೨. ಏಳಕಲೋಮವಗ್ಗೋ

೧. ಕೋಸಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಏಳಕಲೋಮವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಕೋಸಿಯಮಿಸ್ಸಕನ್ತಿ ಏಕೇನಾಪಿ ಕೋಸಿಯಂಸುನಾ ಅನ್ತಮಸೋ ತಸ್ಸ ಕರಣಟ್ಠಾನೇ ವಾತವೇಗೇನ ನಿಪಾತಿತೇನಾಪಿ ಮಿಸ್ಸೀಕತಂ. ಸನ್ಥತನ್ತಿ ಸಮೇ ಭೂಮಿಭಾಗೇ ಕೋಸಿಯಂಸೂನಿ ಉಪರೂಪರಿ ಸನ್ಥರಿತ್ವಾ ಕಞ್ಜಿಯಾದೀಹಿ ಸಿಞ್ಚಿತ್ವಾ ಕತ್ತಬ್ಬತಾಲಕ್ಖಣಂ. ಕಾರಾಪೇಯ್ಯ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯನ್ತಿ ಕರಣಕಾರಾಪನಪ್ಪಯೋಗೇಸು ದುಕ್ಕಟಂ, ಪಟಿಲಾಭೇನ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಹೋತಿ. ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ಇದಂ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಕೋಸಿಯಮಿಸ್ಸಕಂ ಸನ್ಥತಂ ಕಾರಾಪಿತಂ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯ’’ನ್ತಿ (ಪಾರಾ. ೫೪೪) ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ನಿಸ್ಸಜ್ಜನವಿಧಾನಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ಇಮಸ್ಸೇವ ವಚನಸ್ಸ ಅನುಸಾರೇನ ಇತೋ ಪರಂ ಸಬ್ಬಸನ್ಥತಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಸಕ್ಕಾ ಹಿ ಏತ್ತಾವತಾ ಜಾನಿತುನ್ತಿ ನ ತಂ ಇತೋ ಪರಂ ದಸ್ಸಯಿಸ್ಸಾಮ.

ಆಳವಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಆರಬ್ಭ ಕೋಸಿಯಮಿಸ್ಸಕಂ ಸನ್ಥತಂ ಕಾರಾಪನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಅಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಕಾರಾಪನವಸೇನ ಸಾಣತ್ತಿಕಂ, ಅತ್ತನಾ ವಿಪ್ಪಕತಪಅಯೋಸಾಪನನಯೇನ ಚತುಕ್ಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕರಣಕಾರಾಪನೇಸು ಅಞ್ಞೇನ ಕತಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನೇ ಚ ದುಕ್ಕಟಂ. ವಿತಾನಾದಿಕರಣೇ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಕೋಸಿಯಮಿಸ್ಸಕಭಾವೋ, ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಸನ್ಥತಸ್ಸ ಕರಣಕಾರಾಪನಂ, ಪಟಿಲಾಭೋ ಚಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಧೋವಾಪನಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವಾತಿ.

ಕೋಸಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ಸುದ್ಧಕಾಳಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದುತಿಯೇ ಸುದ್ಧಕಾಳಕಾನನ್ತಿ ಸುದ್ಧಾನಂ ಕಾಳಕಾನಂ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಅಮಿಸ್ಸೀಕತಾನಂ. ವೇಸಾಲಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಆರಬ್ಭ ತಾದಿಸಂ ಸನ್ಥತಂ ಕರಣವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸೇಸಂ ಪಠಮಸದಿಸಮೇವಾತಿ.

