೧. ಪಠಮವಗ್ಗೋ

೧. ಸುವೀರಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೪೭. ಅಭಿಯಂಸೂತಿ ಯುದ್ಧಸಜ್ಜಾಭಿಮುಖಾ ಹುತ್ವಾ ಗಚ್ಛಿಂಸು. ತತ್ರಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಅಸುರಾನಂ ಅಭಿಯಾನೇ ಅಯಂ ದಾನಿ ವುಚ್ಚಮಾನಾ ಅನುಪುಬ್ಬತೋ ಕಥಾ. ತೇತ್ತಿಂಸ ಪುರಿಸೇ ಗಹೇತ್ವಾತಿ ತೇತ್ತಿಂಸ ಪುರಿಸೇ ಪುಞ್ಞಕಿರಿಯಾಯ ಸಹಾಯಭೂತೇ ಗಹೇತ್ವಾ. ‘‘ಯಾವಜೀವಂ ಮಾತಾಪಿತುಭರೋ ಅಸ್ಸ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಸಮಾದಿನ್ನಾನಿ ಸತ್ತ ವತಪದಾನಿ ಪೂರೇತ್ವಾ. ಅಧಿಗಣ್ಹನ್ತಂ ಅಭಿಭವನ್ತಂ. ಪುತ್ತಹತಾಯಾತಿ ಹತಪುತ್ತಾಯ. ಸಾ ಸುರಾ ನ ಹೋತಿ, ನ ಸುರಂ ಪಿವಿಮ್ಹಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯಾತಿ ‘‘ನ ಸುರಾ’’ತಿ ವುತ್ತಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ. ‘‘ನ ಸುರನ್ತಿ ನ ದಿಬ್ಬನ್ತೀತಿ ಅಸುರಾ’’ತಿ ಕೇಚಿ. ಹೇಟ್ಠಿಮತಲೇ ಅನ್ತೋಭೂಮಿಯಂ ಆಯಾಮತೋ ದಸಯೋಜನಸಹಸ್ಸಂ.

ಉರಗಾದಿಸಹಚರಿತಾನಿ ಠಾನಾನಿ ಉರಗಾದೀನೀತಿ ಆಹ ‘‘ಉರಗಾದೀಸು ಪಞ್ಚಸು ಠಾನೇಸೂ’’ತಿ. ಪಠಮಾಲಿನ್ದೇತಿ ಪಠಮೇ ಪರಿಭಣ್ಡೇ. ಪಞ್ಚಯೋಜನಸಹಸ್ಸವಿತ್ಥಾರಪುಥುಬಹಲಾಹಿ ಸಿನೇರುಸ್ಸ ಚತೂಸುಪಿ ಪಸ್ಸೇಸು ಚತ್ತಾರೋ ಪರಿಭಣ್ಡಾ. ಸಿನೇರುಸ್ಸ ಹಿ ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ಪಸ್ಸೇ ಯುಗನ್ಧರಾದೀಸು ಪಞ್ಚಸತಪರಿತ್ತದೀಪಪರಿವಾರೇ ಮಹಾದೀಪೇ ಚ ಲಭಿತಬ್ಬಸ್ಸ ಮಹತೋ ಅತ್ಥಸ್ಸ ವಸೇನ ಮಹತ್ಥಾ. ಕುಪಿತಾವಿಲಚಿತ್ತಾತಿ ಕುಪಿತೇನ ಕೋಪೇನ ಆಕುಲಚಿತ್ತಾ. ಯುದ್ಧೇಸೀತಿ ಯುದ್ಧೇಸಿನೋ. ಸೇಸೇಸೂತಿ ಸೇಸೇಸು ಪರಿಭಣ್ಡೇಸು. ಸೇಸಾತಿ ಸುಪಣ್ಣಾದಯೋ.

ವಮ್ಮಿಕಮಕ್ಖಿಕಾತಿ ಸಪಕ್ಖಿಕಉಪಚಿಕಾ. ಓಸಕ್ಕಿತ್ವಾತಿ ಪಿಟ್ಠಿಭಾಗೇನ ನಿವತ್ತಿತ್ವಾ.

