠಮಂ ಆನನ್ತರಿಯಕಮ್ಮಂ ಉಪಚಿತ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಆನನ್ತರಿಯತ್ತಂ ವದತಾ ಭಗವತಾ ತಸ್ಸ ಅಭಬ್ಬತಾಸಙ್ಖಾತಾ ಪಾರಾಜಿಕತಾ ನ ಪಞ್ಞತ್ತಾ. ಏತೇನ ಆಪತ್ತಿ ವಿಯ ಅಭಬ್ಬತಾಪಿ ಪಞ್ಞತ್ತಿಅನನ್ತರಮೇವ ಹೋತಿ, ನ ತತೋ ಪುರೇತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಇಧ ಪನ ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿಯಾ ಅವುತ್ತತ್ತಾ ದೇವದತ್ತಾದಯೋಪಿ ನ ಮುತ್ತಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.
ತಯೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾತಿಆದೀಸು ತಯೋ ಏವ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ, ನ ತತೋ ಪರನ್ತಿ ಏಕಸ್ಸ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಸ್ಸ ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋವ ಇಧ ಅಧಮ್ಮೋ, ನ ಪನ ತಿಣ್ಣಂ ಸತಿಪಟ್ಠಾನತ್ತವಿಧಾನಂ ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮತ್ತಾ. ಏವಂ ಸೇಸೇಸುಪಿ ಹಾಪನಕೋಟ್ಠಾಸೇಸು. ವಡ್ಢನೇಸು ಪನ ಛ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನೀತಿ ಅನಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಸಪಿ ಏಕಸ್ಸ ಇನ್ದ್ರಿಯತ್ತವಿಧಾನಮೇವ ಅಧಮ್ಮೋ. ಏವಂ ಸೇಸೇಸುಪಿ. ನ ಕೇವಲಞ್ಚ ಏತೇವ, ‘‘ಚತ್ತಾರೋ ಖನ್ಧಾ, ತೇರಸಾಯತನಾನೀ’’ತಿಆದಿನಾ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ವಿಪರೀತತೋ ಪಕಾಸನಂ ಸಬ್ಬಂ ಅಧಮ್ಮೋ. ಯಾಥಾವತೋ ಪಕಾಸನಞ್ಚ ಸಬ್ಬಂ ಧಮ್ಮೋತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಪಕಾಸನನ್ತಿ ಚೇತ್ಥ ತಥಾ ತಥಾ ಕಾಯವಚೀಪಯೋಗಸಮುಟ್ಠಾಪಿಕಾ ಅರೂಪಕ್ಖನ್ಧಾವ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ, ಏವಮೇತ್ಥ ದಸಕುಸಲಕಮ್ಮಪಥಾದೀಸು ಅನವಜ್ಜಟ್ಠೇನ ಸರೂಪತೋ ಧಮ್ಮೇಸು, ಅಕುಸಲಕಮ್ಮಪಥಾದೀಸು ಸಾವಜ್ಜಟ್ಠೇನ ಸರೂಪತೋ ಅಧಮ್ಮೇಸು ಚ ತದಞ್ಞೇಸು ಚ ಅಬ್ಯಾಕತೇಸು ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಕೋಟ್ಠಾಸಸ್ಸ ಭಗವತಾ ಪಞ್ಞತ್ತಕ್ಕಮೇನೇವ ಪಕಾಸನಂ ‘‘ಧಮ್ಮೋ’’ತಿ ಚ ವಿಪರೀತತೋ ಪಕಾಸನಂ ‘‘ಅಧಮ್ಮೋ’’ತಿ ಚ ದಸ್ಸಿತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಕಾಮಞ್ಚೇತ್ಥ ವಿನಯಾದಯೋಪಿ ಯಥಾಭೂತತೋ, ಅಯಥಾಭೂತತೋ ಚ ಪಕಾಸನವಸೇನ ಧಮ್ಮಾಧಮ್ಮೇಸು ಏವ ಪವಿಸನ್ತಿ, ವಿನಯಾದಿನಾಮೇನ ಪನ ವಿಸೇಸೇತ್ವಾ ವಿಸುಂ ಗಹಿತತ್ತಾ ತದವಸೇಸಮೇವ ಧಮ್ಮಾಧಮ್ಮಕೋಟ್ಠಾಸೇ ಪವಿಸತೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.
ಇಮಂ ಅಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋತಿ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾತಿಆದಿ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಅಧಮ್ಮಞ್ಚ ಯಾಥಾವತೋ ಞತ್ವಾವ ಪಾಪಿಚ್ಛಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ವಿಪರೀತತೋ ಪಕಾಸೇನ್ತಸ್ಸೇವ ಸಙ್ಘಭೇದೋ ಹೋತಿ, ನ ಪನ ತಥಾಸಞ್ಞಾಯ ಪಕಾಸೇನ್ತಸ್ಸಾತಿ ದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ಏಸ ನಯೋ ‘‘ಅವಿನಯಂ ವಿನಯೋತಿ ದೀಪೇನ್ತೀ’’ತಿಆದೀಸುಪಿ. ತತ್ಥ ನಿಯ್ಯಾನಿಕನ್ತಿ ಉಕ್ಕಟ್ಠನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ತಥೇವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಏವಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಆಚರಿಯಕುಲ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತಮತ್ಥಂ ಆಕಡ್ಢತಿ.
