೯. ವನಸಂಯುತ್ತಂ
೧. ವಿವೇಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೨೧. ಸಂವೇಜೇತುಕಾಮಾತಿ ಅತ್ಥತೋ ಸಂವೇಗಂ ಉಪ್ಪಾದೇತುಕಾಮಾ. ತಥಾಭೂತಾ ನಂ ಕಿಲೇಸಸಙ್ಗಣಿಕಾದಿತೋ ವಿವೇಚೇತುಕಾಮಾ ನಾಮ ಹೋತೀತಿ ವುತ್ತಂ ‘‘ವಿವೇಕಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಾಪೇತುಕಾಮಾ’’ತಿ. ಬಾಹಿರೇಸೂತಿ ಗೋಚರಜ್ಝತ್ತತೋ ಬಹಿಭೂತೇಸು. ಪುಥುತ್ತಾರಮ್ಮಣೇಸೂತಿ ರೂಪಾದಿನಾನಾರಮ್ಮಣೇಸು. ಚರತೀತಿ ಪವತ್ತತಿ. ತ್ವಂ ಜನೋತಿ ತ್ವಂ ಅತ್ತನೋ ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಜನನತೋ ವಿಸುಂ ಜಾತೋ ತಾದಿಸೇ ಏವ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಜನೇ ಇಮಂ ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರವಸೇನ ಪವತ್ತಮಾನಂ ಛನ್ದರಾಗಂ ವಿನಯಸ್ಸು ವಿನೋದೇಹಿ. ಸತಂ ತಂ ಸಾರಯಾಮಸೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅರಞ್ಞವಾಸೇನ ಚ ಸತಿಮನ್ತಂ ಪಣ್ಡಿತಂ ತಂ ಮಯಮ್ಪಿ ಯಥಾಉಪ್ಪನ್ನಂ ವಿತಕ್ಕಂ ವಿನೋದನಾಯ ಸಾರಯಾಮ, ಸತಂ ವಾ ಸಪ್ಪುರಿಸಾನಂ ಕಿಲೇಸವಿಗಮನಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ವಸನ್ತಂ ತಂ ಸಾರಯಾಮ ವಟ್ಟದುಕ್ಖಂ. ಪಾತಾಲನ್ತಿ ಮೋಹಪಾತಾಲಂ ಕಿಲೇಸರಜೋ, ತದೇವ ‘‘ಪಾತಾಲ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಮಾ ಅವಹರೀತಿ ಹೇಟ್ಠಾ ದುಗ್ಗತಿಸೋತಂ ಮಾ ಉಪನೇಸಿ. ಸಿತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸರೀರಲಗ್ಗ’’ನ್ತಿ. ವಿವೇಕಮಾಪನ್ನೋತಿ ಕಿಲೇಸವಿವೇಕಂ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾಭಾವನಮಾಪನ್ನೋ. ಉತ್ತಮವೀರಿಯನ್ತಿ ಉಸ್ಸೋಳ್ಹಿಲಕ್ಖಣಪ್ಪತ್ತಂ ವೀರಿಯಂ, ಚತುಬ್ಬಿಧಂ ಸಮಪ್ಪಧಾನವೀರಿಯಂ ವಾ ಸಮ್ಪತ್ತಂ. ಪಗ್ಗಯ್ಹಾತಿ ಆರೋಪೇತ್ವಾ. ಪರಮವಿವೇಕನ್ತಿ ಪರಮಂ ಸಮುಚ್ಛೇದವಿವೇಕಂ.
ವಿವೇಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
೨. ಉಪಟ್ಠಾನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೨೨. ಕಾಯದರಥೋ ಹೋತಿಯೇವ ನಿಯಮೇನ, ನ ಚಿತ್ತದರಥೋ ತಸ್ಸ ಮಗ್ಗೇನೇವ ಸಮುಗ್ಘಾಟಿತತ್ತಾ.
ಜರಾತುರೋತಿ ಜರಾಭಿಭವನೇನ ಆತುರೋಯೇವ. ಪದದ್ವಯೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಉಪರಿಟ್ಠತಾಯ ಪರಿತೋ ದೀಘಪುಥುಲತಾಯ ಅತಿವಿಯ ವಿಜ್ಝತೀತಿ ಸತ್ತಿಸಲ್ಲಗ್ಗಹಣಂ. ಏವಂ ಹಿಸ್ಸ ತಣ್ಹಾಸಲ್ಲಸ್ಸ ಸದಿಸತಾ. ಅವಿಜ್ಜಾಯ ಪನ ಸಮ್ಮೋಹಾಪಾದನೇನ ದುಕ್ಖಾಪಾದನೇನ ಚ ವಿಸಸದಿಸತಾ. ರುಪ್ಪತೋತಿ ವಿಕಾರಂ ಆಪಾದಿಯಮಾನಸ್ಸ ಪೀಳಿಯಮಾನಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ಘಟ್ಟಿಯಮಾನಸ್ಸಾ’’ತಿ.