ಪಮಾದಂ ಆಪಾದೇಸೀತಿ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಆಣಾಯ ಪಮಾದಂ ಆಪಜ್ಜಿ. ಸಟ್ಠಿಯೋಜನಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ. ಸುವಣ್ಣಮಹಾವೀಥಿನ್ತಿ ಸುವಣ್ಣಮಯಭೂಮಿಜಗತಿವೀಥಿಂ.

ಅನುಟ್ಠಹನ್ತೋತಿ ಉಟ್ಠಾನಂ ಕಾಯಿಕವೀರಿಯಂ ಅಕರೋನ್ತೋ. ಅವಾಯಮನ್ತೋತಿ ವಾಯಾಮಂ ಚೇತಸಿಕವೀರಿಯಂ ಅಕರೋನ್ತೋ. ಕಿಞ್ಚಿ ಕಿಚ್ಚನ್ತಿ ಕಸಿವಾಣಿಜ್ಜಾದಿಭೇದಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಕಿಚ್ಚಂ ಕತ್ತಬ್ಬಕಮ್ಮಂ. ವರನ್ತಿ ಪವರಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಉತ್ತಮ’’ನ್ತಿ. ತಞ್ಚ ಖೋ ಕಸಿತಬ್ಬಟ್ಠಾನಂ ಅಧಿಪ್ಪೇತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಓಕಾಸ’’ನ್ತಿ. ಕಮ್ಮಂ ಅಕತ್ವಾತಿ ಕಿಞ್ಚಿಪಿ ಜೀವಿತಹೇತುಭೂತಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಕತ್ವಾ. ಜೀವಿತಟ್ಠಾನಂ ನಾಮಾತಿ ತಸ್ಸ ಜೀವಿತಸ್ಸ ಹೇತು ನಾಮ. ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ ಮಗ್ಗೋತಿ ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ ಅಧಿಗಮುಪಾಯಭೂತೋ ಮಗ್ಗೋ.

ಸುವೀರಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ಸುಸೀಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೪೮. ಅನ್ತರೇತಿ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ. ಏವಂನಾಮಕನ್ತಿ ‘‘ಸುಸೀಮೋ’’ತಿ ಏವಂನಾಮಕಂ. ಏಕಂ ಪುತ್ತಮೇವ ಅಞ್ಞತರಂ ಅತ್ತನೋ ಪುತ್ತಮೇವ.

ಸುಸೀಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಧಜಗ್ಗಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೪೯. ಸಮುಪಬ್ಯೂಳ್ಹೋತಿ ಉಭಿನ್ನಂ ಸಹ ಏವ ಸಮಾಗಮೋ, ಭುಸಂ ವಾ ಬ್ಯೂಳ್ಹೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಭುಸಾ ಪನಸ್ಸ ಬ್ಯೂಳ್ಹತಾ ದ್ವಿನ್ನಂ ಸೇನಾನಂ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡಿತಭಾವೇನಾತಿ ಆಹ ‘‘ಸಮ್ಪಿಣ್ಡಿತೋ ರಾಸಿಭೂತೋ’’ತಿ. ಪಚ್ಛಿಮನ್ತೋತಿ ರಥಪಞ್ಜರಸ್ಸ ಪರನ್ತೋ ಪಚ್ಛಿಮನ್ತೋ ಪಚ್ಛಿಮಕೋಟ್ಠಾಸೋ. ರಥಸನ್ಧಿತೋತಿ ರಥಪಞ್ಜರಸ್ಸ ಕುಬ್ಬರೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಬನ್ಧನಟ್ಠಾನತೋ. ತದೇವ ಪಮಾಣನ್ತಿ ತದೇವ ‘‘ದಿಯಡ್ಢಯೋಜನಸತಾಯಾಮೋ’’ತಿ ವುತ್ತಪ್ಪಮಾಣಮೇವ. ದಿಗುಣಂ ಕತ್ವಾತಿ ‘‘ಪಚ್ಛಿಮನ್ತೋ ಸತಯೋಜನೋ’’ತಿಆದಿನಾ ದಿಗುಣಂ ಕತ್ವಾ. ಚನ್ದಮಣ್ಡಲಸೂರಿಯಮಣ್ಡಲಕಿಙ್ಕಿಣಿಕಜಾಲಾದಿಭೇದಸ್ಸ ಸೇಸಾಲಙ್ಕಾರಸ್ಸ. ಪಸ್ಸನ್ತಾನಂ ದೇವಾನಂ. ರಾಜಾ ನೋತಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ರಾಜಾ ದೇವಸೇಟ್ಠೋ. ದುತಿಯಂ ಆಸನಂ ಲಭತೀತಿ ಸಕ್ಕೇ ನಿಸಿನ್ನೇ ತಸ್ಸ ಅನನ್ತರಂ ದುತಿಯಂ ಆಸನಂ ಲಭತಿ. ತಸ್ಮಾ ದೇವಸೇಟ್ಠತಾಯ ಸಕ್ಕೋ ವಿಯ ಗಾರವಟ್ಠಾನಿಯೋ, ಯತೋ ಸಕ್ಕೋ ‘‘ತಸ್ಸ ಧಜಗ್ಗಂ ಉಲ್ಲೋಕೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ಏಸ ನಯೋ ಸೇಸೇಸುಪಿ. ಅಸುರೇಹಿ ಪರಾಜಿತೋತಿ ಅಸುರೇಹಿ ಪರಾಜಯಂ ಆಪಾದಿತೋ. ರಜಧಜಂ ದಿಸ್ವಾತಿ ಪರಸೇನಾಯ ಉಪಗಚ್ಛನ್ತಿಯಾ ಉಟ್ಠಿತರಜಮತ್ತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ಠಿತೋಪಿ ತಂ ರಜಧಜಂ ದಿಸ್ವಾ ಭೀರುಭಾವೇನ ಪಲಾಯನಧಮ್ಮೋ.