ಸಂವರೋ ಪಹಾನಂ ಪಟಿಸಙ್ಖಾತಿ ಸಂವರವಿನಯೋ, ಪಹಾನವಿನಯೋ, ಪಟಿಸಙ್ಖಾವಿನಯೋ ಚ ವುತ್ತೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅಯಂ ವಿನಯೋ’’ತಿ. ‘‘ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಅಪಞ್ಞತ್ತ’’ನ್ತಿ ದುಕಂ ‘‘ಭಾಸಿತಂ ಅಭಾಸಿತ’’ನ್ತಿ ದುಕೇನ ಅತ್ಥತೋ ಸಮಾನಮೇವ, ತಥಾ ದುಟ್ಠುಲ್ಲದುಕಂ ಗರುಕದುಕೇನ. ತೇನೇವ ತೇಸಂ ‘‘ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ…ಪೇ… ಇದಂ ಅಪಞ್ಞತ್ತಂ ನಾಮಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಸದಿಸನಿದ್ದೇಸೋ ಕತೋ. ಸಾವಸೇಸಾಪತ್ತಿನ್ತಿ ಅವಸೇಸಸೀಲೇಹಿ ಸಹಿತಾಪತ್ತಿಂ. ನತ್ಥಿ ಏತಿಸ್ಸಂ ಆಪನ್ನಾಯಂ ಸೀಲಾವಸೇಸಾತಿ ಅನವಸೇಸಾಪತ್ತಿ.
೩೫೪. ಪಾಳಿಯಂ ಸಮಗ್ಗಾನಞ್ಚ ಅನುಗ್ಗಹೋತಿ ಯಥಾ ಸಮಗ್ಗಾನಂ ಸಾಮಗ್ಗೀ ನ ಭಿಜ್ಜತಿ, ಏವಂ ಅನುಗ್ಗಹಣಂ ಅನುಬಲಪ್ಪದಾನಂ.
೩೫೫. ಸಿಯಾ ನು ಖೋತಿ ಸಮ್ಭವೇಯ್ಯ ನು ಖೋ. ತಸ್ಮಿಂ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠೀತಿ ಅತ್ತನೋ ‘‘ಅಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋ’’ತಿ ಏತಸ್ಮಿಂ ದೀಪನೇ ಅಯುತ್ತದಿಟ್ಠಿ. ಭೇದೇ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠೀತಿ ‘‘ಅಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋ’’ತಿ ದೀಪೇತ್ವಾ ಅನುಸ್ಸಾವನಸಲಾಕಗ್ಗಾಹಾಪನಾದಿನಾ ಅತ್ತಾನಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಚತುವಗ್ಗಾದಿಕಂ ಸಙ್ಘಂ ಏಕಸೀಮಾಯಮೇವ ಠಿತತೋ ಚತುವಗ್ಗಾದಿಸಙ್ಘತೋ ವಿಯೋಜೇತ್ವಾ ಏಕಕಮ್ಮಾದಿನಿಪ್ಫಾದನವಸೇನ ಸಙ್ಘಭೇದಕರಣೇ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿಕೋ ಹುತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಿನಿಧಾಯ ದಿಟ್ಠಿನ್ತಿ ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ‘‘ಅಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋ’’ತಿ ದೀಪನೇ ಅತ್ತನೋ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ತಂ ವಿನಿಧಾಯ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ‘‘ಧಮ್ಮೋ ಏವಾಯ’’ನ್ತಿ ವಿಪರೀತತೋ ಪಕಾಸೇತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏವಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.
ಭೇದೇ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠೀತಿ ಯಥಾವುತ್ತನಯೇನ ಸಙ್ಘಭೇದನೇ ದೋಸೋ ನತ್ಥೀತಿ ಲದ್ಧಿಕೋ. ಅಯಂ ಪನ ‘‘ಅಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋ’’ತಿ ದೀಪನೇ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿಕೋ ಹುತ್ವಾಪಿ ತಂ ದಿಟ್ಠಿಂ ವಿನಿಧಾಯ ಕರಣೇನ ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ ಜಾತೋ. ಏವಂ ಭೇದೇ ವೇಮತಿಕೋತಿ ಇಮಸ್ಸ ಪನ ಭೇದೇ ವೇಮತಿಕದಿಟ್ಠಿಯಾ ವಿನಿಧಾನಮ್ಪಿ ಅತ್ಥಿ. ಸೇಸಂ ಸಮಮೇವ. ತಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿಭೇದೇ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠೀತಿ ಅಯಂ ಪನ ಭೇದೇ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿಂ ವಿನಿಧಾಯ ಕತತ್ತಾ ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ ಜಾತೋ. ಸುಕ್ಕಪಕ್ಖೇ ಪನ ಸಬ್ಬತ್ಥ ‘‘ಅಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋ’’ತಿಆದಿದೀಪನೇ ವಾ ಭೇದೇ ವಾ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಂ ಅವಿನಿಧಾಯೇವ ಕತತ್ತಾ ಸಙ್ಘಭೇದಕೋಪಿ ಸತೇಕಿಚ್ಛೋ ಜಾತೋ. ತಸ್ಮಾ ‘‘ಅಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋ’’ತಿಆದಿದೀಪನೇ ವಾ ಸಙ್ಘಭೇದೇ ವಾ ಉಭೋಸುಪಿ ವಾ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ ವಾ ವೇಮತಿಕೋ ವಾ ಹುತ್ವಾ ತಂ ದಿಟ್ಠಿಂ, ವಿಮತಿಞ್ಚ ವಿನಿಧಾಯ ‘‘ಧಮ್ಮೋ’’ತಿ ಪಕಾಸೇತ್ವಾ ವುತ್ತನಯೇನ ಸಙ್ಘಭೇದಂ ಕರೋನ್ತಸ್ಸೇವ ಆನನ್ತರಿಯಂ ಹೋತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.
ಉಪಾಲಿಪಞ್ಹಾಕಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
ಸಙ್ಘಭೇದಕಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾನಯೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.