೬. ಸಾಕಚ್ಛವಗ್ಗೋ

೧. ಆಹಾರಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೩೨. ಪುರಿಮನಯತೋತಿ ‘‘ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಟ್ಠಾನೀಯಾನಂ ಧಮ್ಮಾನ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಆಗತನಯತೋ. ಏವನ್ತಿ ಇದಾನಿ ವುಚ್ಚಮಾನಾಕಾರೇನ. ಸತಿ ಚ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಞ್ಚ ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ. ಸತಿಪಧಾನಂ ವಾ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾದೀಸು ಸತ್ಥಕಭಾವಪರಿಗ್ಗಣ್ಹಕಞಾಣಂ ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ. ತಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸತೋಕಾರೀಭಾವಾವಹತ್ತಾ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದಾಯ ಸಂವತ್ತತಿ. ಯಥಾ ಚ ಪಚ್ಚನೀಕಧಮ್ಮಪ್ಪಹಾನಂ ಅನುರೂಪಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಚ ಅನುಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಉಪ್ಪಾದಾಯ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಸತಿರಹಿತಪುಗ್ಗಲವಜ್ಜನಾ ಸತೋಕಾರೀಪುಗ್ಗಲಸೇವನಾ ಚ ತತ್ಥ ಚ ಯುತ್ತಪಯುತ್ತತಾ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದಾಯ ಹೋತೀತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ ‘‘ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ. ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇನ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರೀ ಹೋತಿ. ತಥಾ ಹಿ ಅರಹಾವ ‘‘ಸತಿವೇಪುಲ್ಲಪ್ಪತ್ತೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

ಧಮ್ಮಾನಂ, ಧಮ್ಮೇಸು ವಾ ವಿಚಯೋ, ಸೋ ಏವ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯೇನ ಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ, ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ. ಪರಿಪುಚ್ಛಕತಾತಿ ಆಚರಿಯಂ ಪಯಿರುಪಾಸಿತ್ವಾ ಪಞ್ಚಪಿ ನಿಕಾಯೇ ಸಹಟ್ಠಕಥಾಯ ಪರಿಯೋಗಾಹೇತ್ವಾ ಯಂ ಯಂ ತತ್ಥ ಗಣ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ, ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ‘‘ಇದಂ, ಭನ್ತೇ, ಕಥಂ ಇಮಸ್ಸ ಕೋ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ ಏವಂ ಖನ್ಧಾದೀಸು ಅತ್ಥಪುಚ್ಛಕಭಾವೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಖನ್ಧ…ಪೇ… ಬಹುಲತಾ’’ತಿ.

ವತ್ಥುವಿಸದಕಿರಿಯಾತಿ ಚಿತ್ತಚೇತಸಿಕಾನಂ ಪವತ್ತಿಟ್ಠಾನಭಾವತೋ ಸರೀರಂ ತಪ್ಪಟಿಬದ್ಧಾನಿ ಚ ಚೀವರಾದೀನಿ ಇಧ ‘‘ವತ್ಥೂನೀ’’ತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾನಿ, ತಾನಿ ಯಥಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸುಖಾವಹಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ತಥಾ ಕರಣಂ ತೇಸಂ ವಿಸದಭಾವಕರಣಂ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಬಾಹಿರಾನ’’ನ್ತಿಆದಿ. ಉಸ್ಸನ್ನದೋಸನ್ತಿ ವಾತಾದಿಉಸ್ಸನ್ನದೋಸಂ. ಸೇದಮಲಮಕ್ಖಿತನ್ತಿ ಸೇದೇನ ಚೇವ ಜಲ್ಲಿಕಾಸಙ್ಖಾತೇನ ಸರೀರಮಲೇನ ಚ ಮಕ್ಖಿತಂ. ಚ-ಸದ್ದೇನ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಸರೀರಸ್ಸ ಚ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಚ ಪೀಳಾವಹಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಸೇನಾಸನಂ ವಾತಿ ವಾ-ಸದ್ದೇನ ಪತ್ತಾದೀನಂ ಸಙ್ಗಹೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಅವಿಸದೇ ಸತಿ, ವಿಸಯಭೂತೇ ವಾ. ಕಥಂ ಭಾವನಮನುಯುತ್ತಸ್ಸ ತಾನಿ ವಿಸಯೋತಿ? ಅನ್ತರನ್ತರಾ ಪವತ್ತನಕಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದವಸೇನ ಏವಂ ವುತ್ತಂ. ತೇ ಹಿ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಾ ಚಿತ್ತೇಕಗ್ಗತಾಯ ಇಜ್ಝನ್ತಿಯಾಪಿ ಅಪರಿಸುದ್ಧಭಾವಾಯ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ. ಚಿತ್ತಚೇತಸಿಕೇಸು ನಿಸ್ಸಯಾದಿಪಚ್ಚಯಭೂತೇಸು. ಞಾಣಮ್ಪೀತಿ ಪಿ-ಸದ್ದೋ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡನೇ. ತೇನ ನ ಕೇವಲಂ ತಂ ವತ್ಥುಯೇವ, ಅಥ ಖೋ ತಸ್ಮಿಂ ಅಪರಿಸುದ್ಧೇ ಞಾಣಮ್ಪಿ ಅಪರಿಸುದ್ಧಂ ಹೋತೀತಿ ನಿಸ್ಸಯಾಪರಿಸುದ್ಧಿಯಾ ನಿಸ್ಸಿತಾಪರಿಸುದ್ಧಿ ವಿಯ ವಿಸಯಸ್ಸ ಅಪರಿಸುದ್ಧತಾಯ ವಿಸಯೀನಂ ಅಪರಿಸುದ್ಧಿಂ ದಸ್ಸೇತಿ ಅನ್ವಯತೋ ಬ್ಯತಿರೇಕತೋ ಚ.

ಸಮಭಾವಕರಣಂ ಕಿಚ್ಚತೋ ಅನೂನಾಧಿಕಭಾವಕರಣಂ. ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ಸದ್ಧೇಯ್ಯವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಅಧಿಮೋಕ್ಖಕಿಚ್ಚಸ್ಸ ಪಟುತರಭಾವೇನ ಪಞ್ಞಾಯ ಅವಿಸದತಾಯ ವೀರಿಯಾದೀನಞ್ಚ ಅನುಬಲಪ್ಪದಾನಸಿಥಿಲತಾದಿನಾ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಬಲವಂ ಹೋತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಇತರಾನಿ ಮನ್ದಾನೀ’’ತಿ. ತತೋತಿ ತಸ್ಮಾ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಸ ಬಲವಭಾವತೋ ಇತರೇಸಞ್ಚ ಮನ್ದತ್ತಾ. ಕೋಸಜ್ಜಪಕ್ಖೇ ಪತಿತುಂ ಅದತ್ವಾ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಧಮ್ಮಾನಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹನಂ ಅನುಬಲಪ್ಪದಾನಂ ಪಗ್ಗಹೋ, ಪಗ್ಗಹಕಿಚ್ಚಂ ಕಾತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಂ. ಆರಮ್ಮಣಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಠಾನಂ, ಅನಿಸ್ಸಜ್ಜನಂ ವಾ ಉಪಟ್ಠಾನಂ, ವಿಕ್ಖೇಪಪಟಿಪಕ್ಖೋ. ಯೇನ ವಾ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ಅವಿಕ್ಖಿತ್ತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಸೋ ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ. ರೂಪಗತಂ ವಿಯ ಚಕ್ಖುನಾ ಯೇನ ಯಾಥಾವತೋ ವಿಸಯಸಭಾವಂ ಪಸ್ಸತಿ, ತಂ ದಸ್ಸನಕಿಚ್ಚಂ ಕಾತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ ಬಲವತಾ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯೇನ ಅಭಿಭೂತತ್ತಾ. ಸಹಜಾತಧಮ್ಮೇಸು ಹಿ ಇನ್ದಟ್ಠಂ ಕರೋನ್ತಾನಂ ಸಹ ಪವತ್ತಮಾನಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಏಕರಸತಾವಸೇನೇವ ಅತ್ಥಸಿದ್ಧಿ, ನ ಅಞ್ಞಥಾ. ತಸ್ಮಾತಿ ವುತ್ತಮೇವತ್ಥಂ ಕಾರಣಭಾವೇನ ಪಚ್ಚಾಮಸತಿ. ತನ್ತಿ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ.

ಧಮ್ಮಸಭಾವಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣೇನಾತಿ ಯಸ್ಸ ಸದ್ಧೇಯ್ಯವತ್ಥುನೋ ಉಳಾರತಾದಿಗುಣೇ ಅಧಿಮುಚ್ಚನಸ್ಸ ಸಾತಿಸಯಪ್ಪವತ್ತಿಯಾ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಬಲವಂ ಜಾತಂ, ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯಪಚ್ಚಯುಪ್ಪನ್ನತಾದಿವಿಭಾಗತೋ ಯಾಥಾವತೋ ವೀಮಂಸನೇನ. ಏವಞ್ಹಿ ಏವಂಧಮ್ಮತಾನಯೇನ ಸಭಾವಸರಸತೋ ಪರಿಗ್ಗಯ್ಹಮಾನೇ ಸವಿಪ್ಫಾರೋ ಅಧಿಮೋಕ್ಖೋ ನ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಇಮೇಸಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಸಭಾವೋ’’ತಿ ಪಞ್ಞಾಬ್ಯಾಪಾರಸ್ಸ ಸಾತಿಸಯತ್ತಾ. ಧುರಿಯಧಮ್ಮೇಸು ಹಿ ಯಥಾ ಸದ್ಧಾಯ ಬಲವಭಾವೇ ಪಞ್ಞಾಯ ಮನ್ದಭಾವೋ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಪಞ್ಞಾಯ ಬಲವಭಾವೇ ಸದ್ಧಾಯ ಮನ್ದಭಾವೋ ಹೋತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ತಂ ಧಮ್ಮಸಭಾವಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣೇನ…ಪೇ… ಹಾಪೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ತಥಾ ಅಮನಸಿಕರಣೇನಾತಿ ಯೇನಾಕಾರೇನ ಭಾವನಮನುಯುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಬಲವಂ ಜಾತಂ, ತೇನಾಕಾರೇನ ಭಾವನಂ ನಾನುಯುಞ್ಜನೇನಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಇಧ ದುವಿಧೇನ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಸ ಬಲವಭಾವೋ ಅತ್ತನೋ ವಾ ಪಚ್ಚಯವಿಸೇಸೇನ ಕಿಚ್ಚುತ್ತರಿಯತೋ ವೀರಿಯಾದೀನಂ ವಾ ಮನ್ದಕಿಚ್ಚತಾಯ. ತತ್ಥ ಪಠಮವಿಕಪ್ಪೇ ಹಾಪನವಿಧಿ ದಸ್ಸಿತೋ, ದುತಿಯವಿಕಪ್ಪೇ ಪನ ಯಥಾ ಮನಸಿಕರೋತೋ ವೀರಿಯಾದೀನಂ ಮನ್ದಕಿಚ್ಚತಾಯ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಬಲವಂ ಜಾತಂ, ತಥಾ ಅಮನಸಿಕಾರೇನ ವೀರಿಯಾದೀನಂ ಪಟುತರಭಾವಾವಹೇನ ಮನಸಿಕಾರೇನ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ ತೇಹಿ ಸಮತಂ ಕರೋನ್ತೇನ ಹಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಸೇಸಿನ್ದ್ರಿಯೇಸುಪಿ ಹಾಪನವಿಧಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ವಕ್ಕಲಿತ್ಥೇರವತ್ಥೂತಿ ಸೋ ಹಿ ಆಯಸ್ಮಾ ಸದ್ಧಾಧಿಮುತ್ತೋ ತತ್ಥ ಚ ಕತಾಧಿಕಾರೋ ಸತ್ಥು ರೂಪಕಾಯದಸ್ಸನೇ ಪಸುತೋ ಏವ ಹುತ್ವಾ ವಿಹರನ್ತೋ ಸತ್ಥಾರಾ – ‘‘ಕಿಂ ತೇ, ವಕ್ಕಲಿ, ಇಮಿನಾ ಪೂತಿಕಾಯೇನ ದಿಟ್ಠೇನ, ಯೋ ಖೋ, ವಕ್ಕಲಿ, ಧಮ್ಮಂ ಪಸ್ಸತಿ, ಸೋ ಮಂ ಪಸ್ಸತೀ’’ತಿಆದಿನಾ (ಸಂ. ನಿ. ೩.೮೭) ಓವದಿಯಮಾನೋ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನೇ ನಿಯೋಜಿತೋಪಿ ತಂ ಅನನುಯುಞ್ಜನ್ತೋ ಪಣಾಮಿತೋ ಅತ್ತಾನಂ ವಿನಿಪಾತೇತುಂ ಪಪಾತಟ್ಠಾನಂ ಅಭಿರುಹಿ. ಅಥ ನಂ ಸತ್ಥಾ ಯಥಾನಿಸಿನ್ನೋವ ಓಭಾಸವಿಸ್ಸಜ್ಜನೇನ ಅತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ –

‘‘ಪಾಮೋಜ್ಜಬಹುಲೋ ಭಿಕ್ಖು, ಪಸನ್ನೋ ಬುದ್ಧಸಾಸನೇ;

ಅಧಿಗಚ್ಛೇ ಪದಂ ಸನ್ತಂ, ಸಙ್ಖಾರೂಪಸಮಂ ಸುಖ’’ನ್ತಿ. (ಧ. ಪ. ೩೮೧) –

ಗಾಥಂ ವತ್ವಾ ‘‘ಏಹಿ, ವಕ್ಕಲೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ತೇನ ವಚನೇನ ಅಮತೇನೇವ ಅಭಿಸಿತ್ತೋ ಹಟ್ಠತುಟ್ಠೋ ಹುತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ, ಸದ್ಧಾಯ ಬಹುಲಭಾವತೋ ವಿಪಸ್ಸನಾವೀಥಿಂ ನಾರೋಹತಿ. ತಂ ಞತ್ವಾ ಭಗವಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಮತ್ತಪಟಿಪಾದನಾಯ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ಸತ್ಥಾರಾ ದಿನ್ನನಯೇನ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಾಪೇತ್ವಾ ಮಗ್ಗಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ವಕ್ಕಲಿತ್ಥೇರವತ್ಥು ಚೇತ್ಥ ನಿದಸ್ಸನ’’ನ್ತಿ. ಏತ್ಥಾತಿ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಸ ಅಧಿಮತ್ತಭಾವೇ ಸೇಸಿನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ಸಕಿಚ್ಚಾಕರಣೇ.

ಇತರಕಿಚ್ಚಭೇದನ್ತಿ ಉಪಟ್ಠಾನಾದಿಕಿಚ್ಚವಿಸೇಸಂ. ಪಸ್ಸದ್ಧಾದೀತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಸಮಾಧಿಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾನಂ ಸಙ್ಗಹೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಹಾಪೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಯಥಾ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಸ ಬಲವಭಾವೋ ಧಮ್ಮಸಭಾವಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣೇನ ಹಾಯತಿ, ಏವಂ ವೀರಿಯಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಸ ಅಧಿಮತ್ತತಾ ಪಸ್ಸದ್ಧಿಯಾದಿಭಾವನಾಯ ಹಾಯತಿ ಸಮಾಧಿಪಕ್ಖಿಕತ್ತಾ ತಸ್ಸಾ. ತಥಾ ಹಿ ಸಮಾಧಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಸ ಅಧಿಮತ್ತತಂ ಕೋಸಜ್ಜಪಾತತೋ ರಕ್ಖನ್ತೀ ವೀರಿಯಾದಿಭಾವನಾ ವಿಯ ವೀರಿಯಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಸ ಅಧಿಮತ್ತತಂ ಉದ್ಧಚ್ಚಪಾತತೋ ರಕ್ಖನ್ತೀ ಏಕಂಸತೋ ಹಾಪೇತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಪಸ್ಸದ್ಧಾದಿಭಾವನಾಯ ಹಾಪೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಸೋಣತ್ಥೇರಸ್ಸ ವತ್ಥೂತಿ ಸುಕುಮಾರಸೋಣತ್ಥೇರಸ್ಸ ವತ್ಥು. ಸೋ ಹಿ ಆಯಸ್ಮಾಪಿ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಾ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸೀತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ – ‘‘ಮಮ ಸರೀರಂ ಸುಖುಮಾಲಂ, ನ ಚ ಸಕ್ಕಾ ಸುಖೇನೇವ ಸುಖಂ ಅಧಿಗನ್ತುಂ, ಕಾಯಂ ಕಿಲಮೇತ್ವಾಪಿ ಸಮಣಧಮ್ಮೋ ಕಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ ಠಾನಚಙ್ಕಮನಮೇವ ಅಧಿಟ್ಠಾಯ ಪಧಾನಮನುಯುಞ್ಜನ್ತೋ ಪಾದತಲೇಸು ಫೋಟೇಸು ಉಟ್ಠಿತೇಸುಪಿ ವೇದನಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ದಳ್ಹವೀರಿಯಂ ಕರೋನ್ತೋ ಅಚ್ಚಾರದ್ಧವೀರಿಯತಾಯ ವಿಸೇಸಂ ಪವತ್ತೇತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ. ಸತ್ಥಾ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ವೀಣೋಪಮೋವಾದೇನ ಓವದಿತ್ವಾ ವೀರಿಯಸಮತಾಯೋಜನವಿಧಿಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಗಿಜ್ಝಕೂಟಂ ಗತೋ. ಥೇರೋಪಿ ಸತ್ಥಾರಾ ದಿನ್ನನಯೇನ ವೀರಿಯಸಮತಂ ಯಾಜೇತ್ವಾ ಭಾವೇನ್ತೋ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಾಪೇತ್ವಾ ಅರಹತ್ತೇವ ಪತಿಟ್ಠಾಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸೋಣತ್ಥೇರಸ್ಸ ವತ್ಥು ದಸ್ಸೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಸೇಸೇಸುಪೀತಿ ಸತಿಸಮಾಧಿಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯೇಸುಪಿ.

ಸಮತನ್ತಿ ಸದ್ಧಾಪಞ್ಞಾನಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಅನೂನಾಧಿಕಭಾವಂ, ತಥಾ ಸಮಾಧಿವೀರಿಯಾನಞ್ಚ. ಯಥಾ ಹಿ ಸದ್ಧಾಪಞ್ಞಾನಂ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಧುರಿಯಧಮ್ಮಭೂತಾನಂ ಕಿಚ್ಚತೋ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞನಾತಿವತ್ತನಂ ವಿಸೇಸತೋ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ. ಯತೋ ತೇಸಂ ಸಮಧುರತಾಯ ಅಪ್ಪನಾ ಸಮ್ಪಜ್ಜತಿ, ಏವಂ ಸಮಾಧಿವೀರಿಯಾನಂ ಕೋಸಜ್ಜುದ್ಧಚ್ಚಪಕ್ಖಿಕಾನಂ ಸಮತಾಯ ಸತಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞುಪತ್ಥಮ್ಭನತೋ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಧಮ್ಮಾನಂ ಅನ್ತದ್ವಯಪಾತಾಭಾವೇನ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಪ್ಪನಾ ಇಜ್ಝತೀತಿ. ಬಲವಸದ್ಧೋತಿಆದಿ ವುತ್ತಸ್ಸೇವ ಅತ್ಥಸ್ಸ ಬ್ಯತಿರೇಕಮುಖೇನ ಸಮತ್ಥನಂ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಯೋ ಬಲವತಿಯಾ ಸದ್ಧಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅವಿಸದಞಾಣೋ, ಸೋ ಮುಧಪ್ಪಸನ್ನೋ ಹೋತಿ, ನ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸನ್ನೋ. ತಥಾ ಹಿ ಸೋ ಅವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಸೀದತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ತಿತ್ಥಿಯಸಾವಕಾ. ಕೇರಾಟಿಕಪಕ್ಖನ್ತಿ ಸಾಠೇಯ್ಯಪಕ್ಖಂ ಭಜತಿ. ಸದ್ಧಾಹೀನಾಯ ಪಞ್ಞಾಯ ಅತಿಧಾವನ್ತೋ ‘‘ದೇಯ್ಯವತ್ಥುಪರಿಚ್ಚಾಗೇನ ವಿನಾ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಮತ್ತೇನಪಿ ದಾನಮಯಂ ಪುಞ್ಞಂ ಹೋತೀ’’ತಿಆದೀನಿ ಪರಿಕಪ್ಪೇತಿ ಹೇತುಪತಿರೂಪಕೇಹಿ ವಞ್ಚಿತೋ, ಏವಂಭೂತೋ ಚ ಲೂಖತಕ್ಕವಿಲುತ್ತಚಿತ್ತೋ ಪಣ್ಡಿತಾನಂ ವಚನಂ ನಾದಿಯತಿ, ಸಞ್ಞತ್ತಿಂ ನ ಗಚ್ಛತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಭೇಸಜ್ಜಸಮುಟ್ಠಿತೋ ವಿಯ ರೋಗೋ ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಯಥಾ ಚೇತ್ಥ ಸದ್ಧಾಪಞ್ಞಾನಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಮಭಾವೋ ಅತ್ಥಾವಹೋ, ವಿಸಮಭಾವೋ ಅನತ್ಥಾವಹೋ, ಏವಂ ಸಮಾಧಿವೀರಿಯಾನಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಮಭಾವೋ ಅತ್ಥಾವಹೋ, ಇತರೋ ಅನತ್ಥಾವಹೋ, ತಥಾ ಸಮಭಾವೋ ಅವಿಕ್ಖೇಪಾವಹೋ, ಇತರೋ ವಿಕ್ಖೇಪಾವಹೋ. ಕೋಸಜ್ಜಂ ಅಭಿಭವತಿ, ತೇನ ಅಪ್ಪನಂ ನ ಪಾಪುಣಾತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಏಸ ನಯೋ ಉದ್ಧಚ್ಚಂ ಅಭಿಭವತೀತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ. ತದುಭಯನ್ತಿ ಸದ್ಧಾಪಞ್ಞಾದ್ವಯಂ ಸಮಾಧಿವೀರಿಯದ್ವಯಞ್ಚ. ಸಮಂ ಕಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಸಮತಂ ಕಾತಬ್ಬಂ.

ಸಮಾಧಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ ಸಮಥಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಿಕಸ್ಸ. ಏವನ್ತಿ ಏವಂ ಸನ್ತೇ, ಸದ್ಧಾಯ ಥೋಕಂ ಬಲವಭಾವೇ ಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸದ್ದಹನ್ತೋತಿ ‘‘ಪಥವೀ ಪಥವೀತಿ ಮನಸಿಕಾರಮತ್ತೇನ ಕಥಂ ಝಾನುಪ್ಪತ್ತೀ’’ತಿ ಅಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಅದ್ಧಾ ಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ವುತ್ತವಿಧಿ ಇಜ್ಝತೀ’’ತಿ ಸದ್ದಹನ್ತೋ ಸದ್ಧಂ ಜನೇನ್ತೋ. ಓಕಪ್ಪೇನ್ತೋತಿ ಆರಮ್ಮಣಂ ಅನುಪವಿಸಿತ್ವಾ ವಿಯ ಅಧಿಮುಚ್ಚನವಸೇನ ಅವಕಪ್ಪೇನ್ತೋ ಪಕ್ಖನ್ದನ್ತೋ. ಏಕಗ್ಗತಾ ಬಲವತೀ ವಟ್ಟತಿ ಸಮಾಧಿಪಧಾನತ್ತಾ ಝಾನಸ್ಸ. ಉಭಿನ್ನನ್ತಿ ಸಮಾಧಿಪಞ್ಞಾನಂ. ಸಮಾಧಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸ ಸಮಾಧಿನೋ ಅಧಿಮತ್ತತಾಯ ಪಞ್ಞಾಯ ಅಧಿಮತ್ತತಾಪಿ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬಾತಿ ಆಹ ‘‘ಸಮತಾಯಪೀ’’ತಿ, ಸಮಭಾವೇನಾಪೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಪ್ಪನಾತಿ ಲೋಕಿಯಅಪ್ಪನಾ. ತಥಾ ಹಿ ‘‘ಹೋತಿಯೇವಾ’’ತಿ ಸಾಸಙ್ಕಂ ವದತಿ, ಲೋಕುತ್ತರಪ್ಪನಾ ಪನ ತೇಸಂ ಸಮಭಾವೇನೇವ ಇಚ್ಛಿತಾ. ಯಥಾಹ ‘‘ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಂ ಯುಗನದ್ಧಂ ಭಾವೇತೀ’’ತಿ (ಅ. ನಿ. ೪.೧೭೦). ಯದಿ ವಿಸೇಸತೋ ಸದ್ಧಾಪಞ್ಞಾನಂ ಸಮಾಧಿವೀರಿಯಾನಞ್ಚ ಸಮಾನತಂ ಇಚ್ಛತಿ, ಕಥಂ ಸತೀತಿ ಆಹ – ‘‘ಸತಿ ಪನ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಬಲವತೀ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಲೀನುದ್ಧಚ್ಚಪಕ್ಖಿಕೇಸು ಪಞ್ಚಿನ್ದ್ರಿಯೇಸು. ಉದ್ಧಚ್ಚಪಕ್ಖಿಕೇಕದೇಸೇ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ‘‘ಸದ್ಧಾವೀರಿಯಪಞ್ಞಾನ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ಅಞ್ಞಥಾ ಪೀತಿ ಚ ಗಹೇತಬ್ಬಾ ಸಿಯಾ. ತಥಾ ಹಿ ‘‘ಕೋಸಜ್ಜಪಕ್ಖಿಕೇನ ಸಮಾಧಿನಾ’’ಇಚ್ಚೇವ ವುತ್ತಂ, ನ ಚ ‘‘ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸಮಾಧಿಉಪೇಕ್ಖಾಹೀ’’ತಿ. ಸಾತಿ ಸತಿ. ಸಬ್ಬೇಸು ರಾಜಕಮ್ಮೇಸು ನಿಯುತ್ತೋತಿ ಸಬ್ಬಕಮ್ಮಿಕೋ. ತೇನಾತಿ ಯೇನ ಕಾರಣೇನ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ, ತೇನ ಆಹ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ. ಸಬ್ಬತ್ಥ ನಿಯುತ್ತಾ ಸಬ್ಬತ್ಥಿಕಾ, ಸಬ್ಬೇನ ವಾ ಲೀನುದ್ಧಚ್ಚಪಕ್ಖಿಕೇನ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇನ ಅತ್ಥೇತಬ್ಬಾ ಸಬ್ಬತ್ಥಿಯಾ, ಸಬ್ಬತ್ಥಿಯಾವ ಸಬ್ಬತ್ಥಿಕಾ. ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಕುಸಲಚಿತ್ತಂ. ತಸ್ಸ ಹಿ ಸತಿಪಟಿಸರಣಂ ಪರಾಯಣಂ ಅಪ್ಪತ್ತಸ್ಸ ಪತ್ತಿಯಾ ಅನಧಿಗತಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ. ತೇನಾಹ – ‘‘ಆರಕ್ಖಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಾನಾ’’ತಿಆದಿ.

ಖನ್ಧಾದಿಭೇದೇ ಅನೋಗಾಳ್ಹಪಞ್ಞಾನನ್ತಿ ಪರಿಯತ್ತಿಬಾಹುಸಚ್ಚವಸೇನಪಿ ಖನ್ಧಾಯತನಾದೀಸು ಅಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತಬುದ್ಧೀನಂ. ಬಹುಸ್ಸುತಸೇವನಾ ಹಿ ಸುತಮಯಞಾಣಾವಹಾ. ತರುಣವಿಪಸ್ಸನಾಸಮಙ್ಗೀಪಿ ಭಾವನಾಮಯಞಾಣೇ ಠಿತತ್ತಾ ಏಕಂಸತೋ ಪಞ್ಞವಾ ಏವ ನಾಮ ಹೋತೀತಿ ಆಹ – ‘‘ಸಮಪಞ್ಞಾಸ…ಪೇ… ಪುಗ್ಗಲಸೇವನಾ’’ತಿ. ಞೇಯ್ಯಧಮ್ಮಸ್ಸ ಗಮ್ಭೀರಭಾವವಸೇನ ತಪ್ಪರಿಚ್ಛೇದಕಞಾಣಸ್ಸ ಗಮ್ಭೀರಭಾವಗಹಣನ್ತಿ ಆಹ – ‘‘ಗಮ್ಭೀರೇಸು ಖನ್ಧಾದೀಸು ಪವತ್ತಾಯ ಗಮ್ಭೀರಪಞ್ಞಾಯಾ’’ತಿ. ತಞ್ಹಿ ಞೇಯ್ಯಂ ತಾದಿಸಾಯ ಪಞ್ಞಾಯ ಚರಿತಬ್ಬತೋ ಗಮ್ಭೀರಞಾಣಚರಿಯಂ, ತಸ್ಸಾ ವಾ ಪಞ್ಞಾಯ ತತ್ಥ ಪಭೇದತೋ ಪವತ್ತಿ ಗಮ್ಭೀರಞಾಣಚರಿಯಾ, ತಸ್ಸಾ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾತಿ ಆಹ ‘‘ಗಮ್ಭೀರಪಞ್ಞಾಯ ಪಭೇದಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾ’’ತಿ. ಯಥಾ ಸತಿವೇಪುಲ್ಲಪ್ಪತ್ತೋ ನಾಮ ಅರಹಾ ಏವ, ಏವಂ ಸೋ ಏವ ಪಞ್ಞಾವೇಪುಲ್ಲಪ್ಪತ್ತೋಪೀತಿ ಆಹ ‘‘ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇನ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರೀ ಹೋತೀ’’ತಿ. ವೀರಿಯಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋತಿ.

‘‘ತತ್ತಂ ಅಯೋಖಿಲಂ ಹತ್ಥೇ ಗಮೇನ್ತೀ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತಪಞ್ಚವಿಧಬನ್ಧನಕಮ್ಮಕಾರಣಾ ನಿರಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಸತ್ತಸ್ಸ ಸಬ್ಬಪಠಮಂ ಕರೋನ್ತೀತಿ ದೇವದೂತಸುತ್ತಾದೀಸು (ಮ. ನಿ. ೩.೨೫೦), ತಸ್ಸಾ ಆದಿತೋ ವುತ್ತತ್ತಾ ಚ ಆಹ – ‘‘ಪಞ್ಚವಿಧಬನ್ಧನಕಮ್ಮಕಾರಣತೋ ಪಟ್ಠಾಯಾ’’ತಿ. ಸಕಟವಹನಾದಿಕಾಲೇತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ತದಞ್ಞಮನುಸ್ಸೇಹಿ ತಿರಚ್ಛಾನೇಹಿ ಚ ವಿಬಾಧನೀಯಕಾಲಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಏಕಂ ಬುದ್ಧನ್ತರನ್ತಿ ಇದಂ ಅಪರಾಪರಂ ಪೇತೇಸು ಏವ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಸತ್ತವಸೇನ ವುತ್ತಂ, ಏಕಚ್ಚಾನಂ ವಾ ಪೇತಾನಂ, ಏಕಚ್ಚತಿರಚ್ಛಾನಾನಂ ವಿಯ ತಥಾ ದೀಘಾಯುಕತಾಪಿ ಸಿಯಾತಿ ತಥಾ ವುತ್ತಂ. ತಥಾ ಹಿ ಕಾಲೋ ನಾಗರಾಜಾ ಚತುನ್ನಂ ಬುದ್ಧಾನಂ ರೂಪದಸ್ಸಾವೀ.

ಏವಂ ಆನಿಸಂಸದಸ್ಸಾವಿನೋತಿ ‘‘ವೀರಿಯಾಯತ್ತೋ ಏವ ಸಕಲಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರವಿಸೇಸಾಧಿಗಮೋ’’ತಿ ಏವಂ ಆನಿಸಂಸದಸ್ಸನಸೀಲಸ್ಸ. ಗಮನವೀಥಿನ್ತಿ ಸಪುಬ್ಬಭಾಗಂ ನಿಬ್ಬಾನಗಾಮಿನಿಂ ಪಟಿಪದಂ. ಸಹ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಅರಿಯಮಗ್ಗಪಟಿಪಾಟಿ, ಸತ್ತವಿಸುದ್ಧಿಪರಮ್ಪರಾ ವಾ. ಸಾ ಹಿ ವಟ್ಟತೋ ನಿಯ್ಯಾನಾಯ ಗನ್ತಬ್ಬಾ ಪಟಿಪದಾತಿ ಕತ್ವಾ ಗಮನವೀಥಿ ನಾಮ.

ಕಾಯದಳ್ಹೀಬಹುಲೋತಿ ಕಾಯಸ್ಸ ಪೋಸನಪಸುತೋ. ಪಿಣ್ಡನ್ತಿ ರಟ್ಠಪಿಣ್ಡಂ. ಪಚ್ಚಯದಾಯಕಾನಂ ಅತ್ತನಿ ಕಾರಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಮಹಪ್ಫಲಭಾವಸ್ಸ ಕರಣೇನ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಭಿಕ್ಖಾಯ ಪಟಿಪೂಜನಾ ಪಿಣ್ಡಾಪಚಾಯನಾ. ನೀಹರನ್ತೋತಿ ಪತ್ತತ್ಥವಿಕತೋ ನೀಹರನ್ತೋ. ತಂ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾತಿ ತಂ ಉಪಾಸಿಕಾಯ ವಚನಂ ಪಣ್ಣಸಾಲದ್ವಾರೇ ಠಿತೋವ ಪಞ್ಚಾಭಿಞ್ಞತಾಯ ದಿಬ್ಬಸೋತೇನ ಸುತ್ವಾತಿ ವದನ್ತಿ. ಮನುಸ್ಸಸಮ್ಪತ್ತಿ, ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿ, ಅನ್ತೇ ನಿಬ್ಬಾನಸಮ್ಪತ್ತೀತಿ ತಿಸ್ಸೋ ಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ. ಸಿತಂ ಕರೋನ್ತೋವಾತಿ ‘‘ಅಕಿಚ್ಛೇನೇವ ಮಯಾ ವಟ್ಟದುಕ್ಖಂ ಸಮತಿಕ್ಕನ್ತ’’ನ್ತಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾವಸಾನೇ ಸಞ್ಜಾತಪಾಮೋಜ್ಜವಸೇನ ಸಿತಂ ಕರೋನ್ತೋ ಏವ.

ಅಲಸಾನಂ ಭಾವನಾಯ ನಾಮಮತ್ತಮ್ಪಿ ಅಜಾನನ್ತಾನಂ ಕಾಯಸ್ಸ ಪೋಸನಬಹುಲಾನಂ ಯಾವದತ್ಥಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಸೇಯ್ಯಸುಖಾದಿಂ ಅನುಯುಞ್ಜನ್ತಾನಂ ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಿಕಾನಂ ದೂರತೋವ ವಜ್ಜನಂ ಕುಸೀತಪುಗ್ಗಲಪರಿವಜ್ಜನಾ. ‘‘ದಿವಸಂ ಚಙ್ಕಮೇನ ನಿಸಜ್ಜಾಯಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಭಾವನಾರಮ್ಭವಸೇನ ಆರದ್ಧವೀರಿಯಾನಂ ದಳ್ಹಪರಕ್ಕಮಾನಂ ಕಾಲೇನಕಾಲಂ ಉಪಸಙ್ಕಮನಾ ಆರದ್ಧವೀರಿಯಪುಗ್ಗಲಸೇವನಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಕುಚ್ಛಿಂ ಪೂರೇತ್ವಾ’’ತಿಆದಿ.

ವಿಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗೇ ಪನ ‘‘ಜಾತಿಮಹತ್ತಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾ, ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಮಹತ್ತಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾ’’ತಿ ಇದಂ ದ್ವಯಂ ನ ಗಹಿತಂ, ‘‘ಥಿನಮಿದ್ಧವಿನೋದನತಾ, ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾ’’ತಿ ಇದಂ ದ್ವಯಂ ಗಹಿತಂ. ತತ್ಥ ಆನಿಸಂಸದಸ್ಸಾವಿತಾಯ ಏವ ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾ ಗಹಿತಾ ಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರವಿಸೇಸಾಧಿಗಮಸ್ಸ ವೀರಿಯಾಯತ್ತತಾದಸ್ಸನಭಾವತೋ. ಥಿನಮಿದ್ಧವಿನೋದನಂ ತದಧಿಮುತ್ತತಾಯ ಗಹಿತಂ, ವೀರಿಯುಪ್ಪಾದನೇ ಯುತ್ತಪಯುತ್ತಸ್ಸ ಥಿನಮಿದ್ಧವಿನೋದನಂ ಅತ್ಥತೋ ಸಿದ್ಧಮೇವ. ತತ್ಥ ಥಿನಮಿದ್ಧವಿನೋದನಂ ಕುಸೀತಪುಗ್ಗಲಪರಿವಜ್ಜನ-ಆರದ್ಧವೀರಿಯಪುಗ್ಗಲ-ಸೇವನ- ತದಧಿಮುತ್ತತಾಪಟಿಪಕ್ಖವಿಧಮನ-ಪಚ್ಚಯೂಪಸಂಹಾರವಸೇನ, ಅಪಾಯಭಯಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾದಯೋ ಸಮುತ್ತೇಜನವಸೇನ ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದಕಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ.