ಯಸ್ಸ ಧಜಗ್ಗಪರಿತ್ತಸ್ಸ. ಆನುಭಾವೋ ವತ್ತತಿ ಅಸಮ್ಮುಖೀಭೂತಾಹಿಪಿ ದೇವತಾಹಿ ಸಿರಸಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತಬ್ಬತೋ. ಚೋರಭಯಾದೀಹೀತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ರೋಗಭಯಾದೀನಞ್ಚೇವ ವಟ್ಟದುಕ್ಖಸ್ಸ ಚ ಸಙ್ಗಹೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ ವಿಧಿನಾ ಭಾವಿತೇ ಪರಿತ್ತಸ್ಸ ಅತ್ಥೇ ಉಪಚಾರಜ್ಝಾನಾದೀನಮ್ಪಿ ಇಜ್ಝನತೋ.

ದೀಘವಾಪೀನಾಮಕೇ ಗಾಮೇ ಚೇತಿಯಂ ದೀಘವಾಪಿಚೇತಿಯಂ. ಮುದ್ಧವೇದಿಕಾ ನಾಮ ಹಮ್ಮಿಯಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಕತವೇದಿಕಾ. ಬುದ್ಧಗತಂ ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಪರಿತ್ತರಕ್ಖಗುತ್ತಿಂ ಆಹ. ಪರಿತ್ತಸ್ಸ ಆನುಭಾವೇನ ದ್ವೇ ಇಟ್ಠಕಾ…ಪೇ… ಅಟ್ಠಂಸು. ತಥಾ ಹಿ ತಸ್ಮಿಂ ನಿಸ್ಸೇಣಿಯಂ ಠಿತೇ…ಪೇ… ಅಟ್ಠಂಸೂತಿ.

