೫. ಅನಙ್ಗಣಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೫೭. ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋತಿ ಏತ್ಥ ಇತಿ-ಸದ್ದೋ ಆದಿಅತ್ಥೋ, ಏವಮಾದಿಕನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇನ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸೀ’’ತಿಆದಿಕಂ ಸಬ್ಬಂ ಸುತ್ತಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅನಙ್ಗಣಸುತ್ತ’’ನ್ತಿ. ತಸ್ಸ ಕೋ ನಿಕ್ಖೇಪೋ? ಅತ್ತಜ್ಝಾಸಯೋ. ಪರೇಹಿ ಅನಜ್ಝಿಟ್ಠೋಯೇವ ಹಿ ಮಹಾಥೇರೋ ಇಮಂ ದೇಸನಂ ಆರಭಿ. ಕೇಚಿ ಪನಾಹು ‘‘ಏಕಚ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಚಿತ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ತೇಸಂ ಚಿತ್ತಸಂಕಿಲೇಸಪ್ಪಹಾನಾಯ ಚೇವ ಏಕಚ್ಚಾನಂ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದನಾಯ ಚ ಅಯಂ ದೇಸನಾ ಆರದ್ಧಾ’’ತಿ. ಏವಂ ಸಬ್ಬಸುತ್ತೇಸೂತಿ ಯಥಾ ಏತ್ಥ ಅನಙ್ಗಣಸುತ್ತೇ, ಏವಂ ಇತೋ ಪರೇಸೂತಿ ಸಬ್ಬೇಸುಪಿ ಸುತ್ತೇಸು ಅನುತ್ತಾನಅಪುಬ್ಬಪದವಣ್ಣನಾ ಏವ ಕರೀಯತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ತಸ್ಮಾ’’ತಿಆದಿ. ಗಣನಪರಿಚ್ಛೇದೋತಿ ಗಣನೇನ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದನಂ. ಇದಞ್ಹಿ ಅಪ್ಪರಜಕ್ಖಮಹಾರಜಕ್ಖತಾವಸೇನ ದುವಿಧೇ ಸತ್ತೇ ಪಚ್ಚೇಕಂ ಅತ್ಥಞ್ಞುತಾನತ್ಥಞ್ಞುತಾವಸೇನ ದ್ವಿಧಾ ಕತ್ವಾ ‘‘ಚತ್ತಾರೋ’’ತಿ ಅನವಸೇಸಪರಿಯಾದಾನಂ. ವಜ್ಜೀಪುತ್ತಕಾದಯೋ ವಿಯ ಪುಗ್ಗಲವಾದೀತಿ ನ ಗಹೇತಬ್ಬಂ ಲೋಕಸಮಞ್ಞಾನುಸಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಪಟಿವಿಜ್ಝಿತುಂ ಸಮತ್ಥಾನಂ ವಸೇನ ದೇಸನಾಯ ಆರದ್ಧತ್ತಾ, ಅಯಞ್ಚ ದೇಸನಾನಯೋ ಸತ್ಥು ನಿಸ್ಸಾಯ ಏವಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಅಯಞ್ಹೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹ.

ಸಮ್ಮುತಿಪರಮತ್ಥದೇಸನಾಕಥಾವಣ್ಣನಾ

ತತ್ಥ (ಅ. ನಿ. ಟೀ. ೧.೧.೧೭೦) ಸಮ್ಮುತಿಯಾ ದೇಸನಾ ಸಮ್ಮುತಿದೇಸನಾ, ಪರಮತ್ಥಸ್ಸ ದೇಸನಾ ಪರಮತ್ಥದೇಸನಾ. ತತ್ಥಾತಿ ಸಮ್ಮುತಿಪರಮತ್ಥದೇಸನಾಸು, ನ ಸಮ್ಮುತಿಪರಮತ್ಥೇಸು. ತೇನಾಹ ‘‘ಏವರೂಪಾ ಸಮ್ಮುತಿದೇಸನಾ, ಏವರೂಪಾ ಪರಮತ್ಥದೇಸನಾ’’ತಿ. ತತ್ರಿದಂ ಸಮ್ಮುತಿಪರಮತ್ಥಾನಂ ಲಕ್ಖಣಂ – ಯಸ್ಮಿಂ ಭಿನ್ನೇ, ಬುದ್ಧಿಯಾ ಅವಯವವಿನಿಬ್ಭೋಗೇ ವಾ ಕತೇ ನ ತಂಸಮಞ್ಞಾ, ಸಾ ಘಟಪಟಾದಿಪ್ಪಭೇದಾ ಸಮ್ಮುತಿ, ತಬ್ಬಿಪರಿಯಾಯತೋ ಪರಮತ್ಥೋ. ನ ಹಿ ಕಕ್ಖಳಫುಸನಾದಿಸಭಾವೇ ಅಯಂ ನಯೋ ಲಬ್ಭತಿ, ತತ್ಥ ರೂಪಾದಿಧಮ್ಮಂ ಸಮೂಹಸನ್ತಾನವಸೇನ ಪವತ್ತಮಾನಂ ಉಪಾದಾಯ ಪುಗ್ಗಲವೋಹಾರೋತಿ ಆಹ ‘‘ಪುಗ್ಗಲೋತಿ ಸಮ್ಮುತಿದೇಸನಾ’’ತಿ. ಸೇಸಪದೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಉಪ್ಪಾದವಯವನ್ತೋ ಸಭಾವಧಮ್ಮಾ ನ ನಿಚ್ಚಾತಿ ಆಹ ‘‘ಅನಿಚ್ಚನ್ತಿ ಪರಮತ್ಥದೇಸನಾ’’ತಿ. ಏಸ ನಯೋ ಸೇಸಪದೇಸುಪಿ. ನನು ಖನ್ಧದೇಸನಾಪಿ ಸಮ್ಮುತಿದೇಸನಾವ. ಖನ್ಧಟ್ಠೋ ಹಿ ರಾಸಟ್ಠೋ, ಕೋಟ್ಠಾಸಟ್ಠೋ ವಾತಿ? ಸಚ್ಚಮೇತಂ, ಅಯಂ ಪನ ಖನ್ಧಸಮಞ್ಞಾ ಫಸ್ಸಾದೀಸು ತಜ್ಜಾಪಞ್ಞತ್ತಿ ವಿಯ ಪರಮತ್ಥಸನ್ನಿಸ್ಸಯಾ ತಸ್ಸ ಆಸನ್ನತರಾ, ಪುಗ್ಗಲಸಮಞ್ಞಾದಯೋ ವಿಯ ನ ದೂರೇತಿ ಪರಮತ್ಥಸಙ್ಗಹತಾ ವುತ್ತಾ, ಖನ್ಧಸೀಸೇನ ವಾ ತದುಪಾದಾನಾ ಸಭಾವಧಮ್ಮಾ ಏವ ಗಹಿತಾ. ನನು ಚ ಸಭಾವಧಮ್ಮಾ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಸಮ್ಮುತಿಮುಖೇನೇವ ದೇಸನಂ ಆರೋಹನ್ತಿ, ನ ಸಮುಖೇನಾತಿ ಸಬ್ಬಾಪಿ ದೇಸನಾ ಸಮ್ಮುತಿದೇಸನಾವ ಸಿಯಾತಿ? ನಯಿದಮೇವಂ ದೇಸೇತಬ್ಬಧಮ್ಮವಿಭಾಗೇನ ದೇಸನಾವಿಭಾಗಸ್ಸ ಅಧಿಪ್ಪೇತತ್ತಾ, ನ ಚ ಸದ್ದೋ ಕೇನಚಿ ಪವತ್ತಿನಿಮಿತ್ತೇನ ವಿನಾ ಅತ್ಥಂ ಪಕಾಸೇತೀತಿ.

ಸಮ್ಮುತಿವಸೇನ ದೇಸನಂ ಸುತ್ವಾತಿ ‘‘ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅತ್ತನ್ತಪೋ ಹೋತಿ ಅತ್ತಪರಿತಾಪಾನುಯೋಗಮನುಯುತ್ತೋ’’ತಿಆದಿನಾ (ಮ. ನಿ. ೨.೪೧೩; ಪು. ಪ. ೧೦.೨೫ ಮಾತಿಕಾ) ಸಮ್ಮುತಿಮುಖೇನ ಪವತ್ತಿತಂ ದೇಸನಂ ಸುತಮಯಞಾಣುಪ್ಪಾದನವಸೇನ ಸುತ್ವಾ. ಅತ್ಥಂ ಪಟಿವಿಜ್ಝಿತ್ವಾತಿ ತದನುಸಾರೇನ ಚತುಸಚ್ಚಸಙ್ಖಾತಂ ಅತ್ಥಂ ಸಹ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಮಗ್ಗೇನ ಪಟಿವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ. ಮೋಹಂ ಪಹಾಯಾತಿ ತದೇಕಟ್ಠೇಹಿ ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಅನವಸೇಸಂ ಮೋಹಂ ಪಜಹಿತ್ವಾ. ವಿಸೇಸನ್ತಿ ನಿಬ್ಬಾನಸಙ್ಖಾತಂ ಅರಹತ್ತಸಙ್ಖಾತಞ್ಚ ವಿಸೇಸಂ. ತೇಸನ್ತಿ ತಾದಿಸಾನಂ ವಿನೇಯ್ಯಾನಂ. ಪರಮತ್ಥವಸೇನಾತಿ ‘‘ಪಞ್ಚಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇನ್ದ್ರಿಯಾನೀ’’ತಿಆದಿನಾ (ಸಂ. ನಿ. ೫.೪೭೨-೪೭೪) ಪರಮತ್ಥಧಮ್ಮವಸೇನ. ಸೇಸಂ ಅನನ್ತರನಯೇ ವುತ್ತಸದಿಸಮೇವ. ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಸಂ ಸಮ್ಮುತಿವಸೇನ ಪರಮತ್ಥವಸೇನ ಚ ದೇಸನಾಯಂ. ದೇಸಭಾಸಾಕುಸಲೋತಿ ನಾನಾದೇಸಭಾಸಾಸು ಕುಸಲೋ. ತಿಣ್ಣಂ ವೇದಾನನ್ತಿ ನಿದಸ್ಸನಮತ್ತಂ, ತಿಣ್ಣಂ ವೇದಾನಂ ಸಿಪ್ಪಗನ್ಥಾನಮ್ಪೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಸಿಪ್ಪುಗ್ಗಹಣಞ್ಹಿ ಪರತೋ ವಕ್ಖತಿ. ಸಿಪ್ಪಾನಿ ವಾ ವೇದನ್ತೋಗಧೇ ಕತ್ವಾ ‘‘ತಿಣ್ಣಂ ವೇದಾನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಕಥೇತಬ್ಬಭಾವೇನ ಠಿತಾನಿ, ನ ಕತ್ಥಚಿ ಸನ್ನಿಹಿತಭಾವೇನಾತಿ ವೇದಾನಮ್ಪಿ ಕಥೇತಬ್ಬಭಾವೇನೇವ ಅವಟ್ಠಾನಂ ದೀಪೇನ್ತೋ ‘‘ಗುಯ್ಹಾ ತಯೀ ನಿಹಿತಾ ಗಯ್ಹತೀ’’ತಿ ಮಿಚ್ಛಾವಾದಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ನಾನಾವಿಧಾ ದೇಸಭಾಸಾ ಏತೇಸನ್ತಿ ನಾನಾದೇಸಭಾಸಾ.

