೬. ಸುರಾಪಾನವಗ್ಗೋ

೧. ಸುರಾಪಾನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೩೨೮. ಛಟ್ಠವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಪಾಳಿಯಂ ಕಿಣ್ಣಪಕ್ಖಿತ್ತಾತಿ ಪಿಟ್ಠಪೂವಾದಿಂ ಅಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಕಿಣ್ಣಸಙ್ಖಾತಂ ಧಞ್ಞಙ್ಕುರಾದಿಸುರಾಬೀಜಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಕತಾ. ಸಮ್ಭಾರಸಂಯುತ್ತಾತಿ ಸಾಸಪಾದಿಅನೇಕಸಮ್ಭಾರೇಹಿ ಸಞ್ಞುತ್ತಾ.

ಮಧುಕತಾಲನಾಳಿಕೇರಾದಿಪುಪ್ಫಾದಿರಸೋ ಚಿರಪರಿವಾಸಿತೋ ಪುಪ್ಫಾಸವೋ ನಾಮ. ತಥಾ ಪನಸಾದಿ ಫಲಾಸವೋ. ಮುದ್ದಿಕರಸೋ ಮಧ್ವಾಸವೋ. ಉಚ್ಛುರಸೋ ಗುಳಾಸವೋ. ತಿಫಲತಿಕಟುಕಾದಿನಾನಾಸಮ್ಭಾರಾನಂ ರಸೋ ಚಿರಪರಿವಾಸಿತೋ ಸಮ್ಭಾರಸಂಯುತ್ತೋ. ಬೀಜತೋ ಪಟ್ಠಾಯಾತಿ ಯಥಾವುತ್ತಾನಂ ಪಿಟ್ಠಾದೀನಂ ಮಜ್ಜತ್ಥಾಯ ಭಾಜನೇ ಪಕ್ಖಿತ್ತಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ.

೩೨೯. ಲೋಣಸೋವೀರಕಂ ಸುತ್ತಞ್ಚ ಅನೇಕೇಹಿ ದಬ್ಬಸಮ್ಭಾರೇಹಿ ಅಭಿಸಙ್ಖತೋ ಭೇಸಜ್ಜವಿಸೇಸೋ. ಉಯ್ಯುತ್ತಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಂ ಅಚಿತ್ತಕಲೋಕವಜ್ಜೇಸು ಲೋಕವಜ್ಜತಾ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತನಯಾವಾತಿ ತತ್ಥ ಕಿಞ್ಚಿಪಿ ಅವತ್ವಾ ಇಧ ತೇಹಿ ಅಸಾಧಾರಣವತ್ಥುವಿಸೇಸಸಿದ್ಧಾಯ ಅಚಿತ್ತಕಪಕ್ಖೇಪಿ ಅಕುಸಲಚಿತ್ತತಾಯ ತಂ ಲೋಕವಜ್ಜತಾದಿವಿಸೇಸಂ ದಸ್ಸೇತುಮೇವ ‘‘ವತ್ಥುಅಜಾನನತಾಯ ಚೇತ್ಥಾ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಯಂ ಪನೇತ್ಥ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ತಂ ಪಠಮಪಾರಾಜಿಕವಣ್ಣನಾಯಂ ವಿತ್ಥಾರತೋ ಸಾರತ್ಥದೀಪನಿಯಂ ವಿರದ್ಧಟ್ಠಾನವಿಸೋಧನವಸೇನ ವುತ್ತನ್ತಿ ತತ್ಥೇವ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಮಜ್ಜಭಾವೋ, ತಸ್ಸ ಪಾನಞ್ಚಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಸುರಾಪಾನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ಅಙ್ಗುಲಿಪತೋದಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೩೩೦. ದುತಿಯೇ ಹಸಾಧಿಪ್ಪಾಯತಾ, ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಕಾಯೇನ ಕಾಯಾಮಸನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಅಙ್ಗುಲಿಪತೋದಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಹಸಧಮ್ಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೩೩೮. ತತಿಯೇ ಪಾಳಿಯಂ ಹಸಧಮ್ಮೇ ಹಸಧಮ್ಮಸಞ್ಞೀತಿಆದೀಸು ಉಪ್ಲವಾದಿಮತ್ತಂ ಕಿಂ ಹಸಧಮ್ಮೋ ಹೋತೀತಿ ಗಹಣವಸೇನ ಸತಿ ಕರಣೀಯೇ ಕರಿಯಮಾನಂ ಹಸಧಮ್ಮಂ ಹಸಧಮ್ಮೋತಿ ಗಹಣವಸೇನ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಉಸ್ಸಾರೇನ್ತೋತಿ ಉದಕೇ ಠಿತಂ ನಾವಂ ತೀರೇ ಆರೋಪೇನ್ತೋ.

