೧. ಏಕಕನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ

೮೪೩-೪. ಅತ್ಥಿಪಟಿಚ್ಚಂ ನಾಮಾತಿ ಅತ್ಥಿತಾ ಪಟಿಚ್ಚತ್ಥೋ ನಾಮ, ಅಸತಿಪಿ ಸಹಜಾತಪುರೇಜಾತಾದಿಭಾವೇ ಯಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಯಂ ಹೋತಿ, ಸೋ ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯೋತಿ ಕತ್ವಾ ಯಥಾ ತಥಾ ಅತ್ಥಿತಾಮತ್ತಂ ಇಧ ಪಟಿಚ್ಚತ್ಥೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಂ ಪನ ಪಟಿಚ್ಚತ್ಥಂ ಬ್ಯತಿರೇಕಮುಖೇನ ಪಾಕಟತರಂ ಕಾತುಂ ‘‘ಯಥಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ನಿಸ್ಸಯಾದಿಪಚ್ಚಯಭಾವೇನ ಪಟಿಚ್ಚಾತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ನಿಸ್ಸಯಾದಿಪಚ್ಚಯಭಾವತೋ ಪಚ್ಚಯಭೂತಂ ಚಕ್ಖಾದಿ ‘‘ಪಟಿಚ್ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಏಕಿಸ್ಸಾ ಸೇಣಿಯಾತಿ ಅಟ್ಠಾರಸಸು ಸೇಣೀಸು ಮಯಂ ಅಮುಕಾಯ ಸೇಣಿಯಾ ಜಾತಾಮ್ಹ, ನ ಅಞ್ಞೇ ವಿಯ ಅಪ್ಪಞ್ಞಾತಾತಿ ಏವಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥಂ ವದನ್ತಿ.

ಪುರತೋ ಕರಣಂ ಪಮುಖಭಾವಕರಣಂ. ನಿಧಾನರಾಸೀತಿ ನಿದಹಿತ್ವಾ ಠಪಿತಧನನಿಚಯೋ. ಯಸೋತಿ ಇಸ್ಸರಿಯಂ. ತಂ ಪನ ಯೇಸು ವತ್ತತಿ, ತೇಸು ಪಟ್ಠಾಪಕಆಣಾಕರಣೇಹಿ ಪಾಕಟೋ ಹೋತೀತಿ ‘‘ಪಟ್ಠಾಪಕಮದೋ, ಆಣಾಕರಣಮದೋ’’ತಿ ಚ ವುತ್ತಂ.

೮೪೫. ವತ್ಥುನಾತಿ ಜಾತಿಆದಿಪವತ್ತಿಹೇತುನಾ.

೮೪೬. ಪತಿಟ್ಠಾಭಾವೋತಿ ಕುಸಲಕಮ್ಮೇಸು ಪತಿಟ್ಠಾನಾಭಾವೋ, ಸೋ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ಕುಸಲಕಿರಿಯಾಯ ಠಾನಂ ನ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಕುಸಲಕರಣೇ ಅಟ್ಠಾನ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ಪಮಾದಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಅತ್ಥಸ್ಸ ಏವಮಾದಿಕೋ ಪರಿಯಾಯೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ‘‘ವಚೀದುಚ್ಚರಿತೇ, ಮನೋದುಚ್ಚರಿತೇ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವೋಸ್ಸಗ್ಗೋ, ಮಕ್ಖೋ, ಪಳಾಸೋ’’ತಿ ಚ ಏವಮಾದಿಕಸ್ಸ ಸಙ್ಗಹೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ‘‘ಪಮಾದೋ ಪಮಜ್ಜನಾದೀ’’ತಿಆದಿಕೋ ತದತ್ಥಪ್ಪಕಾಸಕೋ, ‘‘ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವೋಸ್ಸಗ್ಗೋ ವೋಸ್ಸಗ್ಗಾನುಪ್ಪಾದನ’’ನ್ತಿಆದಿಕೋ ತಪ್ಪರಿಯಾಯಪ್ಪಕಾಸಕೋ ಬ್ಯಞ್ಜನಪರಿಯಾಯೋ ಚ ಅಪರಿಯನ್ತೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ಚತ್ತಾರೋ ಖನ್ಧೇ ದಸ್ಸೇತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸತಿವೋಸ್ಸಗ್ಗಾಕಾರಪ್ಪವತ್ತಾ ಚತ್ತಾರೋ ಅಕುಸಲಕ್ಖನ್ಧಾ ಪಮಾದೋತಿ ವದತಿ.