ಪರಮೋ ಉತ್ತಮೋ ಅತ್ಥೋ ಪರಮತ್ಥೋ, ಧಮ್ಮಾನಂ ಯಥಾಭೂತಸಭಾವೋ. ಲೋಕಸಙ್ಕೇತಮತ್ತಸಿದ್ಧಾ ಸಮ್ಮುತಿ. ಯದಿ ಏವಂ ಕಥಂ ಸಮ್ಮುತಿಕಥಾಯ ಸಚ್ಚತಾತಿಆಹ ‘‘ಲೋಕಸಮ್ಮುತಿಕಾರಣಾ’’ತಿ, ಲೋಕಸಮಞ್ಞಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪವತ್ತನತೋ. ಲೋಕಸಮಞ್ಞಾಯ ಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೇನ ವಿನಾ ಞಾಪನಾ ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಸುತಸ್ಸ ಸಾವನಾ ವಿಯ ನ ಮುಸಾ ಅನತಿಧಾವಿತಬ್ಬತೋ ತಸ್ಸಾ. ತೇನಾಹ ಭಗವಾ ‘‘ಜನಪದನಿರುತ್ತಿಂ ನಾಭಿನಿವೇಸೇಯ್ಯ, ಸಮಞ್ಞಂ ನಾತಿಧಾವೇಯ್ಯಾ’’ತಿ (ಮ. ನಿ. ೩.೩೩೨). ಧಮ್ಮಾನನ್ತಿ ಸಭಾವಧಮ್ಮಾನಂ. ಭೂತಕಾರಣಾತಿ ಯಥಾಭೂತಸಭಾವಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪವತ್ತನತೋ. ಸಮ್ಮುತಿಂ ವೋಹರನ್ತಸ್ಸಾತಿ ‘‘ಪುಗ್ಗಲೋ ಸತ್ತೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಲೋಕಸಮಞ್ಞಂ ಕಥೇನ್ತಸ್ಸ.

ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪದೀಪನತ್ಥನ್ತಿ ಲೋಕಪಾಲನಕಿಚ್ಚೇ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪಧಮ್ಮೇ ಕಿಚ್ಚತೋ ಪಕಾಸೇತುಂ. ತೇಸಞ್ಹಿ ಕಿಚ್ಚಂ ಸತ್ತಸನ್ತಾನೇಯೇವ ಪಾಕಟಂ ಹೋತೀತಿ ಪುಗ್ಗಲಾಧಿಟ್ಠಾನಾಯ ಕಥಾಯ ತಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಏಸ ನಯೋ ಸೇಸೇಸುಪಿ. ಯಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದೇ ಕಮ್ಮಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ, ತಂಸನ್ತಾನೇ ಏವ ತಸ್ಸ ಫಲಸ್ಸ ಉಪ್ಪತ್ತಿ ಕಮ್ಮಸ್ಸಕತಾ. ಏವಞ್ಹಿ ಕತವಿಞ್ಞಾಣನಾಸೋ ಅಕತಾಗಮೋ ವಾ ನತ್ಥೀತಿ ಸಾ ಪುಗ್ಗಲಾಧಿಟ್ಠಾನಾಯ ಏವ ಕಥಾಯ ದೀಪೇತಬ್ಬಾ. ತೇಹಿ ಸತ್ತೇಹಿ ಕಾತಬ್ಬಾ ಪುಞ್ಞಾದಿಕಿರಿಯಾ ಪಚ್ಚತ್ತಪುರಿಸಕಾರೋಪಿ ಸನ್ತಾನವಸೇನ ನಿಪ್ಫಾದೇತಬ್ಬತೋ ಪುಗ್ಗಲಾಧಿಟ್ಠಾನಾಯ ಏವ ಕಥಾಯ ದೀಪೇತಬ್ಬೋ.

ಆನನ್ತರಿಯದೀಪನತ್ಥನ್ತಿ ಚುತಿಅನನ್ತರಂ ಫಲಂ ಅನನ್ತರಂ ನಾಮ, ತಸ್ಮಿಂ ಅನನ್ತರೇ ನಿಯುತ್ತಾನಿ, ತನ್ನಿಬ್ಬತ್ತನೇನ ಅನನ್ತರಕರಣಸೀಲಾನಿ, ಅನನ್ತರಪಯೋಜನಾನಿ ವಾತಿ ಆನನ್ತರಿಯಾನಿ, ಮಾತುಘಾತಾದೀನಿ, ತೇಸಂ ದೀಪನತ್ಥಂ. ತಾನಿಪಿ ಹಿ ಸನ್ತಾನವಸೇನ ನಿಪ್ಫಾದೇತಬ್ಬತೋ ‘‘ಮಾತರಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತೀ’’ತಿಆದಿನಾ (ಪಟ್ಠಾ. ೧.೧.೪೨೩) ಪುಗ್ಗಲಾಧಿಟ್ಠಾನಾಯ ಏವ ಕಥಾಯ ದೀಪೇತಬ್ಬಾನಿ, ತಥಾ ‘‘ಸೋ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ಏಕಂ ದಿಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತೀ’’ತಿಆದಿನಾ (ದೀ. ನಿ. ೧.೫೫೬; ೩.೩೦೮; ಮ. ನಿ. ೧.೭೭; ೨.೩೦೯; ೩.೨೩೦; ವಿಭ. ೬೪೨, ೬೪೩) ‘‘ಸೋ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಅನುಸ್ಸರತಿ ಏಕಮ್ಪಿ ಜಾತಿ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ (ದೀ. ನಿ. ೧.೨೪೪, ೨೪೫; ಮ. ನಿ. ೧.೧೪೮, ೩೮೪, ೪೩೧; ಪಾರಾ. ೧೨) ‘‘ಅತ್ಥಿ ದಕ್ಖಿಣಾ ದಾಯಕತೋ ವಿಸುಜ್ಝತಿ, ನೋ ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕತೋ’’ತಿಆದಿನಾ (ಮ. ನಿ. ೩.೩೮೧) ಚ ಪವತ್ತಾ ಬ್ರಹ್ಮವಿಹಾರಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸದಕ್ಖಿಣಾವಿಸುದ್ಧಿಕಥಾ ಪುಗ್ಗಲಾಧಿಟ್ಠಾನಾಯ ಏವ ಕಥಾಯ ದೀಪೇತಬ್ಬಾ ಸತ್ತಸನ್ತಾನವಿಸಯತ್ತಾ. ‘‘ಅಟ್ಠ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಾ (ಸಂ. ನಿ. ೧.೨೪೯), ನ ಸಮಯವಿಮುತ್ತೋ ಪುಗ್ಗಲೋ’’ತಿಆದಿನಾ (ಪು. ಪ. ೧) ಚ ಪರಮತ್ಥಂ ಕಥೇನ್ತೋಪಿ ಲೋಕಸಮ್ಮುತಿಯಾ ಅಪ್ಪಹಾನತ್ಥಂ ಪುಗ್ಗಲಕಥಂ ಕಥೇಸಿ. ಏತೇನ ವುತ್ತಾವಸೇಸಾಯ ಕಥಾಯ ಪುಗ್ಗಲಾಧಿಟ್ಠಾನಭಾವೇ ಪಯೋಜನಂ ಸಾಮಞ್ಞವಸೇನ ಸಙ್ಗಹಿತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಕಾಮಞ್ಚೇತಂ ಸಬ್ಬಂ ಅಪರಿಞ್ಞಾತವತ್ಥುಕಾನಂ ವಸೇನ ವುತ್ತಂ, ಪರಿಞ್ಞಾತವತ್ಥುಕಾನಮ್ಪಿ ಪನ ಏವಂ ದೇಸನಾ ಸುಖಾವಹಾ ಹೋತಿ.

ಮಹಾಜನೋತಿ ಲೋಕಿಯಮಹಾಜನೋ. ನ ಜಾನಾತಿ ಘನವಿನಿಬ್ಭೋಗಾಭಾವೇನ ಧಮ್ಮಕಿಚ್ಚಸ್ಸ ಅಸಲ್ಲಕ್ಖಣೇನ. ತತ್ಥ ‘‘ಕಿಂ ನಾಮೇತಂ, ಕಥಂ ನಾಮೇತ’’ನ್ತಿ ಸಂಸಯಪಕ್ಖನ್ದತಾಯ ಸಮ್ಮೋಹಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ವಿರುದ್ಧಾಭಿನಿವೇಸಿತಾಯ ಪಟಿಸತ್ತು ಹೋತಿ. ಜಾನಾತಿ ಚಿರಪರಿಚಿತತ್ಥಾ ವೋಹಾರಕಥಾಯ. ತತೋ ಏವ ನ ಸಮ್ಮೋಹಮಾಪಜ್ಜತಿ, ನ ಪಟಿಸತ್ತು ಹೋತಿ.

ನಪ್ಪಜಹನ್ತಿ ವೋಹಾರಮುಖೇನ ಪರಮತ್ಥಸ್ಸ ದೀಪನತೋ. ಸಮಞ್ಞಾಗಹಣವಸೇನ ಲೋಕೇನ ಞಾಯತಿ ಸಮಞ್ಞಾಯತಿ ವೋಹರೀಯತೀತಿ ಲೋಕಸಮಞ್ಞಾ, ತಾಯ ಲೋಕಸಮಞ್ಞಾಯ. ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಅತ್ಥಸ್ಸ ವಿಭಾವನೇ ಲೋಕೇನ ನಿಚ್ಛಿತಂ, ನಿಯತಂ ವಾ ವುಚ್ಚತಿ ವೋಹರೀಯತೀತಿ ಲೋಕನಿರುತ್ತಿ, ತಸ್ಸಂ ಲೋಕನಿರುತ್ತಿಯಂ. ತಥಾ ಲೋಕೇನ ಅಭಿಲಪೀಯತೀತಿ ಲೋಕಸಮಞ್ಞತಾಯ ಲೋಕಾಭಿಲಾಪೋ, ತಸ್ಮಿಂ ಲೋಕಾಭಿಲಾಪೇ ಠಿತಾಯೇವ ಅಪ್ಪಹಾನತೋ. ಪುಗ್ಗಲವಾದಿನೋ ವಿಯ ಪರಮತ್ಥವಸೇನ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ.