ಬುದ್ಧಾನುಸ್ಸತಿಯಾ ಉಪಚಾರಸಮಾಧಿನಿಟ್ಠತ್ತಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಯಾವ ಉಪಚಾರಾ’’ತಿ. ಸಕಲಸರೀರಂ ಫರಮಾನೋತಿ ಪೀತಿಸಮುಟ್ಠಾನೇಹಿ ಪಣೀತರೂಪೇಹಿ ಸಕಲಸರೀರಂ ಫರಮಾನೋ. ಧಮ್ಮಸಙ್ಘಗುಣೇ ಅನುಸ್ಸರನ್ತಸ್ಸಪಿ ಯಾವ ಉಪಚಾರಾ ಸಕಲಸರೀರಂ ಫರಮಾನೋ ಪೀತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಏವಂ ಸೇಸಅನುಸ್ಸತೀಸು ಪಸಾದನೀಯಸುತ್ತನ್ತಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾಯ ಚ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ ತಸ್ಸಾಪಿ ವಿಮುತ್ತಾಯತನಭಾವೇನ ತಗ್ಗತಿಕತ್ತಾ. ಏವರೂಪೇ ಕಾಲೇತಿ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖಭಯಾದೀಸೂತಿ ವುತ್ತಕಾಲೇ. ಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ…ಪೇ… ನ ಸಮುದಾಚರನ್ತೀತಿ ಇದಂ ಉಪಸಮಾನುಸ್ಸತಿಯಾ ವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ಸಙ್ಖಾರಾನಞ್ಹಿ ಸಪ್ಪದೇಸವೂಪಸಮೇಪಿ ನಿಪ್ಪದೇಸವೂಪಸಮೇ ವಿಯ ತತ್ಥ ಸಪಞ್ಞಾಯ ಪವತ್ತನತೋ ಭಾವನಾಮನಸಿಕಾರೋ ಕಿಲೇಸವಿಕ್ಖಮ್ಭನಸಮತ್ಥೋ ಹುತ್ವಾ ಉಪಚಾರಸಮಾಧಿಂ ಆವಹನ್ತೋ ತಥಾರೂಪಪೀತಿಸೋಮನಸ್ಸಸಮನ್ನಾಗತೋ ಪೀತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದಾಯ ಹೋತೀತಿ. ಪಸಾದನೀಯೇಸು ಠಾನೇಸು ಪಸಾದಸಿನೇಹಾಭಾವೇನ ಸಂಸೂಚಿತಹದಯತಾ ಲೂಖತಾ. ಸಾ ಚ ತತ್ಥ ಆದರಗಾರವಾಕರಣೇನ ವಿಞ್ಞಾಯತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಅಸಕ್ಕಚ್ಚಕಿರಿಯಾಯ ಸಂಸೂಚಿತಲೂಖಭಾವೇ’’ತಿ.

ಕಾಯಚಿತ್ತದರಥವೂಪಸಮಲಕ್ಖಣಾ ಪಸ್ಸದ್ಧಿ ಏವ ಯಥಾವುತ್ತಬೋಧಿಅಙ್ಗಭೂತೋ ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ, ತಸ್ಸ ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ. ಪಣೀತಭೋಜನಸೇವನತಾತಿ ಪಣೀತಸಪ್ಪಾಯಭೋಜನಸೇವನತಾ. ಉತುಇರಿಯಾಪಥಸುಖಗ್ಗಹಣೇಹಿ ಸಪ್ಪಾಯಉತುಇರಿಯಾಪಥಂ ಗಹಿತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ತಞ್ಹಿ ತಿವಿಧಮ್ಪಿ ಸಪ್ಪಾಯಂ ಸೇವಿಯಮಾನಂ ಕಾಯಸ್ಸ ಕಲ್ಲತಾಪಾದನವಸೇನ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಕಲ್ಲತಂ ಆವಹನ್ತಂ ದುವಿಧಾಯಪಿ ಪಸ್ಸದ್ಧಿಯಾ ಕಾರಣಂ ಹೋತಿ. ಸತ್ತೇಸು ಲಬ್ಭಮಾನಂ ಸುಖದುಕ್ಖಂ ಅಹೇತುಕನ್ತಿ ಅಯಮೇಕೋ ಅನ್ತೋ, ಇಸ್ಸರಾದಿವಿಸಮಹೇತುಕನ್ತಿ ಅಯಂ ದುತಿಯೋ, ಏತೇ ಉಭೋ ಅನ್ತೇ ಅನುಪಗಮ್ಮ ಯಥಾಸಕಂ ಕಮ್ಮುನಾ ಹೋತೀತಿ ಅಯಂ ಮಜ್ಝಿಮಾ ಪಟಿಪತ್ತಿ. ಮಜ್ಝತ್ತೋ ಪಯೋಗೋ ಯಸ್ಸ ಸೋ ಮಜ್ಝತ್ತಪಯೋಗೋ, ತಸ್ಸ ಭಾವೋ ಮಜ್ಝತ್ತಪಯೋಗತಾ. ಅಯಞ್ಹಿ ಪಹಾನಸಾರದ್ಧಕಾಯತಾ-ಸಙ್ಖಾತಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯತಾಯ ಕಾರಣಂ ಹೋನ್ತೀ ಪಸ್ಸದ್ಧಿದ್ವಯಂ ಆವಹತಿ. ಏತೇನೇವ ಸಾರದ್ಧಕಾಯಪುಗ್ಗಲಪರಿವಜ್ಜನ-ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯಪುಗ್ಗಲಸೇವನಾನಂ ತದಾವಹನತಾ ಸಂವಣ್ಣಿತಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.

ವತ್ಥುವಿಸದಕಿರಿಯಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಮತ್ತಪಟಿಪಾದನಾ ಚ ‘‘ಪಞ್ಞಾವಹಾ’’ತಿ ವುತ್ತಾ. ಸಮಥಾವಹಾಪಿ ತಾ ಹೋನ್ತಿ ಸಮಥಾವಹಭಾವೇನೇವ ಪಞ್ಞಾವಹತ್ತಾತಿ ವುತ್ತಂ ‘‘ವತ್ಥುವಿಸದ…ಪೇ… ವೇದಿತಬ್ಬಾ’’ತಿ.

ಕರಣಕೋಸಲ್ಲಭಾವನಾಕೋಸಲ್ಲಾನಂ ನಾನನ್ತರಿಯಭಾವತೋ ರಕ್ಖಣಕೋಸಲ್ಲಸ್ಸ ಚ ತಂಮೂಲಕತ್ತಾ ‘‘ನಿಮಿತ್ತಕುಸಲತಾ ನಾಮ ಕಸಿಣನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ ಉಗ್ಗಹಣಕುಸಲತಾ’’ಇಚ್ಚೇವ ವುತ್ತಂ. ಅತಿಸಿಥಿಲವೀರಿಯತಾದೀಹೀತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಪಞ್ಞಾಪಯೋಗಮನ್ದತಂ ಅಪ್ಪಮಾದವೇಕಲ್ಲಞ್ಚ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ತಸ್ಸ ಪಗ್ಗಣ್ಹನನ್ತಿ ತಸ್ಸ ಲೀನಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾದಿಸಮುಟ್ಠಾಪನೇನ ಲಯಾಪತ್ತಿತೋ ಸಮುಟ್ಠಾಪನಂ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ –

‘‘ಯಸ್ಮಿಞ್ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಯೇ ಲೀನಂ ಚಿತ್ತಂ ಹೋತಿ, ಕಾಲೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಭಾವನಾಯ, ಕಾಲೋ ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಭಾವನಾಯ, ಕಾಲೋ ಪೀತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಭಾವನಾಯ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಲೀನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚಿತ್ತಂ, ತಂ ಏತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸುಸಮುಟ್ಠಾಪಯಂ ಹೋತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಪರಿತ್ತಂ ಅಗ್ಗಿಂ ಉಜ್ಜಾಲೇತುಕಾಮೋ ಅಸ್ಸ, ಸೋ ತತ್ಥ ಸುಕ್ಖಾನಿ ಚೇವ ತಿಣಾನಿ ಪಕ್ಖಿಪೇಯ್ಯ, ಸುಕ್ಖಾನಿ ಗೋಮಯಾನಿ ಪಕ್ಖಿಪೇಯ್ಯ, ಸುಕ್ಖಾನಿ ಕಟ್ಠಾನಿ ಪಕ್ಖಿಪೇಯ್ಯ, ಮುಖವಾತಞ್ಚ ದದೇಯ್ಯ, ನ ಚ ಪಂಸುಕೇನ ಓಕಿರೇಯ್ಯ, ಭಬ್ಬೋ ನು ಖೋ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಪರಿತ್ತಂ ಅಗ್ಗಿಂ ಉಜ್ಜಾಲೇತುನ್ತಿ. ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೫.೨೩೪).

ಏತ್ಥ ಚ ಯಥಾಸಕಂ ಆಹಾರವಸೇನ ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾದೀನಂ ಭಾವನಾ ಸಮುಟ್ಠಾಪನಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಸಾ ಅನನ್ತರಂ ವಿಭಾವಿತಾ ಏವ.

ಅಚ್ಚಾರದ್ಧವೀರಿಯತಾದೀಹೀತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಪಞ್ಞಾಪಯೋಗಬಲವತಂ ಪಮೋದುಪ್ಪಿಲಾವನಞ್ಚ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ತಸ್ಸ ನಿಗ್ಗಣ್ಹನನ್ತಿ ತಸ್ಸ ಉದ್ಧತಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಮಾಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾದಿಸಮುಟ್ಠಾಪನೇನ ಉದ್ಧತಾಪತ್ತಿತೋ ನಿಸೇಧನಂ. ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ ಭಗವತಾ –

‘‘ಯಸ್ಮಿಞ್ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಯೇ ಉದ್ಧತಂ ಚಿತ್ತಂ ಹೋತಿ, ಕಾಲೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಭಾವನಾಯ, ಕಾಲೋ ಸಮಾಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಭಾವನಾಯ, ಕಾಲೋ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಭಾವನಾಯ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಉದ್ಧತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚಿತ್ತಂ, ತಂ ಏತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸುವೂಪಸಮಯಂ ಹೋತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಮಹನ್ತಂ ಅಗ್ಗಿಕ್ಖನ್ಧಂ ನಿಬ್ಬಾಪೇತುಕಾಮೋ ಅಸ್ಸ, ಸೋ ತತ್ಥ ಅಲ್ಲಾನಿ ಚೇವ ತಿಣಾನಿ….ಪೇ… ಪಂಸುಕೇನ ಚ ಓಕಿರೇಯ್ಯ, ಭಬ್ಬೋ ನು ಖೋ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಮಹನ್ತಂ ಅಗ್ಗಿಕ್ಖನ್ಧಂ ನಿಬ್ಬಾಪೇತುನ್ತಿ. ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೫.೨೩೪).

ಏತ್ಥಾಪಿ ಯಥಾಸಕಂ ಆಹಾರವಸೇನ ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾದೀನಂ ಭಾವನಾ ಸಮುಟ್ಠಾಪನಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ತತ್ಥ ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಭಾವನಾ ವುತ್ತಾ ಏವ, ಸಮಾಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ವುಚ್ಚಮಾನಾ, ಇತರಸ್ಸ ಅನನ್ತರಂ ವಕ್ಖತಿ. ಪಞ್ಞಾಪಯೋಗಮನ್ದತಾಯಾತಿ ಪಞ್ಞಾಬ್ಯಾಪಾರಸ್ಸ ಅಪ್ಪಭಾವೇನ. ಯಥಾ ಹಿ ದಾನಂ ಅಲೋಭಪ್ಪಧಾನಂ, ಸೀಲಂ ಅದೋಸಪ್ಪಧಾನಂ, ಏವಂ ಭಾವನಾ ಅಮೋಹಪ್ಪಧಾನಾ. ತತ್ಥ ಯದಾ ಪಞ್ಞಾ ನ ಬಲವತೀ ಹೋತಿ, ತದಾ ಭಾವನಾ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸಾವಹಾ ನ ಹೋತಿ, ಅನಭಿಸಙ್ಖತೋ ವಿಯ ಆಹಾರೋ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಯೋಗಿನೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅಭಿರುಚಿಂ ನ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ, ತೇನ ತಂ ನಿರಸ್ಸಾದಂ ಹೋತಿ. ತಥಾ ಭಾವನಾಯ ಸಮ್ಮದೇವ ವೀಥಿಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಅಭಾವೇನ ಉಪಸಮಸುಖಂ ನ ವಿನ್ದತಿ, ತೇನಪಿ ಚಿತ್ತಂ ನಿರಸ್ಸಾದಂ ಹೋತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಪಞ್ಞಾಪಯೋಗ…ಪೇ… ನಿರಸ್ಸಾದಂ ಹೋತೀ’’ತಿ.