ಪಬ್ಬಜಿತನ್ತಿ ಸಸನ್ತಾನತೋ ಪಬ್ಬಜಿತಂ ವಾ ರಾಗಾದಿಮಲತೋ ಪಬ್ಬಜಿತಂ ವಾ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಥೇರಸ್ಸೇವೇತಂ ವಚನಂ, ತಸ್ಮಾ ಅಯಂ ಇದಾನಿ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಏತ್ಥ ಗಾಥಾಯ ಅತ್ಥೋ. ದೇವತಾಯ ಹೀತಿಆದಿ ವುತ್ತಸ್ಸೇವ ಅತ್ಥಸ್ಸ ಪಾಕಟಕರಣಂ. ಏತ್ಥಾತಿ ಸೇಸಗಾಥಾಸು. ಅತ್ಥಸ್ಸ ವುತ್ತನಯತ್ತಾ ‘‘ಅನುತ್ತಾನಪದವಣ್ಣನಾ’’ತಿ ಆಹ. ವಿನಯಾತಿ ಹೇತುಮ್ಹಿ ನಿಸ್ಸಕ್ಕವಚನನ್ತಿ ತಸ್ಸ ಹೇತುಮ್ಹಿ ಕರಣವಚನೇನ ಅತ್ಥಮಾಹ ‘‘ವಿನಯೇನಾ’’ತಿ. ತಥಾ ‘‘ಸಮತಿಕ್ಕಮಾ’’ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ. ಪರಮಪರಿಸುದ್ಧಂ ಸಂಕಿಲೇಸಸಮುಚ್ಛಿನ್ದನತೋ. ಆರದ್ಧವೀರಿಯನ್ತಿ ಸಮ್ಭಾವಿತವೀರಿಯಂ. ಸಮ್ಭಾವನಞ್ಚಸ್ಸ ಪಗ್ಗಣ್ಹನಂ ಪರಿಪೂರಣಞ್ಚಾತಿ ಆಹ ‘‘ಪಗ್ಗಹಿತವೀರಿಯಂ ಪರಿಪುಣ್ಣವೀರಿಯ’’ನ್ತಿ.
ಉಪಟ್ಠಾನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
೩. ಕಸ್ಸಪಗೋತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೨೩. ಛೇತನ್ತಿ ಮಿಗಾನಂ ಜೀವಿತಂ ಛೇತಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಮಿಗಲುದ್ದಕ’’ನ್ತಿ. ರೋಹಿತಮಿಗನ್ತಿ ಲೋಹಿತವಣ್ಣಂ ಖುದ್ದಕಮಿಗಂ, ‘‘ಮಹಾರೋಹಿತಮಿಗ’’ನ್ತಿ ಕೇಚಿ. ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಜನಪದಸ್ಸ ಸುಲಭಭಿಕ್ಖತಾಯ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ವಿಹರತೀತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಪಠಮಸುತ್ತೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅಯಂ ಪನ ಥೇರೋ ಪಞ್ಚಾಭಿಞ್ಞೋ ವಿಪಸ್ಸನಾಕಮ್ಮಿಕೋ. ಠತ್ವಾತಿ ಪದಾನುಬನ್ಧನವಸೇನ ಗಮನಂ ಉಪಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಥೇರಸ್ಸ ಆಸನ್ನಟ್ಠಾನೇ ಠತ್ವಾ. ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಸೋತುಂ ಆರದ್ಧೋ. ಅಙ್ಗುಟ್ಠಕಂ ಜಾಲಾಪೇಸೀತಿ ಅಧಿಟ್ಠಾನಬಲೇನ ದಣ್ಡದೀಪಿಕಂ ವಿಯ ಅತ್ತನೋ ಅಙ್ಗುಟ್ಠಕಂ ಜಾಲಾಪೇಸಿ. ಅಕ್ಖೀಹಿಪಿ ಪಸ್ಸತಿ ಅಙ್ಗುಟ್ಠಕಂ ಜಾಲಮಾನಂ. ಕಣ್ಣೇಹಿಪಿ ಸುಣಾತಿ ತೇನ ವುಚ್ಚಮಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ಏಕದೇಸೇನ. ಚಿತ್ತಂ ಪನಸ್ಸ ಧಾವತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಏತಸ್ಸಪೀತಿ ಲುದ್ದಕಸ್ಸಪಿ.
ಅಪ್ಪಪಞ್ಞನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅಪ್ಪ-ಸದ್ದೋ ‘‘ಅಪ್ಪಹರಿತೇ’’ತಿಆದೀಸು ವಿಯ ಅಭಾವತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ನಿಪ್ಪಞ್ಞ’’ನ್ತಿ. ಕಾರಣಜಾನನಸಮತ್ಥೇನಾತಿ ಇಮಿನಾ ಕಾರಣೇನ ಸತ್ತಾನಂ ಸುಖಂ, ಇಮಿನಾ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಏವಂ ಸಮಾಚರಮಾನೇನ ಕಾರಣಂ ಜಾನಿತುಂ ಸಮತ್ಥೇನ ಕಮ್ಮಸ್ಸಕತಞಾಣಸಮ್ಪಯುತ್ತಚಿತ್ತೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸುಣಾತೀತಿ ಕೇವಲಂ ಸವನಮತ್ತವಸೇನ ಸುಣಾತಿ, ನ ತದತ್ಥವಸೇನ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅತ್ಥಮಸ್ಸ ನ ಜಾನಾತೀ’’ತಿ. ಕಾರಣರೂಪಾನೀತಿ ಸಭಾವಕಾರಣಾನಿ. ಕಿಂ ಮೇ ಇಮಿನಾತಿ? ‘‘ಇದಂ ಪಪಞ್ಚ’’ನ್ತಿ ಪಹಾಯ. ವೀರಿಯಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹಾತಿ ಚತುಬ್ಬಿಧಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಂ ವೀರಿಯಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ.