ಸುದ್ಧಕಾಳಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ದ್ವೇಭಾಗಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ತತಿಯೇ ದ್ವೇ ಭಾಗಾತಿ ದ್ವೇ ಕೋಟ್ಠಾಸಾ. ಆದಾತಬ್ಬಾತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾ. ಗೋಚರಿಯಾನನ್ತಿ ಕಪಿಲವಣ್ಣಾನಂ. ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ಯತ್ತಕೇಹಿ ಕತ್ತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ತೇಸು ತುಲಯಿತ್ವಾ ದ್ವೇ ಕೋಟ್ಠಾಸಾ ಕಾಳಕಾನಂ ಗಹೇತಬ್ಬಾ, ಏಕೋ ಓದಾತಾನಂ, ಏಕೋ ಗೋಚರಿಯಾನಂ. ಏಕಸ್ಸಾಪಿ ಕಾಳಕಲೋಮಸ್ಸ ಅತಿರೇಕಭಾವೇ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಹೋತಿ, ಊನಕಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಆರಬ್ಭ ತಾದಿಸಂ ಸನ್ಥತಂ ಕರಣವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯಂ, ಸೇಸಂ ಪಠಮಸದಿಸಮೇವಾತಿ. ಇಮಾನಿ ಪನ ತೀಣಿ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಾನಿಪಿ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ನ ವಟ್ಟನ್ತಿ.

ದ್ವೇಭಾಗಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಛಬ್ಬಸ್ಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಚತುತ್ಥೇ ಓರೇನ ಚೇ ಛನ್ನಂ ವಸ್ಸಾನನ್ತಿ ಛನ್ನಂ ವಸ್ಸಾನಂ ಓರಿಮಭಾಗೇ, ಅನ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಞ್ಞತ್ರ ಭಿಕ್ಖುಸಮ್ಮುತಿಯಾತಿ ಯಂ ಸಙ್ಘೋ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸನ್ಥತಸಮ್ಮುತಿಂ ದೇತಿ, ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಲದ್ಧಸಮ್ಮುತಿಕಸ್ಸ ಛಬ್ಬಸ್ಸಬ್ಭನ್ತರೇ ಅಞ್ಞಂ ಸನ್ಥತಂ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಹೋತಿ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಸಮ್ಬಹುಲೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆರಬ್ಭ ಅನುವಸ್ಸಂ ಸನ್ಥತಂ ಕಾರಾಪನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ‘‘ಅಞ್ಞತ್ರ ಭಿಕ್ಖುಸಮ್ಮುತಿಯಾ’’ತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಸಾ ಯೇನ ಲದ್ಧಾ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಯಾವ ರೋಗೋ ನ ವೂಪಸಮ್ಮತಿ, ವೂಪಸನ್ತೋ ವಾ ಪುನ ಕುಪ್ಪತಿ, ತಾವ ಗತಗತಟ್ಠಾನೇ ಅನುವಸ್ಸಮ್ಪಿ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕಾರೇತುಂ, ಕತಞ್ಚ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ, ಸೇಸಂ ಪಠಮಸದಿಸಮೇವಾತಿ.

ಛಬ್ಬಸ್ಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫. ನಿಸೀದನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಪಞ್ಚಮೇ ಪುರಾಣಸನ್ಥತಂ ನಾಮ ಯತ್ಥ ಸಕಿಮ್ಪಿ ನಿಸಿನ್ನೋ ವಾ ಹೋತಿ ನಿಪನ್ನೋ ವಾ. ಸಮನ್ತಾತಿ ಏಕಪಸ್ಸತೋ ವಟ್ಟಂ ವಾ ಚತುರಸ್ಸಂ ವಾ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಗಹಿತಟ್ಠಾನಂ ಯಥಾ ವಿದತ್ಥಿಮತ್ತಂ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಸನ್ಥರನ್ತೇನ ಪನ ಏಕದೇಸೇ ವಾ ಸನ್ಥರಿತಬ್ಬಂ, ವಿಜಟೇತ್ವಾ ವಾ ಮಿಸ್ಸಕಂ ಕತ್ವಾ ಸನ್ಥರಿತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಥಿರತರಂ ಹೋತಿ. ಅನಾದಾ ಚೇತಿ ಸತಿ ಪುರಾಣಸನ್ಥತೇ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ. ಅಸತಿ ಪನ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾಪಿ ವಟ್ಟತಿ, ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕಾರೇತುಂ, ಕತಞ್ಚ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಸಮ್ಬಹುಲೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆರಬ್ಭ ಸನ್ಥತವಿಸ್ಸಜ್ಜನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸೇಸಂ ತತಿಯಸದಿಸಮೇವಾತಿ.

ನಿಸೀದನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೬. ಏಳಕಲೋಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಛಟ್ಠೇ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನಸ್ಸಾತಿ ಅದ್ಧಾನಸಙ್ಖಾತಂ ದೀಘಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪನ್ನಸ್ಸ, ಸಬ್ಬಞ್ಚೇತಂ ವತ್ಥುಮತ್ತದೀಪನಮೇವ, ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಪನ ಧಮ್ಮೇನ ಲಭಿತ್ವಾ ಗಣ್ಹತೋ ದೋಸೋ ನತ್ಥಿ. ತಿಯೋಜನಪರಮನ್ತಿ ಗಹಿತಟ್ಠಾನತೋ ತಿಯೋಜನಪ್ಪಮಾಣಂ ದೇಸಂ. ಸಹತ್ಥಾತಿ ಸಹತ್ಥೇನ, ಅತ್ತನಾ ಹರಿತಬ್ಬಾನೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಸನ್ತೇ ಹಾರಕೇತಿ ಅಸನ್ತೇಯೇವ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಹಾರಕೇ. ಸಚೇ ಪನ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ಗಾಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಅತ್ತನಾ ಪನ ಅನ್ತಮಸೋ ವಾತಾಬಾಧಪ್ಪಟಿಕಾರತ್ಥಂ ಸುತ್ತಕೇನ ಅಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಕಣ್ಣಚ್ಛಿದ್ದೇ ಪಕ್ಖಿತ್ತಾನಿಪಿ ಆದಾಯ ತಿಯೋಜನಂ ಏಕಂ ಪಾದಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ, ದುತಿಯಪಾದಾತಿಕ್ಕಮೇ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆರಬ್ಭ ತಿಯೋಜನಾತಿಕ್ಕಮನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಅಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅನಾಣತ್ತಿಕಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಊನಕತಿಯೋಜನೇ ಅತಿರೇಕಸಞ್ಞಿನೋ ವೇಮತಿಕಸ್ಸ ವಾ ದುಕ್ಕಟಂ. ತಿಯೋಜನಂ ಹರಣಪಚ್ಚಾಹರಣೇ, ವಾಸಾಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ತತೋ ಪರಂ ಹರಣೇ, ಅಚ್ಛಿನ್ನಂ ವಾ ನಿಸ್ಸಟ್ಠಂ ವಾ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಹರಣೇ, ಅಞ್ಞಂ ಹರಾಪನೇ, ಅನ್ತಮಸೋ ಸುತ್ತಕೇನಪಿ ಬದ್ಧಕತಭಣ್ಡಹರಣೇ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಏಳಕಲೋಮಾನಂ ಅಕತಭಣ್ಡತಾ, ಪಠಮಪ್ಪಟಿಲಾಭೋ, ಅತ್ತನಾ ಆದಾಯ ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಅಜಾನನ್ತಸ್ಸ ಯಾನೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ವಾ ತಿಯೋಜನಾತಿಕ್ಕಮನಂ, ಆಹರಣಪಚ್ಚಾಹರಣಂ, ಅವಾಸಾಧಿಪ್ಪಾಯತಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಏಳಕಲೋಮಸಮುಟ್ಠಾನಂ, ಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಏಳಕಲೋಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭. ಏಳಕಲೋಮಧೋವಾಪನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಸತ್ತಮೇ ಸಕ್ಕೇಸು ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಆರಬ್ಭ ಏಳಕಲೋಮಧೋವಾಪನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಪುರಾಣಚೀವರಧೋವಾಪನೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಸಬ್ಬೋಪಿ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ಏಳಕಲೋಮಧೋವಾಪನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೮. ಜಾತರೂಪಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಅಟ್ಠಮೇ ಜಾತರೂಪರಜತನ್ತಿ ಸುವಣ್ಣಞ್ಚೇವ ರೂಪಿಯಞ್ಚ, ಅಪಿಚ ಕಹಾಪಣೋ ಲೋಹಮಾಸಕದಾರುಮಾಸಕಜತುಮಾಸಕಾದಯೋಪಿ ಯೇ ವೋಹಾರಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಇಧ ರಜತನ್ತ್ವೇವ ವುತ್ತಾ. ಉಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ ವಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ವಾ ಯತ್ಥಕತ್ಥಚಿ ಠಿತಂ ವಾ ನಿಪ್ಪರಿಗ್ಗಹಿತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಯಂ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ ವಾ. ಉಗ್ಗಣ್ಹಾಪೇಯ್ಯ ವಾತಿ ತದೇವ ಅಞ್ಞೇನ ಗಾಹಾಪೇಯ್ಯ ವಾ. ಉಪನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ವಾ ಸಾದಿಯೇಯ್ಯಾತಿ ‘‘ಇದಂ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಹೋತೂ’’ತಿ ಏವಂ ಸಮ್ಮುಖಾ ವಾ, ‘‘ಅಸುಕಸ್ಮಿಂ ನಾಮ ಠಾನೇ ಮಮ ಹಿರಞ್ಞಸುವಣ್ಣಂ, ತಂ ತುಯ್ಹಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ಏವಂ ಪರಮ್ಮುಖಾ ಠಿತಂ ವಾ ಕೇವಲಂ ವಾಚಾಯ ವಾ ಹತ್ಥಮುದ್ದಾಯ ವಾ ‘‘ತುಯ್ಹ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಪರಿಚ್ಚತ್ತಂ ಯೋ ಕಾಯವಾಚಾಹಿ ಅಪ್ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಚಿತ್ತೇನ ಅಧಿವಾಸೇಯ್ಯ, ಅಯಂ ‘‘ಸಾದಿಯೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಚಿತ್ತೇನ ಸಾದಿಯತಿ, ಗಣ್ಹಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಕಾಯೇನ ವಾ ವಾಚಾಯ ವಾ ‘‘ನಯಿದಂ ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಕಾಯವಾಚಾಹಿ ಅಪ್ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಸುದ್ಧಚಿತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ‘‘ನಯಿದಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ ನ ಸಾದಿಯತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯನ್ತಿ ಉಗ್ಗಹಣಾದೀಸು ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಅಘನಬದ್ಧೇಸು ವತ್ಥೂಸು ವತ್ಥುಗಣನಾಯ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ತಂ ನಿಸ್ಸಜ್ಜನ್ತೇನ ‘‘ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ರೂಪಿಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸಿಂ, ಇದಂ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ, ಇಮಾಹಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಾಮೀ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ೫೮೪) ಏವಂ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇಯೇವ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ತತ್ಥ ಕೋಚಿ ಗಹಟ್ಠೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ‘‘ಇದಂ ಜಾನಾಹೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ‘‘ಇಮಿನಾ ಕಿಂ ಆಹರಿಯ್ಯತೂ’’ತಿ ಭಣನ್ತೇ ಪನ ‘‘ಇದಂ ನಾಮಾ’’ತಿ ಅವತ್ವಾ ‘‘ಸಪ್ಪಿಆದೀನಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕಪ್ಪನ್ತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಸೋ ಆಹರತಿ, ರೂಪಿಯಪ್ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇಹಿ ಭಾಜೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ರೂಪಿಯಪ್ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಸ್ಸ ಪನ ಯಂ ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪನ್ನಂ, ತಂ ಅಞ್ಞೇನ ಲಭಿತ್ವಾ ದಿಯ್ಯಮಾನಮ್ಪಿ ಅನ್ತಮಸೋ ತತೋ ನಿಬ್ಬತ್ತರುಕ್ಖಚ್ಛಾಯಾಪಿ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಸೋ ಕಿಞ್ಚಿ ಆಹರಿತುಂ ನ ಇಚ್ಛತಿ, ‘‘ಇಮಂ ಛಟ್ಟೇಹೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ನಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಗಹೇತ್ವಾ ವಾ ಗಚ್ಛತಿ, ನ ವಾರೇತಬ್ಬೋ. ನೋ ಚೇ ಛಟ್ಟೇತಿ, ಪಞ್ಚಙ್ಗಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ರೂಪಿಯಛಟ್ಟಕೋ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬೋ. ತೇನ ಅನಿಮಿತ್ತಂ ಕತ್ವಾವ ಗೂಥಂ ವಿಯ ಛಟ್ಟೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕರೋತಿ, ದುಕ್ಕಟಂ ಆಪಜ್ಜತಿ.