೮೪೭. ಅನಿವಾತವುತ್ತಿತಾಯ ಹೇತುಭೂತೋ ಚಿತ್ತಸಮ್ಪಗ್ಗಹೋ ಮಾನವಿಸೇಸೋ.

೮೪೮. ಉತ್ತರಭಾವೋ ಉತ್ತರಿಯಂ, ಕರಣೇನ ಉತ್ತರಿಯಂ ಕರಣುತ್ತರಿಯಂ, ಸಾರಮ್ಭೇನ ಪರಸ್ಸ ಕಿರಿಯತೋ ಉತ್ತರಿಕಿರಿಯಾ.

೮೪೯. ನೇರುತ್ತಿಕವಿಧಾನೇನಾತಿ ಇ-ಕಾರಚ್ಚ-ಕಾರಾನಞ್ಚ ರ-ಕಾರತಾಪಾದನೇನ.

ಅತ್ತಹಿತಂ ಅತ್ತಾತಿ ಉತ್ತರಪದಲೋಪೇನ ನಿದ್ದೇಸಮಾಹ ಯಥಾ ‘‘ರೂಪಭವೋ ರೂಪಂ, ಭೀಮಸೇನೋ ಭೀಮೋ’’ತಿ ಚ. ಆದಿನ್ನೋ, ಪತ್ತೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ ಅತ್ತಾತಿ ನಿರುತ್ತಿನಯೇನ ಪದಸಿದ್ಧಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

ಮುದ್ದಿತಸ್ಸಾತಿ ಅಙ್ಕಿತಸ್ಸ.

೮೫೦. ಜಾನನ್ತಸ್ಸೇವ ಮಹಾಜನಸ್ಸ. ಉಪಾದಾನಾದಿಪಚ್ಚಯೇತಿ ಇನ್ಧನುದಕಚೀವರಾದಿಕೇ ಪಾರಿಪೂರಿಹೇತುಕೇ.

೮೫೧. ಗಣ್ಠಿಕಾ ಸಯಂ ಗಣ್ಠಿಕರಣತೋ. ಪತಿರೂಪವಚನತೋ, ಅಞ್ಞೇಸಂ ಗಣ್ಠಿಭೇದತೋ ಚ ಗಣ್ಠಿಭೂತಾ.

೮೫೨. ಅಭೇಜ್ಜನ್ತರತಾಯ ಸಮಾಸೇವಿತತಾಯ ಸುಟ್ಠು ಆಸೇವಿತತಾಯ.

೮೫೩. ಚಿರಕಾಲಪರಿಭಾವಿತತ್ತೇನ ತೇಮನಕರಣಂ ಅಲ್ಲಭಾವಕರಣಂ, ಲೋಭವಸೇನ ಅವಸ್ಸವನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಏವಂ ಸನ್ತೇ ಕಥಂ ಖೀಯನನ್ತಿ ನಿದ್ದೇಸೋತಿ ಆಹ ‘‘ಖೀಯನನ್ತಿ ಚಾ’’ತಿಆದಿ.

೮೫೪. ಚೀವರಮಣ್ಡನಾದೀನನ್ತಿ ಚೀವರಮಣ್ಡನಾ ಪತ್ತಮಣ್ಡನಾ ಸೇನಾಸನಮಣ್ಡನಾತಿ ಇಮೇಸಂ. ಇದಾನಿ ತಂ ವಿಸೇಸನಭಾವಂ ಯೋಜೇತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಚೀವರೇನ ಹೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ.

೮೫೫. ಸಭಾಗರಹಿತೋ, ಸಭಾಗಪಟಿಪಕ್ಖೋ ವಾ ಅಸಭಾಗೋ, ಅನನುಕೂಲಾನಂ ಪಟಿಕ್ಕೂಲತಾ ವಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಮಾನಥದ್ಧತಾ, ವಿರೋಧೋ ವಾ’’ತಿ.