ಕಸ್ಸಪಗೋತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
೪. ಸಮ್ಬಹುಲಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೨೪. ಸಮ್ಬಹುಲಾತಿ ಸುತ್ತನ್ತನಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ. ಸುತ್ತನ್ತೇ ಸಜ್ಝಾಯಿಂಸೂತಿ ಸುತ್ತನ್ತಿಕಾ. ವಿನಯಂ ಧಾರೇನ್ತೀತಿ ವಿನಯಧರಾ. ಯುಞ್ಜನ್ತೀತಿ ವಾಸಧುರೇ ಯೋಗಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಘಟೇನ್ತೀತಿ ತತ್ಥ ವಾಯಾಮಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಕರೋನ್ತಾನಂಯೇವ ಅರುಣೋ ಉಗ್ಗಚ್ಛತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.
ಕೋಮೇತಿ ಕಿಂ ಇಮೇ? ತೇನಾಹ ‘‘ಕಹಂ ಇಮೇ’’ತಿ? ವಜ್ಜಿಭೂಮಿಂ ವಜ್ಜಿರಟ್ಠಂ ಗತಾತಿ ವಜ್ಜಿಭೂಮಿಯಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ವಜ್ಜಿರಟ್ಠಾಭಿಮುಖಾ ಗತಾ’’ತಿ. ನತ್ಥಿ ಏತೇಸಂ ನಿಕೇಭಂ ನಿಬದ್ಧನಿವಾಸಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಅನಿಕೇತಾ ತೇನಾಹ ‘‘ಅಗೇಹಾ’’ತಿ. ಉತು ಏವ ಸಪ್ಪಾಯಂ, ಉತುವಸೇನ ವಾ ಕಾಯಚಿತ್ತಾನಂ ಕಲ್ಲತ್ತಾ ಸಪ್ಪಾಯಂ. ಏಸ ನಯೋ ಸೇಸೇಸುಪಿ.
ಸಮ್ಬಹುಲಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
೫. ಆನನ್ದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೨೫. ಅತಿವೇಲನ್ತಿ ಅತಿಬಹುಕಾಲಂ. ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಾಮ ಉಪಗತಾನಂ ಉಪನಿಸಿನ್ನಕಥಾಮತ್ತಂ ವತ್ವಾ ಗನ್ಥಧುರೇಹಿ ವಾಸಧುರೇಹಿ ವಾ ಯುತ್ತಪಯುತ್ತಚಿತ್ತೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ನಾತಿವೇಲಂ ತೇಸಂ ಸಞ್ಞತ್ತಿಬಹುಲೇನ. ಥೇರೋ ಪನ ತದಾ ಕೇನಚಿ ಕಾರಣೇನ ಬಹುವೇಲಂ ಗಿಹಿಸಞ್ಞತ್ತಿಬಹುಲೋ ಅಹೋಸಿ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅತಿವೇಲ’’ನ್ತಿಆದಿ. ಇದಾನಿ ತಮತ್ಥಂ ವಿಭಾವೇತುಂ ‘‘ಭಗವತೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತನ್ತಿ ತಂ ತಾದಿಸಂ ಸಞ್ಞಾಪನಂ ಸನ್ಧಾಯ ಏತಂ ‘‘ಅತಿವೇಲಂ ಗಿಹಿಸಞ್ಞತ್ತಿಬಹುಲೋ’’ತಿ ವಚನಂ ವುತ್ತಂ. ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಮಜ್ಝೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಥೇರೇನ ಕಥಿತತ್ತಾ ವುತ್ತಂ. ಸತ್ಥುಸಾಸನನ್ತಿ ಪಿಟಕತ್ತಯಂ ವದತಿ.
ಪಸಕ್ಕಿಯಾತಿ ಉಪಸಕ್ಕಿತ್ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ. ತಂ ಪನ ತತ್ಥ ಅಜ್ಝೋಗಾಹನಂ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಪವಿಸಿತ್ವಾ’’ತಿ. ಸಙ್ಖಾರದುಕ್ಖತೋ ನಿಬ್ಬಿನ್ನಹದಯಸ್ಸ ಸಬ್ಬಸಙ್ಖಾರವಿನಿಸ್ಸಟಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಯಾಥಾವತೋ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖನ್ತಸ್ಸ ಸಮ್ಮದೇವ ಸಮಸ್ಸಾಸಕರಂ ಹುತ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಹನ್ತಂ ತಂ ಉಪರಿ ಅಧಿಗಮಾಯ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕರೋನ್ತೋ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಹದಯೇ ನಿಕ್ಖಿಪತಿ ನಾಮಾತಿ ಆಹ – ‘‘ನಿಬ್ಬಾನಂ…ಪೇ… ಓಪೇತಿ ನಾಮಾ’’ತಿ. ನಿಬ್ಬಾನಂ…ಪೇ… ಆರಮ್ಮಣತೋ ಓಪೇತಿ ನಾಮಾತಿ ಆನೇತ್ವಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅತ್ಥವಿರಹಿತಾ ‘‘ಬಿಳಿಬಿಳೀ’’ತಿ ಪವತ್ತಕಿರಿಯಾ ಬಿಳಿಕಾ, ಅಯಂ ಪನ ಗಿಹಿಸಞ್ಞತ್ತಿಕಥಾ ಥೇರಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಸಾಮಞ್ಞತ್ಥಅಸಾಧನತೋ ದೇವತಾಯ ಬಿಳಿಕಾ ವಿಯಾತಿ ಬಿಳಿಬಿಳಿಕಾತಿ ವುತ್ತಾ.