ಧಜಗ್ಗಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ವೇಪಚಿತ್ತಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೫೦. ‘‘ಮಹಾನುಭಾವತಾಯ ಅಸುರಾನಂ ಚಿತ್ತವೇಪನೇನ ವೇಪಚಿತ್ತೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ಇಸೀಹಿ ಪನ ಅಭಯಂ ಯಾಚಿತೇ ‘‘ಭಯಮೇವ ದದಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇಹಿ ‘‘ಅಕ್ಖಯಂ ಹೋತು ತೇ ಭಯ’’ನ್ತಿ ಅಭಿಸಪವಸೇನ ವುತ್ತಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ವೇಪನಚಿತ್ತತಾಯ ‘‘ವೇಪಚಿತ್ತೀ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ಯಂ ಲೋಕಿಯಾ ‘‘ಪುಲೋಮೋ’’ತಿ ಚ ವದನ್ತಿ. ನಿಪಾತಪದಾನಿಪಿ ಕಾನಿಚಿ ಅತ್ಥವಿಸೇಸಜೋತಕಾನಿ ಹೋನ್ತೀತಿ ಆಹ ‘‘ನಿಪಾತಮತ್ತ’’ನ್ತಿ ಹೇತುಅತ್ಥಾದೀನಮೇತ್ಥ ಅಸಮ್ಭವತೋ. ತನ್ತಿ ಸಕ್ಕಂ ದೇವಾನಮಿನ್ದಂ. ಕಣ್ಠೇ ಪಞ್ಚಮೇಹೀತಿ ಕಣ್ಠಬನ್ಧನಪಞ್ಚಮೇಹಿ, ವಿಭತ್ತಿಅಲೋಪೇನ ನಿದ್ದೇಸೋ. ಚಿತ್ತೇನೇವಾತಿ ‘‘ಇಮಂ ಬನ್ಧಾಮಿ, ಅಯಂ ಬಜ್ಝತೂ’’ತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಚಿತ್ತೇನೇವ. ಬಜ್ಝತಿ ಬದ್ಧೋ ಹೋತಿ, ಅಯಂ ದೇವಾನುಭಾವೋ. ಮುಚ್ಚತೀತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ದಸಹೀತಿ ‘‘ಚೋರೋಸೀ’’ತಿಆದಿನಾ ಇಧ ವುತ್ತೇಹಿ ದಸಹಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಇಮೇಹೀ’’ತಿ. ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಚಿರಕಾಲತಂ ಉಪಾದಾಯ ಖುಂಸನವಸೇನ ವದತಿ ‘‘ಜರಸಕ್ಕಾ’’ತಿ. ನ ತಂ ಅಕ್ಕೋಸಂ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ ದೀಘರತ್ತಂ ಖನ್ತಿಸೋರಚ್ಚೇಸು ನಿರುಳ್ಹಅಜ್ಝಾಸಯತ್ತಾ. ಮಹಾಪಟಿಗ್ಗಹಣನ್ತಿ ಮಹನ್ತಂ ಉಪಸಮಬ್ಯಞ್ಜನಂ. ಅಸ್ಸಾತಿ ವೇಪಚಿತ್ತಸ್ಸ.

ಪಟಿಸಂಯುಜೇತಿ ಪಟಿಸತ್ತು ಹುತ್ವಾ ಸಂಯುದ್ಧಂ ಕರೇಯ್ಯ. ತೇನಾಹ ‘‘ಪಟಿಪ್ಫರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ಉಪಸಮಂ…ಪೇ… ಮಞ್ಞೇ ಉಪಸಮೇನೇವ ಪಚ್ಚತ್ಥಿಕಸ್ಸ ನಾಯಕಭೂತಸ್ಸ ಕೋಧಸ್ಸ ಪಟಿಸೇಧನತೋ. ತಾದಿಸೇ ಹಿ ಕೋಧೋ ಪಟಿಕಿರಿಯಂ ಅಲಭನ್ತೋ ಅನುಪಾದಾನೋ ವಿಯ ಜಾತವೇದೋ ವೂಪಸಮ್ಮತಿ. ಯದಾ-ಸದ್ದೋ ಹೇತುಅತ್ಥೋ, ನ ಕಾಲತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ಯಸ್ಮಾ ತಂ ಮಞ್ಞತೀ’’ತಿ. ತಾವದೇವ ದ್ವೇ ಗಾವೋ ಯುಜ್ಝನ್ತೇತಿ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಖಣೇ ದ್ವೀಸು ಗೋಣೇಸು ಯುಜ್ಝನ್ತೇಸು.