೮೫೬. ಸಙ್ಕಮ್ಪನಾ ಉಕ್ಕಣ್ಠನಾವಸೇನ ಅನವಟ್ಠಾನಂ, ಅನವಧಾನಂ ವಾ. ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣಸ್ಸ ತಣ್ಹಾಯನಾ.

೮೫೭. ಕಾಯಸ್ಸಾತಿ ನಾಮಕಾಯಸ್ಸ. ತಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ಅವಿಪ್ಫಾರಿಕೇ ರೂಪಕಾಯೋಪಿ ಅವಿಪ್ಫಾರಿಕೋ ಹೋತಿ.

೮೬೦. ರಾಗಾದೀನನ್ತಿ ರಾಗಮೋಹಅಹಿರಿಕಾನೋತ್ತಪ್ಪವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾದೀನಂ.

೮೬೧. ತಿವಿಧಮ್ಪಿ ಕುಹನವತ್ಥುಂ ದಸ್ಸೇತುನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತ್ಥಾತಿ ಮಹಾನಿದ್ದೇಸೇ. ‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಕುಹನಾ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿನಾ (ವಿಭ. ೮೬೧) ಇಧ ಖುದ್ದಕವಿಭಙ್ಗೇ ಆಗತಂ ದೇಸನಾನಯಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಮಹಾನಿದ್ದೇಸದೇಸನಾ ಪವತ್ತಾತಿ ಆಹ ‘‘ನಿಸ್ಸಯಭೂತಾಯ ಇಮಾಯ ಪಾಳಿಯಾ’’ತಿ.

ಅನ್ತರಹಿತಾನೀತಿ ಅನ್ತವಿಕಲಾನಿ ಛಿನ್ದನ್ತಾನಿ.

ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಹೇತು ಸಮ್ಭಾವನಾಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಸಂಯತಾಕಾರದಸ್ಸನಂ ಕೋಹಞ್ಞನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಪಾಪಿಚ್ಛತಾಯ ನಿರತ್ಥಕಕಾಯವಚೀವಿಪ್ಫನ್ದನಿಗ್ಗಹಣಂ ಕೋರಜ’’ನ್ತಿ. ಯೋ ಸಂವೇಗಬಹುಲೋ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಕೋ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ಅತ್ತನೋಪಿ ಕಿರಿಯಂ ಪರಿಸಙ್ಕನ್ತೋ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ತಿಟ್ಠತಿ, ತಾದಿಸಂ ವಿಯ ಅತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಅತಿಪರಿಸಙ್ಕಿತೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋ.

೮೬೪. ಪಸಂಸಾಮುಖೇನ ನಿನ್ದನನ್ತಿ ಪಸಂಸಾವತ್ಥುತೋ ಖಿಪನಂ ಬಹಿ ಛಡ್ಡನಂ ಯಥಾ ‘‘ಅದಾಯಕಂ ಅಹೋ ದಾನಪತೀ’’ತಿ.

೮೬೫. ಗವೇಸನಕಮ್ಮನ್ತಿ ಅಪ್ಪಕೇನ ಲಾಭೇನ ಮಹನ್ತಸ್ಸ ಪರಿಯೇಸನಕಬ್ಯಾಪಾರೋ.

೮೬೬. ಪೋಕ್ಖರಂ ವುಚ್ಚತಿ ಸುನ್ದರಂ, ವಣ್ಣಸ್ಸ ಸುನ್ದರಭಾವೋ ವಣ್ಣಪಾರಿಪೂರೀ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ವಣ್ಣಪಾರಿಪೂರೀ ವಾ ವಣ್ಣಪೋಕ್ಖರತಾ’’ತಿ.