ಆನನ್ದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
೬. ಅನುರುದ್ಧಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೨೬. ಅನನ್ತರೇ ಅತ್ತಭಾವೇತಿ ಅತೀತಾನನ್ತರೇ ದೇವತ್ತಭಾವೇ. ಥೇರೋ ಹಿ ತಾವತಿಂಸದೇವಲೋಕಾ ಚವಿತ್ವಾ ಇಧೂಪಪನ್ನೋ. ಅಗ್ಗಮಹೇಸೀತಿ ಕಾಚಿ ಪರಿಚಾರಿಕಾ ದೇವಧೀತಾ ಚಿತ್ತಪಣಿಧಾನಮತ್ತೇನ ಇದಾನಿಪಿ ದೇವಕಾಯೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಉಪಚಿತಕುಸಲಧಮ್ಮತ್ತಾತಿ ಮಞ್ಞಮಾನಾ ತಸ್ಮಿಂ ವತ್ತಮಾನಂ ವಿಯ ಕಥೇನ್ತೀ ‘‘ಸೋಭಸೀ’’ತಿ ಆಹ. ಏವಂ ಅತೀತಮ್ಪಿಸ್ಸ ದಿಬ್ಬಸೋತಂ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ವಿಯ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯ ನಾತಿಚಿರಕಾಲತ್ತಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಸೋಭಸೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸುಗತಿನಿರಯಾದಿದುಗ್ಗತಿಯಾ ವಸೇನ ದುಗ್ಗತಾ ಏತರಹೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಪಟಿಪತ್ತಿದುಗ್ಗತಿಯಾ ಕಾಮೇಸು ಸಮ್ಮುಚ್ಛಿತಭಾವತೋ.
ಪತಿಟ್ಠಹನ್ತೋತಿ ನಿವಿಸನ್ತೋ. ಅಟ್ಠಹಿ ಕಾರಣೇಹೀತಿ ಚಿರಕಾಲಪರಿಭಾವನಾಯ ವಿರುಳ್ಹಮೂಲೇಹಿ ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಾದಿಪಚ್ಚಯಮೂಲಕೇಹಿ ವುಚ್ಚಮಾನೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ. ರತ್ತೋ ರಾಗವಸೇನಾತಿ ಸಭಾವತೋ ಸಙ್ಕಪ್ಪತೋ ಚ ಯಥಾಸಮೀಹಿತೇ ಇಟ್ಠಾಕಾರೇ ಸಕ್ಕಾಯೇ ಸಞ್ಜಾತರಾಗವಸಾ ರತ್ತೋ ಗಿದ್ಧೋ ಗಧಿತೋ. ಪತಿಟ್ಠಾತೀತಿ ಓರುಯ್ಹ ತಿಟ್ಠತಿ. ದುಟ್ಠೋ ದೋಸವಸೇನಾತಿ ಸಭಾವತೋ ಸಙ್ಕಪ್ಪತೋ ಚ ಯಥಾಸಮೀಹಿತೇ ಅನಿಟ್ಠಾಕಾರೇ ಸಕ್ಕಾಯೇ ಸಞ್ಜಾತದೋಸವಸೇನ ದುಟ್ಠೋ ರುಪಿತಚಿತ್ತೋ. ಮೂಳ್ಹೋ ಮೋಹವಸೇನಾತಿ ಅಸಮಪೇಕ್ಖನೇನ ಮೂಳ್ಹೋ ಮುಯ್ಹನವಸೇನ. ವಿನಿಬದ್ಧೋತಿ ಅಹಂಕಾರೇನ ವಿಸೇಸತೋ ನಿಬನ್ಧನತೋ ಮಾನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಬನ್ಧಿತೋ. ಮಾನವಸೇನಾತಿ ತೇನ ತೇನ ಮಞ್ಞನಾಕಾರೇನ. ಪರಾಮಟ್ಠೋತಿ ಧಮ್ಮಸಭಾವಂ ನಿಚ್ಚಾದಿವಸೇನ ಪರತೋ ಆಮಟ್ಠೋ. ದಿಟ್ಠಿವಸೇನಾತಿ ಮಿಚ್ಛಾದಸ್ಸನವಸೇನ. ಥಾಮಗತೋತಿ ರಾಗಾದಿಕಿಲೇಸವಸೇನ ಥಾಮಂ ಥಿರಭಾವಂ ಉಪಗತೋ. ಅನುಸಯವಸೇನಾತಿ ಮಗ್ಗೇನ ಅಪ್ಪಹೀನತಾಯ ಅನು ಅನು ಸನ್ತಾನೇ ಸಯನವಸೇನ. ಅಪ್ಪಹೀನಟ್ಠೋ ಹಿ ತೇಸಂ ಅನುಸಯಟ್ಠೋ. ಅನಿಟ್ಠಙ್ಗತೋತಿ ಸಂಸಯಿತೋ. ವಿಕ್ಖೇಪಗತೋತಿ ವಿಕ್ಖಿತ್ತಭಾವಂ ಉಪಗತೋ. ಉದ್ಧಚ್ಚವಸೇನಾತಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉದ್ಧತಭಾವವಸೇನ. ತಾಪೀತಿ ತಾಪಿ ದೇವಕಞ್ಞಾಯೋ. ಏವಂ ಪತಿಟ್ಠಿತಾವಾತಿ ಯಥಾವುತ್ತನಯೇನ ರತ್ತಭಾವಾದಿನಾ ಸಕ್ಕಾಯಸ್ಮಿಂ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ ಏವ. ನರದೇವಾನನ್ತಿ ಪುರಿಸಭೂತದೇವಾನಂ.