ಖನ್ತಿತೋ ಉತ್ತರಿತರೋ ಅಞ್ಞೋ ಅತ್ಥೋ ನ ವಿಜ್ಜತಿ ಅನನ್ತರೇವ ಅಸ್ಸ ವಿರೋಧಂ ಅನತ್ಥಂ ಪಟಿಬಾಹಿತ್ವಾ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಸ್ಸ ಚೇವ ಸಮ್ಪರಾಯಿಕಸ್ಸ ಚ ಸಂವಿಧಾನತೋ. ತಂ ಖನ್ತಿಂ ಪರಮಂ ಆಹು ಸೇಟ್ಠಬಲಂ ವಿರೋಧಪಚ್ಚಯಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ಪವತ್ತನತೋ. ಬಾಲಯೋಗತೋ ಬಾಲೋ, ತಸ್ಸ ಬಲಂ ಬಾಲಬಲಂ, ಅಞ್ಞಾಣನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಬಾಲಬಲಂ ನಾಮ ಅಞ್ಞಾಣಬಲ’’ನ್ತಿ. ತಂ ಯಸ್ಸ ಬಲನ್ತಿ ತಂ ಅಞ್ಞಾಣಬಲಂ ಯಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಬಲಂ, ಅಬಲಮೇವ ತಂ ಪಞ್ಞಾಬಲೇನ ವಿದ್ಧಂಸೇತಬ್ಬತೋ. ಪಟಿವತ್ತಾ ನ ವಿಜ್ಜತೀತಿ ಧಮ್ಮಟ್ಠಂ ಪಟಿಪ್ಫರಿತ್ವಾ ಅಭಿಭವಿತ್ವಾ ಪವತ್ತಾ ನತ್ಥಿ. ಪಟಿವಚನಮತ್ತಂ ಪನ ಕೋಚಿ ವದೇಯ್ಯಾಪಿ, ತಂ ಅಕಾರಣನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಪಟಿಪ್ಫರಿತ್ವಾ ವಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಬಾಲಬಲನ್ತಿ ‘‘ಪಟಿಪ್ಫರಿತ್ವಾ’’ತಿ ವಚನಸ್ಸ ಕಾರಣವಚನಂ. ತಸ್ಸೇವ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪಟಿಕುಜ್ಝನಕಸ್ಸ. ನಾನತ್ತಾವಿತಕ್ಕನತೋ ಉಭಿನ್ನಂ ಅತ್ಥಂ. ತಿಕಿಚ್ಛನ್ತನ್ತಿ ಅನತ್ಥಪಟಿಬಾಹನಮುಖೇನ ಪಣ್ಡಿತಕಿಚ್ಚಕರಣೇನ ಪಟಿಸೇಧೇನ್ತಂ. ‘‘ಬಾಲೋ ಅಯ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ಪಞ್ಞಪೇತುಂ ಹೇತುಫಲಾನಂ ಅನವಬೋಧತೋ ಚತುಸಚ್ಚಧಮ್ಮೇ ಅಛೇಕಾತಿ.