ಪತನುಪ್ಪತನವಾರೇಸೂತಿ ಉದಕಸ್ಸ ಉಪರಿತಲೇ ಮಣ್ಡೂಕಗತಿಯಾ ಪತನುಪ್ಪತನವಸೇನ ಗಮನತ್ಥಂ ಖಿತ್ತಾಯ ಏಕಿಸ್ಸಾ ಕಥಲಾಯ ವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ಉದಕಸ್ಸ ಉಪರಿಗೋಪ್ಫಕತಾ, ಹಸಾಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಕೀಳನನ್ತಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಹಸಧಮ್ಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಅನಾದರಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೩೪೪. ಚತುತ್ಥೇ ಸುತ್ತಾನುಲೋಮನ್ತಿ ಮಹಾಪದೇಸಾ. ಅಟ್ಠಕಥಾತಿಪಿ ವದನ್ತಿ. ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪಞ್ಞತ್ತೇನ ವಚನಂ, ಅನಾದರಿಯಕರಣನ್ತಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಅನಾದರಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫. ಭಿಂಸಾಪನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೩೪೫. ಪಞ್ಚಮೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ, ತಸ್ಸ ದಸ್ಸನಸವನವಿಸಯೇ ಭಿಂಸಾಪೇತುಕಾಮತಾಯ ವಾಯಮನನ್ತಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಭಿಂಸಾಪನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೬. ಜೋತಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೩೫೪. ಛಟ್ಠೇ ಅಲಾತಂ ಪತಿತನ್ತಿ ಅಗ್ಗಿಕಪಾಲತೋ ಬಹಿ ಪತಿತಂ. ವಿಜ್ಝಾತನ್ತಿ ವಿಜ್ಝಾತಂ ಅಲಾತಂ ಕಪಾಲಗ್ಗಿಮ್ಹಿ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಜಾಲೇನ್ತಸ್ಸ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ತಥಾ ಕೇವಲಂ ಇನ್ಧನಂ ಪಾತೇನ್ತಸ್ಸಪಿ ವಿಜ್ಝಾತಂ ಕಪಾಲಗ್ಗಿಂ ಮುಖವಾತಾದಿನಾ ಉಜ್ಜಾಲೇನ್ತಸ್ಸಪಿ. ಗಿಲಾನತಾದಿಕಾರಣಾಭಾವೋ, ವಿಸಿಬ್ಬೇತುಕಾಮತಾ, ಸಮಾದಹನನ್ತಿ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಜೋತಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭. ನಹಾನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೩೫೭. ಸತ್ತಮೇ ಪಾಳಿಯಂ ನಗರೇ ಥಕಿತೇತಿ ಏತ್ಥ ರಞ್ಞಾ ಚಿರಂ ನಹಾಯಿತುಕಾಮೇನ ‘‘ಅಹಂ ಬಹಿ ಉಯ್ಯಾನೇ ಕತಾರಕ್ಖೋ ವಸಿಸ್ಸಾಮಿ, ನಗರಂ ಥಕೇತ್ವಾ ಗೋಪೇಥಾ’’ತಿ ಅನುಞ್ಞಾತಾ, ತೇ ಥಕಿಂಸೂತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಅಸಮ್ಭಿನ್ನೇನಾತಿ ಅನಟ್ಠೇನ, ತಂ ದಿವಸಂ ಪುನ ಅಗ್ಗಹಿತಾಲಙ್ಕಾರೇನ ಪಬುದ್ಧಮತ್ತೇನಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಮಜ್ಝಿಮದೇಸೇ ಊನಕದ್ಧಮಾಸನಹಾನಂ, ಸಮಯಾದೀನಂ ಅಭಾವೋತಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ನಹಾನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೮. ದುಬ್ಬಣ್ಣಕರಣಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೩೬೮. ಅಟ್ಠಮೇ ಪಟಿಲದ್ಧನವಚೀವರೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ಪುಬ್ಬೇ ಅಕತಕಪ್ಪಂ ಕತಿಪಾಹಂ ನಿವಾಸನತ್ಥಾಯ ತಾವಕಾಲಿಕವಸೇನ ಲದ್ಧಮ್ಪಿ ಸಙ್ಗಯ್ಹತೀತಿ ವದನ್ತಿ.