ಪಟಿಗನ್ತುನ್ತಿ ಅಪೇಕ್ಖಾವಸೇನ ತತೋ ಅಪಗನ್ತುಂ ಅಪೇಕ್ಖಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತುಂ. ದುಸ್ಸನ್ತನ್ತಿ ದಸನ್ತಂ, ‘‘ವತ್ಥ’’ನ್ತಿ ಕೇಚಿ. ಸೂಚಿಂ ಯೋಜೇತ್ವಾತಿ ಸಿಬ್ಬನಸುತ್ತೇನ ಸೂಚಿಂ ಯೋಜೇತ್ವಾ ಪಾಸೇ ಚ ಪವೇಸೇತ್ವಾ. ಮನಾಪಕಾಯೇ ದೇವನಿಕಾಯೇ ಜಾತಾ ಮನಾಪಕಾಯಿಕಾ. ತೇಸಂ ಪಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಮನಸಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಸಮಜ್ಜನ್ತಿ ಸಂಹಿತಂ. ಗಮನಭಾವನ್ತಿ ಗಮನಜ್ಝಾಸಯಂ. ವಿಕ್ಖೀಣೋತಿ ವಿಚ್ಛಿನ್ದನವಸೇನ ಖೀಣೋ. ದೇವತಾನಂ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಾರೋಚನೇ ದೋಸೋ ನತ್ಥೀತಿ ತಾಸಂ ಪುನ ಅನಾಗಮನತ್ಥಂ ಅರಹತ್ತಂ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ.
ಅನುರುದ್ಧಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
೭. ನಾಗದತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೨೭. ಅತಿಕಾಲೇನಾತಿ ಅತಿವಿಯ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಕಾಲೇನ, ಕಾಲಸ್ಸೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕೋಟಿಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿಯಾತಿ ಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿಕೋಟಿಯಾ, ಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿಯಾ ಏಕದೇಸೇನೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇಮಿನಾ ಸಮ್ಮಜ್ಜನೇ ಅಮನಾಪಕಾರಿತಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಮಜ್ಝನ್ಹಿಕೇ ವೀತಿವತ್ತೇತಿ ಗಿಹಿಸಂಸಗ್ಗವಸೇನ ಕಾಲಂ ವೀತಿನಾಮೇನ್ತೋ ಮಜ್ಝನ್ಹೇ ಬಹುವೀತಿವತ್ತೇ. ಅಞ್ಞೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹೀತಿ ನಾತಿಕಾಲಂ ಪವಿಟ್ಠೇಹಿ. ನಿಸ್ಸಕ್ಕವಚನಞ್ಚೇತಂ. ಭಾಯಾಮಿ ನಾಗದತ್ತನ್ತಿ ತಸ್ಸ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಭಾಯಿತಬ್ಬಂ ಕತ್ವಾ ದೇವತಾ ವದನ್ತೀ ಪಟಿಪತ್ತಿಯಂ ನಿಯೋಜೇತಿ. ಸುಪ್ಪಗಬ್ಭನ್ತಿ ಕಾಯಪಾಗಬ್ಬಿಯಾದೀಹಿ ಅತಿವಿಯ ಸಮನ್ನಾಗತಂ.
ನಾಗದತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
೮. ಕುಲಘರಣೀಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೨೮. ಓಗಾಹಪ್ಪತ್ತೋತಿ ವಿಸ್ಸಾಸವಸೇನ ಅನುಪ್ಪವೇಸಂ ಪತ್ತೋ. ಅಞ್ಞತರಂ ಕುಲನ್ತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಕುಲೇ ಜಾಯಮ್ಪತಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ. ‘‘ಬಹೂಪಕಾರಂ ಮೇ ಏತಂ ಕುಲಂ ಚಿರಂ ಸಪ್ಪಾಯಾಹಾರದಾನಾದಿನಾ; ತಸ್ಮಾ ಇಧಾಹಂ ಅಗ್ಗದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯೋ ಜಾತೋ; ಇಮೇಸಂಯೇವ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನೇನ ಪುಞ್ಞಂ ವಡ್ಢೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅಞ್ಞತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಕಿಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿಆದಿ. ಸಾತಿ ದೇವತಾ. ಉಭೋಪೇತೇತಿ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಞ್ಚ ಘರಣಿಞ್ಚ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ. ಪಟಿಗಾಧಪ್ಪತ್ತಾತಿ ಪಟಿಗಾಧಂ ಪತ್ತಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಪತಿಟ್ಠಿತವಿಸ್ಸಾಸೇನ.