ವೇಪಚಿತ್ತಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫. ಸುಭಾಸಿತಜಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೫೧. ‘‘ಛೇಕತಾಯಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಸ್ಸ ವತ್ತುಂ ಛೇಕಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಏವಂ ಕಿರಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಗಾಹನ್ತಿ ಲದ್ಧಿಂ. ಮೋಚೇತ್ವಾತಿ ಯಸ್ಸ ಪುನ ‘‘ಚೋರೋ’’ತಿ ಉತ್ತರಿ ವತ್ತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ, ಏವಂ ವಿಮೋಚೇತ್ವಾತಿ ಪಠಮಂ ವತ್ತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ. ಗರೂತಿ ಭಾರಿಯಂ, ದುಕ್ಕರನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಚ್ಛಾತಿ ‘‘ಪರಸ್ಸಾ’’ತಿ ವುತ್ತೋ ಸೋ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಠಮಂ ವದನ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಂ ಪವೇದೇತಿ ನಾಮ, ತಂ ಯಥಾಸತ್ತಿ ವಿದಿತಮನೋ ತಸ್ಸ ಉತ್ತರಿ ವತ್ತುಂ ಸಕ್ಕೋತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಪರಸ್ಸ ವಚನಂ ಅನುಗನ್ತ್ವಾ ಪನ ಪಚ್ಛಾ ಸುಖಂ ವತ್ತು’’ನ್ತಿ. ಅಪಿ ಚ ಅಸುರಿನ್ದೇನ ‘‘ಹೋತು, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ಸುಭಾಸಿತೇನ ಜಯೋ’’ತಿ ಪಠಮಂ ವುತ್ತಂ, ವಿಸೇಸೋ ಚ ಪುಬ್ಬಂ ಉಪನೇನ್ತಂ ಅನುವತ್ತತಿ. ವಚಸಿ ಕುಸಲೋ ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ ತಂ ವಿಸೇಸಂ ತೇನೇವ ಪುಬ್ಬಂ ಉಪನಯಾಪೇನ್ತೋ ಉಪಲಾಪನವಸೇನ ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಖ್ವೇತ್ಥಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಪುಬ್ಬದೇವಾತಿ ಸಕ್ಕಪಮುಖಾಯ ದೇವಪರಿಸಾಯ ಲೋಕೇ ಪುಬ್ಬೇವ ಉಪ್ಪನ್ನತ್ತಾ ‘‘ಪುಬ್ಬದೇವಾ’’ತಿ ಪಸಂಸವಚನಂ. ವೇಪಚಿತ್ತಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ತುಮ್ಹೇ’’ತಿ ‘‘ಪುಬ್ಬದೇವಾ’’ತಿ ಚ ವುತ್ತತ್ತಾ ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ತಾವ ಪವೇಣಿಆಗತಂ ಭಣಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಗಾರವಟ್ಠಾನಿಯತ್ತಾ ವೇಪಚಿತ್ತಿನೋ ಬಹುವಚನಪಯೋಗೋ. ದಣ್ಡೇನ ಅವಚಾರೋ ಅವಚರಣಂ ದಣ್ಡಾವಚರೋ, ನತ್ಥಿ ಏತ್ಥ ವುತ್ತೋ ದಣ್ಡಾವಚರೋತಿ ಅದಣ್ಡಾವಚರಾ, ಸಕ್ಕೇನ ವುತ್ತಾ ಗಾಥಾಯೋ.

ಸುಭಾಸಿತಜಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೬. ಕುಲಾವಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೫೨. ರಥಸದ್ದೋತಿ ರಥಾಲಙ್ಕಾರಭೂತಾನಂ ಕಿಙ್ಕಿಣಿಕಜಾಲಾದೀನಂ ಸದ್ದೋ. ತಥಾ ಧಜಸದ್ದೋ. ಆಜಾನೀಯಸದ್ದೋತಿ ಆಜಾನೀಯಾನಂ ಹಸಿತಸದ್ದೋ ಚ. ಕರುಣಾಸಮಾವಜ್ಜಿತಹದಯೋತಿ ಪಾಣಾನಂ ಅನುಪರೋಧೇನ ಪಣಾಮಿತಚಿತ್ತೋ. ಈಸಾಮುಖೇನಾತಿ ರಥಕಪ್ಪರಮುಖೇನ. ಪುಞ್ಞಪಚ್ಚಯನಿಬ್ಬತ್ತೋತಿ ಉಳಾರಂ ಸುವಿಪುಲಂ ಪುಞ್ಞಂ ಪಚ್ಚಯಂ ಕತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ. ನ ಸಜ್ಜತಿ ಕತ್ಥಚಿ ಅಪ್ಪಟಿಘಟ್ಟನೇನ ಗಚ್ಛನ್ತೋ. ಸಿಮ್ಬಲಿವನೇನಾತಿ ಸಿಮ್ಬಲಿವನಮಜ್ಝೇನ. ವಿಭಗ್ಗಂ ನಿಮ್ಮಥಿತನ್ತಿ ಇತೋ ಚಿತೋ ವಿಭಗ್ಗಞ್ಚೇವ ನಿರವಸೇಸತೋ ಮಥಿತಞ್ಚ ಹೋತಿ.

ಕುಲಾವಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭. ನದುಬ್ಭಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೫೩. ಸುಪಚ್ಚತ್ಥಿಕೋತಿ ಸುಟ್ಠು ಅತಿವಿಯ ಪಚ್ಚತ್ಥಿಕೋ ಪಟಿಸತ್ತು. ಗಹಿತೋಸೀತಿ ದೇವಪಾಸೇನ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಗಹಿತೋ ಅಸಿ. ಬದ್ಧೋವ ಅಹೋಸಿ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಪುಞ್ಞಾನುಭಾವೇನ. ಚೇತಿಯರಾಜಾ ಕಿರ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಪ್ಪೇ ತತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಕೇನಚಿ ಅವುತ್ತಪುಬ್ಬಂ ಖರಮುಸಾವಾದಂ ಅಭಾಸಿ, ತಾವದೇವ ವಿರಜ್ಝಿತ್ವಾ ಮಹಾಪಥವಿಯಾ ವಿವರೇ ದಿನೇ ನಿಪತಿತ್ವಾ ಅವೀಚಿಅಗ್ಗಿಜಾಲಾನಮಿನ್ದನಮಹೋಸಿ. ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ ‘‘ಚೇತಿಯರಞ್ಞೋ ಪಾಪಂ ಸನ್ಧಾಯಾ’’ತಿ. ಮಹಾಪಾಪಾನೀತಿ ಮಹನ್ತಾನಿ ಗರುತರಾನಿ ಪಾಪಾನಿ. ತಥಾ ಹಿ ವೇಪಚಿತ್ತಿನೋ ಸಪಥಕರಣೇ ನಿದಸ್ಸನಭಾವೇನ ಏತಾನಿ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಆಗತಾನೀತಿ.

ನದುಬ್ಭಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೮. ವೇರೋಚನಅಸುರಿನ್ದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೫೪. ದ್ವಾರಪಾಲರೂಪಕಾನಿ ವಿಯಾತಿ ದ್ವಾರಪಾಲಾಕಾರೇನ ಕತಪಟಿಮಾಯೋ ವಿಯ. ವಾಯಮೇಥೇವ, ನ ಅನ್ತರಾ ಸಂಕೋಚಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ನಿಪ್ಫನ್ನಸೋಭನೇಸೂತಿ ನಿಪ್ಫನ್ನಭಾವೇನ ಸುನ್ದರೇಸು. ಸಬ್ಬೇ ಹಿ ಅನಿಪ್ಫನ್ನಾ ಅತ್ಥಾ ನ ಸೋಭನ್ತಿ. ಕಿಚ್ಚಜಾತಾತಿ ವಿಪ್ಪಕತಭಾವೇನ ಸಞ್ಜಾತಕಿಚ್ಚಾ. ಅಕಿಚ್ಚಜಾತೋತಿ ಅಸಞ್ಜಾತಕಿಚ್ಚೋ ಕಿಚ್ಚರಹಿತೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ ಗಮನಟ್ಠಿತಸಯನನಿಸಜ್ಜಾದಿವಸೇನ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕದುಕ್ಖವಿನೋದನಭಾವತೋ. ಸಂಯೋಗಪರಮಾತ್ವೇವ ಸಮ್ಭೋಗಾತಿ ಇಮೇಸಂ ಸತ್ತಾನಂ ಸಂಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬವತ್ಥೂನಿ ನಾಮ ಪಕತಿಯಾ ವಿರೋಧಸೀಲಾನಿಪಿ ಅಸಂಯೋಗೇನ ವಾ ಅಸುನ್ದರಾನಿಪಿ, ತಾನಿ ಅಭಿಸಙ್ಖರಣಪಚನಸಂಯೋಜನಪರಮಾನಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ ತಥಾ ಸತಿ ಸಮ್ಭೋಗಾರಹಭಾವೂಪಗಮನತೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಪಾರಿವಾಸಿಕಓದನಾದೀನೀ’’ತಿಆದಿ. ಉಣ್ಹಾಪೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಯುತ್ತೇ ಪರಿಭಜ್ಜಿತ್ವಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ವೇರೋಚನಅಸುರಿನ್ದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೯. ಅರಞ್ಞಾಯತನಇಸಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೫೫. ಜಾಮಾತಿಕಾ ವುಚ್ಚತಿ ಧೀತುಪತಿ, ಸಸುರೋ ಭರಿಯಾಯ ಪಿತಾ, ತಸ್ಮಾ ಇಮೇ ಅನ್ತರವತ್ತಿನೋ ದ್ವೇ ಜನಾ ಸಕ್ಕವೇಪಚಿತ್ತಿನೋ ಸುಜಾಯ ವಸೇನ ಜಾಮಾತಿಕಸಸುರಾ. ‘‘ಚಿರದಿಕ್ಖಿತಾನ’’ನ್ತಿ ದಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಚಿರಕಾಲಾನಂ ವತಸಮಾದಾನವಸೇನ ಇತೋ ಬಾಹಿರಕಾನಂ ಪಬ್ಬಜಿತಾನನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಚಿರಸಮಾದಿನ್ನವತಾನ’’ನ್ತಿ. ಇತೋ ಪಟಿಕ್ಕಮಾತಿ ಇತೋ ಯಥಾಠಿತಟ್ಠಾನತೋ ಅಪೇಹಿ ಅಪಕ್ಕಮ. ನ ಪಟಿಕ್ಕೂಲಸಞ್ಞಿನೋ ಗುಣೇ ಗಾರವಯೋಗತೋ. ದೇವಾ ಹಿ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ‘‘ಮಯಂ ಪುಬ್ಬೇ ಗುಣವನ್ತೇ ಪಯಿರುಪಾಸಿತ್ವಾ ತೇಸಂ ಓವಾದೇ ಠತ್ವಾ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನಿತ್ವಾ ಇಧೂಪಪನ್ನಾ’’ತಿ ಗುಣವನ್ತೇಸು ಆದರಭಾವಂ ಉಪಟ್ಠಪೇನ್ತಿ.

ಅರಞ್ಞಾಯತನಇಸಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೦. ಸಮುದ್ದಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೫೬. ಚಕ್ಕವಾಳಮಹಾಸಮುದ್ದಪಿಟ್ಠಿಯನ್ತಿ ಚಕ್ಕವಾಳಪಬ್ಬತಪಾದಸಮನ್ತಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದತೀರಪಿಟ್ಠಿಯಂ. ಯಥೇವ ಸಿನೇರುಸಮೀಪೇ ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಅನುಪುಬ್ಬನಿನ್ನೋ ಅನುಪುಬ್ಬಪೋಣೋ ಅನುಪುಬ್ಬಪಬ್ಭಾರೋ, ಏವಂ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಚಕ್ಕವಾಳಪಾದಸಮೀಪೇಪಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ರಜತಪಟ್ಟವಣ್ಣೇ ವಾಲುಕಪುಲಿನೇ’’ತಿ. ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಾಸೂತಿ ಅನನ್ತರಸುತ್ತೇ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಾಸು. ಅಸ್ಸಮಪದೇನಾತಿ ಅಸ್ಸಮಪದವೇಮಜ್ಝೇನ. ಏವಂ ಚಿನ್ತಯಿಂಸೂತಿ ‘‘ಯಂ ನೂನ ಮಯ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಯಥಾ ಪಾಳಿಯಂ ಆಗತಂ, ಏವಂ ಮನ್ತಯಿಂಸು.

ಇಚ್ಛಿತಕರೋತಿ ಯದಿಚ್ಛಿತಕರಣಂ. ದುಟ್ಠಾನನ್ತಿ ದುರಾಸಯಾನಂ. ತೇ ಪನ ದುಟ್ಠಜ್ಝಾಸಯಾ ವಿರುದ್ಧಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಆಹ ‘‘ದುಟ್ಠಾನಂ ವಿರುದ್ಧಾನ’’ನ್ತಿ. ಪವುತ್ತನ್ತಿ ಬೀಜಂ ಸನ್ಧಾಯ ವಪಿತಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಖೇತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪಿತ’’ನ್ತಿ.

ಸಾಯಮಾಸಭತ್ತನ್ತಿ ಸಾಯಂ ಅಸಿತಬ್ಬಭೋಜನಂ. ಯಥಾವಾರಂ ಭಕ್ಖಿತಮೇತಂ ದೇವಾನಂ ವಿಯ ಸುಖುಮಂ ಗುರುವಾಸಞ್ಚ ನ ಹೋತೀತಿ ‘‘ಭತ್ತ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಗೇಲಞ್ಞಜಾತನ್ತಿ ಸಞ್ಜಾತಗೇಲಞ್ಞಂ. ವೇಪತೀತಿ ಕಮ್ಪತಿ ಪವೇಧತಿ.

ಸಮುದ್ದಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಪಠಮವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.