ಸನ್ತೋತಿ ಏತ್ಥ ಸನ್ತಸದ್ದೋ ‘‘ದೀಘಂ ಸನ್ತಸ್ಸ ಯೋಜನ’’ನ್ತಿಆದೀಸು (ಧ. ಪ. ೭೦) ಕಿಲನ್ತಭಾವೇ ಆಗತೋ, ‘‘ಅಯಞ್ಚ ವಿತಕ್ಕೋ ಅಯಞ್ಚ ವಿಚಾರೋ ಸನ್ತಾ ಹೋನ್ತಿ ಸಮಿತಾ’’ತಿಆದೀಸು (ವಿಭ. ೫೭೬) ನಿರುದ್ಧಭಾವೇ ಆಗತೋ, ‘‘ಅಧಿಗತೋ ಖೋ ಮ್ಯಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಗಮ್ಭೀರೋ ದುದ್ದಸೋ ದುರನುಬೋಧೋ ಸನ್ತೋ ಪಣೀತೋ’’ತಿಆದೀಸು (ದೀ. ನಿ. ೨.೬೭; ಮ. ನಿ. ೧.೨೮೧; ೨.೩೩೭; ಸಂ. ನಿ. ೨.೧೭೨; ಮಹಾವ. ೭) ಸನ್ತಞಾಣಗೋಚರತಾಯ, ‘‘ಉಪಸನ್ತಸ್ಸ ಸದಾ ಸತಿಮತೋ’’ತಿಆದೀಸು (ಉದಾ. ೨೭) ಕಿಲೇಸವೂಪಸಮೇ, ‘‘ಸನ್ತೋ ಹವೇ ಸಬ್ಭಿ ಪವೇದಯನ್ತೀ’’ತಿಆದೀಸು (ಧ. ಪ. ೧೫) ಸಾಧೂಸು, ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಚೋರಾ ಸನ್ತೋ ಸಂವಿಜ್ಜಮಾನಾ’’ತಿಆದೀಸು (ಪಾರಾ. ೧೯೫) ಅತ್ಥಿಭಾವೇ, ಇಧಾಪಿ ಅತ್ಥಿಭಾವೇಯೇವ. ಸೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲಸಮ್ಬನ್ಧೇನ ವುತ್ತತ್ತಾ ಲೋಕಸಮಞ್ಞಾವಸೇನಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಲೋಕಸಙ್ಕೇತವಸೇನ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ ಆಹ. ಅತ್ಥೀತಿ ಚೇತಂ ನಿಪಾತಪದಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ ‘‘ಅತ್ಥಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಯೇ ಕೇಸಾ’’ತಿಆದೀಸು (ದೀ. ನಿ. ೨.೩೭೩-೩೭೪; ಮ. ನಿ. ೧.೧೧೦; ೩.೧೫೪; ಅ. ನಿ. ೬.೨೯; ೧೦.೬೦) ವಿಯ. ಸಂವಿಜ್ಜಮಾನಾತಿ ಪದಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಉಪಲಬ್ಭಮಾನಾ’’ತಿ ಆಹ. ಯಞ್ಹಿ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ, ತಂ ಉಪಲಬ್ಭತೀತಿ. ಅಙ್ಗನ್ತಿ ಏತೇಹಿ ತಂಸಮಙ್ಗಿಪುಗ್ಗಲಾ ನಿಹೀನಭಾವಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಅಙ್ಗಣಾನಿ, ರಾಗಾದಯೋ. ಅಞ್ಜತಿ ಮಕ್ಖೇತೀತಿ ಅಙ್ಗಣಂ, ಮಲಾದಿ. ಅಞ್ಜೇತಿ ತತ್ಥ ಠಿತಂ ಅಹುನ್ದರತಾಯ ಅಭಿಬ್ಯಞ್ಜೇತೀತಿ ಅಙ್ಗಣಂ, ವಿವಟೋ ಭೂಮಿಪದೇಸೋ. ದೋಸಾದೀನಂ ಪವತ್ತಿಆಕಾರವಿಸೇಸತಾಯ ನಾನಪ್ಪಕಾರಾ ಬಹುಲಪ್ಪವತ್ತಿಯಾ ತಿಬ್ಬಕಿಲೇಸಾ. ಪಾಪಕಾನನ್ತಿ ಲಾಮಕಾನಂ. ಅಕುಸಲಾನನ್ತಿ ಅಕೋಸಲ್ಲಸಮ್ಭೂತಾನಂ. ಇಚ್ಛಾವಚರಾನನ್ತಿ ಇಚ್ಛಾವಸೇನ ಪವತ್ತಾನಂ. ಸಹ ಅಙ್ಗಣೇನಾತಿ ಅಙ್ಗಣನ್ತಿ ಲದ್ಧನಾಮೇನ ಯಥಾವುತ್ತಕಿಲೇಸೇನ ಸಹ ವತ್ತತಿ.

ಅತ್ಥೀತಿಪಿ ನ ಜಾನಾತಿ ತಾದಿಸಸ್ಸ ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಸ್ಸ ಅಭಾವಾ. ಯೇಸಂ ಕಿಲೇಸಾನಂ ಅತ್ಥಿತಾ, ತೇಸಂ ಸಪ್ಪಟಿಭಯತಾ ವಿಸೇಸತೋ ಜಾನಿತಬ್ಬಾತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಇಮೇ ಕಿಲೇಸಾ ನಾಮಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಕಕ್ಖಳಾತಿ ಫರುಸಾ. ವಾಳಾತಿ ಕುರುರಾ. ನ ಗಹಿತಬ್ಬಾತಿ ನ ಉಪ್ಪಾದೇತಬ್ಬಾ. ಯಾಥಾವಸರಸತೋತಿ ಯಥಾಭೂತಸಭಾವತೋ. ಏವಞ್ಚಾತಿ ‘‘ಇಮೇ ಕಿಲೇಸಾ ನಾಮಾ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೇನ. ಯೇನ ವಾ ತೇನ ವಾತಿ ನವಕಮ್ಮೇಸು ವಾ ಪರಿಯತ್ತಿಧುತಙ್ಗಾದೀಸು ವಾ ಯೇನ ವಾ ತೇನ ವಾ. ತತ್ರಾತಿ ನಿದ್ಧಾರಣೇ ಭುಮ್ಮಂ. ತಂ ಪನ ನಿದ್ಧಾರಣಂ ಸಙ್ಗಣಾನಙ್ಗಣಸಮುದಾಯತೋತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಚತೂಸು ಪುಗ್ಗಲೇಸೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪುನ ತದೇಕದೇಸತೋ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ತೇಸು ವಾ ದ್ವೀಸು ಸಾಙ್ಗಣೇಸೂ’’ತಿ ಆಹ. ತಞ್ಹಿ ದ್ವಯಂ ಪಠಮಂ ಹೀನಸೇಟ್ಠಭಾವೇನ ನಿದ್ಧಾರೀಯತಿ ಪಠಮಂ ಉದ್ದಿಟ್ಠತ್ತಾ. ನಿದ್ಧಾರಣಞ್ಹಿ ಕ್ವಚಿ ಕುತೋಚಿ ಕೇನಚಿ ಹೋತೀತಿ.

೫೮. ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಅಞ್ಞತ್ಥ ‘‘ಜನಕೋ ಹೇತು, ಪರಿಗ್ಗಾಹತೋ ಪಚ್ಚಯೋ, ಅಸಾಧಾರಣೋ ಹೇತು, ಸಾಧಾರಣೋ ಪಚ್ಚಯೋ, ಸಭಾಗೋ ಹೇತು, ಅಸಭಾಗೋ ಪಚ್ಚಯೋ, ಪುಬ್ಬಕಾಲಿಕೋ ಹೇತು, ಸಹಪ್ಪವತ್ತೋ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಹೇತುಪಚ್ಚಯಾ ವಿಭಜ್ಜ ವುಚ್ಚನ್ತಿ, ಇಧ ಪನ ‘‘ಚತ್ತಾರೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಭೂತಾ ಹೇತೂ, ಚತ್ತಾರೋ ಮಹಾಭೂತಾ ಪಚ್ಚಯಾ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ಪಞ್ಞಾಪನಾಯಾ’’ತಿಆದೀಸು (ಮ. ನಿ. ೩.೮೫) ವಿಯ ಹೇತುಪಚ್ಚಯಸದ್ದಾ ಸಮಾನತ್ಥಾತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಉಭಯೇನಪಿ ಕಾರಣಮೇವ ಪುಚ್ಛತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಉಭಯೇನಾತಿ ಹೇತುಪಚ್ಚಯವಚನದ್ವಯೇನ. ಪುಚ್ಛತಿ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ದೇಸನಂ ವಡ್ಢೇತುಕಾಮೋ. ಕಿಞ್ಚಾಪೀತಿ ಅನುಜಾನನಸಮ್ಭಾವನತ್ಥೇ ನಿಪಾತೋ. ಕಿಂ ಅನುಜಾನಾತಿ? ಸಮಾನೇಪಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ಸಾಙ್ಗಣಭಾವೇ ತಸ್ಸಾ ಪಜಾನನಾಪ್ಪಜಾನನಹೇತುಕತಂ ತೇಸಂ ಸೇಟ್ಠಹೀನತಂ. ಕಿಂ ಸಮ್ಭಾವೇತಿ? ಥೇರಸ್ಸ ವಿಚಿತ್ತಪಟಿಭಾನತಾಯ ನಾನಾಹೇತೂಪಮಾಹಿ ಅಲಙ್ಕತ್ವಾ ಯಥಾಪುಚ್ಛಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥಸ್ಸ ಪಾಕಟಕರಣಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ನಪ್ಪಜಾನಾತೀ’’ತಿಆದಿ. ಹೇತು ಚೇವ ಪಚ್ಚಯೋ ಚ ಸೇಟ್ಠಹೀನಭಾವೇ. ತಥಾಅಕ್ಖಾತಬ್ಬತಾಪಿ ಹಿ ತೇಸಂ ತನ್ನಿಮಿತ್ತಾ ಏವಾತಿ.