ವಿಸ್ಸಮಪ್ಪತ್ತಿವಸೇನ ಸನ್ತಿಟ್ಠನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸಣ್ಠಾನಂ, ವಿಸ್ಸಮನಟ್ಠಾನಂ. ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾತಿ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ. ಪಟಿಞ್ಞೂದಾಹರಣೇಹಿ ಮನ್ತಯತೀತಿ ಮನ್ತನಂ, ಞಾಪಕಂ ಕಾರಣಂ. ಪಟಿಲೋಮಸದ್ದಾತಿ ಪಟಿಲೋಮಭಾವೇನ ಪತಿತತ್ತಾ ಅಸಚ್ಚವಿಭಾವನಾ ಪಟಿಕೂಲಸದ್ದಾ. ತೇನ ಕಾರಣೇನಾತಿ ತೇನ ಕಾರಣಪಟಿರೂಪಕೇನ ಮಿಚ್ಛಾವಚನೇನ. ನ ಮಙ್ಕುಹೋತಬ್ಬಂ ಅಕಾರಕಭಾವತೋ. ಸದ್ದೇನ ಪರಿತಸ್ಸತೀತಿ ಪರೇಹಿ ಅತ್ತನಿ ಪಯುತ್ತಮಿಚ್ಛಾಸದ್ದಮತ್ತೇನ ಪರಿತಸ್ಸನಸೀಲೋ. ವತಂ ನ ಸಮ್ಪಜ್ಜತೀತಿ ಯಥಾಸಮಾದಿನ್ನವತಂ ಲಹುಚಿತ್ತತಾಯ ನ ಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಸಮ್ಪನ್ನವತೋತಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಸೀಲಾದಿವತಗುಣೋ
ಕುಲಘರಣೀಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
೯. ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೨೯. ವಜ್ಜಿರಟ್ಠೇ ರಾಜಪುತ್ತೋತಿ ವಜ್ಜಿರಟ್ಠೇ ಜಾತಸಂವದ್ಧೋ ವಜ್ಜಿರಾಜಪುತ್ತೋ. ಸಬ್ಬರತ್ತಿಚಾರೋತಿ ಛಣಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚರನ್ತೇಹಿ ಅನುಭವಿತಬ್ಬನಕ್ಖತ್ತಮಹೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಕತ್ತಿಕನಕ್ಖತ್ತಂ ಘೋಸೇತ್ವಾ’’ ತಿಆದಿ. ಏಕಾಬದ್ಧಂ ಹೋತೀತಿ ಯಸ್ಮಾ ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕದೇವಾ ತಸ್ಮಿಂ ದಿವಸೇ ನಕ್ಖತ್ತಂ ಘೋಸೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪುಞ್ಞಾನುಭಾವಸಿದ್ಧಾಯ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಮಹನ್ತಂ ನಕ್ಖತ್ತಕೀಳಾಸುಖಂ ಅನುಭವನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಂ ತೇಹಿ ಏಕಾಬದ್ಧಂ ವಿಯ ಹೋತಿ. ಭೇರಿಆದಿತೂರಿಯಾನನ್ತಿ ಭೇರಿಮುದಿಙ್ಗಸಙ್ಖಪಣವವೀಣಾದಿತೂರಿಯಾನಂ. ತಾಳಿತಾನನ್ತಿ ಆರದ್ಧಲಯಾನುರೂಪಂ ಪಹಟಾನಂ. ವೀಣಾದೀನನ್ತಿ ವೀಣಾವೇಣುಗೋಮುಖೀಆದೀನಂ. ವಾದಿತಾನನ್ತಿ ಯಥಾರದ್ಧಮುಚ್ಛನಾನುರೂಪಂ ಸಙ್ಘಟ್ಟಿತಾನಂ. ಅಭಾಸೀತಿ ತೇನ ಸದ್ದೇನ ಆಕಡ್ಢಿಯಮಾನಹದಯೋ ಅಯೋನಿಸೋ ಉಮ್ಮುಜ್ಜಿತ್ವಾ ‘‘ಮಹತೀ ವತ ಮೇ ಜಾನೀ’’ತಿ ಅನುತ್ಥುನನ್ತೋ ಅಭಾಸಿ. ಛಡ್ಡಿತದಾರುಕಂ ವಿಯಾತಿ ವನೇ ಛಡ್ಡಿತನಿರತ್ಥಕಕಳಿಙ್ಗರಂ ವಿಯ. ಲಾಮಕತರೋತಿ ನಿಹೀನತರೋ. ದೇವತಾ ಪಠಮಪ್ಪಿತಂ ಆಣಿಂ ಪಟಾಣಿಯಾ ನೀಹರನ್ತೀ ವಿಯ ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ವುತ್ತಮತ್ಥಂ ಅಪನೇನ್ತೀ ‘‘ತಸ್ಸ ತೇ ಬಹುಕಾ ಪಿಹಯನ್ತೀ’’ತಿ ಅವೋಚಾತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಥೇರೋ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಸಗ್ಗಂ ಗಚ್ಛನ್ತಾನಂ ಯಥಾ ನೇರಯಿಕಾ ಪಿಹಯನ್ತಿ, ಏವಂ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪನ್ನಸ್ಸ ತುಯ್ಹಂ ಬಹೂ ಪಿಹಯನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ತ್ವಂ ‘‘ಪಾಪಿಯೋ’’ತಿ ಅತ್ತಾನಂ ಮಾ ಮಞ್ಞಿತ್ಥಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.
ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
೧೦. ಸಜ್ಝಾಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೩೦. ನಿಸ್ಸರಣಪರಿಯತ್ತಿವಸೇನಾತಿ ಅದ್ಧಾ ಇಮಂ ಪರಿಯತ್ತಿಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ವಟ್ಟದುಕ್ಖತೋ ನಿಸ್ಸರಿತುಂ ಲಬ್ಭಾತಿ ಏವಂ ನಿಸ್ಸರಣಪರಿಯತ್ತಿವಸೇನ. ಸಜ್ಝಾಯನತೋತಿ ವಿಮುತ್ತಾಯತನಸೀಸೇ ಠತ್ವಾ ಸಜ್ಝಾಯನತೋ. ಇದಾನಿ ತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸರಣಪರಿಯತ್ತಿವಸೇನ ಸಜ್ಝಾಯನಕರಣಂ, ಪಟಿಪತ್ತಿವಸೇನ ವತ್ತಪಟಿವತ್ತಕರಣಂ, ವಿಪಸ್ಸನಾಭಾವನಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಸೋ ಕಿರಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತದಿವಸೇ ಪಟಿಪತ್ತಿಕಿತ್ತನಾಯ ಪುರಿಮದಿವಸೇಸುಪಿ ತಥಾ ಪಟಿಪಜ್ಜಿ, ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪನ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಾಪೇತುಂ ನಾಸಕ್ಖೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಕಾಲಂ ಅತಿವತ್ತೇತೀತಿ ಇದಂ ‘‘ಸಙ್ಕಸಾಯತೀ’’ತಿ ಪದಸ್ಸ ಅತ್ಥವಚನಂ. ಥೇರಸ್ಸಾತಿ ಸಜ್ಝಾಯಕತ್ಥೇರಸ್ಸ.