ತಸ್ಸ ಸಂವೇಗುಪ್ಪಾದನಞ್ಚ ಪಸಾದುಪ್ಪಾದನಞ್ಚ ತಿಕಿಚ್ಛನನ್ತಿ ತಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಅಟ್ಠ ಸಂವೇಗವತ್ಥೂನೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಜಾತಿಜರಾಬ್ಯಾಧಿಮರಣಾನಿ ಯಥಾರಹಂ ಸುಗತಿಯಂ ದುಗ್ಗತಿಯಞ್ಚ ಹೋನ್ತೀತಿ ತದಞ್ಞಮೇವ ಪಞ್ಚವಿಧಬನ್ಧನಾದಿಖುಪ್ಪಿಪಾಸಾದಿಅಞ್ಞಮಞ್ಞವಿಬಾಧನಾದಿಹೇತುಕಂ ಅಪಾಯದುಕ್ಖಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ತಯಿದಂ ಸಬ್ಬಂ ತೇಸಂ ತೇಸಂ ಸತ್ತಾನಂ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಭವನಿಸ್ಸಿತಂ ಗಹಿತನ್ತಿ ಅತೀತೇ ಅನಾಗತೇ ಚ ಕಾಲೇ ವಟ್ಟಮೂಲಕದುಕ್ಖಾನಿ ವಿಸುಂ ಗಹಿತಾನಿಯೇವ. ಯೇ ಪನ ಸತ್ತಾ ಆಹಾರೂಪಜೀವಿನೋ ತತ್ಥ ಚ ಉಟ್ಠಾನಫಲೂಪಜೀವಿನೋ, ತೇಸಂ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಅಸಾಧಾರಣಂ ಜೀವಿಕದುಕ್ಖಂ ಅಟ್ಠಮಂ ಸಂವೇಗವತ್ಥು ಗಹಿತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಸಮಯೇ ಸಮ್ಪಹಂಸನಾತಿ ಅಯಂ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತಬ್ಬಸಮಯೇ ವುತ್ತನಯೇನ ಸಂವೇಗಜನನವಸೇನ ಚೇವ ಪಸಾದುಪ್ಪಾದನವಸೇನ ಚ ಸಮ್ಮದೇವ ಪಹಂಸನಾ, ಸಂವೇಗಜನನಪುಬ್ಬಕಪಸಾದುಪ್ಪಾದನೇನ ಭಾವನಾಚಿತ್ತಸ್ಸ ತೋಸನಾತಿಅತ್ಥೋ.

ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಆಗಮ್ಮಾತಿ ಲೀನುದ್ಧಚ್ಚವಿರಹೇನ ಸಮಥವೀಥಿಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಚ ಸಮ್ಮದೇವ ಭಾವನಾಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಆಗಮ್ಮ.

ಅಲೀನನ್ತಿಆದೀಸು ಕೋಸಜ್ಜಪಕ್ಖಿಕಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅನಧಿಮತ್ತತಾಯ ಅಲೀನಂ, ಉದ್ಧಚ್ಚಪಕ್ಖಿಕಾನಂ ಅನಧಿಮತ್ತತಾಯ ಅನುದ್ಧತಂ, ಪಞ್ಞಾಪಯೋಗಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಉಪಸಮಸುಖಾಧಿಗಮೇನ ಚ ಅನಿರಸ್ಸಾದಂ, ತತೋ ಏವ ಆರಮ್ಮಣೇ ಸಮಪ್ಪವತ್ತಂ ಸಮಥವೀಥಿಪಟಿಪನ್ನಞ್ಚ. ತತ್ಥ ಅಲೀನತಾಯ ಪಗ್ಗಹೇ, ಅನುದ್ಧತಾಯ ಚ ನಿಗ್ಗಹೇ, ಅನಿರಸ್ಸಾದತಾಯ ಸಮ್ಪಹಂಸನೇ ನ ಬ್ಯಾಪಾರಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಅಲೀನಾನುದ್ಧಚ್ಚತಾಹಿ ಆರಮ್ಮಣೇ ಸಮಪ್ಪವತ್ತಂ, ಅನಿರಸ್ಸಾದತಾಯ ಸಮಥವೀಥಿಪಟಿಪನ್ನಂ, ಸಮಪ್ಪವತ್ತಿಯಾ ವಾ ಅಲೀನಂ ಅನುದ್ಧತಂ, ಸಮಥವೀಥಿಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಅನಿರಸ್ಸಾದನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಸಮಯೇ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖನತಾತಿ ಅಯಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಸಮಯೇ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಪಗ್ಗಹನಿಗ್ಗಹಸಮ್ಪಹಂಸನೇಸು ಬ್ಯಾವಟತಾಸಙ್ಖಾತಂ ಪಟಿಪಕ್ಖಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ಉಪೇಕ್ಖನಾ ವುಚ್ಚತಿ. ಏಸಾತಿ ಸಮಾಧಿಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇನ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರೀ ಹೋತೀತಿ ಏತೇನ ನಿಪ್ಪರಿಯಾಯತೋ ಸಮಾಧಿವೇಪುಲ್ಲಪ್ಪತ್ತೋಪಿ ಅರಹಾ ಏವಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಅನುರೋಧವಿರೋಧಪಹಾನವಸೇನ ಮಜ್ಝತ್ತಭಾವೋ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಕಾರಣಂ ತಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಸಿಜ್ಝನತೋ, ಅಸತಿ ಚ ಅಸಿಜ್ಝನತೋ, ಸೋ ಚ ಮಜ್ಝತ್ತಭಾವೋ ವಿಸಯವಸೇನ ದುವಿಧೋತಿ ಆಹ ‘‘ಸತ್ತಮಜ್ಝತ್ತತಾ ಸಙ್ಖಾರಮಜ್ಝತ್ತತಾ’’ತಿ. ತದುಭಯವಸೇನ ಚಸ್ಸ ವಿರುಜ್ಝನಂ ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಭಾವನಾಯ ಏವ ದೂರೀಕತನ್ತಿ ಅನುರುಜ್ಝನಸ್ಸೇವ ಪಹಾನವಿಧಿಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಸತ್ತಮಜ್ಝತ್ತತಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತಥಾ ಹಿಸ್ಸ ಸತ್ತಸಙ್ಖಾರಕೇಲಾಯನಪುಗ್ಗಲಪರಿವಜ್ಜನಂ ‘‘ಉಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಕಾರಣ’’ನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಉಪೇಕ್ಖಾಯ ಹಿ ವಿಸೇಸತೋ ರಾಗೋ ಪಟಿಪಕ್ಖೋ, ತತೋ ರಾಗಬಹುಲಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಉಪೇಕ್ಖಾ ‘‘ವಿಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ದ್ವೀಹಾಕಾರೇಹೀತಿ ಕಮ್ಮಸ್ಸಕತಾಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಂ ಅತ್ತಸುಞ್ಞತಾಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣನ್ತಿ ಇಮೇಹಿ ದ್ವೀಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ. ದ್ವೀಹೇವಾತಿ ಅವಧಾರಣಂ ಸಙ್ಖಾರಸಹಿತಾಯ ಸಙ್ಖ್ಯಾಸಮಾನತಾಯ ದಸ್ಸನತ್ಥಂ. ಸಙ್ಖ್ಯಾ ಏವ ಹೇತ್ಥ ಸಮಾನಂ, ನ ಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಂ ಸಬ್ಬಥಾ ಸಮಾನನ್ತಿ. ಅಸ್ಸಾಮಿಕಭಾವೋ ಅನತ್ತನಿಯತಾ. ಸತಿ ಹಿ ಅತ್ತನಿ ತಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚನಭಾವೇನ ಚೀವರಂ ಅಞ್ಞಂ ವಾ ಕಿಞ್ಚಿ ಅತ್ತನಿಯಂ ನಾಮ ಸಿಯಾ, ಸೋ ಪನ ಕೋಚಿ ನತ್ಥೇವಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಅನದ್ಧನಿಯನ್ತಿ, ನ ಅದ್ಧಾನಕ್ಖಮಂ, ನ ಚಿರಟ್ಠಾಯಿ ಇತ್ತರಂ ಅನಿಚ್ಚನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಾವಕಾಲಿಕನ್ತಿ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನಂ.

ಮಮಾಯತೀತಿ ಮಮತ್ತಂ ಕರೋತಿ. ಮಮಾತಿ ತಣ್ಹಾಯ ಪರಿಗ್ಗಯ್ಹ ತಿಟ್ಠತಿ. ಧನಾಯನ್ತಾತಿ ಧನಂ ದಬ್ಬಂ ಕರೋನ್ತಾ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇನ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರೀ ಹೋತಿ. ತಥಾ ಹಿ ಅರಹತೋ ಏವ ಛಳಙ್ಗುಪೇಕ್ಖಾನಿಪ್ಫತ್ತಿ.

ಅಸುಭಾರಮ್ಮಣಾ ಧಮ್ಮಾತಿ ಅಸುಭಪ್ಪಕಾರಾ ಅಸುಭಝಾನಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣಭೂತಾ ಧಮ್ಮಾ. ಕಾಮಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಾಪಿ ಕೇಸಾದಯೋ ಅಸುಭಪ್ಪಕಾರಾ ಏವ, ವಿಸೇಸತೋ ಪನ ಜಿಗುಚ್ಛಿತಬ್ಬೇ ಜಿಗುಚ್ಛಾವಹೇ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ‘‘ದಸಾ’’ತಿ ಆಹ. ಯಥಾ ಮನಸಿಕರೋತೋ ಸಭಾವಸರಸತೋ ತತ್ಥ ಅಸುಭಸಞ್ಞಾ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ, ತಥಾ ಪವತ್ತೋ ಮನಸಿಕಾರೋ ಉಪಾಯಮನಸಿಕಾರೋ. ಅಸುಭೇ ಅಸುಭಪಟಿಕ್ಕೂಲಾಕಾರಸ್ಸ ಉಗ್ಗಣ್ಹನಂ, ಯಥಾ ವಾ ತತ್ಥ ಉಗ್ಗಹನಿಮಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ತಥಾ ಮನಸಿಕಾರೋ ಅಸುಭನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ ಉಗ್ಗಹೋ. ಉಪಚಾರಪ್ಪನಾವಹಾಯ ಅಸುಭಭಾವನಾಯ ಅನುಯುಞ್ಜನಾ ಅಸುಭಭಾವನಾನುಯೋಗೋ.

ಮನಚ್ಛಟ್ಠಾನಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ಸುಟ್ಠು ಸುಸಂವರಣೇ ಸತಿ ಅವಸರಂ ಅಲಭನ್ತೋ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋ ಪಹೀಯತೇವ, ತಥಾ ಭೋಜನೇ ಮತ್ತಞ್ಞುನೋ ಮಿತಾಹಾರಸ್ಸ ಥಿನಮಿದ್ಧಾಭಿಭವಾಭಾವಾ ಓತಾರಂ ಅಲಭಮಾನೋ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋ ಪಹೀಯತಿ. ಯೋ ಪನ ಆಹಾರೇ ಪಟಿಕ್ಕೂಲಸಞ್ಞಂ ತಬ್ಬಿಪರಿಣಾಮಸ್ಸ ತದಾಧಾರಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಚ ಉದರಿಯಭೂತಸ್ಸ ಅತಿವಿಯ ಜೇಗುಚ್ಛತಂ, ಕಾಯಸ್ಸ ಚ ಆಹಾರತಿಟ್ಠಕತಂ ಸಮ್ಮದೇವ ಜಾನಾತಿ, ಸೋ ಸಬ್ಬಸೋ ಭೋಜನೇ ಪಮಾಣಸ್ಸ ಜಾನನೇನ ವಿಸೇಸತೋ ಭೋಜನೇ ಮತ್ತಞ್ಞೂ ನಾಮ. ತಸ್ಸ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋ ಪಹೀಯತೇವ, ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ಅಪ್ಪಾಹಾರತಂಯೇವ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಚತುನ್ನ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಅಸುಭಕಮ್ಮಿಕತಿಸ್ಸತ್ಥೇರೋ ದನ್ತಟ್ಠಿದಸ್ಸಾವೀ. ಪಹೀನಸ್ಸಾತಿ ವಿಕ್ಖಮ್ಭನವಸೇನ ಪಹೀನಸ್ಸ. ಅಭಿಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯೇನ ಸಬ್ಬೋಪಿ ಲೋಭೋ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದನೀವರಣನ್ತಿ ‘‘ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇನ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ.