ರಾಜಗಹೇ ಉಪನನ್ದಂ ಆರಬ್ಭ ರೂಪಿಯಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಣವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಸಾಣತ್ತಿಕಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅರೂಪಿಯೇ ರೂಪಿಯಸಞ್ಞಿನೋ ವೇಮತಿಕಸ್ಸ ವಾ, ಸಙ್ಘಚೇತಿಯಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ, ಮುತ್ತಾಮಣಿಆದಿಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇ ಚ ದುಕ್ಕಟಂ. ರತನಸಿಕ್ಖಾಪದನಯೇನ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತಸ್ಸ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಜಾತರೂಪರಜತಭಾವೋ, ಅತ್ತುದ್ದೇಸಿಕತಾ, ಗಹಣಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರಭಾವೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀಸು ಸಿಯಾ ಕಿರಿಯಂ ಗಹಣೇನ ಆಪಜ್ಜನತೋ, ಸಿಯಾ ಅಕಿರಿಯಂ ಪಟಿಕ್ಖೇಪಸ್ಸ ಅಕರಣತೋ, ಸೇಸಂ ಸಞ್ಚರಿತ್ತೇ ವುತ್ತನಯಮೇವಾತಿ.

ಜಾತರೂಪಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೯. ರೂಪಿಯಸಂವೋಹಾರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ನವಮೇ ನಾನಪ್ಪಕಾರಕನ್ತಿ ಕತಾದಿವಸೇನ ಅನೇಕವಿಧಂ. ರೂಪಿಯಸಂವೋಹಾರನ್ತಿ ಜಾತರೂಪರಜತಪರಿವತ್ತನಂ. ಪುರಿಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಹಿ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯವತ್ಥುದುಕ್ಕಟವತ್ಥೂನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹಣಂ ವಾರಿತಂ, ಇಮಿನಾ ಪರಿವತ್ತನಂ. ತಸ್ಮಾ ದುಕ್ಕಟವತ್ಥುನಾ ದುಕ್ಕಟವತ್ಥುಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥೂನಿ, ಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥುನಾ ಚ ದುಕ್ಕಟವತ್ಥುಂ ಪರಿವತ್ತೇನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ. ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯವತ್ಥುನಾ ಪನ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯವತ್ಥುಂ ವಾ ದುಕ್ಕಟವತ್ಥುಂ ವಾ ಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥುಂ ವಾ, ದುಕ್ಕಟವತ್ಥುಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥೂಹಿ ಚ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯವತ್ಥುಂ ಪರಿವತ್ತೇನ್ತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಹೋತಿ, ತಂ ಪುರಿಮನಯಾನುಸಾರೇನೇವ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ನಿಸ್ಸಟ್ಠವತ್ಥುಸ್ಮಿಞ್ಚ ತತ್ಥ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಆರಬ್ಭ ರೂಪಿಯಸಂವೋಹಾರವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ, ಅನಾಣತ್ತಿಕಂ, ಯಂ ಅತ್ತನೋ ಧನೇನ ಪರಿವತ್ತೇತಿ, ತಸ್ಸ ವಾ ಧನಸ್ಸ ವಾ ರೂಪಿಯಭಾವೋ ಚೇವ, ಪರಿವತ್ತನಞ್ಚಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಕಿರಿಯಂ, ಸೇಸಂ ಅನನ್ತರಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವುತ್ತನಯಮೇವಾತಿ.