ಧಮ್ಮಪದಾನೀತಿ ಸೀಲಾದಿಧಮ್ಮಕ್ಖನ್ಧದೀಪಕಾನಿ ಪದಾನಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ಬುದ್ಧವಚನಂ ಅಧಿಪ್ಪೇತ’’ನ್ತಿ. ನ ಗಣ್ಹಾಸಿ ಉದ್ದೇಸನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಪಾಳಿಯಂ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಂವಸನ್ತೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ತೇಸಂ ಧಮ್ಮಸ್ಸವನತ್ಥಾಯಪಿ ಧಮ್ಮೋ ಪರಿಯಾಪುಣಿತಬ್ಬೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ವಿರಜ್ಜತಿ ಏತೇನಾತಿ ವಿರಾಗೋ, ಅರಿಯಮಗ್ಗೋ. ಜಾನಿತ್ವಾತಿ ಪರಿಞ್ಞಾಭಿಸಮಯವಸೇನ ದಿಟ್ಠಸುತಾದಿಂ ಯಾಥಾವತೋ ಜಾನಿತ್ವಾ ಪಟಿವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ. ವಿಸ್ಸಜ್ಜನನ್ತಿ ಪಹಾನಂ. ನ ಬುದ್ಧವಚನಸ್ಸ ವಿಸ್ಸಜ್ಜನಂ. ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕಪರಿಯತ್ತಿಯಾಪಿ ಅನುಞ್ಞಾತತ್ತಾ ಪಗೇವ ನಿಸ್ಸರಣತ್ಥಾಯ, ತತ್ಥ ಪನ ಮತ್ತಾ ಜಾನಿತಬ್ಬಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಏತ್ತಾವತಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ.
ಸಜ್ಝಾಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
೧೧. ಅಕುಸಲವಿತಕ್ಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೩೧. ಅಕುಸಲೇ ವಿತಕ್ಕೇತಿ ಅಕೋಸಲ್ಲಸಮ್ಭೂತಟ್ಠೇನ ಅಕುಸಲೇ ಮಿಚ್ಛಾವಿತಕ್ಕೇ. ಯೋನಿ ವುಚ್ಚತಿ ಉಪಾಯೋ, ತಸ್ಮಾ ಅಸುಭಾದಿಕೇ ಸುಭಾದಿವಸೇನ ಮನಸಿಕಾರೋ ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರೋತಿ ಆಹ ‘‘ಅನುಪಾಯಮನಸಿಕಾರೇನಾ’’ತಿ. ಪಾಸಾದಿಕಕಮ್ಮಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಪಸಾದಾವಹಂ ಬುದ್ಧಾನುಸ್ಸತಿಆದಿಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ. ಬಲವಪೀತಿಞ್ಚ ಸುಖಞ್ಚಾತಿ ನೀವರಣವಿಕ್ಖಮ್ಭನತೋ ಬಲವನ್ತಂ ಉಪಚಾರಜ್ಝಾನಸಹಗತಂ ಪೀತಿಞ್ಚ ಸುಖಞ್ಚ.
ಅಕುಸಲವಿತಕ್ಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
೧೨. ಮಜ್ಝನ್ಹಿಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೩೨. ನನ್ದನವಗ್ಗೇತಿ ನನ್ದನವಗ್ಗವಣ್ಣನಾಯಂ ತತ್ಥ ಇಧಾಪಿ ಗಾಥಾಯ ವಿಸೇಸಾಭಾವತೋ. ಯದಿ ಏವಂ ಕಸ್ಮಾ ತತ್ಥ ಸಙ್ಗೀತಂ ಇಧ ಗಹಿತನ್ತಿ? ದೇವತಾಪಟಿಸಂಯುತ್ತತಂ ಉಪಾದಾಯ ದೇವತಾಸಂಯುತ್ತೇ ಸಙ್ಗಹಿತಮ್ಪಿ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಪಟಿಸಂಯುತ್ತತ್ತಾ ಇಧ ಗಹಿತಂ.
ಮಜ್ಝನ್ಹಿಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
೧೩. ಪಾಕತಿನ್ದ್ರಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೩೩. ತೇರಸಮೇ ಯಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ತಂ ವಿತ್ಥಾರಿತಮೇವಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಜನ್ತುದೇವಪುತ್ತಸುತ್ತೇತಿ ಜನ್ತುದೇವಪುತ್ತಸುತ್ತಸಂವಣ್ಣನಾಯ. ‘‘ತತ್ಥ ಸಙ್ಗೀತಂ ಇಧಾಪೀ’’ತಿಆದಿ ಅನನ್ತರಸುತ್ತವಣ್ಣನಾಯಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.