೫೯. ತನ್ತಿ ತೇಸಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಹೀನಸೇಟ್ಠತಾಯ ಕಾರಣಂ. ಓಪಮ್ಮೇಹಿ ಪಾಕಟತರಂ ಕತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತುಂ. ಏತನ್ತಿ ಸುತ್ತೇ ಅನನ್ತರಂ ವುಚ್ಚಮಾನಂ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭಾಭಾವೇನ ಅಙ್ಗಣಸ್ಸ ಅಪ್ಪಹಾನಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ನ ಛನ್ದಂ…ಪೇ… ಸನ್ಧಾಯಾಹಾ’’ತಿ. ಕತ್ತುಕಮ್ಯತಾಛನ್ಧನ್ತಿ ಕತ್ತುಕಮ್ಯತಾಸಙ್ಖಾತಂ ಅಙ್ಗಣಸ್ಸ ಪಹಾತುಕಮ್ಯತಾವಸೇನ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಕುಸಲಧಮ್ಮಚ್ಛನ್ದಂ. ನ ಜನೇಸ್ಸತೀತಿ ನ ಉಪ್ಪಾದೇಸ್ಸತಿ. ಕುಸಲೋ ವಾಯಾಮೋ ನಾಮ ಛನ್ದತೋ ಬಲವಾತಿ ಆಹ ‘‘ತತೋ ಬಲವತರಂ ವಾಯಾಮಂ ನ ಕರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಛನ್ದಮ್ಪಿ ಅನುಪ್ಪಾದೇನ್ತೋ ಕಥಂ ತಜ್ಜಂ ವಾಯಾಮಂ ಕರಿಸ್ಸತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಥಾಮಗತವೀರಿಯಂ ಉಸ್ಸೋಳ್ಹೀಭಾವಪ್ಪತ್ತಂ ದಳ್ಹಂ ವೀರಿಯಂ. ಸಾಙ್ಗಣಗ್ಗಹಣೇನೇವ ಅಙ್ಗಣಾನಂ ಕಿಲೇಸವತ್ಥುತಾಯ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠತಾಯ ಸದ್ಧಾಯ ಪುನ ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಗ್ಗಹಣಂ ಸವಿಸೇಸಂ ಕಿಲಿಟ್ಠಭಾವವಿಭಾವನನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಸುಟ್ಠುತರಂ ಕಿಲಿಟ್ಠಚಿತ್ತೋ’’ತಿ. ಮಲಿನಚಿತ್ತೋತಿಆದೀಸುಪಿ ‘‘ತೇಹಿಯೇವಾ’’ತಿ ಆನೇತ್ವಾ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಂ. ಉಕ್ಖಲಿಪುಚ್ಛನಚೋಳಕಸ್ಸ ವಿಯ ವಸಾಪೀತಪಿಲೋತಿಕಾ ವಿಯ ಚ ದುಮ್ಮೋಚನೀಯಭಾವೇನ ಮಲಗ್ಗಹಣಂ ಮಲೀನತಾ, ಪೀಳನಂ ಹಿಂಸನಂ ಅವಿಪ್ಫಾರಿಕತಾಕರಣಂ ವಿಬಾಧನಂ ದರಥಪರಿಳಾಹುಪ್ಪಾದನೇನ ಪರಿದಹನಂ ಉಪತಾಪನಂ, ಕಾಲನ್ತಿ ಕಾಲನಂ, ಯಥಾಗಹಿತಸ್ಸ ಅತ್ತಭಾವಸ್ಸ ಖೇಪನಂ ಆಯುಕ್ಖಯನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕರಿಸ್ಸತೀತಿ ಪವತ್ತೇಸ್ಸತಿ, ಪಾಪುಣಿಸ್ಸತೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ತಥಾಭೂತೋ ಚ ಪಾಣಂ ಚಜಿಸ್ಸತಿ ನಾಮಾತಿ ಆಹ ‘‘ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ.

ಸೇಯ್ಯಥಾಪೀತಿ ಉಪಮಾನಿದಸ್ಸನೇ ನಿಪಾತೋ. ತದತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಯಥಾ ನಾಮಾ’’ತಿ ಆಹ. ಪಂಸುಆದಿನಾತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಜಲ್ಲಾದೀನಂ ಸಙ್ಗಹೋ, ಘಂಸನಾದೀಹೀತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಛಾರಿಕಾಪರಿಮಜ್ಜನಾದೀನಂ ಸಙ್ಗಹೋತಿ. ‘‘ಅಭಿರೂಪಾಯ ಕಞ್ಞಾ ದಾತಬ್ಬಾ’’ತಿಆದೀಸು ವಿಯ ಅನ್ತರೇನಪಿ ಅತಿಸಯತ್ಥಬೋಧಕಸದ್ದೇನ ಅತಿಸಯತ್ಥೋ ಞಾಯತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಮಲಗ್ಗಹಿತತರಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಪಟಿಪುಚ್ಛಾವಚನನ್ತಿ ಅನುಮತಿಪುಚ್ಛಾವಿಸೇಸೋ. ಏವಂ ಕರಿಯಮಾನಾತಿ ಅಪರಿಭೋಗ-ಅಪರಿಯೋದಪನರಜೋಪಥನಿಕ್ಖಿಪನೇಹಿ ಕಿಲಿಟ್ಠಭಾವಂ ಆಪಾದಿಯಮಾನಾ. ಓಪಮ್ಮಂ ಸಮ್ಪಟಿಪಾದೇನ್ತೋತಿ ಯಥೂಪನೀತಂ ಉಪಮಂ ಉಪಮೇಯ್ಯತ್ಥೇನ ಸಮಂ ಕತ್ವಾ ಪಟಿಪಾದೇನ್ತೋ, ಸಂಸನ್ದೇನ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಾಙ್ಗಣೋ ಪುಗ್ಗಲೋತಿ ಸಾಙ್ಗಣೋ ತಸ್ಮಿಂ ಅತ್ತಭಾವೇ ಅಸುಜ್ಝನಕಪುಗ್ಗಲೋ. ಆಪಣಾದಿತೋ ಕುಲಘರಂ ಆನೀತಸ್ಸ ಮಲಗ್ಗಹಿತಕಂಸಭಾಜನಸ್ಸ ತತ್ಥ ಲದ್ಧಬ್ಬಾಯ ವಿಸುದ್ಧಿಯಾ ಅಲಾಭತೋ ಯಥಾ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠತರಭಾವೋ, ಏವಂ ಘರತೋ ನಿಕ್ಖನ್ತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯ ಲದ್ಧಬ್ಬಾಯ ವಿಸುದ್ಧಿಯಾ ಅಲಾಭತೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠತರಭಾವೋತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಕಂಸಪಾತಿಯಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠತರಭಾವೋ ಚ ನಾಮ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ಆಜೀವವಿಪತ್ತಿವಸೇನ ವಾ ಸಿಯಾ ಆಚಾರದಿಟ್ಠಿಸೀಲವಿಪತ್ತೀಸು ಅಞ್ಞತರವಸೇನ ವಾತಿ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಸಙ್ಗಹೇತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಪಾಚಿತ್ತಿಯವೀತಿಕ್ಕಮನಗ್ಗಹಣೇನ ಹಿ ಏಕಚ್ಚದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾಪಿ ಸಙ್ಗಹೋ ಹೋತೀತಿ. ಏತ್ಥ ಠಿತಸ್ಸಾತಿ ಏತಿಸ್ಸಂ ಆಜೀವವಿಪತ್ತಿಯಂ ಠಿತಸ್ಸ. ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಸೇಸೇಸುಪಿ ಯಥಾರಹಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಸಬ್ಬಪರಿಸಸಾಧಾರಣಾ ಮಹಾಥೇರಸ್ಸ ದೇಸನಾ, ತಸ್ಮಾ ಗಹಪತಿವಸೇನಪಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ. ತತ್ಥ ಉಕ್ಕಂಸಗತಸಂಕಿಲಿಟ್ಠತರಭಾವಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಮಾತುಘಾತಾದಿಆನನ್ತರಿಯಕರಣ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ಅವಿಸೋಧೇತ್ವಾತಿ ಯಥಾ ಅತ್ತನೋ ಸೀಲೇ ವಾ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ವಾ ವಿಸುದ್ಧಿ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಕಿಲೇಸಮಲಿನಚಿತ್ತಸನ್ತಾನಂ ಅವಿಸೋಧೇತ್ವಾ.

ಭಬ್ಬಪುಗ್ಗಲೋತಿ ಉಪನಿಸ್ಸಯಾದಿಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಅತ್ತಭಾವೇ ವಿಸುದ್ಧಪುಗ್ಗಲೋ. ಆದಿಂ ಕತ್ವಾತಿ ಇಮಿನಾ ಧೋವನಘಂಸನಾದೀಹಿ ಪರಿಯೋದಪನಂ ಆದಿಮನ್ತಂ ಕತ್ವಾ ವದತಿ. ಸುದ್ಧಟ್ಠಾನಂ ಯತ್ಥ ವಾ ನ ರಜೇನ ಓಕಿರೀಯತಿ. ದಣ್ಡಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾತಿ ‘‘ಏತ್ತಕಾ ಉದಕಾ, ವಾಲುಕಾ ವಾ ಆನೇತಬ್ಬಾ’’ತಿ ದಣ್ಡಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ. ಏತ್ಥ ಠಿತಸ್ಸಾತಿ ಪರಿಸುದ್ಧೇ ಸೀಲೇ ಠಿತಸ್ಸ. ಸಮ್ಮಾವತ್ತಪಟಿಪತ್ತಿಸೀಲೇಹಿ ಸೀಲವಿಸುದ್ಧಿ ದಸ್ಸಿತಾ. ವತ್ತಪಟಿಪತ್ತಿಯಾಪಿ ಹಿ ಅಙ್ಗಣಾನಂ ವಿಕ್ಖಮ್ಭನಂ ಸಿಯಾ. ತಥಾ ಹಿಸ್ಸಾ ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಕಂಸಪಾತಿಯಾ ಪರಿಸುದ್ಧಪರಿಯೋದಾತಭಾವೋ ಉಪಮಾಭಾವೇನ ವುತ್ತೋ. ಪನ್ತಸೇನಾಸನವಾಸೋ ಕಿಲೇಸವಿಕ್ಖಮ್ಭನಂ ಕಿಲೇಸಾನಂ ತದಙ್ಗನಿವಾರಣಂ. ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾಧಿಗಮೋ…ಪೇ… ಅರಹತ್ತಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾತಿ ಸತ್ತಸುಪಿ ಠಾನೇಸು ‘‘ಪರಿಸುದ್ಧಪರಿಯೋದಾತಭಾವೋ ವಿಯಾ’’ತಿ ಪದಂ ಆನೇತ್ವಾ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಂ. ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ಹಿ ವಿಸುದ್ಧಿ ನಾಮ ಹೇಟ್ಠಿಮನ್ತೇನ ಸೀಲವಿಸುದ್ಧಿಯಾ ವಾ ಸಿಯಾ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಾನುಯೋಗವಸೇನ ವಿವೇಕವಾಸೇನ ಝಾನಸ್ಸಾಧಿಗಮೇನ ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಭಾವನಾಯ ವಾ ಸಾಮಞ್ಞಫಲಾಧಿಗಮೇನ ವಾತಿ.