ರೂಪಿಯಸಂವೋಹಾರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೦. ಕಯವಿಕ್ಕಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದಸಮೇ ನಾನಪ್ಪಕಾರಕನ್ತಿ ಚೀವರಾದೀನಂ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಾನಂ ವಸೇನ ಅನೇಕವಿಧಂ. ಕಯವಿಕ್ಕಯನ್ತಿ ಕಯಞ್ಚೇವ ವಿಕ್ಕಯಞ್ಚ. ‘‘ಇಮಿನಾ ಇಮಂ ದೇಹಿ, ಇಮಂ ಆಹರ, ಪರಿವತ್ತೇಹಿ, ಚೇತಾಪೇಹೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಹಿ ನಯೇನ ಪರಸ್ಸ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಕಯಂ ಸಮಾಪಜ್ಜತಿ, ಅತ್ತನೋ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ದೇನ್ತೋ ವಿಕ್ಕಯಂ ಸಮಾಪಜ್ಜತಿ. ತಸ್ಮಾ ಠಪೇತ್ವಾ ಪಞ್ಚ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇ ಯಂ ಏವಂ ಅತ್ತನೋ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ದತ್ವಾ ಮಾತು ಸನ್ತಕಮ್ಪಿ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ತಂ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಹೋತಿ. ವುತ್ತಲಕ್ಖಣವಸೇನ ಸಙ್ಘಗಣಪುಗ್ಗಲೇಸು ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ‘‘ಇಮಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ವಾ ಇದಂ ನಾಮ ಆಹರ ವಾ ಕರೋಹಿ ವಾ’’ತಿ ರಜನಾದಿಂ ಆಹರಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ಧಮಕರಣಾದಿಪರಿಕ್ಖಾರಂ ಭೂಮಿಸೋಧನಾದಿಞ್ಚ ನವಕಮ್ಮಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ವಾ ಸನ್ತಂ ವತ್ಥು ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ಅಸನ್ತೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ದೇಸೇತಬ್ಬಮೇವ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಉಪನನ್ದಂ ಆರಬ್ಭ ಕಯವಿಕ್ಕಯವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ‘‘ಇದಂ ಕಿಂ ಅಗ್ಘತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಅಗ್ಘಂ ಪುಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ, ಯಸ್ಸ ಹತ್ಥತೋ ಭಣ್ಡಂ ಗಣ್ಹಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಅನ್ತಮಸೋ ತಸ್ಸೇವ ಪುತ್ತಭಾತುಕಮ್ಪಿ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಇಮಿನಾ ಇದಂ ನಾಮ ಗಹೇತ್ವಾ ದೇಹೀ’’ತಿ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತಸ್ಸ, ‘‘ಇದಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅತ್ಥಿ, ಅಮ್ಹಾಕಞ್ಚ ಇಮಿನಾ ಚ ಇಮಿನಾ ಚ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ ಏವಂ ವತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಧನೇನ ಲದ್ಧಂ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ, ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಕಯವಿಕ್ಕಯಂ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಯಂ ಅತ್ತನೋ ಧನೇನ ಪರಿವತ್ತೇತಿ, ಯೇನ ಚ ಪರಿವತ್ತೇತಿ, ತೇಸಂ ಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥುತಾ, ಅಸಹಧಮ್ಮಿಕತಾ, ಕಯವಿಕ್ಕಯಾಪಜ್ಜನಞ್ಚಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸೇಸಂ ರೂಪಿಯಸಂವೋಹಾರೇ ವುತ್ತನಯಮೇವಾತಿ.

ಕಯವಿಕ್ಕಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಏಳಕಲೋಮವಗ್ಗೋ ದುತಿಯೋ.