೨. ಉಪ್ಪತ್ತಾನುಪ್ಪತ್ತಿವಾರವಣ್ಣನಾ
೯೯೧. ‘‘ಕಾಮಭವೇ’’ತಿ ಇದಂ ಓಕಾಸವಸೇನ ವತ್ವಾ ಪುನ ಸತ್ತಸನ್ತಾನವಸೇನ ವತ್ತುಂ ‘‘ಕಾಮಧಾತುಸಮ್ಭೂತಾನಞ್ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ತಮತ್ಥವಿಸೇಸಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಇದ್ಧಿಯಾ…ಪೇ… ಅತ್ಥೋ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಸಿಯಾ’’ತಿ ಕಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ, ಯದಿಪಿ ಅಸಞ್ಞಸತ್ತಾನಂ ಅಚಕ್ಖುಕತ್ತಾ ರೂಪಾಯತನಂ ಅಚ್ಚನ್ತಸುಖುಮತ್ತಾ ಹೇಟ್ಠಿಮಭೂಮಿಕಾನಞ್ಚ ಅಗೋಚರೋ, ಸಮಾನಭೂಮಿಕಾನಂ ಪನ ವೇಹಪ್ಫಲಾನಂ, ಉಪರಿಭೂಮಿಕಾನಞ್ಚ ಸುದ್ಧಾವಾಸಾನಂ ಚಕ್ಖಾಯತನಸ್ಸ ಗೋಚರೋ ಹೋತೀತಿ ಆಯತನಾದಿಕಿಚ್ಚಂ ಕರೋತಿಯೇವಾತಿ ಸಕ್ಕಾ ವತ್ತುಂ. ಯಂ ಪನೇತ್ಥ ವಿತ್ಥಾರತೋ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ತಂ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತಮೇವ. ‘‘ಹೇಟ್ಠತೋ ಅವೀಚಿನಿರಯಂ ಪರಿಯನ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಉಪರಿತೋ ಪರನಿಮ್ಮಿತವಸವತ್ತಿದೇವೇ ಅನ್ತೋಕರಿತ್ವಾ ಯಂ ಏತಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ (ಧ. ಸ. ೧೨೮೭) ವುತ್ತಪದೇಸಾ ಕಾಮಾವಚರಾದಿಓಕಾಸಾ. ತೇ ಸತ್ತನಿಕಾಯಾ ಚ ಧಾತೂತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ಸಮುದಾಯಸ್ಸ ಅವಯವಾಧಾರಭಾವತೋ ಯಥಾ ‘‘ಮಾಸಪುಞ್ಜೋ ಮಾಸೋ’’ತಿ. ಸತ್ತಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸತ್ತುಪ್ಪತ್ತಿ, ಉಪ್ಪಜ್ಜನಟ್ಠೇನ ಸತ್ತಾವ ಉಪ್ಪತ್ತಿ ಸತ್ತುಪ್ಪತ್ತೀತಿ ಏವಂ ಓಕಾಸಸತ್ತಲೋಕದ್ವಯಸ್ಸ ಸತ್ತುಪ್ಪತ್ತಿಪರಿಯಾಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಸತ್ತಭಾವೇನ ಉಪ್ಪತ್ತಿ, ನ ಅನುಪಾದಿನ್ನಕ್ಖನ್ಧಾ ವಿಯ ಸಙ್ಖಾರಭಾವೇನೇವಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಕೇ ಪನ ತೇತಿ ಆಹ ‘‘ಸತ್ತಾವಾಸವಸೇನ…ಪೇ… ಉಪಾದಿನ್ನಕಕ್ಖನ್ಧಾ’’ತಿ. ತಂತಂಪರಿಯಾಪನ್ನಾನನ್ತಿ ತಂತಂಸತ್ತಾವಾಸಪರಿಯಾಪನ್ನಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ, ಸಙ್ಖಾರಾನಮೇವ ವಾ. ಸದಿಸಾಧಿಟ್ಠಾನಭಾವೇನಾತಿ ಸದಿಸಾಕಾರೇನ ಪವತ್ತಮಾನಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಪತಿಟ್ಠಾನಭಾವೇನ. ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಹಿ ತಸ್ಮಿಂ ಸತ್ತಾವಾಸೇ ಧಮ್ಮಾ ಸಮಾನಾಕಾರೇನ ಪವತ್ತನ್ತಿ.
ಉಪ್ಪತ್ತಾನುಪ್ಪತ್ತಿವಾರವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.