೯. ಕಾಯಗತಾಸತಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೫೩-೪. ತಪ್ಪಟಿಸರಣಾನಂ ಕಾಮಾವಚರಸತ್ತಾನಂ ಪಟಿಸರಣಟ್ಠೇನ ಗೇಹಾ ಕಾಮಗುಣಾ, ಗೇಹೇ ಸಿತಾ ಆರಬ್ಭ ಪವತ್ತಿಯಾ ಅಲ್ಲೀನಾತಿ ಗೇಹಸ್ಸಿತಾ. ಸರನ್ತೀತಿ ವೇಗಸಾ ಪವತ್ತನ್ತಿ. ವೇಗೇನ ಹಿ ಪವತ್ತಿ ಧಾವತೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಸಙ್ಕಪ್ಪಾತಿ ಯೇ ಕೇಚಿ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪಾ, ಬ್ಯಾಪಾದವಿಹಿಂಸಾಸಙ್ಕಪ್ಪಾದಯೋಪಿ ಕಾಮಗುಣಸಿತಾ ಏವಾತಿ. ಗೋಚರಜ್ಝತ್ತಸ್ಮಿಂಯೇವಾತಿ ಪರಿಗ್ಗಹಿತೇ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನೇ ಏವ ವತ್ತನ್ತಿ. ತಞ್ಹಿ ಧಮ್ಮವಸೇನ ಉಪಟ್ಠಿತಾಯ ಭಾವನಾಯ ಗೋಚರಭಾವತೋ ‘‘ಗೋಚರಜ್ಝತ್ತ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸಕಾಯೇ ಗತಾ ಪವತ್ತಾತಿ ಕಾಯಗತಾ, ತಂ ಕಾಯಗತಾಸತಿಂ. ಸತಿಸೀಸೇನ ತಂಸಹಗತೇ ಭಾವನಾಧಮ್ಮೇ ವದತಿ ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸಕಾಯಾದಿಕೇ ತಂತಂಕೋಟ್ಠಾಸೇ ಸಮಥವತ್ಥುಭಾವೇನ ಪರಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಸತಿಯಾ ಪರಿಗ್ಗಹಿತತ್ತಾ; ತಥಾಪರಿಗ್ಗಹಿತೇ ವಾ ತೇ ಆರಬ್ಭ ಅನಿಚ್ಚಾದಿಮನಸಿಕಾರವಸೇನ ಪವತ್ತಾ ಕಾಯಾರಮ್ಮಣಾ ಸತೀ ಸತಿಭಾವೇನ ವತ್ವಾ ಏಕಜ್ಝಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಕಾಯಪರಿಗ್ಗಾಹಿಕ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ.

ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇತಿ ಮಹಾಸತಿಪಟ್ಠಾನಸುತ್ತೇ (ದೀ. ನಿ. ೨.೩೭೮; ಮ. ನಿ. ೧.೧೧೧), ಚುದ್ದಸವಿಧೇನ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸನಾ ಕಥಿತಾ, ಚುಣ್ಣಕಜಾತಾನಿ ಅಟ್ಠಿಕಾನಿ ಪರಿಯೋಸಾನಂ ಕತ್ವಾ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸನಾ ನಿದ್ದಿಟ್ಠಾ, ಇಧ ಪನ ಕೇಸಾದೀಸು ವಣ್ಣಕಸಿಣವಸೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತಾನಂ ಚತುನ್ನಂ ಝಾನಾನಂ ವಸೇನ ಉಪರಿದೇಸನಾಯ ವಡ್ಢಿತತ್ತಾ ಅಟ್ಠಾರಸವಿಧೇನ ಕಾಯಗತಾಸತಿಭಾವನಾ.