ಮೇಜ್ಜತಿ ಹಿತಫರಣವಸೇನ ಸಿನಿಯ್ಹತೀತಿ ಮಿತ್ತೋ, ಹಿತೇಸೀ ಪುಗ್ಗಲೋ, ತಸ್ಮಿಂ ಮಿತ್ತೇ ಭವಾ, ಮಿತ್ತಸ್ಸ ವಾ ಏಸಾತಿ ಮೇತ್ತಾ, ಹಿತೇಸಿತಾ. ಸಾ ಏವ ಪಟಿಪಕ್ಖತೋ ಚೇತಸೋ ವಿಮುತ್ತೀತಿ ಮೇತ್ತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ. ತತ್ಥ ಮೇತ್ತಾಯನಸ್ಸ ಸತ್ತೇಸು ಹಿತಫರಣಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದನಂ ಪವತ್ತನಂ ಮೇತ್ತಾನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ ಉಗ್ಗಹೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಓದಿಸ್ಸಕಾ’’ತಿಆದಿ.

ತತ್ಥ ಅತ್ತಪಿಯಸಹಾಯಮಜ್ಝತ್ತವೇರಿವಸೇನ ಓದಿಸ್ಸಕತಾ. ಸೀಮಾಸಮ್ಭೇದೇ ಕತೇ ಅನೋದಿಸ್ಸಕತಾ. ಏಕಾದಿದಿಸಾಫರಣವಸೇನ ದಿಸಾಫರಣತಾ ಮೇತ್ತಾಯ ಉಗ್ಗಣ್ಹನೇ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಉಗ್ಗಹೋ ಯಾವ ಉಪಚಾರಾ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಉಗ್ಗಹಿತಾಯ ಆಸೇವನಾ ಭಾವನಾ, ಸಬ್ಬಾ ಇತ್ಥಿಯೋ ಪುರಿಸಾ ಅರಿಯಾ ಅನರಿಯಾ ದೇವಾ ಮನುಸ್ಸಾ ವಿನಿಪಾತಿಕಾತಿ ಸತ್ತೋಧಿಕರಣವಸೇನ ಪವತ್ತಾ ಸತ್ತವಿಧಾ, ಅಟ್ಠವೀಸತಿವಿಧಾ ವಾ, ದಸಹಿ ದಿಸಾಹಿ ದಿಸೋಧಿಕರಣವಸೇನ ಪವತ್ತಾ ದಸವಿಧಾ, ಏಕೇಕಾಯ ದಿಸಾಯ ಸತ್ತಾದಿಇತ್ಥಾದಿಅವೇರಾದಿಭೇದೇನ ಅಸೀತಾಧಿಕಚತುಸತಪ್ಪಭೇದಾ ಚ ಓಧಿಸೋಫರಣಮೇತ್ತಾ. ಸಬ್ಬೇ ಸತ್ತಾ, ಪಾಣಾ, ಭೂತಾ, ಪುಗ್ಗಲಾ, ಅತ್ತಭಾವಪರಿಯಾಪನ್ನಾತಿ ಏತೇಸಂ ವಸೇನ ಪಞ್ಚವಿಧಾ. ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಅವೇರಾ ಹೋನ್ತು, ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜಾ, ಅನೀಘಾ, ಸುಖೀ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಹರನ್ತೂತಿ ಚತುಧಾ ಪವತ್ತಿಯಾ ವೀಸತಿವಿಧಾ ಅನೋಧಿಸೋಫರಣಮೇತ್ತಾ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ – ‘‘ಓಧಿಸೋ…ಪೇ… ಭಾವೇನ್ತಸ್ಸಪೀ’’ತಿ. ತ್ವಂ ಏತಸ್ಸಾತಿಆದಿನಾ ಕಮ್ಮಸ್ಸಕತಾಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಪಟಿಸಙ್ಖಾನೇ ಠಿತಸ್ಸಾತಿ ಕೋಧೇ ಯಥಾವುತ್ತಸ್ಸ ಆದೀನವಸ್ಸ ತಪ್ಪಟಿಪಕ್ಖತೋ ಅಕೋಧೇ ಮೇತ್ತಾಯ ಆನಿಸಂಸಸ್ಸ ಚ ಪಟಿಸಙ್ಖಾನೇ ಸಮ್ಮದೇವ ಜಾನನೇ. ಸೇವನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಭಜನ್ತಸ್ಸ ಬ್ಯಾಪಾದೋ ಪಹೀಯತಿ.

ಅತಿಭೋಜನೇ ನಿಮಿತ್ತಗ್ಗಾಹೋತಿ ಆಹಾರಸ್ಸ ಅಧಿಕಭೋಜನೇ ಥಿನಮಿದ್ಧಸ್ಸ ನಿಮಿತ್ತಗ್ಗಾಹೋ, ‘‘ಏತ್ತಕೇ ಭುತ್ತೇ ಥಿನಮಿದ್ಧಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಏತ್ತಕೇ ನೋ’’ತಿ ಥಿನಮಿದ್ಧಸ್ಸ ಕಾರಣಾಕಾರಣಗ್ಗಾಹೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ದಿವಾ ಸೂರಿಯಾಲೋಕನ್ತಿ ದಿವಾ ಗಹಿತನಿಮಿತ್ತಂ ಸೂರಿಯಾಲೋಕಂ, ರತ್ತಿಯಂ ಮನಸಿಕರೋನ್ತಸ್ಸಪೀತಿ ಏವಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಧುತಙ್ಗಾನಂ ವೀರಿಯನಿಸ್ಸಿತತ್ತಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಧುತಙ್ಗನಿಸ್ಸಿತಸಪ್ಪಾಯಕಥಾಯಪೀ’’ತಿ.

ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಮ್ಪಿ ಕತಾಕತಾನುಸೋಚನವಸೇನ ಪವತ್ತಮಾನಂ ಚೇತಸೋ ಅವೂಪಸಮಾವಹತಾಯ ಉದ್ಧಚ್ಚೇನ ಸಮಾನಲಕ್ಖಣಮೇವಾತಿ ತದುಭಯಸ್ಸ ಪಹಾನಕಾರಣಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಭಗವಾ – ‘‘ಅತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚೇತಸೋ ವೂಪಸಮೋ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತಸ್ಮಾ ಬಾಹುಸಚ್ಚಾದಿ ತಸ್ಸ ಪಹಾನಕಾರಣನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಅಪಿಚ ಛ ಧಮ್ಮಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಬಹುಸ್ಸುತಸ್ಸ ಗನ್ಥತೋ, ಅತ್ಥತೋ ಧಮ್ಮಂ ವಿಚಾರೇನ್ತಸ್ಸ ಅತ್ತವೇದಾದಿಪಟಿಲಾಭಸಮ್ಭವತೋ ವಿಕ್ಖೇಪೋ ನ ಹೋತಿ. ಯಥಾವಿಹಿತಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಯಥಾಧಮ್ಮಪಟಿಕಾರಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಚ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಅನವಸರೋವಾತಿ ‘‘ಬಾಹುಸಚ್ಚೇನಪಿ…ಪೇ… ಉದ್ಧಚ್ಚಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಪಹೀಯತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಯದಗ್ಗೇನ ಬಹುಸ್ಸುತಸ್ಸ ಪಟಿಸಙ್ಖಾನವತೋ ಉದ್ಧಚ್ಚಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಪಹೀಯತಿ, ತದಗ್ಗೇನ ಪರಿಪುಚ್ಛಕತಾವಿನಯಪಕತಞ್ಞುತಾಹಿಪಿ ತಂ ಪಹೀಯತೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ವುದ್ಧಸೇವಿತಾ ಚ ವುದ್ಧಸೀಲಿತಂ ಆವಹತೀತಿ ಚೇತಸೋ ವೂಪಸಮಕರತ್ತಾ ಉದ್ಧಚ್ಚಕುಕ್ಕುಚ್ಚಸ್ಸ ಪಹಾನಕಾರೀ ವುತ್ತಾ, ವುದ್ಧಭಾವಂ ಪನ ಅನಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ವಿನಯಧರಾ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚವಿನೋದಕಾ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ. ವಿಕ್ಖೇಪೋ ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಹೇತುಕೋ ಹೋತೀತಿ ‘‘ಕಪ್ಪಿಯಾಕಪ್ಪಿಯಪರಿಪುಚ್ಛಾಬಹುಲಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿನಾ ವಿನಯನಯೇನೇವ ಪರಿಪುಚ್ಛಕತಾದಯೋ ನಿದ್ದಿಟ್ಠಾ. ಪಹೀನೇ ಉದ್ಧಚ್ಚಕುಕ್ಕುಚ್ಚೇತಿ ನಿದ್ಧಾರಣೇ ಭುಮ್ಮಂ. ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಸ್ಸ ದೋಮನಸ್ಸಸಹಗತತ್ತಾ ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೇನ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದೋ ವುತ್ತೋ.

ಕುಸಲಾಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾತಿಆದೀಸು ಯಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ತಂ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತಮೇವ. ಕಾಮಂ ಬಾಹುಸಚ್ಚಪರಿಪುಚ್ಛಕತಾಹಿ ಅಟ್ಠವತ್ಥುಕಾಪಿ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಪಹೀಯತಿ, ತಥಾಪಿ ರತನತ್ತಯವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಮೂಲಿಕಾ ಸೇಸವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾತಿ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ತೀಣಿ ರತನಾನಿ ಆರಬ್ಭಾ’’ತಿಆದಿ. ವಿನಯೇ ಪಕತಞ್ಞುತಾಯ ಚ ಸತಿ ಸಿಕ್ಖಾಯ ಕಙ್ಖಾಯ ಅಸಮ್ಭವೋ ಏವ, ತಥಾ ರತನತ್ತಯಗುಣಾವಬೋಧೇ ಸತಿ ಪುಬ್ಬನ್ತಾದೀಸು ಸಂಸಯಸ್ಸಾತಿ ಆಹ – ‘‘ವಿನಯೇ’’ತಿಆದಿ. ಓಕಪ್ಪನೀಯಸದ್ಧಾ ಸದ್ಧೇಯ್ಯವತ್ಥುಂ ಅನುಪವಿಸಿತ್ವಾ ವಿಯ ಅಧಿಮುಚ್ಚನಂ, ತಞ್ಚ ತಥಾ ಅಧಿಮೋಕ್ಖುಪ್ಪಾದನಮೇವ. ಸದ್ಧಾಯ ನಿನ್ನಪೋಣಪಬ್ಭಾರತಾ ಅಧಿಮುತ್ತಿ. ಅರಹತ್ತೇನ ಕೂಟಂ ಗಣ್ಹಿ ಸತ್ತಪಿ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇ ವಿತ್ಥಾರೇತ್ವಾ ದೇಸನಾಯ ಓಸಾಪಿತತ್ತಾ.

ಆಹಾರಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ಪರಿಯಾಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೩೩. ಸಮ್ಬಹುಲಾತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ಸಙ್ಘಸಮಞ್ಞಾಯ ಅಭಾವತೋ. ತತೋ ಪರನ್ತಿ ತಿಣ್ಣಂ ಜನಾನಂ ಉಪರಿ ಸಙ್ಘೋ ಚತುವಗ್ಗಕರಣೀಯಾದಿಸಙ್ಘಕಮ್ಮವಸೇನ ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತತ್ತಾ. ಪವಿಸಿಂಸೂತಿ ಭಾವಿನಿ ಪವಿಸನೇ ಭೂತೇ ವಿಯ ಕತ್ವಾ ಉಪಚಾರೇನ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ – ‘‘ಪವಿಟ್ಠಾ’’ತಿ. ಭಾವಿನಿ ಹಿ ಭೂತೇ ವಿಯ ಉಪಚಾರೋ. ತೇನಾಹ – ‘‘ತೇ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ, ತೇ ಪನ ಭಿಕ್ಖೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪುನ ತೇ ಪನಾತಿ ತಿತ್ಥಿಯಾ ತಿತ್ಥಿಯಸಾವಕಾ ಚ.

ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞಾಪನೇತಿ ‘‘ಪಞ್ಚ ನೀವರಣೇ ಪಹಾಯಾ’’ತಿಆದಿನಯಪ್ಪವತ್ತೇ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪಕಾರೇ ಅತ್ಥಪಞ್ಞಾಪನೇ. ವಿಸಿಸ್ಸತಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞತೋ ಪಭಿಜ್ಜತೀತಿ ವಿಸೇಸೋ, ಭೇದೋ. ಸ್ವಾಯಂ ಇಧ ಅನ್ತೋಗಧಾಧಿಕಭಾವೋ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋತಿ ಆಹ – ‘‘ಕೋ ವಿಸೇಸೋತಿ ಕಿಂ ಅಧಿಕ’’ನ್ತಿ. ಅಧಿಕಂ ಪಯಸನಂ ಪಯುಞ್ಜನನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಯಾಸೋ, ಅಧಿಕಪ್ಪಯೋಗೋ. ನಾನಾ ಕರೀಯತಿ ಏತೇನಾತಿ ನಾನಾಕರಣಂ, ಭೇದೋತಿ ಆಹ – ‘‘ಕಿಂ ನಾನತ್ತ’’ನ್ತಿ. ದುತಿಯಪದೇತಿ ‘‘ಅನುಸಾಸನಿಯಾ ವಾ ಅನುಸಾಸನಿ’’ನ್ತಿ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪದೇ. ಏಸೇವ ನಯೋತಿ ಯಥಾ ಪಠಮಸ್ಮಿಂ ಪದೇ ಅತ್ಥಯೋಜನಾ, ಏವಂ ದುತಿಯಪದೇಪಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಾ.

ತೀಣಿ ಠಾನಾನೀತಿ ದೇವಮಾರಬ್ರಹ್ಮಟ್ಠಾನಾನಿ ತೀಣಿ ‘‘ಸದೇವಕೇ ಲೋಕೇ’’ತಿಆದಿನಾ ಲೋಕೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ. ‘‘ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪಜಾಯ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾಯಾ’’ತಿ ದ್ವೇ ಠಾನಾನಿ. ‘‘ಪಜಾಯಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಇತಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಪದೇಹಿ. ಉದ್ದೇಸನ್ತಿ ಉದ್ದಿಸಿತಬ್ಬತಂ. ಗಣನನ್ತಿ ಏಕೋ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋತಿ ಗಹೇತಬ್ಬತಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಅತ್ತನೋ ಹತ್ಥಪಾದಾದೀಸೂತಿ ನಿದಸ್ಸನಮತ್ತಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ ಸಮುದಾಯಂ ಆರಬ್ಭ ಪಟಿಘಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜನತೋ. ಅತ್ತನೋ ಖನ್ಧೇಸು ವಿಮತಿ ‘‘ಅಹಂ ನು ಖೋಸ್ಮೀ’’ತಿಆದಿನಾ.

ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಸಬ್ಬಂ ವೀರಿಯಂ ಚೇತಸಿಕಮೇವ, ಯಂ ಪನ ಕಾಯಕಮ್ಮಾಧಿಟ್ಠಾನಾದಿವಸೇನ ಮನಸಿ ಕಾಯಿಕಪಯೋಗಸಮುಟ್ಠಾಪನಂ ವೀರಿಯಂ ಕಾಯಿಕನ್ತಿ ಲದ್ಧಪರಿಯಾಯನ್ತಿ ತತೋ ವಿಸೇಸೇತ್ವಾ ಚೇತಸಿಕನ್ತಿ ಯಥಾಧಿಪ್ಪೇತದುತಿಯತಾದಸ್ಸನತ್ಥಂ. ಯದಿಪಿ ಯಥಾಕಪ್ಪಿತಇರಿಯಾಪಥಸನ್ಧಾರಣವಸೇನ ಪವತ್ತಮಾನಂ ವೀರಿಯಂ ಕಾಯಸ್ಸ ತಥಾಪವತ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯಭೂತನ್ತಿ ನ ಸಕ್ಕಾ ವತ್ತುಂ, ತಥಾಪಿ ನ ತಾದಿಸೋ ಕಾಯಪಯೋಗೋ, ತದಾ ಪವತ್ತೋ ನತ್ಥೀತಿ ವುತ್ತಂ ‘‘ಕಾಯಪಯೋಗಂ ವಿನಾ ಉಪ್ಪನ್ನವೀರಿಯ’’ನ್ತಿ. ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸದಿಸೋ ವಾತಿ ಇಮಿನಾ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕೇ ಸಙ್ಖಾರೇ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖನವಸೇನ ಪವತ್ತಾ ಅಜ್ಝತ್ತಧಮ್ಮೇಸು ಉಪೇಕ್ಖಾತಿಆದಿನಯಂ ಅತಿದಿಸತಿ.

‘‘ಮಿಸ್ಸಕಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಕಥಿತಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಮತ್ಥಂ ವಿಭಾವೇತುಂ ‘‘ಏತೇಸೂ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಚಙ್ಕಮನ್ತೇನಪಿ ಅರಿಯಮಗ್ಗಂ ಅಧಿಗನ್ತುಂ ಸಕ್ಕಾತಿ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಮಗ್ಗಂ ಅಪತ್ತಂ ಕಾಯಿಕವೀರಿಯ’’ನ್ತಿ. ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ನ ಲಬ್ಭನ್ತೀತಿ ನಿಪ್ಪರಿಯಾಯಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ನ ಲಬ್ಭನ್ತೀ. ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇ ಉದ್ಧರನ್ತಿ ಪರಿಯಾಯತೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಸೇಸಾತಿ ಬಹಿದ್ಧಾಧಮ್ಮೇಸು ಸತಿ-ಧಮ್ಮವಿಚಯ-ಉಪೇಕ್ಖಾ-ಚೇತಸಿಕ-ವೀರಿಯ-ಸವಿತಕ್ಕ-ಸವಿಚಾರ-ಪೀತಿ-ಸಮಾಧೀ ದ್ವೇ ಪಸ್ಸದ್ಧಿಯೋ ಚ. ಅಯಂ ಪನ ನಯೋ ಪಚುರಪ್ಪವತ್ತಿವಸೇನ ಅಟ್ಠಕಥಾನಯೇನೇವ ವುತ್ತೋ. ಥೇರವಾದವಸೇನ ಪನ ಅವಿತಕ್ಕಅವಿಚಾರಮತ್ತಾ ಪೀತಿಸಮಾಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ರೂಪಾವಚರಾಪಿ ಅತ್ಥೀತಿ ತೇಪಿ ಗಹೇತ್ವಾ ದಸ ಮಿಸ್ಸಕಾವ ಹೋನ್ತೀತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಸಿಯಾತಿ.

ಪರಿಯಾಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಅಗ್ಗಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೩೪. ಲೋಣಧೂಪನನ್ತಿ ಲೋಣಞ್ಚ ಧೂಪನಞ್ಚ ಲೋಣಧೂಪನಂ. ಯೋಧಕಮ್ಮನ್ತಿ ಯೋಧಪುಗ್ಗಲೇನ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ಕಮ್ಮಂ. ಮನ್ತಕಮ್ಮನ್ತಿ ರಾಜಕಿಚ್ಚಮನ್ತನಂ. ಪಟಿಹಾರಕಮ್ಮನ್ತಿ ರಞ್ಞೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಆಗತಾನಂ ವಚನಂ ರಞ್ಞೋ ನಿವೇದೇತ್ವಾ ತತೋ ನೇಸಂ ಪಟಿಹರಣಕಮ್ಮಂ. ತಸ್ಮಾತಿ ಸಬ್ಬತ್ಥಿಕತ್ತಾ ಸತಿಯಾ. ಏವಂ ‘‘ಸತಿಞ್ಚ ಖ್ವಾಹ’’ನ್ತಿಆದಿಕಂ ಅವೋಚ. ಪುಬ್ಬಭಾಗವಿಪಸ್ಸನಾ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾವ ಕಥಿತಾ ಪಗ್ಗಹನಿಗ್ಗಹವಿನೋದಿತತ್ತಾ.

ಅಗ್ಗಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಮೇತ್ತಾಸಹಗತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೩೫. ಕೀದಿಸಾ ಗತಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ ಏತಿಸ್ಸಾತಿ ಕಿಂಗತಿಕಾ, ಕಿಂನಿಟ್ಠಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಕೀದಿಸೀ ಪರಮಾ ಉತ್ತಮಾ ಕೋಟಿ ಏತಿಸ್ಸಾತಿ ಕಿಂಪರಮಾ. ಕೀದಿಸಂ ಫಲಂ ಆನಿಸಂಸಂ ಉದಯೋ ಏತಿಸ್ಸಾತಿ ಕಿಂಫಲಾ. ಸಂಸಟ್ಠಂ ಸಮ್ಪಯುತ್ತನ್ತಿ ಇದಂ ಸಹಗತ-ಸದ್ದಸ್ಸ ಅತ್ಥದಸ್ಸನಮತ್ತಂ, ಇಧ ಪನ ಮೇತ್ತಾಝಾನಂ ಪಾದಕಂ ಕತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಪುಬ್ಬಭಾಗಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಚ ‘‘ಮೇತ್ತಾಸಹಗತಂ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಸಬ್ಬೇಸು ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇಸು ಸಬ್ಬೇಸು ಚ ಬ್ರಹ್ಮವಿಹಾರೇಸು.

ಪಟಿಕೂಲೇತಿ ವಿರಜ್ಜತೀತಿ ಪಟಿಕೂಲಂ, ಅನಿಟ್ಠಂ. ನ ಪಟಿಕೂಲಂ ಅಪ್ಪಟಿಕೂಲಂ, ಇಟ್ಠಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಇಟ್ಠೇ ವತ್ಥುಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿ. ಏತ್ಥಾತಿ ಅಪ್ಪಟಿಕೂಲವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ. ಏವನ್ತಿ ಪಟಿಕೂಲಸಞ್ಞೀ. ಸತ್ತೇ ಅಪ್ಪಟಿಕೂಲೇ ಅಸುಭಫರಣಂ, ಸಙ್ಖಾರೇ ಅಪ್ಪಟಿಕೂಲೇ ಅನಿಚ್ಚನ್ತಿ ಮನಸಿಕಾರಂ ಕರೋನ್ತೋ. ಅಸುಭಾಯಾತಿ ಅಸುಭಸಞ್ಞಾಯ. ಅನಿಚ್ಚತೋ ವಾ ಉಪಸಂಹರತೀತಿ ಅನಿಚ್ಚನ್ತಿ ಮನಸಿಕಾರಂ ಪವತ್ತೇತಿ. ‘‘ಏಸೇವ ನಯೋ’’ತಿ ಸಙ್ಖೇಪತೋ ವುತ್ತಮತ್ಥಂ ವಿವರಿತುಂ ‘‘ಅಪ್ಪಟಿಕೂಲಪಟಿಕೂಲೇಸೂ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಛಳಙ್ಗುಪೇಕ್ಖನ್ತಿ ಛಸು ಆರಮ್ಮಣೇಸು ಪಹೀನಾನುರೋಧಸ್ಸ ಉಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಛಳಙ್ಗವನ್ತಂ ಉಪೇಕ್ಖಂ.