ರಾಗಟ್ಠಾನಿಯನ್ತಿ ರಾಗುಪ್ಪತ್ತಿಹೇತುಭೂತಂ. ವಿಸಭಾಗಾರಮ್ಮಣಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ ‘‘ಇಟ್ಠಾರಮ್ಮಣ’’ನ್ತಿ. ತಸ್ಮಿನ್ತಿ ಇಟ್ಠಾರಮ್ಮಣೇ. ವಿಪನ್ನಸ್ಸತೀತಿ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿ. ತಂ ನಿಮಿತ್ತನ್ತಿ ಸುಭನಿಮಿತ್ತಂ. ಆವಜ್ಜಿಸ್ಸತೀತಿ ಅಯೋನಿಸೋ ಆವಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ. ಸಯಮೇವ ಅಞ್ಞೇನ ಅವೋಮಿಸ್ಸೋ. ಕುಸಲವಾರಪಚ್ಛಿನ್ದನಮೇವ ಚೇತ್ಥ ಅನುದ್ಧಂಸನಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಸೇಸನ್ತಿ ‘‘ಸಾಙ್ಗಣೋ ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಚಿತ್ತೋ’’ತಿಆದಿ. ವುತ್ತನಯಾನುಸಾರೇನಾತಿ ಪಠಮವಾರೇ ವುತ್ತನಯಾನುಸಾರೇನ. ಸಬ್ಬನ್ತಿ ಮಾತುಘಾತಾದಿಆನನ್ತರಿಯಕರಣಪರಿಯೋಸಾನಂ ಸಬ್ಬಂ ಉಪಮಾಸಂಸನ್ದನವಚನಂ.

ಅತಿವಿರಹಾಭಾವತೋತಿ ಸತಿಸಮ್ಮೋಸಾಭಾವತೋ, ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿ ಭಾವತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸನ್ತಿ ‘‘ಸೋ ಅರಾಗೋ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ಧೋವನಘಂಸನಸಣ್ಹಛಾರಿಕಾಪರಿಮಜ್ಜನಾದೀಹೀ’’ತಿಆದಿನಾ ದುತಿಯವಾರಾನುಸಾರೇನ. ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ’’ತಿಆದಿ ಪುಚ್ಛಾವಸೇನ ಆಗತಂ, ಇದಂ ನಿಗಮನವಸೇನಾತಿ ಅಯಮೇವ ವಿಸೇಸೋ.

೬೦. ಅಙ್ಗಣನ್ತಿ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ನಾಮತೋ ಏವ ವಿಭಾವಿತಂ, ನ ಪನ ಸಭಾವತೋ, ಪಭೇದತೋ ವಾತಿ ಸಭಾವಾದಿತೋ ವಿಭಾವನಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ ‘‘ನಾನಪ್ಪಕಾರತೋ ಪಾಕಟಂ ಕಾರಾಪೇತುಕಾಮೇನಾ’’ತಿ. ಇಚ್ಛಾಯ ಅವಚರಾನನ್ತಿ ಇಚ್ಛಾವಸೇನ ಅವಚರಣಾನಂ. ಓತಿಣ್ಣಾನನ್ತಿ ಚಿತ್ತಸನ್ತಾನಂ ಅನುಪವಿಟ್ಠಾನಂ. ತೇ ಪನ ತತ್ಥ ಪಚ್ಚಯವಸೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತತ್ತಾ ಪವತ್ತಾ ನಾಮ ಹೋನ್ತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಪವತ್ತಾನ’’ನ್ತಿ. ನಾನಪ್ಪಕಾರಾನನ್ತಿ ವಿಸಯಭೇದೇನ ಪವತ್ತಿಆಕಾರಭೇದೇನ ಚ ನಾನಾವಿಧಾನಂ. ಯೇನಕಾರಣೇನ. ನ ಕೇವಲಂ ಲಾಭತ್ಥಿಕತಾ ಏವ, ಅಥ ಖೋ ಪುಞ್ಞವನ್ತತಾ ಸಕ್ಕತಗರುಕತಾ ಚ ಏತ್ಥ ಕಾರಣಭಾವೇನ ಗಹೇತಬ್ಬಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಪಕತಿಯಾಪಿ ಚಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತೇನ ಲಾಭತ್ಥಿಕೋಪಿ ನ ಯೋ ಕೋಚಿ ಏವಂ ಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ ಪುಞ್ಞವಾ ಸಮ್ಭಾವನೀಯೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಥೇರಾ ಅವಜ್ಜಪಟಿಚ್ಛಾದನಭಯೇನ ಮಜ್ಝಿಮಾನಂ ಆರೋಚೇನ್ತಿ, ತಥಾ ಮಜ್ಝಿಮಾ ನವಕಾನಂ, ನವಕಾ ಪನ ಅತ್ತನೋ ನವಕಭಾವೇನ ವಿಘಾಸಾದಾದೀನಂ ಆರೋಚೇನ್ತಿ ‘‘ಪಸ್ಸಥ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಥೇರಸ್ಸ ಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ. ವಿಘಾಸಾದಾದಯೋ ನಾಮ ‘‘ಈದಿಸಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಓವಾದತ್ಥಂ ತುಮ್ಹೇ ಆಗತಾ’’ತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಆರೋಚೇನ್ತಿ. ನ ಚ ಮಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಜಾನೇಯ್ಯುನ್ತಿ ನ ಚ ವತ ಮಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಜಾನೇಯ್ಯುಂ, ಅಹೋ ವತ ಮಂ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಜಾನೇಯ್ಯುನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಠಾನಂ ಖೋ ಪನೇತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಖೋ-ಸದ್ದೋ ಅವಧಾರಣತ್ಥೋ, ಪನ-ಸದ್ದೋ ವಚನಾಲಙ್ಕಾರೋತಿ ಆಹ ‘‘ಅತ್ಥಿಯೇವಾ’’ತಿ. ಪುಬ್ಬೇ ಇಚ್ಛುಪ್ಪಾದವಾರವಣ್ಣನಾಯ ವುತ್ತನಯೇನ. ಇತಿ-ಸದ್ದೋ ಇಧ ಆಸನ್ನಕಾರಣತ್ಥೋತಿ ತಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಇಮಿನಾ ಕಾರಣೇನಾ’’ತಿ ಆಹ. ಇದಞ್ಚ ಕೋಪಅಪ್ಪಚ್ಚಯಾನಮೇವ ಗಹಣಂ. ತಾದಿಸಾನನ್ತಿ ಕೋಪಅಪ್ಪಚ್ಚಯಾಧಿಭೂತಾನನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ಅನುರಹೋತಿ ಅನುರೂಪೇ ರಹಸಿ. ಏವಮೇವ ಹಿ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ವಿಹಾರಪಚ್ಚನ್ತೇ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಪುರಿಮಸದಿಸಮೇವಾತಿ ‘‘ಲಾಭತ್ಥಿಕೋ ಹೀ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತೇನ ಪುರಿಮೇನ ಯೋಜನಾನಯೇನ ಸದಿಸಮೇವ.

ಚೋದನಾಯ ಪಟಿಪುಗ್ಗಲಭಾವೋ, ಚೋದನಾ ಚ ಆಪತ್ತಿಯಾತಿ ಚುದಿತಕೇನ ಚೋದಕಸ್ಸ ಸಮಾನಭಾವೋ ಆಪತ್ತಿಆಪನ್ನತಾಯಾತಿ ಆಹ ‘‘ಸಮಾನೋತಿ ಸಾಪತ್ತಿಕೋ’’ತಿ. ಸಪ್ಪಟಿಪುಗ್ಗಲೇನೇವಸ್ಸ ಚೋದನಿಚ್ಛಾಯ ಕಾರಣಂ ವಿಭಾವೇತುಂ ‘‘ಅಯ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ನ ಚಾಯಂ ಸಾಪತ್ತಿಕತಾಯ ಏವ ಸಮಾನತಂ ಇಚ್ಛತಿ, ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞಥಾಪೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಅಪಿಚಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಅಞ್ಞೇನ ವಾ ಪಟಿಪುಗ್ಗಲೇನ ಸಪ್ಪಟಿಪುಗ್ಗಲೋ. ಅಯಞ್ಹಿ ‘‘ಸಪ್ಪಟಿಪುಗ್ಗಲೋವ ಮಂ ಚೋದೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಇಚ್ಛತಿ ‘‘ಏವಾಹಂ ತಸ್ಸ ಪಟಿಪುಗ್ಗಲೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಜ್ಝಾಸಯೋ ಹುತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಉಪರಿ ಕಿಞ್ಚಿ ವತ್ತುಂ ಕಾತುಂ ವಾ ಲಭಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಮಞ್ಞಮಾನೋ. ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪನ ಪಕ್ಖೇ ನೋ ಅಪ್ಪಟಿಪುಗ್ಗಲೋತಿ ನತ್ಥಿ ಏತಸ್ಸ ಪಟಿಪುಗ್ಗಲೋತಿ ಅಪ್ಪಟಿಪುಗ್ಗಲೋತಿ ಏವಮತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

‘‘ಅಹೋ ವತಾ’’ತಿ ಇದಂ ಪದಂ ದಿಸ್ಸತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ಇಮಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಇಚ್ಛಾಚಾರೇ ಠಿತತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಯ್ಯಾತಿ ವಚನತೋ ‘‘ತಞ್ಚ ಖೋ ಅನುಮತಿಪುಚ್ಛಾಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ನ ಹೇಸ ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿಆದಿನಾ ಕಿಞ್ಚಿ ವೀತಿಕ್ಕಮಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಭಗವತಾ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬತಂ ಇಚ್ಛತಿ. ನೋ ಮಗ್ಗಂ ವಾ ಫಲಂ ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ವಾ ಅನ್ತರಂ ಕತ್ವಾತಿ ಮಗ್ಗಭಾವನಂ ವಾ ಫಲಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಂ ವಾ ಸಿಖಾಪ್ಪತ್ತವಿಪಸ್ಸನಾನುಯೋಗಂ ವಾ ನಿರೋಧಸಮಾಪಜ್ಜನಂ ವಾ ಝಾನಸಮಾಪಜ್ಜನಮೇವ ವಾ ಅನ್ತರಂ ಕಾರಣಂ ಕತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಅತ್ತಾನಂ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ ನೋ ಇಚ್ಛತಿ. ನಿಚ್ಚಂ ಅನಿಚ್ಚನ್ತಿಆದಿನಾ ಅನುಮತಿಗ್ಗಹಣವಸೇನ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ ಇಚ್ಛತಿ, ಉತ್ತಾನಮೇವ ಕತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ ಇಚ್ಛತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಉಪಹರನ್ತೇ ಪಸ್ಸತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಭಬ್ಬಟ್ಠಾನಭಿಕ್ಖುತಾಯ ನಿಹರಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸಾಸನತೋ.

ತಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿನ್ತಿ ಪರಿವಾರಸಮ್ಪತ್ತಿಞ್ಚೇವ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಕರಿಯಮಾನಂ ಸಕ್ಕಾರಗರುಕಾರಸಮ್ಪತ್ತಿಞ್ಚ. ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ ಮಯಾ ಸಂವಿಭಾಗೇ ಕರಿಯಮಾನೇ. ಸಯಮೇವ ಪಞ್ಞಾಯತೀತಿ ಸಯಮೇವ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪುರತೋ ಅತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ಪುರತೋ ವಸನ್ತಂ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಪುರಕ್ಖತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿಯೇವಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ದಕ್ಖಿಣೋದಕನ್ತಿ ಅಗ್ಗತೋ ಉಪನೀಯಮಾನಂ ದಕ್ಖಿಣೋದಕಂ. ಯತೋ ಏವ-ಕಾರೋ, ತತೋ ಅಞ್ಞತ್ಥ ನಿಯಮೋ ಇಚ್ಛಿತೋ. ಅವಧಾರಣತ್ಥಂ ವಾ ಏವ-ಕಾರಗ್ಗಹಣನ್ತಿ ಕತ್ವಾ ಅಹಮೇವ ಲಭೇಯ್ಯನ್ತಿ ಅಹಂ ಲಭೇಯ್ಯಮೇವಾತಿ ಏವಮೇತಂ ಅವಧಾರಣಂ ದಟ್ಠಬ್ಬನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನಾಹ ‘‘ಅಹಮೇವ ಲಭೇಯ್ಯನ್ತಿ ಇಚ್ಛಾ ನಾತಿಮಹಾಸಾವಜ್ಜಾ’’ತಿ, ಅಞ್ಞಥಾ ಯಥಾರುತವಸೇನ ಅವಧಾರಣೇ ಗಯ್ಹಮಾನೇ ‘‘ನ ಅಞ್ಞೇ ಲಭೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿ ಅಯಮೇವೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ಸಿಯಾತಿ. ಪಾಸಾದಿಕೋ ಹೋತೀತಿ ಇದಂ ತಸ್ಸ ಅಗ್ಗಾಸನಾದಿಪಚ್ಚಾಸೀಸನಾಯ ಕಾರಣದಸ್ಸನಂ.

ಅನುಮೋದನನ್ತಿ ಮಙ್ಗಲಾಮಙ್ಗಲೇಸು ಅನುಮೋದನಾವಸೇನ ಪವತ್ತೇತಬ್ಬಧಮ್ಮಕಥಂ. ಖಣ್ಡಾನುಮೋದನನ್ತಿ ಅನುಮೋದನೇಕದೇಸಂ. ‘‘ಪುಬ್ಬೇ ಅನುಮೋದಿತಪುಬ್ಬೋ ಅನುಮೋದತೂ’’ತಿ ಅವತ್ವಾ ಥೇರೇನ ವುತ್ತಮತ್ತೇಯೇವ.

ತಾದಿಸೇಸು ಠಾನೇಸೂತಿ ತಾದಿಸೇಸು ಪೇಸಲಾನಂ ಬಹುಸ್ಸುತಾನಂ ವಸನಟ್ಠಾನೇಸು. ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ರತಿಂ ಪವತ್ತನತೋ ಸಬ್ಬರತ್ತಿಕಾನಿ. ವಿನಿಚ್ಛಯಕುಸಲಾನನ್ತಿ ಅನೇಕವಿಹಿತೇಸು ಕಙ್ಖಟ್ಠಾನಿಯೇಸು ಕಙ್ಖಾವಿನಯನಾಯ ತಂ ತಂ ಪಞ್ಹಾನಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೇ ಕುಸಲಾನಂ ಛೇಕಾನಂ. ತೇಸು ತೇಸು ಧಮ್ಮಕಥಿಕೇಸು ಅಜ್ಝಿಟ್ಠೇಸು ವಾರೇನ ಧಮ್ಮಂ ಕಥೇನ್ತೇಸು ‘‘ಅಯಂ ಬ್ಯತ್ತೋ’’ತಿ ಧಮ್ಮಜ್ಝೇಸಕೇನ ಅಜ್ಝಿಟ್ಠತ್ತಾ ಓಕಾಸಂ ಅಲಭಮಾನೋ.

ಸಕ್ಕಚ್ಚಞ್ಚ ಕರೇಯ್ಯುನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಯಂ ಮಮ ಅಭಿವಾದನಪಚ್ಚುಟ್ಠಾನಞ್ಜಲಿಕಮ್ಮಸಾಮೀಚಿಕಮ್ಮಾದಿಂ ಕರೋನ್ತಿ. ತಂ ಆದರೇನೇವ ಕರೇಯ್ಯುಂ, ಯಞ್ಚ ಮೇ ಪರಿಕ್ಖಾರಜಾತಂ ಪಟಿಯಾದೇನ್ತಿ, ತಮ್ಪಿ ಸುನ್ದರಂ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಭಿಸಙ್ಖತಂ ಕರೇಯ್ಯುನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಭಾರಿಯನ್ತಿ ಪಾಸಾಣಚ್ಛತ್ತಂ ವಿಯ ಗರುಕಾತಬ್ಬಂ. ಏತಂ ವಿಧಿನ್ತಿ ಏತಂ ‘‘ಸಕ್ಕರೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತಸಕ್ಕಾರಾದಿವಿಧಿಂ. ತೇನಾತಿ ತೇನ ಕಾರಣೇನ, ಬಾಹುಸಚ್ಚಾದಿಗುಣವಿಸೇಸವತೋ ಏವ ಸಕ್ಕಾರಾದೀನಂ ಅರಹತ್ತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏವರೂಪನ್ತಿ ಈದಿಸಂ ‘‘ಪಿಯೋ ಗರೂ’’ತಿಆದಿನಾ (ಅ. ನಿ. ೭.೩೭) ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಂ. ಏವಂ ಕರೇಯ್ಯುನ್ತಿ ಏವಂ ‘‘ಸಕ್ಕರೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಂ ಸಕ್ಕಾರಾದಿಂ ಕರೇಯ್ಯುಂ. ಏಸ ನಯೋತಿ ಯೋಯಂ ಭಿಕ್ಖುವಾರೇ ವುತ್ತವಿಧಿ, ಏಸೇವ ನಯೋ. ಇತೋ ಪರೇಸು ಭಿಕ್ಖುನೀವಾರಾದೀಸು ವಾರೇಸು.

ಅಹಮೇವ ಲಾಭೀ ಅಸ್ಸನ್ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಅವಧಾರಣಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಪಿಣ್ಡಪಾತಸ್ಸ ಪಣೀತತಾ ಉಪಸೇಚನಾದಿವಸೇನಾತಿ ಆಹ ‘‘ಸಪ್ಪಿತೇಲಮಧುಸಕ್ಖರಾದಿಪೂರಿತಾನ’’ನ್ತಿ. ಮಞ್ಚಪೀಠಾದೀನನ್ತಿ ನಿದಸ್ಸನಮತ್ತಂ ಉತುಸಪ್ಪಾಯಾನಂ ನಿವಾತಾನಂ ಫಸ್ಸಿತತಲಾನಂ ಪಿಹಿತದ್ವಾರಕವಾಳವಾತಪಾನಾದೀನಮ್ಪಿ ಪಣೀತಸೇನಾಸನಭಾವತೋ. ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ವಾ ತೇಸಮ್ಪಿ ಗಹಣಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾಪೀತಿ ಸಬ್ಬೇಸು ತೇಸು ಚತೂಸುಪಿ ಪಚ್ಚಯವಾರೇಸು.

೬೧. ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ದಿಸ್ವಾತಿ ಇದಂ ನ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮುನಾ ಪನ ಸಹ ಪವತ್ತಂ ಓಟ್ಠಪರಿಪ್ಫನ್ದನಂ ಭಾಕುಟಿಕರಣಂ ಕಾಯಙ್ಗಾದಿದಸ್ಸನಂ ಕಾಯಕಮ್ಮದಸ್ಸನಂ ವಿಯ ಹೋತೀತಿ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತಂ. ವಚೀಕಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ, ತಸ್ಮಾ ಕಾಯವಿಕಾರಜನಕಾ ಧಮ್ಮಾ ‘‘ದಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಾ, ವಚೀವಿಕಾರಜನಕಾ ‘‘ಸೂಯನ್ತೀ’’ತಿ. ತತೋ ಏವ ಚ ತೇ ಪಚ್ಚಕ್ಖಕಾಲೇ ಸಮ್ಮುಖಕಾಲೇ ದಿಸ್ಸನ್ತಿ ನಾಮ. ತಿರೋಕ್ಖಕಾಲೇ ಅಸಮ್ಮುಖಕಾಲೇ ಸೂಯನ್ತಿ ನಾಮ. ಅನುರೂಪತೋ ಗಹಣಂ ಅನುಗ್ಗಹೋ. ಆರಞ್ಞಿಕತ್ತನ್ತಿ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಧುತಗುಣತ್ತಾನುರೂಪತೋ ಗಣ್ಹಾತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಆರಞ್ಞಿಕತ್ತಂ ಅನುಗ್ಗಣ್ಹಾತೀ’’ತಿ. ಅರಞ್ಞೇ ನಿವಾಸೋ ಅಸ್ಸಾತಿ ಆರಞ್ಞಿಕೋ. ಪನ್ತಂ ಪರಿಯನ್ತಂ ದೂರತರಂ ಸೇನಾಸನಂ ಅಸ್ಸಾತಿ ಪನ್ತಸೇನಾಸನೋ. ತಂ ಪನ ಅತ್ಥಮತ್ತೇನ ದಸ್ಸೇನ್ತೇನ ‘‘ಪನ್ತಸೇನಾಸನೇ ವಸತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಭಿಕ್ಖಾಸಙ್ಖಾತಾನಂ ಪಿಣ್ಡಾನಂ ಪಾತೋ ಪಿಣ್ಡಾಪಾತೋ, ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಉಞ್ಛತಿ ಗವೇಸತೀತಿ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೋ. ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪತಿತುಂ ಚರಿತುಂ ವತಮೇತಸ್ಸಾತಿ ವಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿ, ಸೋ ಏವ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೋ. ದಾನತೋ ಅವಖಣ್ಡನತೋ ಅಪೇತಂ ಅಪದಾನಂ, ಸಹ ಅಪದಾನೇನ ಸಪದಾನಂ, ಅನವಖಣ್ಡನಂ. ಅನುಘರಂ ಚರಣಸೀಲೋ ಸಪದಾನಚಾರೀ. ಉನ್ನತಭಾವೇನ ಪಂಸುಕೂಲಂ ವಿಯ ಪಂಸುಕೂಲಂ, ಪಂಸು ವಿಯ ವಾ ಕುಚ್ಛಿತಭಾವಂ ಉಲತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಪಂಸುಕೂಲಂ, ತಸ್ಸ ಧಾರಣಂ ಇಧ ಪಂಸುಕೂಲಂ, ತಂ ಸೀಲಮಸ್ಸಾತಿ ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ.

ತೀಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ ಲೂಖಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ ಅಗ್ಘಫಸ್ಸವಣ್ಣಪರಿಹಾನಿತೋ ಅಪಂಸುಕೂಲಮ್ಪಿ, ಕೋ ಪನ ವಾದೋ ಪಂಸುಕೂಲನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಥೂಲದೀಘಸುತ್ತಕೇನಾತಿ ಥೂಲೇನ ಓಲಮ್ಬಮಾನೇನ ದೀಘಸುತ್ತಕೇನ. ವಣ್ಣೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ಫಸ್ಸೇನಪಿ ಪರಿಹಾಯತೀತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ತಞ್ಹಿ ತತ್ಥ ಖರಫಸ್ಸಮ್ಪಿ ಹೋತಿಯೇವಾತಿ. ಕಸ್ಮಾ ಪನ ಪಾಳಿಯಂ ಆರಞ್ಞಿಕಾದಿಗ್ಗಹಣೇನ ಚತ್ತಾರೋವ ಧುತಗುಣಾ ವುತ್ತಾತಿ? ಪಧಾನತ್ತಾ, ತಗ್ಗಹಣೇನೇವ ಚ ಇತೋ ಪರೇಸಮ್ಪಿ ಸುಖಪರಿಭೋಗತಾಯ ಗಹಣಸಮ್ಭವತೋ. ಯೋ ಹಿ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಪನ್ತಸೇನಾಸನೋ, ತಸ್ಸ ಅಬ್ಭೋಕಾಸಿಕ-ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕ-ನೇಸಜ್ಜಿಕ-ಯಥಾಸನ್ಥತಿಕ-ಸೋಸಾನಿಕಙ್ಗಾನಿ ಸುಪರಿಪೂರಾನಿ. ಯೋ ಚ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೋ ಸಪದಾನಚಾರೀ ಚ, ತಸ್ಸ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕಖಲುಪಚ್ಛಾಭತ್ತಿಕಏಕಾಸನಿಕಙ್ಗಾನಿ. ಯೋ ಪನ ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ, ತಸ್ಸ ತೇಚೀವರಿಕಙ್ಗಂ ಸುಪರಿಹರಮೇವಾತಿ. ಪಧಾನತ್ತಾ ಹಿ ಭಗವತಾಪಿ ‘‘ಕದಾಹಂ ನನ್ದಂ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಂ, ಆರಞ್ಞಂ ಪಂಸುಕೂಲಿಕ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ (ಸಂ. ನಿ. ೨.೨೪೨; ನೇತ್ತಿ. ೧೦೦) ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಆರಞ್ಞಿಕಾದಯೋ ಏವ ಗಯ್ಹನ್ತಿ. ಏತ್ತಕಾತಿ ಪಾಳಿಯಂ ಆಗತಾನಂ ಪರಿಚ್ಛಿಜ್ಜ ಗಹಣಮೇತಂ, ನ ಏತ್ತಕಾ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಏಕಸ್ಸ ಏಕಂಸತೋ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ, ನಾಪಿ ಏತ್ತಕಾಯೇವ ಪಾಪಧಮ್ಮಾ ಪಹಾತಬ್ಬಾ. ನ ಹಿ ಮಕ್ಖಪಳಾಸಾದೀನಂ ಅಪ್ಪಹೀನಭಾವೇಪಿ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ನೇವ ಸಕ್ಕರೋನ್ತಿ…ಪೇ… ನ ಪೂಜೇನ್ತೀತಿ.

ತಮತ್ಥನ್ತಿ ‘‘ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚೀ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತಮತ್ಥಂ. ಉಪಮಾಯ ಪಾಕಟಂ ಕರೋನ್ತೋತಿ ಅನ್ವಯತೋ ಬ್ಯತಿರೇಕತೋ ಚ ಉದಾಹರಣೇನ ವಿಭಾವೇನ್ತೋ. ಅಹಿಕುಣಪಾದೀನಂ ಅತಿಪಟಿಕೂಲಜಿಗುಚ್ಛನೀಯತಾ ಅತಿವಿಯ ದುಗ್ಗನ್ಧತಾಯ. ಸಾ ಚ ಅಹೀನಂ ತಿಖಿಣಕೋಪತಾಯ, ಕುಕ್ಕುರಮನುಸ್ಸಾನಂ ಓದನಕುಮ್ಮಾಸೂಪಚಯತಾಯ ಸರೀರಸ್ಸ ಹೋತೀತಿ ವದನ್ತಿ. ಇಮೇಸನ್ತಿ ಅಹಿಆದೀನಂ. ವಡ್ಢೇತ್ವಾತಿ ಉಪರೂಪರಿ ಖಿಪನೇನ ರಚಿತಂ ಕತ್ವಾ. ತಂ ಪನ ವಡ್ಢಿತಂ ತೇನ ಚ ಭಾಜನಂ ಪೂರಿತಂ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ಪರಿಪೂರೇತ್ವಾ’’ತಿ. ಜನಸ್ಸ ದಸ್ಸನಯೋಗ್ಯಂ ದಸ್ಸನೀಯಂ ಜಞ್ಞಂ, ತಂ ಪರಮಪರಿಸುದ್ಧಂ ಮನೋಹರಞ್ಚ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಚೋಕ್ಖಚೋಕ್ಖ’’ನ್ತಿ. ಅಭಿನವನಿವಿಟ್ಠಾ ಮಹಾಮಾತಾ ವಧುಕಾ. ಸಾ ಪನ ಪುತ್ತಲಾಭಯೋಗ್ಯತಂ ಉಪಾದಾಯ ಮಙ್ಗಲವಚನೇನ ‘‘ಜನೀ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ತಸ್ಸಾ ನಿಯ್ಯಮಾನಂ ಪಣ್ಣಾಕಾರಂ ಜನಿಯಾ ಹರತೀತಿ ಜಞ್ಞಂ. ಉಭಯತ್ಥಾತಿ ಅತ್ಥದ್ವಯೇ. ಪುನರುತ್ತನ್ತಿ ಆಮೇಡಿತವಚನಮಾಹ. ನ ಮನಾಪಂ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಅಮನಾಪೋ, ತಸ್ಸ ಭಾವೋ ಅಮನಾಪತಾ, ತಥಾಪವತ್ತೋ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದೋತಿ ಆಹ ‘‘ಅಮನಾಪಂ ಇದನ್ತಿ…ಪೇ… ಅಧಿವಚನ’’ನ್ತಿ. ಬುದ್ಧವೇಸತ್ತಾ ಲಿಙ್ಗಸ್ಸ ಪರಿಸುದ್ಧಕಂಸಪಾತಿಸದಿಸಕಾ. ಕುಣಪರಚನಂ ವಿಯ ಇಚ್ಛಾವಚರೇಹಿ ಸನ್ತಾನಸ್ಸ ಭರಿತಭಾವೋ. ಸೋ ಪನ ತೇಸಂ ಅಪ್ಪಹೀನತಾಯಾತಿ ಆಹ ‘‘ಇಚ್ಛಾವಚರಾನಂ ಅಪ್ಪಹಾನ’’ನ್ತಿ.

೬೨. ‘‘ತೇನ ಗಾಮನ್ತವಿಹಾರಂ ಅನುಗ್ಗಣ್ಹಾತೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ಆರಞ್ಞಿಕತ್ತ’’ನ್ತಿ ಪನ ಪೋತ್ಥಕೇ ಲಿಖಿತಂ. ನ ಹಿ ಸುಕ್ಕಪಕ್ಖೇ ಪಾಳಿಯಂ ಆರಞ್ಞಿಕಗ್ಗಹಣಂ ಅತ್ಥಿ, ಸತಿ ಚ ಇಚ್ಛಾವಚರಪ್ಪಹಾನೇ ಗಾಮನ್ತವಿಹಾರೋ ಏಕನ್ತೇನ ನ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ, ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬೋವ ತಾದಿಸಾನಂ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಪಟಿಚ್ಛಾದನತೋ. ತಥಾ ಹಿ ವಕ್ಖತಿ ‘‘ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಾಸಮುಟ್ಠಾನೇಹೀ’’ತಿಆದಿ. ಸಾಲಿವರಭತ್ತರಚನಂ ವಿಯ ಇಚ್ಛಾವಚರಪ್ಪಹಾನಂ ಮನುಞ್ಞಭಾವತೋ ತಿತ್ತಿಹೇತುತೋ ಚ.

೬೩. ಮಂ ತನ್ತಿ ಚ ಉಪಯೋಗವಚನಂ ಪಟಿ-ಸದ್ದಯೋಗೇನ, ಅತ್ಥೋ ಪನ ಸಮ್ಪದಾನಮೇವಾತಿ ಆಹ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ತುಯ್ಹ’’ನ್ತಿ ಚ. ‘‘ಸಮಯೇ’’ತಿ ಭುಮ್ಮತ್ಥೇ ‘‘ಸಮಯ’’ನ್ತಿ ಉಪಯೋಗವಚನಂ. ಗಿಜ್ಝಕೂಟಪಣ್ಡವಇಸಿಗಿಲಿವೇಭಾರವೇಪುಲ್ಲಪಬ್ಬತಾನಂ ವಸೇನ ಸಮನ್ತತೋ ಗಿರಿಪರಿಕ್ಖೇಪೇನ. ರಾಜಗಹೇತಿ ಸಮೀಪತ್ಥೇ ಭುಮ್ಮವಚನನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ವಿಹರಾಮೀ’’ತಿ.