ಪಾಕತಿನ್ದ್ರಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
೧೪. ಗನ್ಧತ್ಥೇನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೩೪. ಗನ್ಧಾರಮ್ಮಣಂ ಉಪನಿಜ್ಝಾಯತೀತಿ ಗನ್ಧಸಙ್ಖಾತಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಉಪೇಚ್ಚ ನಿಜ್ಝಾಯತಿ, ರೂಪಾರಮ್ಮಣೇನ ವಿಯ ವಿಞ್ಞಾಣೇನ ರೂಪಂ, ಗನ್ಧಾರಮ್ಮಣೇನ ತಂ ಉಪೇಚ್ಚ ನಿಜ್ಝಾಯತಿ ಪಚ್ಚಕ್ಖತೋ, ಯಾಥಾವತೋ ಸಭಾವತೋ ಪಟಿವಿಜ್ಝತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಉಪಸಿಙ್ಘಿಸ್ಸತೀತಿ ತಣ್ಹಾವಸೇನ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಸಿಙ್ಘಿಸ್ಸತಿ.
ಏಕಙ್ಗಮೇತಂ ಥೇಯ್ಯಾನನ್ತಿ ಆರಮ್ಮಣವಸೇನ ಥೇಯ್ಯವತ್ಥೂಸು ವಿಭಜಿಯಮಾನೇಸು ಏಕಮಙ್ಗಮೇತಂ ಗನ್ಧಾರಮ್ಮಣನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಥೇನಿತಬ್ಬಾನ’’ನ್ತಿಆದಿ. ಓಜಾಪೇಕ್ಖಾಯ ಥೇಯ್ಯಾಯ ಪವತ್ತಮಾನಾಯ ಧಮ್ಮಾರಮ್ಮಣತಾಪಿ ತಸ್ಸಾ ಸಿಯಾ, ಸಾ ಪನ ನ ಮಧುರಾ ಥೇಯ್ಯಕತಾ ಚಾತಿ ‘‘ಪಞ್ಚಕೋಟ್ಠಾಸಾನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಕಾಮಞ್ಚ ತಂ ಗನ್ಧಾರಮ್ಮಣಂ ಕೇನಚಿ ಪರಿಗ್ಗಹಿತಂ ನ ಹೋತೀತಿ ಆದಿಯಿತುಂ ಸಕ್ಕಾ, ಸತ್ಥಾರಾ ಪನ ಅನನುಞ್ಞಾತತ್ತಾ ನ ಯುತ್ತೋ ತಸ್ಸ ಪರಿಭೋಗೋ. ಯಂ ಪನ ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ನ ಹರಾಮಿ ನ ಭಞ್ಜಾಮೀ’’ತಿ, ತಸ್ಸಪಿ ಅಯಮೇವ ಪರಿಹಾರೋ. ವಣ್ಣೀಯತಿ ಫಲಂ ಏತೇನಾತಿ ವಣ್ಣಂ, ಕಾರಣನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ‘‘ವಣ್ಣೇನಾತಿ ಕಾರಣೇನಾ’’ತಿ.
ತಸ್ಮಿನ್ತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಮಿಂ. ಆಕಿಣ್ಣಕಮ್ಮನ್ತೋತಿ ತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠಿಆದಿವಸೇನ ಅಕುಸಲಕಮ್ಮನ್ತೋ ದಿಟ್ಠಿಮೋಹತಣ್ಹಾದಿವಸೇನ ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಕುಸಲಕಮ್ಮಾನಂ ಪಟಿಕ್ಖೇಪನತೋ. ದಿಟ್ಠಿವಸೇನ ಚ ಕಥಿನಕಕ್ಖಳಖರಿಗತತ್ತಾ ‘‘ಅಖೀಣಕಮ್ಮನ್ತೋ ಕಕ್ಖಳಕಮ್ಮನ್ತೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ.
ಆಕಿಣ್ಣಲುದ್ದೋತಿ ಆಕಿಣ್ಣೋ ಹುತ್ವಾ ಕಕ್ಖಳೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಬಹುಪಾಪೋ’’ತಿಆದಿ. ಮಕ್ಖಿತೋತಿ ಲಿತ್ತೋ. ತನ್ತಿ ದೇವತಾಚೋದನಂ. ತಸ್ಮಾತಿ ಅತಿಕ್ಕಮ್ಮ ಠಿತತ್ತಾ‘‘ತ್ವಞ್ಚಾರಹಾಮಿ ವತ್ತವೇ’’ತಿ ಏವಮಾಹ.
ಗವೇಸನ್ತಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಾನೇ ಉಪ್ಪಾದನವಸೇನ ಪರಿಯೇಸನ್ತಸ್ಸ. ಅನೇಕಯೋಜನಾಯಾಮವಿತ್ಥಾರಂ ಗಗನತಲಂ ಬ್ಯಾಪೇತ್ವಾ ಉಪ್ಪನ್ನವಲಾಹಕಕೂಟಪ್ಪಮಾಣಂ ವಿಯ. ಸುದ್ಧೋತಿ ಸೀಲೇನ ಪರಿಸುದ್ಧೋ ಅಯನ್ತಿ ಜಾನಾಸಿ. ಸುಗತಿನ್ತಿ ಸುನ್ದರನಿಬ್ಬತ್ತಿಂ. ತೇನ ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸಪಿ ಸಙ್ಗಹೋ ಸಿದ್ಧೋ.
ಗನ್ಧತ್ಥೇನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
ಸಾರತ್ಥಪ್ಪಕಾಸಿನಿಯಾ ಸಂಯುತ್ತನಿಕಾಯ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ
ವನಸಂಯುತ್ತವಣ್ಣನಾಯ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಾ ಸಮತ್ತಾ.