೧೪. ಸಙ್ಘಭೇದಕಾದಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಸಙ್ಘಭೇದಾದೀಸು ಚತೂಸು ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಕೇವಲಞ್ಹಿ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಸಙ್ಘಂ ನ ಭಿನ್ದತಿ, ಭೇದಾಯ ಪನ ಪರಕ್ಕಮತಿ ಚೇವ ಅನುವತ್ತತಿ ಚ. ಉದ್ದಿಟ್ಠಾ ಖೋ ಅಯ್ಯಾಯೋ ಸತ್ತರಸ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಆರಬ್ಭ ಪಞ್ಞತ್ತಾ ಸಾಧಾರಣಾ ಸತ್ತ, ಅಸಾಧಾರಣಾ ದಸಾತಿ ಏವಂ ಸತ್ತರಸ. ಉಭತೋಸಙ್ಘೇ ಪಕ್ಖಮಾನತ್ತಂ ಚರಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಹಿ ಆಪತ್ತಿಂ ಛಾದೇನ್ತಿಯಾಪಿ ಪರಿವಾಸೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಛಾದನಪಚ್ಚಯಾಪಿ ನ ದುಕ್ಕಟಂ ಆಪಜ್ಜತಿ, ತಸ್ಮಾ ಛಾದೇತ್ವಾಪಿ ಅಛಾದೇತ್ವಾಪಿ ಏಕಂ ಪಕ್ಖಮಾನತ್ತಮೇವ ಚರಿತಬ್ಬಂ. ತಂ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಅತ್ತನೋ ಸೀಮಂ ಸೋಧೇತ್ವಾ ವಿಹಾರಸೀಮಾಯ ವಾ, ಸೋಧೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೀಹಿ ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯ ವಾ ಸಬ್ಬನ್ತಿಮೇನ ಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ಚತುವಗ್ಗಂ ಗಣಂ ಸನ್ನಿಪಾತಾಪೇತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಏಕಾ ಆಪತ್ತಿ ಹೋತಿ, ಏಕಿಸ್ಸಾ ವಸೇನ, ಸಚೇ ದ್ವೇ ವಾ ತಿಸ್ಸೋ ವಾ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ವಾ ಏಕವತ್ಥುಕಾ ವಾ ನಾನಾವತ್ಥುಕಾ ವಾ, ತಾಸಂ ತಾಸಂ ವಸೇನ ಭಿಕ್ಖುಪಾತಿಮೋಕ್ಖವಣ್ಣನಾಯಂ ವುತ್ತವತ್ಥುಗೋತ್ತನಾಮಆಪತ್ತಿಭೇದೇಸು ಯಂ ಯಂ ಇಚ್ಛತಿ, ತಂ ತಂ ಆದಾಯ ಯೋಜನಾ ಕಾತಬ್ಬಾ.
ತತ್ರಿದಂ ಪಠಮಾಪತ್ತಿವಸೇನ ಮುಖಮತ್ತನಿದಸ್ಸನಂ – ತಾಯ ಆಪನ್ನಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ವುಡ್ಢಾನಂ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಪಾದೇ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಉಕ್ಕುಟಿಕಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸವಚನೀಯೋ ‘‘ಅಹಂ, ಅಯ್ಯೇ, ಏಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜಿಂ ಉಸ್ಸಯವಾದಂ, ಸಾಹಂ, ಅಯ್ಯೇ, ಸಙ್ಘಂ ಏಕಿಸ್ಸಾ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಉಸ್ಸಯವಾದಾಯ ಪಕ್ಖಮಾನತ್ತಂ ಯಾಚಾಮೀ’’ತಿ, ಏವಂ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಯಾಚಾಪೇತ್ವಾ ಬ್ಯತ್ತಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಪಟಿಬಲಾಯ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –
‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಅಯ್ಯೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಏಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜಿಂ ಉಸ್ಸಯವಾದಂ, ಸಾ ಸಙ್ಘಂ ಏಕಿಸ್ಸಾ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಉಸ್ಸಯವಾದಾಯ ಪಕ್ಖಮಾನತ್ತಂ ಯಾಚತಿ, ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಏಕಿಸ್ಸಾ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಉಸ್ಸಯವಾದಾಯ ಪಕ್ಖಮಾನತ್ತಂ ದದೇಯ್ಯ, ಏಸಾ ಞತ್ತಿ.
‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಅಯ್ಯೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ…ಪೇ… ದುತಿಯಮ್ಪಿ…ಪೇ… ತತಿಯಮ್ಪಿ ಏತಮತ್ಥಂ ವದಾಮಿ, ಸುಣಾತು ಮೇ, ಅಯ್ಯೇ, ಸಙ್ಘೋ…ಪೇ… ಸಾ ಭಾಸೇಯ್ಯ. ದಿನ್ನಂ ಸಙ್ಘೇನ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಏಕಿಸ್ಸಾ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಉಸ್ಸಯವಾದಾಯ ಪಕ್ಖಮಾನತ್ತಂ. ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ.