ಪುರಾಣಯಾನಕಾರಪುತ್ತೋತಿ ಪುರಾಣೇ ಪಬ್ಬಜಿತತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಯಾನಕಾರಪುತ್ತೋ ತಥಾಪಞ್ಞಾತೋ. ಜಿಮ್ಹನ್ತಿ ಗೋಮುತ್ತಕುಟಿಲಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸಪ್ಪಗತಮಗ್ಗಸದಿಸ’’ನ್ತಿ. ಸೋತಿ ಪಣ್ಡುಪುತ್ತೋ. ಇತರೋತಿ ಸಮಿತಿ. ಚಿನ್ತಿತಟ್ಠಾನಮೇವಾತಿ ಚಿನ್ತಿತಚಿನ್ತಿತಟ್ಠಾನಮೇವ ತಚ್ಛತಿ, ತಞ್ಚ ಖೋ ನ ತಸ್ಸ ಚಿತ್ತಾನುಸಾರೇನ, ಅಥ ಖೋ ಅತ್ತನೋ ಸುತ್ತಾನುಸಾರೇನ ತಚ್ಛನ್ತೋ ಯಾನಕಾರಪುತ್ತೋ. ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಅತ್ತನೋ ಚಿತ್ತೇನ ಮಮ ಚಿತ್ತಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ವಿಯ.

‘‘ನ ಸದ್ಧಾಯ ಪಬ್ಬಜಿತೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾವ ಕಮ್ಮಫಲಸದ್ಧಾಯ ಅಭಾವೋ ನೇಸಂ ಪಕಾಸಿತೋತಿ ಆಹ ‘‘ಅಸ್ಸದ್ಧಾತಿ ಬುದ್ಧಧಮ್ಮಸಙ್ಘೇಸು ಸದ್ಧಾವಿರಹಿತಾ’’ತಿ. ಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ ಜೀವಿಕಾ ಅತ್ಥೋ ಏತೇಸನ್ತಿ ಜೀವಿಕತ್ಥಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಇಣಭಯಾದೀಹೀ’’ತಿಆದಿ. ಕೇರಾಟಿಕಂ ವುಚ್ಚತಿ ಸಾಠೇಯ್ಯಂ. ಸಠಾನಂ ಗುಣವಾಣಿಜಕಾನಂ ಕಮ್ಮಂ ಸಾಠೇಯ್ಯನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಸಾಠೇಯ್ಯಞ್ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ತುಚ್ಛಸಭಾವೇನ ಮಾನೋ ನಳೋ ವಿಯಾತಿ ನಳೋ, ಮಾನಸಙ್ಖಾತೋ ಉಗ್ಗತೋ ನಳೋ ಏತೇಸನ್ತಿ ಉನ್ನಳಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಉಟ್ಠಿತತುಚ್ಛಮಾನಾ’’ತಿ. ಲಹುಕತಾಯ ವಾ ಚಪಲಾ. ಫರುಸವಚನತಾಯ ಖರವಚನಾ. ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಾಬಹುಲತಾಯ ನಿರತ್ಥಕವಚನಪಲಾಪಿನೋ. ಅಸಂವುತಕಮ್ಮದ್ವಾರಾತಿ ಇದಂ ಕಮ್ಮದ್ವಾರಾದೀನಂ ಅಸಂವುತಭಾವೋ ಉಪ್ಪತ್ತಿದ್ವಾರಾನಂ ಅಸಂವುತತಾಯ ಏವ ಹೋತೀತಿ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತಂ. ಅಥ ವಾ ಛಸು ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸೂತಿ ನಿಮಿತ್ತೇ ಭುಮ್ಮಂ, ಛಸು ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸು ನಿಮಿತ್ತಭೂತೇಸು ಅಸಂವುತಕಮ್ಮದ್ವಾರಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯಾ ಮತ್ತಾತಿ ಭೋಜನೇ ಅಯುತ್ತಪರಿಯೇಸನ-ಅಯುತ್ತಪಟಿಗ್ಗಹಣ-ಅಯುತ್ತಪರಿಭೋಗೇ ವಜ್ಜೇತ್ವಾ ಯುತ್ತಪರಿಯೇಸನ-ಯುತ್ತಪಟಿಗ್ಗಹಣ-ಯುತ್ತಪರಿಭೋಗಸಙ್ಖಾತಾ ಯಾ ಮತ್ತಾ ಅಪ್ಪಮತ್ತೇಹಿ ಜಾನಿತಬ್ಬಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಯುತ್ತತಾ’’ತಿ. ಜಾಗರೇತಿ ರತ್ತಿನ್ದಿವಂ ಆವರಣಿಯೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಚಿತ್ತಪರಿಸೋಧನಸಙ್ಖಾತೇ ಜಾಗರೇ. ತೇಸಂ ಜಾಗರಿತಾಯ ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾಯ ಗಾರವರಹಿತಾನಂ ಇತರಸಿಕ್ಖಾಸು ಪತಿಟ್ಠಾ ಏವ ನತ್ಥೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ಬಹುಲಗಾರವಾ ನ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಮೇವ ಗಾರವಾಭಾವಂ ಸರೂಪೇನ ವಿಭಾವೇನ್ತೋ ‘‘ಆಪತ್ತಿವೀತಿಕ್ಕಮಬಹುಲಾ’’ತಿ ಆಹ.

ಪಕತಿಯಾಪಿ ಸಿದ್ಧಾಯ ರತನತ್ತಯಸದ್ಧಾಯ ಕಮ್ಮಫಲಸದ್ಧಾಯ ಚ ಸದ್ಧಾ. ಪಿವನ್ತಿ ಮಞ್ಞೇ ಯಥಾ ತಂ ದ್ರವಭೂತಂ ಅಮತಂ ಲದ್ಧಾ. ಘಸನ್ತಿ ಮಞ್ಞೇ ಯಥಾ ತಂ ಬಹಲಪಿಣ್ಡಿಕಸುಧಾಭೋಜನಂ ಲದ್ಧಾ. ಅತ್ತಮನವಾಚಂ ನಿಚ್ಛಾರೇನ್ತಾ ‘‘ಸಾಧು ಸಾಧೂ’’ತಿ. ತಮೇವ ಪನ ಸಾಧುಕಾರಂ ಹದಯೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಬ್ಭನುಮೋದನ್ತಾ. ಏತ್ಥ ಚ ಅತ್ತಮನವಾಚಾನಿಚ್ಛಾರಣಂ ಪಿವನಸದಿಸಂ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತಂ ಬಹಿದ್ಧಾಭಾವತೋ, ಮನಸಾ ಅಬ್ಭನುಮೋದನಂ ಪನ ಅಬ್ಭನ್ತರಭಾವತೋ ಘಸನಸದಿಸಂ ವುತ್ತಂ. ಸಙ್ಖಾದನಜ್ಝೋಹರಣಞ್ಹಿ ಘಸನನ್ತಿ. ರಸ್ಸಞ್ಚ ಏಕವಚನಂ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ರಸ್ಸೇ ಸತಿ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಉಪರಿ ಹೋತೀ’’ತಿ. ದೀಘಞ್ಚ ಬಹುವಚನಂ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ದೀಘೇ ಸತಿ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀನ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಉಪರಿ ಹೋತೀ’’ತಿ ಆನೇತ್ವಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಆಲಸಿಯಬ್ಯಸನಾದೀಹೀತಿ ಆಲಸಿಯೇನ ವಾ ಞಾತಿಬ್ಯಸನಾದೀಹಿ ವಾ. ‘‘ಮಹಾನಾಗಾತಿ ವುಚ್ಚನ್ತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತತ್ಥ ಕಾರಣಂ ವಿಭಾವೇನ್ತೋ ‘‘ತತ್ರಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ‘‘ನ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ನಾಗಾ, ನ ಆಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ನಾಗಾ, ನ ಆಗುಂ ಕರೋನ್ತೀತಿ ನಾಗಾ’’ತಿ ಯೋ ವಿವಿಧೋ ವಚನತ್ಥೋ ಇಚ್ಛಿತೋ, ತಂ ವಿಚಾರೇತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಛನ್ದಾದೀಹೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ, ತಂ ಪನ ಞೇಯ್ಯಾವಬೋಧಾಯ ವಚನತೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಾರಣಂ.

ಸಯಮೇವ ಆಗುಂ ನ ಕರೋತಿ ಸಬ್ಬಥಾ ಮಗ್ಗೇನ ಪಹೀನಆಗುತ್ತಾ. ಸೋ ಕಾಮಯೋಗಾದಿಕೇ ಸಬ್ಬಸಂಯೋಗೇ ದಸವಿಧಸಂಯೋಜನಪ್ಪಭೇದಾನಿ ಚ ಸಬ್ಬಬನ್ಧನಾನಿ ವಿಸಜ್ಜ ಜಹಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಯಕ್ಖಾದೀಸು, ಸಬ್ಬೇಸು ವಾ ಭವೇಸು ಕೇನಚಿ ಸಙ್ಗೇನ ನ ಸಜ್ಜತಿ ತೀಹಿ ಚ ವಿಮುತ್ತೀಹಿ ವಿಮುತ್ತೋ, ತತೋ ಏವ ಇಟ್ಠಾದೀಸು ತಾದಿಭಾವಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ತಾದಿ, ಸೋ ವುತ್ತಲಕ್ಖಣೇನ ತಥತ್ತಾ ತಂಸಭಾವತ್ತಾ ನಾಗೋ ಪವುಚ್ಚತೇತಿ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಏವಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ. ಅಞ್ಞೇಹಿ ಖೀಣಾಸವನಾಗೇಹಿ ಅಗ್ಗಸಾವಕತ್ತಾ ಗುಣವಿಸೇಸಯೋಗತೋ ಪುಜ್ಜತರಾ ಚ ಪಾಸಂಸತರಾ ಚ. ಸಮಂ ಅನುಮೋದಿಸುನ್ತಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ಸುಭಾಸಿತತೋ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನೇನ ಸಮಪ್ಪವತ್ತಮೋದತಾಯ ಸಮಂ ಸದಿಸಂ ಅಬ್ಭನುಮೋದಿಂಸು. ತಂ ಪನ ಸಮನುಮೋದನಂ ‘‘ತತ್ಥಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಪಾಳಿವಸೇನೇವ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಸಮ್ಮುತಿಪರಮತ್ಥದೇಸನಾಕಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಅನಙ್ಗಣಸುತ್ತವಣ್ಣನಾಯ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಾ ಸಮತ್ತಾ.