೧೫೬. ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋತಿ ಯೋ ಕಾಯಗತಾಸತಿಭಾವನಾಯ ವಸೀಭೂತೋ, ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ. ಸಮ್ಪಯೋಗವಸೇನ ವಿಜ್ಜಂ ಭಜನ್ತೀತಿ ಸಹಜಾತ-ಅಞ್ಞಮಞ್ಞ-ನಿಸ್ಸಯ-ಸಮ್ಪಯುತ್ತ-ಅತ್ಥಿ-ಅವಿಗತಪಚ್ಚಯವಸೇನ ವಿಜ್ಜಂ ಭಜನ್ತಿ, ತಾಯ ಸಹ ಏಕೀಭಾವಮಿವ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಿಜ್ಜಾಭಾಗೇ ವಿಜ್ಜಾಕೋಟ್ಠಾಸೇ ವತ್ತನ್ತೀತಿ ವಿಜ್ಜಾಸಭಾಗತಾಯ ತದೇಕದೇಸೇ ವಿಜ್ಜಾಕೋಟ್ಠಾಸೇ ವತ್ತನ್ತಿ. ತಾಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಧಮ್ಮಾ ಫಸ್ಸಾದಯೋ. ನನು ಚೇತ್ಥ ವಿಜ್ಜಾನಂ ವಿಜ್ಜಾಭಾಗಿಯತಾ ನ ಸಮ್ಭವತೀತಿ? ನೋ ನ ಸಮ್ಭವತಿ. ಯಾಯ ಹಿ ವಿಜ್ಜಾಯ ವಿಜ್ಜಾಸಮ್ಪಯುತ್ತಾನಂ ವಿಜ್ಜಾಭಾಗಿಯತಾ, ಸಾ ತಂನಿಮಿತ್ತಾಯ ವಿಜ್ಜಾಯ ಉಪಚರೀಯತೀತಿ. ಏಕಾ ವಿಜ್ಜಾ ವಿಜ್ಜಾ, ಸೇಸಾ ವಿಜ್ಜಾಭಾಗಿಯಾತಿ ಅಟ್ಠಸು ವಿಜ್ಜಾಸು ಏಕಂ ‘‘ವಿಜ್ಜಾ’’ತಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಇತರಾ ತಸ್ಸಾ ಭಾಗತಾಯ ‘‘ವಿಜ್ಜಾಭಾಗಿಯಾ’’ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಸದ್ಧಿಂ ಪವತ್ತನಸಭಾವಾಸು ಅಯಮೇವ ವಿಜ್ಜಾತಿ ವತ್ತಬ್ಬಾತಿ ನಿಯಮಸ್ಸ ಅಭಾವತೋ ವಿಜ್ಜಾಭಾಗೋ ವಿಯ ವಿಜ್ಜಾಭಾಗಿಯಾಪಿ ಪವತ್ತತಿ ಏವಾತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಆಪೋಫರಣನ್ತಿ ಪಟಿಭಾಗನಿಮಿತ್ತಭೂತೇನ ಆಪೋಕಸಿಣೇನ ಸಬ್ಬಸೋ ಮಹಾಸಮುದ್ದಫರಣಂ ಆಪೋಫರಣಂ ನಾಮ. ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಞಾಣಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚಂ ಫರಣನ್ತಿ ಕತ್ವಾ, ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಅತ್ಥಂ ವಾ ಆಲೋಕಫರಣಂ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಫರಣನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಉಭಯಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಪಕ್ಖೇ ಸಮುದ್ದಙ್ಗಮಾನಂ ಕುನ್ನದೀನಂ ಸಮುದ್ದನ್ತೋಗಧತ್ತಾ ತೇಸಂ ಚೇತಸಾ ಫುಟತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಕುನ್ನದಿಗ್ಗಹಣಞ್ಚೇತ್ಥ ಕಞ್ಚಿಮೇವ ಕಾಲಂ ಸನ್ದಿತ್ವಾ ತಾಸಂ ಉದಕಸ್ಸ ಸಮುದ್ದಪರಿಯಾಪನ್ನಭಾವೂಪಗಮನತ್ತಾ, ನ ಬಹಿ ಮಹಾನದಿಯೋ ವಿಯ ಪರಿತ್ತಕಾಲಟ್ಠಿತಿಕಾತಿ.

ಓತಾರನ್ತಿ ಕಿಲೇಸುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಅವಸರಂ, ತಂ ಪನ ವಿವರಂ ಛಿದ್ದನ್ತಿ ಚ ವುತ್ತಂ. ಆರಮ್ಮಣನ್ತಿ ಕಿಲೇಸುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಓಲಮ್ಬನಂ. ಯಾವ ಪರಿಯೋಸಾನಾತಿ ಮತ್ತಿಕಾಪುಞ್ಜಸ್ಸ ಯಾವ ಪರಿಯೋಸಾನಾ.

೧೫೮. ಅಭಿಞ್ಞಾಯಾತಿ ಇದ್ಧಿವಿಧಾದಿಅಭಿಞ್ಞಾಯ. ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಸ್ಸಾತಿ ಪಚ್ಚಕ್ಖತೋ ಕಾತಬ್ಬಸ್ಸ ಅಧಿಟ್ಠಾನವಿಕುಬ್ಬನಾದಿಧಮ್ಮಸ್ಸ. ಅಭಿಞ್ಞಾವ ಕಾರಣನ್ತಿ ಆಹ – ‘‘ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಪೇಕ್ಖಾಯ, ಅಭಿಞ್ಞಾಕಾರಣಸ್ಸ ಪನ ಸಿದ್ಧಿಯಾ ಪಾಕಟಾ’’ತಿ. ಮರಿಯಾದಬದ್ಧಾತಿ ಉದಕಮಾತಿಕಾಮುಖೇ ಕತಾ.

ಯುತ್ತಯಾನಂ ವಿಯ ಕತಾಯ ಇಚ್ಛಿತಿಚ್ಛಿತೇ ಕಾಲೇ ಸುಖೇನ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬತ್ತಾ. ಪತಿಟ್ಠಾಕತಾಯಾತಿ ಸಮ್ಪತ್ತೀನಂ ಪತಿಟ್ಠಾಭಾವಂ ಪಾಪಿತಾಯ. ಅನುಪ್ಪವತ್ತಿತಾಯಾತಿ ಭಾವನಾಬಹುಲೀಕಾರೇಹಿ ಅನುಪ್ಪವತ್ತಿತಾಯ. ಪರಿಚಯಕತಾಯಾತಿ ಆಸೇವನದಳ್ಹತಾಯ ಸುಚಿರಂ ಪರಿಚಯಾಯ. ಸುಸಮ್ಪಗ್ಗಹಿತಾಯಾತಿ ಸಬ್ಬಸೋ ಉಕ್ಕಂಸಂ ಪಾಪಿತಾಯ. ಸುಸಮಾರದ್ಧಾಯಾತಿ ಅತಿವಿಯ ಸಮ್ಮದೇವ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಕತಾಯ. ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.

ಕಾಯಗತಾಸತಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾಯ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಾ ಸಮತ್ತಾ.