ಕಮ್ಮವಾಚಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ‘‘ವತ್ತಂ ಸಮಾದಿಯಾಮಿ, ಮಾನತ್ತಂ ಸಮಾದಿಯಾಮೀ’’ತಿ ಸಮಾದಿಯಿತ್ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಿತ್ತವತ್ತೇನ ತಾವ ವಸಿತುಕಾಮಾಯ ತತ್ಥೇವ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ವಾ ಪಕ್ಕನ್ತಾಸು ಭಿಕ್ಖುನೀಸು ಏಕಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ವಾ ದುತಿಯಿಕಾಯ ವಾ ಸನ್ತಿಕೇ ‘‘ವತ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಾಮಿ, ಮಾನತ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಾಮೀ’’ತಿ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಅಞ್ಞಿಸ್ಸಾ ಪನ ಆಗನ್ತುಕಾಯ ಸನ್ತಿಕೇ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ, ನಿಕ್ಖಿತ್ತಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪಕತತ್ತಟ್ಠಾನೇ ತಿಟ್ಠತಿ, ತತೋ ಪುರೇಅರುಣೇಯೇವ ಚತೂಹಿ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ತಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಾಮೂಪಚಾರತೋ ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಿಹಾರೂಪಚಾರತೋ ಚ ದ್ವೇ ಲೇಡ್ಡುಪಾತೇ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಹಾಮಗ್ಗಾ ಓಕ್ಕಮ್ಮ ಗುಮ್ಬವತಿಆದೀಹಿ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇ ಓಕಾಸೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ಚತೂಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿಪಿ ತತ್ಥ ಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಅವಿದೂರೇ ವಿಸುಂ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ಅಥ ತಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವತ್ತಂ ಸಮಾದಿಯಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಸ್ಸ ತಾವ ಏವಂ ಆರೋಚೇತಬ್ಬಂ –
‘‘ಅಹಂ, ಅಯ್ಯೇ, ಏಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜಿಂ ಉಸ್ಸಯವಾದಂ, ಸಾಹಂ ಸಙ್ಘಂ ಏಕಿಸ್ಸಾ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಉಸ್ಸಯವಾದಾಯ ಪಕ್ಖಮಾನತ್ತಂ ಯಾಚಿಂ, ತಸ್ಸಾ ಮೇ ಸಙ್ಘೋ ಏಕಿಸ್ಸಾ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಉಸ್ಸಯವಾದಾಯ ಪಕ್ಖಮಾನತ್ತಂ ಅದಾಸಿ, ಸಾಹಂ ಮಾನತ್ತಂ ಚರಾಮಿ, ವೇದಯಾಮಹಂ, ಅಯ್ಯೇ, ‘ವೇದಯತೀ’ತಿ ಮಂ ಸಙ್ಘೋ ಧಾರೇತೂ’’ತಿ.
ತತೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಏವಂ ಆರೋಚೇತಬ್ಬಂ ‘‘ಅಹಂ, ಅಯ್ಯಾ, ಏಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜಿಂ…ಪೇ… ವೇದಯಾಮಹಂ, ಅಯ್ಯಾ, ‘ವೇದಯತೀ’ತಿ ಮಂ ಸಙ್ಘೋ ಧಾರೇತೂ’’ತಿ. ಆರೋಚೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಸ್ಸೇವ ಸನ್ತಿಕೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ, ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಭಿಕ್ಖೂಸು ವಾ, ದುತಿಯಿಕಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀಸು ವಾ ಪಕ್ಕನ್ತಾಸುಪಿ ಉಭತೋಸಙ್ಘೇ ಮಾನತ್ತಂ ಚಿಣ್ಣಮೇವ ಹೋತಿ. ಯಾವ ಅರುಣಂ ನ ಉಟ್ಠಹತಿ, ತಾವ ಯಂ ಪಠಮಂ ಪಸ್ಸತಿ ಭಿಕ್ಖುಂ ವಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ವಾ, ತಸ್ಸಾ ಆರೋಚೇತಬ್ಬಂ. ಉಟ್ಠಿತೇ ಅರುಣೇ ವತ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಉಪಸ್ಸಯಂ ಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಪಞ್ಚದಸ ಅರುಣಾ ಗಹೇತಬ್ಬಾ.
ಅನಿಕ್ಖಿತ್ತವತ್ತಾಯ ಪನ ಆಗನ್ತುಕೇಸು ಅಸತಿ ಚತುನ್ನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀನಞ್ಚ ದೇವಸಿಕಂ ಆರೋಚೇತ್ವಾ, ಆಗನ್ತುಕೇಸು ಸತಿ ಸಬ್ಬೇಸಮ್ಪಿ ಆಗನ್ತುಕಾನಂ ಆರೋಚೇನ್ತಿಯಾ ಪಞ್ಚದಸ ದಿವಸಾನಿ ಪಾರಿವಾಸಿಕಕ್ಖನ್ಧಕೇ (ಚೂಳವ. ೭೫ ಆದಯೋ) ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಸಙ್ಖೇಪೋ, ವಿತ್ಥಾರೋ ಪನ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯಂ (ಚೂಳವ. ಅಟ್ಠ. ೭೫ ಆದಯೋ) ವುತ್ತೋ, ಚಿಣ್ಣಮಾನತ್ತಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾತಿ ಯದಾ ಏವಂ ಚಿಣ್ಣಮಾನತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಹೋತಿ, ಅಥಸ್ಸಾ ಯತ್ಥ ಸಿಯಾ ವೀಸತಿಗಣೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋತಿ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಅಬ್ಭಾನಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವಾತಿ.
ಕಙ್ಖಾವಿತರಣಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖವಣ್ಣನಾಯ
ಭಿಕ್ಖುನಿಪಾತಿಮೋಕ್ಖೇ
ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.