೩೬೯. ‘‘ನವಂ ನಾಮ ಅಕತಕಪ್ಪ’’ನ್ತಿ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ವುತ್ತತ್ತಾ ಅಞ್ಞೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಕಪ್ಪಬಿನ್ದುಂ ದತ್ವಾ ಪರಿಭುತ್ತಂ ಚೀವರಂ, ತೇನ ವಾ, ತತೋ ಲಭಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞೇನ ವಾ ಕೇನಚಿ ದಿನ್ನಮ್ಪಿ ಕತಕಪ್ಪಮೇವ ನವಂ ನಾಮ ನ ಹೋತೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ‘‘ನಿವಾಸೇತುಂ ವಾ ಪಾರುಪಿತುಂ ವಾ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಅಂಸಬದ್ಧಕಾಸಾವಮ್ಪಿ ಪಾರುಪಿತಬ್ಬತೋ ಕಪ್ಪಂ ಕಾತಬ್ಬನ್ತಿ ವದನ್ತಿ. ಚಮ್ಮಕಾರನೀಲಂ ನಾಮ ಚಮ್ಮಂ ನೀಲವಣ್ಣಂ ಕಾತುಂ ಯೋಜಿಯಮಾನಂ ನೀಲಂ. ಪಕತಿನೀಲಮೇವಾತಿ ಕೇಚಿ. ಯಥಾವುತ್ತಚೀವರಸ್ಸ ಅಕತಕಪ್ಪತಾ, ಅನಟ್ಠಚೀವರಾದಿತಾ, ನಿವಾಸನಾದಿತಾತಿ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ದುಬ್ಬಣ್ಣಕರಣಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೯. ವಿಕಪ್ಪನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೩೭೪. ನವಮೇ ಯೇನಾತಿ ಯೇನ ಸದ್ಧಿಂ, ಯಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಾಮಂ ವಿಕಪ್ಪಿತಸ್ಸ ಅಪಚ್ಚುದ್ಧಾರೋ, ವಿಕಪ್ಪನುಪಗಚೀವರತಾ, ಅವಿಸ್ಸಾಸೇನ ಪರಿಭೋಗೋತಿ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ವಿಕಪ್ಪನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೦. ಚೀವರಅಪನಿಧಾನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೩೭೮. ದಸಮೇ ಪಾಳಿಯಂ ಅನ್ತಮಸೋ ಹಸಾಪೇಕ್ಖೋಪೀತಿ ಅಪಿ-ಸದ್ದೇನ ಅಥೇಯ್ಯಚಿತ್ತಂ ಕೋಧೇನ ದುಕ್ಖಾಪೇತುಕಾಮಂ, ಅವಣ್ಣಂ ಪಕಾಸೇತುಕಾಮಞ್ಚ ಸಙ್ಗಯ್ಹತಿ. ತೇನೇವ ‘‘ತಿವೇದನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪತ್ತಾದೀನಂ ಅಪನಿಧಾನಂ, ವಿಹೇಸೇತುಕಾಮತಾದೀತಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಚೀವರಅಪನಿಧಾನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ನಿಟ್ಠಿತೋ ಸುರಾಪಾನವಗ್ಗೋ ಛಟ್ಠೋ.