೮೭೯. ಸೇಯ್ಯಮಾನಾದಿನಿದ್ದೇಸೇಸೂತಿ ‘‘ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸೇಯ್ಯಸ್ಸ ‘ಸೇಯ್ಯೋಹಮಸ್ಮೀ’ತಿ ಮಾನೋ’’ತಿಆದಿನಾ (ವಿಭ. ೮೬೯) ನಿದ್ದಿಟ್ಠೇಸು ನವಸು ಮಾನನಿದ್ದೇಸೇಸು. ‘‘ಸೇಯ್ಯಾದಿಪುಗ್ಗಲೋ’’ತಿ ಇದಂ ತತ್ಥ ಪಾಳಿಯಂ ಸೇಯ್ಯಾದೀನಂ ನವನ್ನಂ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಆಮಟ್ಠತ್ತಾ ವುತ್ತಂ. ಇಧ ಪನ ಪುಗ್ಗಲಾಮಸನೇ ಸತಿ ಸೇಯ್ಯಪುಗ್ಗಲೋ ಚ ಆಮಸಿತಬ್ಬೋ ಸಿಯಾ. ತೇನೇವಾಹ ‘‘ಸೇಯ್ಯಮಾನಭಾವೇಪೀ’’ತಿ. ಸೇಯ್ಯಮಾನಭಾವೇಪೀತಿ ಪಿ-ಸದ್ದೋ ಆಕಡ್ಢಕೋ ಅಸೇಯ್ಯಮಾನನಿದ್ದೇಸೇಪಿ ಪುಗ್ಗಲಾಮಸನಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ. ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚೀತಿ ಸೇಯ್ಯಾದೀಸು ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ.

೮೮೦. ಪುರಿಮಮಾನಸ್ಸಾತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಪವತ್ತಸ್ಸ ಸದಿಸಮಾನಸ್ಸ, ಹೀನಮಾನಸ್ಸ ವಾ, ಸದಿಸಮಾನವಸೇನೇವ ಪನ ಪಾಳಿ ಆಗತಾ.

೮೮೧. ‘‘ಮಿಗಾನಂ ಕೋತ್ಥುಕೋ ಅನ್ತೋ, ಪಕ್ಖೀನಂ ಪನ ವಾಯಸೋ’’ತಿ (ಜಾ. ೧.೩.೧೩೫) ವಚನತೋ ಆಹ ‘‘ಪಕ್ಖಿಜಾತೀಸು ವಾಯಸೋ ಅನ್ತೋ ಲಾಮಕೋ’’ತಿ.

೮೮೨. ವಿರಾಗನ್ತಿ ಅರಹತ್ತಂ.

೮೮೩. ಮಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಚ್ಛನ್ದೋ ತಣ್ಹಾಛನ್ದೋ. ಮಾನಸಭಾವಂ ಅನುಗತೋ ಸೇಯ್ಯಾದಿತೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಣ್ಹನವಸೇನ ಪವತ್ತೋ ಮಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಕತ್ತುಕಮ್ಯತಾಛನ್ದೋ ವಾ ಮಾನಚ್ಛನ್ದೋ.

೮೮೪. ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ವಿಲಮ್ಬನೇ ನಿಪ್ಫಾದೇತಬ್ಬೇ. ಯುತ್ತಂ ಅನುಚ್ಛವಿಕಂ. ಮುತ್ತಂ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಂ. ಸಿಲಿಟ್ಠಂ ಸಹಿತಂ, ಅತ್ಥದ್ವಯವಿಭಾವಕಂ ವಾ.

೮೮೮. ಅನುದ್ದಯಸ್ಸೇವಾತಿ ಮೇತ್ತಾಯನ್ತಸ್ಸ ವಿಯ ಅನುಕಮ್ಪನ್ತಸ್ಸ ವಿಯ ವಿಕಪ್ಪನಾತಿ ಆಹ ‘‘ಸಹನನ್ದಿತಾದಿಕಸ್ಸಾ’’ತಿ, ಮೇತ್ತಾದಿಪತಿರೂಪೇನ ಪವತ್ತಗೇಹಸಿತಸಿನೇಹಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ತಾದಿಸೋ ರಾಗೋ’’ತಿ. ಅತ್ಥೋ ಯುಜ್ಜತೀತಿ ಏವಮ್ಪಿ ‘‘ತತ್ಥಾ’’ತಿ ಪಾಳಿಪದಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ ಯುಜ್ಜತಿ. ಪರಾನುದ್ದಯತಾಹೇತುಕೋ ಹಿ ಪರಾನುದ್ದಯತಾಸಹಿತೋ ಸೋ ವಿತಕ್ಕೋತಿ.

೮೯೦. ಕಾಮಗುಣಪಾರಿಪೂರಿಯಾ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಲೋಕೋ ಸಮ್ಭಾವೇತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಅನವಞ್ಞತ್ತತ್ಥಮೇವ ಕಾಮಗುಣೇ ಚ ಪತ್ಥೇತೀ’’ತಿ.

ಏಕಕನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.