ಮೇತ್ತಾಯಾತಿ ಮೇತ್ತಾಭಾವನಾಯ. ಪಟಿಕೂಲಾದೀಸು ವತ್ಥೂಸು ಇಚ್ಛಿತವಿಹಾರೇನ ವಿಹರಿತುಂ ಸಮತ್ಥತಾ ಅರಿಯಾನಂ ಏವ, ತತ್ಥ ಚ ಅರಹತೋ ಏವ ಇಜ್ಝನತೋ ಅರಿಯಿದ್ಧಿ ನಾಮ. ತಸ್ಸಾ ಅರಿಯಿದ್ಧಿಯಾ ಚ ದಸ್ಸಿತತ್ತಾ ದೇಸನಾ ವಿನಿವಟ್ಟೇತಬ್ಬಾ ಪರಿಯೋಸಾನೇತಬ್ಬಾ ಸಿಯಾ. ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ಅಪರಿಪಕ್ಕತ್ತಾ ನಿಕನ್ತಿಯಾ ಚ ದುಪ್ಪರಿಯಾದಾನತೋ. ಅಯಂ ದೇಸನಾತಿ ‘‘ಮೇತ್ತಾಸಹಗತಂ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ಭಾವೇತೀ’’ತಿಆದಿನಾ ಅಯಂ ದೇಸನಾ ಆರದ್ಧಾ. ಯೋ ಹಿ ಮೇತ್ತಾಝಾನಂ ಪಾದಕಂ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಮಸನಂ ಆರಭಿತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ಪರಿಸುದ್ಧೇಸು ವಣ್ಣಕಸಿಣೇಸು ವಿಮೋಕ್ಖಸಙ್ಖಾತಂ ರೂಪಾವಚರಜ್ಝಾನಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತಿ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ ಭಗವಾ – ‘‘ಸುಭಂ ಖೋ ಪನ ವಿಮೋಕ್ಖಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’’ತಿ.

ಸುಭಪರಮನ್ತಿ ಸುಭವಿಮೋಕ್ಖಪರಮಂ. ಇಧ ಲೋಕೇ ಏವ ಪಞ್ಞಾ ಅಸ್ಸ. ತೇನಾಹ ‘‘ಲೋಕಿಯಪಞ್ಞಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ. ಅರಹತ್ತಪರಮಾವ ಮೇತ್ತಾ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಸ್ಸ ಪಾದಕತ್ತಾ. ಕರುಣಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋತಿ ಕರುಣಾದಿಝಾನಂ ಪಾದಕಂ ಕತ್ವಾ ಸಙ್ಖಾರೇ ಸಮ್ಮಸನ್ತೋ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತುಂ ಸಕ್ಕೋತಿ, ತಸ್ಸ ಅರಹತ್ಥಪರಮಾ ಕರುಣಾ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಮುದಿತಾಉಪೇಕ್ಖಾಸುಪಿ ವತ್ತಬ್ಬನ್ತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ಅತಿದಿಸತಿ. ಪುನ ದೇಸನಾರಮ್ಭಪಯೋಜನಂ ಪನ ‘‘ಇಮಿನಾ ನಯೇನಾ’’ತಿ ಹೇಟ್ಠಾ ಅತಿದಿಟ್ಠಮೇವ.

ಸುಭಪರಮಾದಿತಾತಿ ಮೇತ್ತಾಕರುಣಾಮುದಿತಾಉಪೇಕ್ಖಾನಂ ಸುಭಪರಮತಾ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಪರಮತಾ, ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಪರಮತಾ, ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಪರಮತಾ. ತಸ್ಸ ತಸ್ಸಾತಿ ಸುಭವಿಮೋಕ್ಖಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಾ ತಿಣ್ಣಂ ಅರೂಪಜ್ಝಾನಾನಞ್ಚ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ ಉಪನಿಸ್ಸಯತ್ತಾ. ಅಪ್ಪಟಿಕೂಲಪರಿಚಯಾತಿ ಇಟ್ಠಾರಮ್ಮಣೇ ಮನಸಿಕಾರಬಹುಲೀಕಾರಾ. ಅಪ್ಪಕಸಿರೇನೇವಾತಿ ಸುಖೇನೇವ. ತತ್ಥಾತಿ ವಿಸುದ್ಧತಾಯ ಇಟ್ಠೇಸು ವಣ್ಣಕಸಿಣೇಸು. ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಭಾವನಾಮಯಚಿತ್ತಂ ಪಕ್ಖನ್ದತಿ ಅಪ್ಪನಾವಸೇನ. ತತೋ ಪರನ್ತಿ ತತೋ ಸುಭವಿಮೋಕ್ಖತೋ ಪರಂ ವಿಮೋಕ್ಖಾನಂ ಉಪನಿಸ್ಸಯೋ ನಾಮ ನ ಹೋತಿ, ಮೇತ್ತಾಸಹಗತಭಾವೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ.

ಸತ್ತದುಕ್ಖಂ ಸಮನುಪಸ್ಸನ್ತಸ್ಸಾತಿ ದಣ್ಡೇನ ಅಭಿಹಟಪ್ಪತ್ತರೂಪಹೇತುಂ ಸತ್ತೇಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕದುಕ್ಖಂ ಞಾಣೇನ ವೀಮಂಸನ್ತಸ್ಸ. ತಯಿದಂ ರೂಪನಿಮಿತ್ತಕಂ ಸತ್ತೇಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಂ ದುಕ್ಖಂ ಞಾಣೇನ ಕರುಣಾವಿಹಾರಿಸ್ಸ ವಿಸೇಸತೋ ಪಕ್ಖನ್ದತೀತಿ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅಪ್ಪಕಸಿರೇನೇವ ತತ್ಥ ಚಿತ್ತಂ ಪಕ್ಖನ್ದತೀ’’ತಿ, ನ ಪನ ಸಬ್ಬಸೋ ಅರೂಪೇ ಆನಿಸಂಸದಸ್ಸನತೋ.

ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸಮನುಪಸ್ಸನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಇದಂ ಪಾಮೋಜ್ಜಗಹಣಮುಖೇನ ತನ್ನಿಸ್ಸಯವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಗಹಣಂ ಸಮ್ಭವತೀತಿ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತಂ. ವಿಞ್ಞಾಣಗ್ಗಹಣಪರಿಚಿತನ್ತಿ ವುತ್ತನಯೇನ ವಿಞ್ಞಾಣಗ್ಗಹಣೇ ಪರಿಚಿತಂ.

ಉಪೇಕ್ಖಾವಿಹಾರಿಸ್ಸಾತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾಬ್ರಹ್ಮವಿಹಾರಂ ವಿಹರತೋ. ಆಭೋಗಾಭಾವತೋತಿ ಸುಖಾದಿವಸೇನ ಆಭುಜನಾಭಾವತೋ. ಸುಖ…ಪೇ… ಸಮ್ಭವತೋತಿ ಸುಖದುಕ್ಖಾತಿ ಪರಮತ್ಥಕಮ್ಮಗ್ಗಹಣೇ ವಿಮುಖತಾಸಮ್ಭವತೋ. ಅವಿಜ್ಜಮಾನಗ್ಗಹಣದುಕ್ಖನ್ತಿ ಪರಮತ್ಥತೋ ಅವಿಜ್ಜಮಾನಸತ್ತಪಞ್ಞತ್ತಿಗಹಣಪರಿಚಿತಂ ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಅಭಾವಮತ್ತಕಸ್ಸ ಗಹಣಮ್ಪಿ ದುಕ್ಖಂ ಕುಸಲಮ್ಪಿ ಹೋತಿ. ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.

ಮೇತ್ತಾಸಹಗತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫. ಸಙ್ಗಾರವಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೩೬. ಪಠಮಞ್ಞೇವಾತಿ ಪುರೇತರಂಯೇವ. ಅಸಜ್ಝಾಯಕತಾನಂ ಮನ್ತಾನಂ ಅಪ್ಪಟಿಭಾನಂ ಪಗೇವ ಪಠಮಂಯೇವ ಸಿದ್ಧಂ, ತತ್ಥ ವತ್ತಬ್ಬಮೇವ ನತ್ಥೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ನಾಮ ಅಭಿಭವೋ ಗಹಣನ್ತಿ ಆಹ – ‘‘ಕಾಮರಾಗಪರಿಯುಟ್ಠಿತೇನಾತಿ ಕಾಮರಾಗಗಹಿತೇನಾ’’ತಿ. ವಿಕ್ಖಮ್ಭೇತಿ ಅಪನೇತೀತಿ ವಿಕ್ಖಮ್ಭನಂ, ಪಟಿಪಕ್ಖತೋ ನಿಸ್ಸರತಿ ಏತೇನಾತಿ ನಿಸ್ಸರಣಂ, ವಿಕ್ಖಮ್ಭನಞ್ಚ ತಂ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚಾತಿ ವಿಕ್ಖಮ್ಭನನಿಸ್ಸರಣಂ. ತೇನಾಹ – ‘‘ತತ್ಥಾ’’ತಿಆದಿ. ಸೇಸಪದದ್ವಯೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಅತ್ತನಾ ಅರಣಿಯೋ ಪತ್ತಬ್ಬೋ ಅತ್ತತ್ಥೋ, ತಥಾ ಪರತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

‘‘ಅನಿಚ್ಚತೋ ಅನುಪಸ್ಸನ್ತೋ ನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಂ ಪಜಹತೀ’’ತಿಆದೀಸು ಬ್ಯಾಪಾದಾದೀನಂ ಅನಾಗತತ್ತಾ ಅಬ್ಯಾಪಾದವಾರೇ ತದಙ್ಗನಿಸ್ಸರಣಂ ನ ಗಹಿತಂ. ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ನ ಗಹಿತಂ, ಪಟಿಸಙ್ಖಾನವಸೇನ ಪನ ತಸ್ಸ ವಿನೋದೇತಬ್ಬತಾಯ ತದಙ್ಗನಿಸ್ಸರಣಮ್ಪಿ ಲಬ್ಭತೇವಾತಿ ಸಕ್ಕಾ ವಿಞ್ಞಾತುಂ. ಆಲೋಕಸಞ್ಞಾ ಉಪಚಾರಪ್ಪತ್ತಾ, ಅಪ್ಪನಾಪ್ಪತ್ತಾ ವಾ, ಯೋ ಕೋಚಿ ಕಸಿಣಜ್ಝಾನಾದಿಭೇದೋ ಸಮಥೋ. ಧಮ್ಮವವತ್ಥಾನಂ ಉಪಚಾರಪ್ಪನಾಪ್ಪತ್ತವಸೇನ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

ಕುಥಿತೋತಿ ತತ್ತೋ. ಉಸ್ಮುದಕಜಾತೋತಿ ತಸ್ಸೇವ ಕುಥಿತಭಾವಸ್ಸ ಉಸ್ಮುದಕತಂ ಅಚ್ಚುಣ್ಹತಂ ಪತ್ತೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಉಸುಮಜಾತೋ’’ತಿ. ತಿಲಬೀಜಕಾದಿಭೇದೇನಾತಿ ತಿಲಬೀಜಕಕಣ್ಣಿಕಕೇಸರಾದಿಭೇದೇನ. ಸೇವಾಲೇನ…ಪೇ… ಪಣಕೇನಾತಿ ಉದಕಪಿಚ್ಛಿಲೇನ. ಅಪ್ಪಸನ್ನೋ ಆಕುಲತಾಯ. ಅಸನ್ನಿಸಿನ್ನೋ ಕಲಲುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ. ಅನಾಲೋಕಟ್ಠಾನೇತಿ ಆಲೋಕರಹಿತೇ ಠಾನೇ.

ಸಙ್ಗಾರವಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೬. ಅಭಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೩೭. ಏಕಂಸೇನ ಭಗವಾ ನೀವರಣಾತಿ ಏಕಂಸತೋ ಏವ ಭಗವಾ ಏತೇ ಧಮ್ಮಾ ನೀವರಣಾ ಚಿತ್ತೇ ಕುಸಲಪ್ಪವತ್ತಿಯಾ ನೀವರಣತೋ. ಕಾಯಕಿಲಮಥೋತಿ ಕಾಯಪರಿಸ್ಸಮೋ, ಸೋ ಪನ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚಯತ್ತಾ ‘‘ದರಥೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋ. ಚಿತ್ತಕಿಲಮಥೋ ತಪ್ಪಚ್ಚಯಜಾತೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ತೇನಾಹ – ‘‘ತಸ್ಸ ಕಿರಾ’’ತಿಆದಿ. ಚಿತ್ತದರಥೋಪಿ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೀತಿ ಆನೇತ್ವಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಮಗ್ಗೇನೇವಾತಿ ಯಥಾಧಿಗತೇನ ಅರಿಯಮಗ್ಗೇನೇವ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಅಭಯಸ್ಸ ರಾಜಕುಮಾರಸ್ಸ. ಏತಂ ಕಾಯಚಿತ್ತದರಥದ್ವಯಂ.

ಅಭಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಸಾಕಚ್ಛವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.